II SAB/Ke 67/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi G. B. na bezczynność Regionalnej Organizacji Turystycznej Województwa w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe; II. stwierdza, że bezczynność Regionalnej Organizacji Turystycznej Województwa nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Regionalnej Organizacji Turystycznej Województwa w Kielcach na rzecz G. B. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 20 października 2015r. do Regionalnej Organizacji Turystycznej Województwa (zwanej dalej ROT WŚ) wpłynęła, skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, skarga G. B. na bezczynność tego organu polegająca na braku odpowiedzi na jego wniosek z dnia 13 września 2015r. – złożony w formie elektronicznej – o udzielenie informacji publicznej poprzez przesłanie: 1. skanu umowy zawartej przez ROT W w wyniku postępowania na "Przygotowanie projektu graficznego i stworzenie Portalu internetowego dla Projektu Trasy Rowerowe w Polsce Wschodniej - promocja" wraz z wszystkimi aneksami do tej umowy; 2. wszelkich protokołów odbioru podpisanych w wyniku realizacji umowy ad 1; 3. informacji o tym, czy w ramach realizacji umowy ad 1 nałożone zostały na wykonawcę kary umowne; 4. wszelkiej korespondencji skierowanej do wykonawcy umowy ad 1 dotyczącej nałożenia lub egzekwowania kar umownych z umowy ad 1; 5. skanu umowy zawartej przez ROT W w wyniku postępowania na "Kampanię internetową w ramach realizacji projektu Trasy rowerowe w Polsce Wschodniej-promocja- Część I" wraz z wszystkimi aneksami do tej umowy; 6. informacji o tym, czy w ramach realizacji umowy ad 5 nałożone zostały na wykonawcę kary umowne; 7. wszelkiej korespondencji skierowanej do wykonawcy umowy ad 5 dotyczącej Skarżący zwrócił uwagę, że również jego ponaglenie z dnia 29 września 2015r. pozostało bez odpowiedzi. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o zobowiązanie ROT WŚ do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie – z uwagi na brak naruszenia interesu skarżącego, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskowane informacje – stanowiące informację publiczną – zostały udostępnione w całości G. B. przy piśmie 29 października 2015r., po otrzymaniu jego skargi, zawierającej opis wniosku z dnia 13 września 2015r. Organ podkreślił, że nie otrzymał wniosku o udostępnienie Informacji publicznej. Przyczyna tego stanu rzeczy nie jest znana, nie jest wykluczone, że wiadomości skarżącego zostały uznane za tzw. "spam" i automatycznie usunięte przez oprogramowanie serwera poczty lub programu do obsługi korespondencji. Organ podkreślił, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego otrzymanie korespondencji i nie zweryfikował np. w formie rozmowy telefonicznej lub pisma, czy jego wniosek w istocie dotarł o adresata. W konsekwencji, wybierając tak technologicznie niepewną formę wniosku, jakim jest obecnie poczta elektroniczna (możliwość zablokowania otrzymania korespondencji przez dostawcę usługi, oprogramowanie ochrony poczty, program antywirusowy) brak podstaw by obciążyć ROT WŚ odpowiedzialnością za opóźnienie w przekazaniu wnioskowanych informacji. Niezależnie od powyższego organ wskazał, że nie jest jednostką sektora finansów publicznych, nie posiada swojej strony w BIP, posługuje się w swojej działalności statutowej co najmniej pięcioma różnymi adresami mailowymi, a nadto adres właściwy dla informacji, które wnioskodawca chciał uzyskać jest zupełnie inny. Organ wskazał, że wniosek należało wysłać na adres: [email protected], wykorzystywany do obsługi korespondencji formalno-prawnej związanej z realizacją projektu, którego dokumentacja była przedmiotem wniosku. Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi organ podkreślił, że skarga została skierowana do podmiotu, który nigdy nie był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Organ nie mógł zatem dopuścić się bezczynności, a przez to naruszyć interes prawny skarżącego. Powołując się na art. 4 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014r. poz. 782 ze zm.) organ wskazał, że podmiotem reprezentującym ROT WŚ jest organ wykonawczy tj. zarząd, którego istnienie i skład jest skarżącemu znany, skoro dołączył do skargi informację odpowiadającą odpisowi z KRS ROT WŚ. Wobec powyższego, skoro podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej był zarząd ROT WŚ to, bezczynność tego właśnie organu winna być zaskarżona do sądu. Na rozprawie sądowej w dniu 13 stycznia 2016r. G. B. wyjaśnił, że mail z wnioskiem z dnia 13 września 2015r. na pewno dotarł do organu, ponieważ korzysta z bezpiecznego serwisu gmail, w którym standardowo nie ma funkcjonalności polegającej na wnioskowaniu o potwierdzenie otrzymania, bądź odczytania maila od adresata, a ponadto nadający maila standardowo uzyskuje informację zwrotną o braku możliwości dostarczenia maila pod adres wysyłkowy z wyjaśnieniem przyczyny. Tymczasem takiego maila nie otrzymał od organu w odpowiedzi na swój wniosek z dnia 13 września 2015r. Skarżący podkreślił ponadto, że firma Google stosuje bardzo restrykcyjną politykę odnośnie spamowania, co skutkuje tym, że maile wysyłane przy pomocy serwisu gmail są powszechnie akceptowane i nie są traktowane jako spam. Niezależnie od powyższego skarżący wskazał, że na wcześniej prowadzoną z organem korespondencję mailową – przy użyciu tego samego adresu – zawsze otrzymywał odpowiedź, gdyż działalność organu polega m. in. na obsłudze turystów komunikujących się z firmą z różnych adresów mailowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w punktach 1 - 4a. Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w art. 35 K.p.a. bądź w innych ustawach i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. W niniejszej sprawie G. B. zarzucił bezczynność ROT W w związku ze złożonym e-mailem wnioskiem z dnia 13 września 2015r. dotyczącym sposobu realizacji zamówień publicznych przez ROT WŚ (k.12 akt sądowych). W tym miejscu podkreślić należy, że organ skutecznie nie wykazał, iż nie otrzymał wniosku skarżącego z dnia 13 września 2015r., pomimo, że był przez tut. Sąd wzywany do nadesłania wydruku z elektronicznej skrzynki odbiorczej z adresu [....]z dnia 13 września 2015r. Poza sporem w rozpoznawanej sprawie pozostaje fakt, że ROT W jest związkiem stowarzyszeń posiadającym osobowość prawną oraz, że jest zamawiającym w zamówieniach publicznych (wykaz zamówień dostępny na stronie internetowej ROT W). Z § 17 ust. 1 pkt 5 statutu ROT WŚ wynika, że jej przychodami są m.in. dotacje udzielane przez organy administracji państwowej i samorządowej. W tych okolicznościach, nie budzi wątpliwości Sądu, że ROT W jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Wskazuje na to jednoznaczne brzmienie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014r. poz. 782 ze zm.), zgodnie z którym - obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym (...). W sytuacji gdy żądana informacja stanowiła informację publiczną ( art. 6 ust. 1 ustawy) rolą organu było jej udostępnienie w formie wskazanej we wniosku. Z akt sprawy wynika, że na dzień wniesienia skargi do Sądu (data wpływu do organu – 20 października 2015r.) przedmiotowy wniosek nie został przez ROT W załatwiony – co oznacza, że organ ten pozostawał w bezczynności. Tym niemniej, rozpatrując skargę na bezczynność Sąd musi rozważyć, czy po jej wniesieniu nie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania sądowego. Jak wynika bowiem z załączonych do odpowiedzi na skargę akt sprawy niniejszej, pismem z dnia 28 października 2015r. organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego, który potwierdził otrzymanie żądanej informacji w dniu 29 października 2015r. Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, że wobec udostępnienia przez organ w niniejszej sprawie żądanej informacji po wniesieniu do Sądu skargi na bezczynność, zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku z dnia 13 września 2015r. stało się bezprzedmiotowe, a postępowanie sądowe należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy P.p.s.a. – o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Rozpoznając sprawę niniejszą należy mieć jednak na uwadze aktualne brzmienie art. 149 ustawy P.p.s.a., zgodnie z którym sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 1 zdanie pierwsze). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1 zdanie drugie). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 21 marca 2013r., sygn. akt I OSK 481/13 (LEX nr 1299301), w którym wskazano, że użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 P.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo, że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Za rażące naruszenie przepisów dotyczących terminów rozpatrywania spraw przez organy administracji publicznej można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2013r., sygn. akt I SAB/Wa 525/13, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 lutego 2014r., sygn. akt IV SAB/Po 126/13, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie będą miały okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2013r., sygn. akt I SAB/Wa 415/13). Rozpoznając sprawę niniejszą w zakresie stwierdzenia, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, Sąd doszedł do przekonania, że ROT W nie dopuściła się rażącego naruszenia prawa. Bezsporne jest, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ww. ustawy z dnia 6 września 2001r., udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Zdaniem Sądu dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów. Musi być ono bowiem znaczne. W przedmiotowej sprawie organ nie pozostawił wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej bez odpowiedzi, a jedynie została ona udzielona po terminie. Jednocześnie należy zauważyć, że organ nie przekroczył dwumiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Na podstawie art. 149 § 1 zdanie 2 P.p.s.a. Sąd orzekł zatem jak w punkcie II wyroku. Orzekając o kosztach postępowania Sąd miał na uwadze art. 201 § 1 ustawy P.p.s.a., w myśl którego zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3. Przepis art. 54 § 3 ustawy P.p.s.a. odnosi się zaś do sytuacji, gdy organ którego działanie, bezczynność lub przewlekłe postępowanie zaskarżono, w zakresie swojej właściwości uwzględnił skargę w całości lub w części do dnia rozpoczęcia rozprawy. ----------------------- '