II SAB/Ke 20/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 września 2019r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy P. w przedmiocie przydziału lokalu socjalnego oddala skargę. II SAB/Ke 20/19 Uzasadnienie W dniu 29 marca 2019 r. A. S. złożyła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach "skargę na niezałatwienie przez organ sprawy we właściwym terminie", wskazując, że wnosi o rozpatrzenie skargi z dnia 22 stycznia 2019 r. – daty wpływu do organu, tj. Burmistrza Miasta i Gminy P . Zarzuciła, że powyższe pismo nie zostało przesłane do wyższej instancji. Zdaniem skarżącej, wniosek ten powinien zostać rozpatrzony bez zbędnej zwłoki, "od ręki", tymczasem do dzisiaj nie został rozpatrzony. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy P. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organu podniesiono, że w dniu 17 września 2018 r. do Urzędu Miejskiego w P. wpłynął wniosek A. S. o przydział lokalu socjalnego z zasobów mieszkaniowych Gminy. W dniu 21 września 2018 r. wpłynął kolejny wniosek o przydział, ale bez zaświadczenia o dochodach, w związku z tym w piśmie z dnia 24 września 2018 r. organ poinformował wnioskodawczynię o konieczności złożenia wniosku wraz z zaświadczeniem o dochodach. Odnośnie sytuacji mieszkaniowej i bytowej wnioskodawczyni wypowiedział się Dyrektor MGOPS w P. w piśmie z dnia 12 października 2018 r. wskazując, że zajmuje ona jedno pomieszczenie w domu należącym do jej ojca, nie ma bieżącej wody, łazienki, ubikacja znajduje się poza budynkiem. Wnioskodawczyni jest bezrobotna, nie posiada źródeł dochodu. W dniu 13 listopada 2018 r. do organu wpłynął wniosek o przydział lokalu wraz zaświadczeniami z Urzędu Skarbowego i Urzędu Miejskiego w P . W dniu 27 listopada 2018 r. A. S. wniosła do organu skargę na niezałatwienie sprawy w terminie. W odpowiedzi, w dniu 29 listopada 2018 r. poinformowano skarżącą o braku wolnych lokali mieszkalnych oraz o tym, że jej wniosek zostanie rozpatrzony przez Komisję Mieszkaniową. W dniu 2 stycznia 2019 r. skarżącą wniosła ponaglenie do organu. W odpowiedzi, w dniu 9 stycznia 2019 r. organ ponownie poinformował o braku wolnych lokali, oraz że wniosek zostanie rozpatrzony przez Komisję Mieszkaniową. Kolejną skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, A. S. złożyła w dniu 22 stycznia 2019 r. jednocześnie żądając wypłaty 20 tys. zł. Organ odpowiedział na to pismo w dniu 29 stycznia 2019 r. Wówczas skarżąca wniosła opisaną na wstępie skargę do tut. Sądu. Dalej organ wyjaśnił, że po uzyskaniu opinii radcy prawnego sprawa skarżącej była rozpatrywana na posiedzeniu Komisji Zdrowia, Rodziny, Opieki Społecznej i Ochrony Środowiska, po czym udzielono skarżącej informacji o braku możliwości ubiegania się przez nią o lokal mieszkalny z zasobów Gminy. Protokół z posiedzenia wskazanej wyżej Komisji przekazano do MGOPS w P. celem udzielenia wnioskodawczyni pomocy. W świetle powyższego, organ stwierdził, że nie pozostawał w zwłoce. Podkreślił, że sprawy z zakresu wynajmowania mieszkań socjalnych i komunalnych nie są sprawami rozstrzyganymi w drodze decyzji administracyjnej. Zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład zasobu mieszkaniowego Gminy P. określa uchwała Rady Miejskiej w P. z dnia 30 listopada 2011 r., nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej "Ppsa", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa, obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. A. S. przedmiotem swojej skargi uczyniła bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy P. polegającą na niezałatwieniu jej pisma ("skargi") z dnia 22 stycznia 2019 r. Z akt sprawy wynika jednak, że jest to kolejne pismo w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącej z dnia 7 września 2018 r., złożonym do MGOPS w P., przekazanym w dniu 17 września 2018 r. do Burmistrza Miasta i Gminy P . W piśmie tym skarżąca zwróciła się o przyznanie lokalu socjalnego z zasobu mieszkaniowego Gminy. W sprawie ze skargi na bezczynność organu sąd ogranicza się do kontroli, czy organ rzeczywiście nie podjął działania, do którego był zobowiązany. Poza zakresem kontroli sądu pozostaje prawna poprawność działań organu załatwiających zgłoszone żądanie. Oznacza to, że sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność działania, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie istnieje obowiązek organu podjęcia działania i czy zostało wydane orzeczenie administracyjne albo została dokonana stosowna czynność załatwiająca podanie strony. Sąd orzeka jedynie o obowiązku wydania rozstrzygnięcia w sprawie, nie rozstrzyga natomiast kwestii merytorycznych i nie określa w jaki sposób powinna być rozpatrzona sprawa w postępowaniu administracyjnym. Tym samym Sąd administracyjny uwzględniając skargę na bezczynność organu nie może nakazać organowi wydania decyzji, postanowienia, innego aktu lub podjęcia czynności o określonej treści (por. wyroki NSA: z dnia 5 marca 2015 r., sygn. I OSK 1628/14; z dnia 28 lipca 2011 r., sygn. I OSK 211/11). W tym miejscu należy podkreślić, że regulacje prawne dotyczące wynajmowania lokali komunalnych, w tym także i nabywania prawa do lokali socjalnych, zawarte są w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 124 ze zm.) oraz w podjętych na jej podstawie aktach prawa miejscowego. Ustawa o ochronie praw lokatorów (...) nie daje podstaw prawnych do załatwienia sprawy przyznania konkretnego lokalu (zawarcia umowy najmu lokalu) w formie jakiegokolwiek aktu administracyjnego. Zapewnienie lokali mieszkalnych z mieszkaniowego zasobu gminy należy, zgodnie z tą ustawą, do zadań własnych gminy (art. 4 ust. 1 i 2) i gmina realizuje w tym zakresie zadania z zakresu administracji publicznej, jednakże samo zawarcie umowy najmu lokalu, jest załatwiane w formie cywilnoprawnej (por. postanowienia NSA: z dnia 27 kwietnia 2009 r. sygn. I OSK 415/09, z dnia 22 lipca 2010 r. sygn. I OSK 362/10; wszystkie cyt. orzeczenia dostępna pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. I OPS 4/08, postępowanie w zakresie udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę składa się z dwóch etapów. W pierwszym, wnioskujący o najem lokalu składa wniosek, który podlega analizie i weryfikacji przez właściwy organ gminy. Następnie wniosek jest rozpoznawany przez organ, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście oczekujących na najem lokalu bądź o odmowie zakwalifikowania i umieszczenia na liście. W tym pierwszym etapie działanie organu ma charakter administracyjnoprawny, bowiem organ decyduje o tym, czy danej osobie może być udzielona pomoc w zakresie jej potrzeb mieszkaniowych, z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Etap ten jest wykonywaniem publicznoprawnych zadań gminy. Drugi etap postępowania w zakresie udzielania konkretnej pomocy mieszkaniowej, związany jest natomiast z podjęciem czynności cywilnoprawnych, zmierzających do zawarcia umowy najmu. Z powyższego wynika, że jedynie postępowanie w zakresie zakwalifikowania i umieszczenia na liście oczekujących na najem lokalu podlega kognicji sądów administracyjnych. Czynności organu wykonawczego gminy zatwierdzające listę oczekujących, a także pisma zawiadamiające o niespełnieniu przesłanek do ubiegania się o lokal są więc czynnościami, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa (por. postanowienia NSA: z dnia 12 maja 2016 r., sygn. I OSK 3425/15; z dnia 23 marca 2016 r., sygn. I OSK 354/16). W konsekwencji bezczynność w wydaniu takiego aktu może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Burmistrz Miasta i Gminy P. nie dopuścił się bezczynności. W postępowaniu w sprawie wpisania na listę osób ubiegających się o przydział lokalu mieszkalnego z zasobu gminy nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Okoliczność ta nie zwalnia organu od dokładnego, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i na jego podstawie wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, jak też rzetelnego uzasadnienia zajętego stanowiska, gdyż tylko takie działanie organu realizuje fundamentalną zasadę państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), jednak nie można tu wprost stosować przepisów o termiach załatwienia sprawy z Kpa (art. 35 i art. 36 Kpa). Na obszarze Gminy P. zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz wydzielania lokali socjalnych reguluje uchwała Rady Miejskiej w P. z dnia 30 listopada 2011 r., Nr [...]. Ustalono w niej, że wniosek o zawarcie umowy najmu składa się każdorazowo na piśmie do Urzędu Miejskiego w P. do dnia 30 listopada danego roku (§ 12 ust. 4). Wstępnej weryfikacji wniosku (dochody, zagęszczenie) dokonuje pracownik merytoryczny Urzędu Miejskiego, który przedstawia całość dokumentacji na posiedzenie powołanej przez Burmistrza Społecznej Komisji Mieszkaniowej. Społeczna Komisja Mieszkaniowa przedkłada propozycję wpisania na listę oczekujących lub zawarcia umowy najmu Burmistrzowi, który ją zatwierdza (§ 12 ust. 5). Listy osób: uprawnionych do przydziału lokalu komunalnego, uprawnionych do przydziału lokalu socjalnego, ubiegających się o zamianę lokalu mieszkalnego, sporządza się do 31 stycznia każdego roku zgodnie z kryteriami o których mowa w § 9 i 10 (§ 12 ust. 6). Umieszczenie danej osoby na liście, o której mowa w ust. 6. nie stanowi zobowiązania Gminy do zawarcia z nią umowy najmu w danym roku (§ 12 ust. 8). Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organ postępował zgodnie z przepisami ww. uchwały. Na każde pismo skarżącej udzielał odpowiedzi bez zbędnej zwłoki. Najpierw informował skarżącą, że w mieszkaniowym zasobie Gminy P. nie ma wolnych lokali, a jej wniosek zostanie rozpatrzony przez Społeczną Komisję Mieszkaniową (pisma z dnia 24 września 2018 r., 29 listopada 2018 r., 9 stycznia 2019 r. i 29 stycznia 2019 r.), wreszcie, po uzyskaniu opinii prawnej (k. 19) i stanowiska Komisji Zdrowia, Opieki Społecznej i Ochrony Środowiska (k. 22), a przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w piśmie z dnia 11 marca 2019 r. poinformował skarżącą, że nie może ubiegać się o przydział lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu Gminy P . Pismo to stanowi załatwienie wniosku skarżącej z dnia 7 września 2018 r., tj. czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa. W świetle powyższego, brak jest podstaw do przyjęcia, że w sprawie wystąpiła bezczynność. Skargę jako niezasadną należało zatem oddalić na podstawie art. 151 Ppsa.