II SAB/Ke 2/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 marca 2014 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji I. umarza postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania decyzji; II. stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu grzywnę w kwocie 500 (słownie: pięćset) złotych; IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz [...] Spółki z o.o. z siedzibą w K. 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] sp. z o.o. z siedzibą w Ki. wniosła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżąca zarzucając naruszenie art. 35 § 3 kpa przez rażące przekroczenie terminu do załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym, domagała się zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi oraz wymierzenia organowi grzywny zgodnie z art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.". W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że w dniu 19 lipca 2013 r. wniosła odwołanie od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko pn.: "sedymentacja zużytej płuczki wiertniczej odpowiednio dobranym flokulantem selektywnym posiadającym Atest PZH celem odzysku części stałej w postaci bentonitu wraz z domieszkami uszlachetniającymi oraz wody technologicznej", przewidzianego do realizacji na działce o nr 339/9 w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...]. Pismem z dnia 3 września 2013 r. Wójt Gminy przekazał ww. odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W dniu 2 października 2013 r. pełnomocnik spółki osobiście zasięgnął informacji w sekretariacie Kolegium i został poinformowany, że na ten dzień akta sprawy już wpłynęły do organu. Następnie w dniu 20 listopada 2013 r. pełnomocnik spółki złożył do SKO przez Elektroniczną Platformę Usług Administracji Publicznej (ePUAP) "Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa", wzywając do załatwienia niniejszej sprawy w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 kpa. Pismo to było podpisane profilem zaufanym. Wobec braku jakichkolwiek dalszych czynności ze strony organu pełnomocnik spółki w dniu 20 grudnia 2013 r. zadzwonił do sekretariatu SKO, gdzie poinformowano go, że sprawa niniejsza nie została jeszcze załatwiona ani nie można stwierdzić, kiedy to nastąpi. W świetle powyższego strona skarżąca stwierdziła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się w sprawie rażącego naruszenia prawa polegającego na bezczynności trwającej ponad trzy miesiące. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o umorzenie postępowania, w uzasadnieniu wskazując, że decyzją z dnia [...] w trybie art. 138 § 2 kpa uchyliło decyzję Wójta Gminy z dnia [...] w całości i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Kolegium uznało, że skoro powyższa decyzja została wydana to wniosek o zobowiązanie do wydanie decyzji w terminie 14 dni jest bezprzedmiotowy. Ponadto organ dodał, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 - 4a. Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie I wyroku wskazać należy, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w art. 35 kpa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Z akt sprawy wynika, że na dzień wniesienia skargi do WSA w Kielcach odwołanie od decyzji Wójta Gminy nie zostało merytorycznie rozpatrzone przez właściwy organ, co oznacza, że organ odwoławczy pozostawał w bezczynności. Niemniej, zauważyć należy, że dnia [...] SKO wydało decyzję którą uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...]. Wbrew stanowisku wyrażonemu przez SKO w odpowiedzi na skargę, wydanie tej decyzji nie spowodowało bezprzedmiotowości całego postępowania zainicjowanego skargą na bezczynność. Niewątpliwie rozpatrując skargę na bezczynność Sąd musi mieć na uwadze, czy po jej wytoczeniu nie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania. Wydanie, przez organ decyzji po wniesieniu do Sądu skargi na bezczynność powoduje, że zobowiązanie organu do wydania aktu w określonym terminie stało się bezprzedmiotowe, a postępowanie sądowe w tym przedmiocie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sytuacja taka miała niespornie miejsce w niniejszej sprawie, w związku z czym konieczne było umorzenie przez Sąd postępowania w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania decyzji. Jednak wydając takie rozstrzygnięcie Sąd jednocześnie miał na uwadze aktualne brzmienie art. 149 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w tezie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12 (LEX 1219576), zgodnie z którym wydanie przez organ decyzji w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi, nie zwalnia wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu. Z kolei w postanowieniu z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 481/13 (LEX 1299301), NSA wskazał, że użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 p.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 kpa można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (tak m.in. wyroki WSA w Warszawie z dnia 11.12.2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 525/13, WSA w Poznaniu z dnia 19.02.2014 r., IV SAB/Po 126/13, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy ocenie sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie będą miały okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów (tak m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19.11.13 r., sygn. I SAB/Wa 415/13 dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się zatem do kwestii, czy w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie miało charakter rażący. Dochodząc do takiego przekonania Sąd miał na względzie, że stosownie do dyspozycji art. 35 § 3 kpa odwołanie skarżącego, które wpłynęło do SKO w dniu 6 września 2013 r. powinno zostać rozpatrzone nie później niż w ciągu miesiąca, od tego dnia. Tymczasem decyzja SKO została wydana w dniu [...], czyli po blisko 4 miesiącach od wniesienia odwołania. Organ II instancji nie zawiadomił przy tym stron o przyczynie zwłoki oraz nie wskazał nowego terminu jej załatwienia, do czego obligował go art. 36 § 1 kpa. Z akt sprawy nie wynika również, aby organ w tym czasie prowadził jakiekolwiek czynności zmierzające do załatwienia sprawy np. by prowadził dodatkowe postępowanie dowodowe. Również pomimo wniesienia przez skarżącego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Wreszcie Kolegium w żaden sposób nie próbowało usprawiedliwić przyczyn zwłoki w odpowiedzi na skargę powołując się na nieaktualny w obecnym stanie prawnym pogląd o bezprzedmiotowości całego postępowania sądowoadministracyjnego w razie wydania przez organ decyzji po wniesieniu skargi na bezczynność. Te wszystkie okoliczności spowodowały uznanie przez Sąd, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostawało w bezczynności, która miała charakter rażący. Dlatego na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie II wyroku. Sąd na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. uwzględnił wniosek o wymierzenie organowi grzywny. W ocenie Sądu grzywna w wysokości 500 zł będzie na tyle dolegliwa, że spełni swoje zadanie jako środek dyscyplinujący. Ustalając wysokość grzywny Sąd uwzględnił również okoliczność, że organ przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie wydał oczekiwaną przez skarżącą spółkę decyzję, a z drugiej strony wziął pod uwagę blisko 4 miesięczną zwłokę w jej wydaniu i brak w tym czasie jakichkolwiek czynności organu, które uzasadniałyby zwłokę w załatwieniu sprawy i znalazły odzwierciedlenie w aktach sprawy. Sąd wziął również pod uwagę charakter sprawy i stosunkowo niewielką obszerność zgromadzonej w sprawie dokumentacji. Orzeczenie o kosztach postępowania, zapadło na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 2 ust. 3 Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461). Na koszty te składają się wpis sądowy (100 zł), wynagrodzenie adwokata (240 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).