II SAB/Ke 5/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 lutego 2015r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wójta Gminy na rzecz M. S. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze z dnia 31 października 2014r. na bezczynność Wójta Gminy [...] M. S. domagał się zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 7 dni od daty doręczenia mu prawomocnego wyroku oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że w dniu 8 października 2014r. przedstawił, za pośrednictwem ePUAP, Wójtowi Gminy [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi z dnia 17 października 2014r. (doręczonej za pośrednictwem poczty w dniu 22 października 2014r.) organ poinformował wnioskodawcę, że wszystkie informacje publiczne zostaną udostępnione w Urzędzie Gminy [...] zgodnie ze złożonym żądaniem. Wyjaśniono przy tym, że w związku z napływem dużej ilości podobnych wniosków w ostatnim czasie pracownicy Urzędu Gminy nie są w stanie przygotowywać obszernych opracowań zawierających żądane informacje z różnych referatów bez zaniedbania bieżących obowiązków. Wobec powyższego, zdaniem skarżącego, do dnia wniesienia skargi organ nie udostępnił żądanych informacji ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014r. poz. 782 ze zm.), czym naruszył 14-dniowy termin przewidziany w art. 13 ust. 1 tej ustawy na rozpatrzenie wniosku. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o umorzenie postępowania wszczętego złożoną w niniejszej sprawie skargą – z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu wskazano, że pismem z dnia 1 grudnia 2014r. (doręczonym za pośrednictwem ePUAP w dniu 8 grudnia 2014r.) udzielono M. S. wszystkich żądanych informacji, uznając tym samym zasadność wniesionej w tym zakresie skargi. W odpowiedzi z dnia 5 stycznia 2015r. wnioskodawca potwierdził udzielenie mu informacji publicznej w pełnym wnioskowanym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w punktach 1 - 4a. Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w art. 35 K.p.a. bądź w innych ustawach i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Jak wynika z nadesłanej przez organ dokumentacji wnioskiem z dnia 8 października 2014r., złożonym drogą elektroniczną za pośrednictwem ePUAP, M. S. wystąpił do Wójta Gminy [...] o udzielenie następujących informacji dotyczących: 1. liczby osób zatrudnionych w Urzędzie Gminy na dzień 21 listopada 2010r. oraz na dzień złożenia niniejszego wniosku, 2. imion i nazwisk wszystkich kierowników wydziałów, naczelników i innych osób, zajmujących kierownicze stanowiska w Urzędzie Gminy (w tym skarbnika i sekretarza Gminy), z podaniem wykształcenia każdej z tych osób, a w przypadku wykształcenia wyższego również kierunku ukończonych studiów, oraz daty zatrudnienia na zajmowanym obecnie stanowisku, 3. wysokości nagród i premii przyznanych i wypłaconych każdemu z pracowników Urzędu Gminy od dnia 1 stycznia 2014r. do dnia złożenia wniosku, z podaniem konkretnej kwoty przypisanej do konkretnego pracownika, 4. listy podróży zagranicznych Wójta i innych pracowników Urzędu Gminy (finansowanych ze środków publicznych) od dnia 21 listopada 2010r. do dnia złożenia wniosku, z podaniem miejsca podróży, czasu jej trwania, celu oraz kosztów, 5. wykazu postępowań sądowych, w których uczestniczyła Gmina, a które zakończyły się w okresie od 21 listopada 2010r. do dnia złożenia niniejszego wniosku, ze wskazaniem zapadłego rozstrzygnięcia (alternatywnie skanów prawomocnych wyroków i postanowień w sprawach, w których uczestniczyła Gmina, wydanych od dnia 21 listopada 2010r. do dnia złożenia wniosku), 6. liczby skarg złożonych na działalność Wójta w okresie od dnia 21 listopada 2010r. do dnia złożenia niniejszego wniosku z podaniem rezultatu rozpatrzenia tych skarg. W odpowiedzi z dnia 17 października 2014r. (doręczonej za pośrednictwem poczty w dniu 22 października 2014r.) organ jedynie poinformował wnioskodawcę, że wszystkie informacje publiczne zostaną udostępnione w Urzędzie Gminy [...] zgodnie ze złożonym żądaniem. Wyjaśniono przy tym, że w związku z napływem dużej ilości podobnych wniosków w ostatnim czasie pracownicy Urzędu Gminy nie są w stanie przygotowywać obszernych opracowań zawierających żądane informacje z różnych referatów bez zaniedbania bieżących obowiązków. Z akt sprawy wynika, że w dacie wniesienia skargi z dnia 31 października 2014r. do Sądu przedmiotowy wniosek nie został przez Wójta Gminy [...] załatwiony – co oznacza, że organ ten pozostawał w bezczynności. Tym niemniej, rozpatrując skargę na bezczynność Sąd musi rozważyć, czy po jej wniesieniu nie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania sądowego. Jak wynika bowiem z załączonego do odpowiedzi na skargę pisma z dnia 1 grudnia 2014r. (doręczonego w dniu 8 grudnia 2014r.) – Wójt Gminy [...] przedstawił skarżącemu następujące informacje: 1. na dzień 21 listopada 2010r. w Urzędzie Gminy zatrudnionych było 31 osób, a na dzień złożenia wniosku 33 osoby; 2. kierownicy z podaniem ich wykształcenia, kierunku studiów oraz daty zatrudnienia na zajmowanym stanowisku: 1) sekretarz Gminy – wyższe mgr pedagogiczne, studia podyplomowe "Zarządzanie Oświatą", zatrudnienie od dnia 1 marca 2012r., 2) skarbnik Gminy – wyższe mgr ekonomiczne – kierunek menadżerski, zatrudnienie od dnia 5 października 1995r., 3) kierownik USC – wyższe licencjat kierunek ekonomiczno-prawny, studia podyplomowe – administracja; zatrudnienie od dnia 15 października 1990r., 4) p.o. kierownika referatu podatkowego – wyższe licencjat kierunek ekonomiczno-prawny, studia podyplomowe – administracja – zatrudnienie od dnia 1 maja 2011r., 5) kierownik organizacyjno-administracyjny – wyższe mgr ekonomiczne, kierunek kierowanie przedsiębiorstwami. 3. Wysokość nagród i premii od dnia 1 stycznia 2014r. 1) premie – pracownicy obsługi: - sprzątaczka – łączna kwota premii – 3.015,40 zł, - kierowca – łączna kwota premii – 4.189 zł, 2) nagrody: - kierownik organizacyjno-administracyjny – 2.000 zł, - skarbnik - 4.000,00 zł, inspektor ds. księgowości budżetowej - 3.000,00 zł, - specjalista ds. księgowości budżetowej - 2.500,00 zł, - inspektor ds. księgowości budżetowej - 2.500,00 zł, - specjalista ds. drogownictwa - 2.500,00 zł, - inspektor ds. budownictwa - 2.500,00 zł, - inspektor ds. ochrony środowiska - 2.500,00 zł. 4. lista podróży służbowych Wójta i innych pracowników: 1) 27 kwietnia – 2 maja 2012r. – Węgry – Jaszarokszallas – realizacja umowy partnerskiej – 2 osoby – koszt 921,34 zł 2) 11 września 2012r. – 15 września 2012r. – Wilno wyjazd studyjny – 1 osoba – koszt 407,30 zł, 3) 29 kwietnia – 2 maja 2013r. – Węgry – Jaszarokszallas – realizacja umowy partnerskiej – 1 osoba koszt 640,47 zł. 5. Wykaz postępowań, w których uczestniczyła Gmina: 1) w sprawie zapłaty za dokumentację wodociągową - rozstrzygnięcie na korzyść wykonawcy, 2) w sprawie zwolnienia z pracy pracownika - rozstrzygnięcie na korzyść pracownika, 3) w sprawie przywrócenia do pracy 2 pracowników lub wypłaty odprawy – rozstrzygnięcie na korzyść Gminy. 6. Liczba skarg złożonych na działalność Wójta: 1) 3 skargi rozpatrzone przez Radę Gminy jako bezzasadne. Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, że w niniejszej sprawie udostępnienie przez organ żądanej przez skarżącego informacji po wniesieniu do Sądu skargi na bezczynność (okoliczność bezsporna, potwierdzona przez skarżącego w piśmie z dnia 5 stycznia 2015r.), powoduje, że zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 8 października 2014r. stało się bezprzedmiotowe, a postępowanie sądowe należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy P.p.s.a – o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Rozpoznając niniejszą sprawę należy mieć jednak na uwadze aktualne brzmienie art. 149 ustawy P.p.s.a., zgodnie z którym sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 1 zdanie pierwsze). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1 zdanie drugie). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 21 marca 2013r., sygn. akt I OSK 481/13 (LEX nr 1299301), w którym wskazano, że użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 P.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo, że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Za rażące naruszenie przepisów dotyczących terminów rozpatrywania spraw przez organy administracji publicznej można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2013r., sygn. akt I SAB/Wa 525/13, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 lutego 2014r., sygn. akt IV SAB/Po 126/13, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie będą miały okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2013r., sygn. akt I SAB/Wa 415/13). Rozpoznając niniejszą sprawę w zakresie stwierdzenia, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, Sąd doszedł do przekonania, że Wójt Gminy [...] nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Bezsporne jest, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ww. ustawy z dnia 6 września 2001r., udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). W przedmiotowej sprawie nie sposób dopatrzeć się ze strony organu lekceważenia skarżącego czy też celowego przedłużania postępowania. Organ wyjaśnił, że brak udzielenia odpowiedzi w terminie spowodowany był napływem dużej ilości podobnych wniosków w ostatnim czasie – co spowodowało że pracownicy Urzędu Gminy nie są w stanie – bez zaniedbania bieżących obowiązków – przygotowywać obszernych opracowań zawierających żądane informacje z różnych referatów. Ponadto należy zwrócić uwagę, że organ, udzielając odpowiedzi, nie przekroczył dwumiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy. Zdaniem Sądu dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów. Musi być ono bowiem znaczne bądź też przejawiać się w braku reakcji organu na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Na podstawie art. 149 § 1 zdanie 2 P.p.s.a. Sąd orzekł zatem jak w punkcie II wyroku. Orzekając o kosztach Sąd miał na uwadze art. 201 § 1 ustawy P.p.s.a., w myśl którego zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 ustawy P.p.s.a.