II SAB/Ke 44/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Miasta i Gminy K. na rzecz P. K. 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 22 sierpnia 2014 r. P. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy K. w przedmiocie nierozpatrzenia jego wniosku z dnia 17 lipca 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wniósł o stwierdzenie bezczynności organu w ww. zakresie, zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi oraz zasądzenie kosztów postępowanie, ewentualnie, gdyby po wniesieniu skargi organ doręczył żądaną informacje publiczna, o uznanie bezczynności organu na dzień wniesienia skargi do Sądu, zasądzenie kosztów postępowania oraz umorzenie postępowania. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że w dniu 17 lipca 2014 r. przesłał do Burmistrza Miasta i Gminy K. drogą elektroniczną, w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej wniosek o udostępnienie informacji, czy Gmina w okresie od 2012 roku - dotychczas, zawierała umowy dotyczące obsługi prawnej z kancelariami, a jeśli tak, to wniósł o udostępnienie treści tych umów. Wnioskodawca wskazał sposób i formę przekazania informacji: plik PDF (skan) i adres poczty elektronicznej. W dniu 18 lipca 2014 r. wnioskodawca otrzymał potwierdzenie dostarczenia ww. wiadomości do organu. Do dnia wniesienia skargi organ nie zakończył postępowania udzieleniem informacji publicznej bądź wydaniem decyzji o odmowie udzielenia tej informacji, dopuszczając się naruszenia art. 13 ust. 1 ww. ustawy przewidującego czternastodniowy termin na załatwienie sprawy. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy K. wniósł o umorzenie postępowania i zniesienie kosztów między stronami. W uzasadnieniu uznał skargę za zasadną, dlatego w dacie jej wpływu do organu, tj. 27 sierpnia 2014 r., przekazał na wskazany we wniosku adres poczty elektronicznej informację, że w okresie od 2012 roku do chwili obecnej Gmina K. nie zawierała umowy dotyczącej obsługi prawnej z kancelariami. W piśmie procesowym z dnia 23.10.2014r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów postepowania sądowego, ponieważ po wniesieniu skargi do WSA w Kielcach, organ rozpoznał wniosek o udzielenie powyższej informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 - 4a. Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie I wyroku wskazać należy, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w ustawie i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Z akt sprawy wynika, że na dzień wniesienia skargi do Sądu wniosek P. K. z dnia 17 lipca 2014 r. o udzielenie informacji publicznej, w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014 r., poz. 782), dalej jako "ustawa", nie został merytorycznie załatwiony przez Burmistrza Miasta i Gminy K., co oznacza, że organ ten pozostawał w bezczynności. Tym niemniej rozpatrując skargę na bezczynność Sąd musi rozważyć, czy po jej wniesieniu nie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania. Wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do Sądu skargi na bezczynność powoduje, że zobowiązanie organu do wydania aktu w określonym terminie stało się bezprzedmiotowe, a postępowanie sądowe w tym przedmiocie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Nie budzi wątpliwości pogląd, że sprawa sądowodministracyjna przestaje istnieć na skutek uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. odnosi się również do skargi na bezczynność organu w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., ponieważ przepis ten wyraźnie stanowi, że organ, którego bezczynność zaskarżono może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę. Uwzględnienie przez organ skargi na bezczynność może zaś nastąpić jedynie poprzez wydanie aktu administracyjnego lub dokonanie czynności z zakresu administracji publicznej. W uchwale z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. I OPS 6/08, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów stwierdził, że ww. regulacja ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. W rozpoznawanej sprawie Burmistrz Miasta i Gminy K. w dniu 27 sierpnia 2014 r. udzielił skarżącemu żądanej przez niego informacji publicznej, wysyłając na jego adres poczty elektronicznej informację, że w okresie od 2012 roku do chwili obecnej Gmina K. nie zawierała umowy dotyczącej obsługi prawnej z kancelariami. Na skutek tej czynności przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna zainicjowana skargą w niniejszej sprawie. Konsekwencją ustania bezczynności organu po wniesieniu skargi jest bezprzedmiotowość postępowania sądowego, co stwarza podstawę do jego umorzenia. Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd dodatkowo miał na uwadze aktualne brzmienie art. 149 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 1 zd. 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1 zd. 2). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w tezie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12 (LEX 1219576), zgodnie z którym wydanie przez organ decyzji w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi, nie zwalnia wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu. Z kolei w postanowieniu z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 481/13 (LEX 1299301), NSA wskazał, że użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 p.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Za rażące naruszenie przepisów dotyczących terminów załatwiania spraw administracyjnych można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 11.12.2013 r., sygn. I SAB/Wa 525/13, WSA w Poznaniu z dnia 19.02.2014 r., sygn. IV SAB/Po 126/13). Przy ocenie sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie będą miały okoliczności, jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19.11.13 r., sygn. I SAB/Wa 415/13). Rozpoznając zatem niniejszą sprawę w zakresie stwierdzenia, czy bezczynność postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, Sąd doszedł do przekonania, że organ nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Bezsporne jest, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). W przedmiotowej sprawie należy jednak mieć na uwadze, że niezwłocznie po wniesieniu skargi do Sądu, organ udzielił w dniu 27 sierpnia 2014 r. żądanej informacji publicznej, wprawdzie po upływie czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy, ale z zachowaniem dwumiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy. Zdaniem Sądu dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów. Musi być bowiem ono znaczne, a trudno mówić o znacznym przekroczeniu terminów w sytuacji gdy termin, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy nie został w ogóle przekroczony. Na podstawie art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. Sąd orzekł zatem jak w punkcie II wyroku. O kosztach postępowania, na które złożyła się kwota wpisu w wysokości 100 zł, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 240 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, orzeczono na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. Odnośnie wniosku organu o zniesienie kosztów postępowania między stronami, wskazać trzeba, że ustawodawca w powyższym przepisie przyjął jako zasadę zasądzanie zwrotu kosztów od organu w razie umorzenia postępowania z uwagi na uwzględnienie skargi przez organ w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.). Jedyny wyjątek przewidziano w art. 201 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie umorzenia postępowania w przypadku określonym w art. 118 § 2 (w postępowaniu mediacyjnym), odpowiednie zastosowanie znajduje art. 206 umożliwiający w uzasadnionych przypadkach częściowe zasądzanie kosztów. Poza tym przypadkiem brak jest podstaw prawnych do znoszenia między stronami kosztów postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym.