II SAB/Ke 13/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi K. G. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach na rzecz K. G. 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. K. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w rozpoznaniu jego wniosku o udostępnienia informacji publicznej z dnia 9 sierpnia 2014 r. w części dotyczącej miejscowości zamieszkania sędziów tego sądu. Zarzucając bezczynność Prezesowi Sądu Okręgowego skarżący podniósł naruszenie przez niego następujących przepisów prawa: 1) art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 dalej: u.d.i.p.) przez ich błędną wykładnię i niezastosowanie wskutek przyjęcia, że miejscowość zamieszkania sędziego nie stanowi informacji publicznej; 2) art. 13 ust. 1 u.d.i.p. i art. 16 ust. 1 u.d.i.p. przez ich niezastosowanie mimo, że objęte żądaniem wniosku dane stanowią informacje publiczne w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 9 sierpnia 2014r., przesłanym drogą mailową, zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego o udostępnienie informacji publicznej w zakresie dat urodzenia i miejscowości zamieszkania wszystkich sędziów tego sądu ze wskazaniem poszczególnych wydziałów. W odpowiedzi na powyższe organ w dniu 18 sierpnia 2014r. podał dane sędziów – t.j. imiona i nazwiska oraz daty urodzenia, wskazując że miejscowości zamieszkania sędziów nie stanowią informacji publicznej. W ocenie autora skargi, dane o miejscowości zamieszkania sędziów sądów powszechnych stanowią informację publiczną. Skarżący powołał w tym miejscu treść art. 95 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 427 ze zm.). Skarżący podniósł, iż żąda udostępnienia informacji publicznej polegającej na wskazaniu miejscowości zamieszkania sędziów celem ustalenia którzy z nich zamieszkują w miejscu pełnienia służby, a którzy poza nią - i w jakiej odległości od sądu. Z art. 95 ww. ustawy wynika, że informacja o miejscowości zamieszkania sędziego ma ścisły związek z pełnieniem przezeń funkcji publicznej i nie pozostaje bez wpływu na warunki jej wykonywania. Należy mieć bowiem na uwadze, że dojazdy z miejsca zamieszkania do siedziby sądu i z powrotem są uciążliwe i czasochłonne, co może rzutować na jakość wykonywanej pracy. Nadto dojazdy generują należności zwiększające wydatki budżetowe sądu (które w całości finansowane są ze środków publicznych). Im większa odległość od miejscowości zamieszkania sędziego do miejscowości będącej siedzibą sądu, tym większy jest negatywny wpływ na jakość pracy sędziego i tym większe są wydatki ponoszone ze środków publicznych na pokrycie kosztów dojazdu. W ocenie skarżącego dostrzegł to również prawodawca ustalając regułę zamieszkania sędziego w miejscu pełnienia służby i dopuszczając od niej jedynie uzasadnione odstępstwa. W uzasadnieniu skargi zauważono, iż trafność powyższego stanowiska została także potwierdzona w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych min w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 listopada 2013r., sygn. akt II SA/Sz 935/13, postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 sierpnia 2014r., sygn. akt II SAB/Rz 60/14, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie wielkopolskim z dnia 17 września 2014r., sygn. akt II SAB/Go 72/14, wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 października 2014r. sygn. akt II SAB/Kr 330/14, z dnia 13 listopada 2014r. sygn. akt II SAB/Kr 350/14, z dnia 14 listopada 2014r. sygn. akt II SAB/Kr 347/14, z dnia 20 listopada 2014r. sygn. akt II SAB/Kr 345/14. Na końcu skarżący podniósł, że do dnia wniesienia skargi Prezes Sądu Okręgowego nie udostępnił żądanej informacji, ani też nie wydał decyzji odmownej, a zatem pozostaje on w bezczynności. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego wniósł o umorzenie postępowania wyjaśniając jednocześnie., że po ponownym przeanalizowaniu sprawy uwzględnił stanowisko skarżącego i w związku z tym w dniu 16 lutego 2015r. przekazał skarżącemu, zgodnie z jego wnioskiem, żądane informacje dotyczące miejscowości zamieszkania sędziów Sądu Okręgowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę między innymi w zakresie orzekania w sprawach skarg na bezczynność. Przepis art. 149 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to ich nie wykonuje. W przedmiotowej sprawie wnioskiem z dnia 9 sierpnia 2014 r. przesłanym drogą elektroniczną, skarżący zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego o udostępnienie informacji publicznej w zakresie imion i nazwisk, dat urodzenia oraz miejscowości zamieszkania wszystkich sędziów tego sądu z rozbiciem na poszczególne wydziały. Wskazać należy, że w ustawie o dostępie do informacji publicznej brak jest wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Za wniosek pisemny uznać należy również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie został użyty podpis elektroniczny (tak Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1277/08). Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm. - dalej u.d.i.p.) każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu tej ustawy i podlega udostępnieniu na określonych w tej ustawie zasadach. Udostępnieniu podlegają zwłaszcza informacje wymienione w art. 6 ustawy, przy czym zaznaczyć należy, że katalog informacji wymienionych w art. 6 nie ma charakteru katalogu zamkniętego, lecz stanowi jedynie przykładowe wyliczenie źródeł i rodzajów informacji. I tak w myśl art. 6 ust. 1 pkt 2 udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach. W świetle twierdzeń zawartych w skardze jak również w odpowiedzi na skargę jak również w ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, informacja dotycząca miejscowości, w której zamieszkuje osoba pełniąca funkcje publiczne, stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p. Sądy, jako organy władzy sądowniczej wydające wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, wykonują zadania w imieniu państwa, którego funkcje realizują. Są to więc organy państwowe powołane do rozpatrywania i rozstrzygania sporów prawnych w imieniu państwa. Sędziowie zaś, jako funkcjonariusze publiczni sprawują w nich funkcję publiczną polegającą na orzekaniu w sprawach należących do właściwości tych Sądów na zasadach niezawisłości i bezstronności (tak m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SAB/Kr 51/12). Przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Z brzmienia powyższego przepisu wynika zatem, że ochrona prywatności jest wyłączona w odniesieniu do osób pełniących funkcje publiczne, jeżeli informacja pozostaje w związku z pełnioną przez te osoby funkcją. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt. I OSK 2872/12 stwierdził, że informacja o wieku sędziów Sądu Najwyższego jest informacją mającą związek z pełnieniem przez nich funkcji publicznej, co w myśl art. 5 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p. w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych czyni legalnym udzielenie informacji publicznej zawierającej dane osobowe sędziów. Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, informacja dotycząca miejscowość, w której zamieszkuje, stanowi istotną informację związaną z pełnioną funkcją sędziego. Obowiązek ich udostępnienia stanowi zatem, w myśl art. 5 ust. 2 u.d.i.p., dopuszczalne ograniczenie dotyczące informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji. Realizacja prawa do informacji publicznej, w niniejszym przypadku, pozostaje w ścisłym związku z realizacją zasady jawności i przejrzystości funkcjonowania osób sprawujących funkcje publiczne (wyrok NSA z 5 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 2872/12). W myśl przepisu art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2. Stosownie do treści ust. 2 art. 13 ustawy, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z akt sprawy wynika, że Prezes Sądu Okręgowego, będący podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zrealizował wniosek skarżącego z dnia 9 sierpnia 2014 r.) w całości w dniu 16 lutego 2015r., przesyłając drogą mailową imienny wykaz sędziów wraz z miejscem zamieszkania. Mając powyższe na uwadze w pkt I wyroku Sąd orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania Prezesa Sądu Okręgowego do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 9 sierpnia 2014 r. w zakreślonym przez Sąd terminie. Rozstrzygnięcie powyższe wynika z faktu, iż jak już wskazano powyżej, wniosek skarżącego został rozpoznany w całości. Postępowanie w tym zakresie należało zatem umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a. Przepis ten mówi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 2 i 3 tego artykułu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 481/13, postanowienie z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12). Należy podkreślić, iż załatwienie wniosku skarżącego nie zwalnia Sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Obowiązek ten wynika z art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. Oceniając powyższy aspekt sprawy Sąd uznał, iż bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym Sąd orzekł w pkt II wyroku. Niewątpliwe 14-dniowy termin do udostępnienia informacji został przekroczony, jednakże takie opóźnienie w realizacji wniosku nie może być traktowane jako kwalifikowane. Zwłoka w pełnym rozpoznaniu wniosku po pierwsze nie była znaczna, a po drugie nie wynikała ze złej woli lub oczywistego naruszenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz z błędnego przekonania, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art.205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu - Prezesa Sądu Okręgowego na rzecz skarżącego kwotę 357 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt III wyroku).