II SAB/Ke 2/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lutego 2015r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Obrona Zwierząt w J. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy O. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy O. na rzecz Obrona Zwierząt w J. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 17 grudnia 2014 r. Stowarzyszenie [...] wniosło skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy O. w przedmiocie nieudostępnienia informacji publicznej zgodnie z treścią wniosku Stowarzyszenia z dnia 6 stycznia 2014 r., co stanowi naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1, art. 13 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Stowarzyszenie wniosło o: 1. stwierdzenie, że bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy O. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2. zobowiązanie strony przeciwnej do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z 6 stycznia 2014 r., 3. zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że 6 stycznia 2014 r. złożył drogą elektroniczną do wszystkich 102 gmin województwa świętokrzyskiego, w tym do Burmistrza Miasta i Gminy O. (na adres [...]) wniosek o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie: 1. z kim (imię, nazwisko lub nazwa, adres) gmina miała obowiązujące w 2013 r. umowy albo komu (imię, nazwisko lub nazwa, adres) udzielała doraźnych zleceń wyłapywania / odławiania bezdomnych zwierząt? 2. z kim (imię, nazwisko lub nazwa, adres) gmina miała obowiązujące w 2013 r. umowy albo komu (imię, nazwisko lub nazwa, adres) udzielała doraźnych zleceń zapewniania opieki bezdomnym zwierzętom? 3. ilu bezdomnym psom / kotom zapewniono opiekę na koszt gminy w 2013 r. (nie licząc zwierząt, którymi zajęto się w latach poprzednich), 4. Jaki był w 2013 r. koszt realizacji całego zadania przewidzianego ustawą o ochronie zwierząt (wyłapywanie / odławianie, opieka, usługi weterynaryjne, dokarmianie, inne)? 5. ponadto zwrócono się o udostępnienie treści i postaci umowy (umów) o zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom w 2013 r. Ponieważ w terminie przewidzianym w art. 13 ustawy organ nie zareagował na wniosek, w dniu 9 lutego 2014 r. wnioskodawca drogą elektroniczną ponowił żądanie udostępnienia informacji. Stowarzyszenie podniosło, że do dnia złożenia skargi, a więc z naruszeniem ustawowych terminów, organ nie udostępnił wnioskowanej informacji publicznej, ani też nie wydał w tym przedmiocie decyzji odmownej. Biorąc pod uwagę niemalże rok, jaki upłynął od dnia złożenia wniosku, w ocenie skarżącego organ dopuścił się tym rażącej bezczynności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania, ewentualnie jej oddalenie. W uzasadnieniu Burmistrz wyjaśnił, że odpowiedź w zakresie żądanym wnioskiem została przygotowana i w dniu 17 stycznia 2014 r. wysłana drogą elektroniczną na adres [...]. Po ponowieniu żądania pracownik odpowiedzialny za przygotowanie i wysłanie informacji publicznej przeprowadził w dniu 11 lutego 2014 r. rozmowę telefoniczną z pracownicą Stowarzyszenia w sprawie żądanej informacji publicznej. Zgodnie ze sporządzoną notatką pracownik Stowarzyszenia zobowiązał się do sprawdzenia, czy odpowiedź trafiła do adresata, a w związku z tym, że kontakt telefoniczny nie nastąpił, organ uznał, że Stowarzyszenie otrzymało żądane informacje. Po wpłynięciu skargi dokonano czynności sprawdzających wysłania informacji publicznej i dostrzeżono, że w odpowiedzi z dnia 17 stycznia 2014 r. jeden z wyrazów w adresie poczty elektronicznej był wpisany nieprawidłowo, albowiem wpisano "zwierzaki", a powinno być "zwierząt". W związku z tym zgodnie z pismem z 22 grudnia 2014 r. natychmiast drogą pocztową przesłano odpowiedź na wniosek o informację publiczną. W ocenie organu nie można mówić o bezczynności w sprawie udzielenia informacji publicznej, a postępowanie nie było prowadzone z rażącym naruszeniem prawa. W piśmie procesowym z 20 lutego 2015 r. Stowarzyszenie podniosło, że niektóre ze stwierdzeń zawartych w odpowiedzi na skargę nie są prawdziwe. Wskazało, że informacje publiczne pozyskuje wyłącznie drogą poczty elektronicznej bądź też tradycyjnej – papierowej, a żadne sprawy związane z udostępnianiem gminnej informacji publicznej nie są załatwiane drogą telefoniczną. W związku z tym, nawet jeśli miała miejsca jakaś rozmowa pomiędzy urzędnikiem Gminy O., a wolontariuszem Stowarzyszenia, to jej wynikiem nie były i nie mogły być jakiekolwiek ustalenia, gdyż gminy podczas prób kontaktu telefonicznego zawsze są odsyłane do kanałów komunikacji elektronicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w punktach 1 - 4a. Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w art. 35 kpa bądź w innych ustawach i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Z akt sprawy wynika, że na dzień wniesienia skargi (data wpływu do organu 19 grudnia 2014 r.), wniosek skarżącego z dnia 6 stycznia 2014 r. o udzielenie informacji publicznej w trybie przepisów ustawy, nie został załatwiony przez Burmistrza Miasta i Gminy O., co oznacza, że organ ten pozostawał w bezczynności. Tym niemniej rozpatrując skargę na bezczynność Sąd musi rozważyć, czy po jej wniesieniu nie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania. W niniejszej sprawie udostępnienie przez organ żądanej przez skarżącego informacji po wniesieniu do Sądu skargi na bezczynność, co nastąpiło poprzez przesłanie jej drogą pocztową w dniu 24 grudnia 2014 r., czego skarżący nie kwestionuje, powoduje, że zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku stało się bezprzedmiotowe, a postępowanie sądowe należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznając niniejszą sprawę należy mieć jednak na uwadze aktualne brzmienie art. 149 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 1 zd. 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1 zd. 2). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 481/13 (LEX 1299301), gdzie wskazano, że użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 p.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo, że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Za rażące naruszenie przepisów dotyczących terminów rozpatrywania spraw przez organy administracji publicznej można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. I SAB/Wa 525/13, WSA w Poznaniu z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. IV SAB/Po 126/13, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie będą miały okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. I SAB/Wa 415/13). Rozpoznając niniejszą sprawę w zakresie stwierdzenia, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, Sąd doszedł do przekonania, że Burmistrz Miasta i Gminy O. nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie, o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). W niniejszej sprawie nie sposób dopatrzeć się ze strony organu lekceważenia skarżącego czy też celowego przedłużania postępowania. Organ wyjaśnił, że brak udzielenia odpowiedzi w terminie spowodowany był pomyłką w adresie poczty elektronicznej, na jaki odpowiedź w dniu 17 stycznia 2014 r. (a więc w ustawowym terminie) został przesłana, co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Należy również zauważyć, że w dniu 11 lutego 2014 r., tj. po powzięciu informacji, że Stowarzyszenie przesłanej odpowiedzi nie otrzymało, pracownik Urzędu Miasta i Gminy w O. skontaktował się ze skarżącym Stowarzyszeniem drogą telefoniczną i uzyskał informację, że w przypadku, gdy faktycznie odpowiedź do Stowarzyszenia nie dotarła, uzyska telefoniczne potwierdzenie tego faktu, co jednak nie nastąpiło (notatka z dnia 12 lutego 2014 r., k. 25 akt administracyjnych). Skarżący nie kwestionował, że rozmowa taka rzeczywiście się odbyła. Dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów. Musi ono bowiem przejawiać się w długotrwałym braku reakcji organu na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a jak wyżej wykazano, reakcja taka nastąpiła. Na podstawie art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. Sąd orzekł zatem jak w punkcie II wyroku. Orzekając o kosztach postępowania Sąd miał na uwadze art. 201 § 1 p.p.s.a., w myśl którego zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3. Przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. odnosi się zaś do sytuacji, gdy organ którego działanie, bezczynność lub przewlekłe postępowanie zaskarżono, w zakresie swojej właściwości uwzględnił skargę w całości lub w części do dnia rozpoczęcia rozprawy. Na zasądzone koszty składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie adwokata – 240 zł określone w oparciu o § 18 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).