I SA/Kr 1056/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Kuśnierz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2016 r. wniosku J.S. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, listopad, grudzień 2007 roku. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. J.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, listopad, grudzień 2007 roku. Zaskarżona decyzja dotyczyła określenia zobowiązania podatkowego, nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc i kwoty do zwrotu na rachunek bankowy za odpowiednie miesiące. Łączna wartość przedmiotu sporu wyniosła 284 014 zł. W piśmie datowanym na 16 września 2016 r. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W wniosku wskazał, że postępowanie zakończone wydaniem ww. decyzji zostało obarczone uchybieniami pogarszającymi jego sytuację prawną. Po pierwsze zaskarżoną decyzję wydano w warunkach przedawnienia zobowiązania podatkowego, po drugie zaś postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało dotknięte poważnymi proceduralnymi wadami, które wskazują na oczywiste lekceważenie ustawowo gwarantowanych stronie postępowania uprawnień. Nadto, ustalenia faktyczne na etapie postępowania podatkowego poczyniono w sytuacji jaskrawego naruszenia zasad prowadzenia postępowania dowodowego. W ocenie Skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji oznacza utratę płynności finansowej Skarżącego jako przedsiębiorcy, co z kolei spowoduje nieodwracalne skutki w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Mając na uwadze powyższe argumenty, Skarżący uważa, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd może zatem udzielić stronie skarżącej tzw. ochrony tymczasowej, która polega na wstrzymaniu wykonania np. egzekucji należności pieniężnych wynikających z zaskarżonej decyzji podatkowej, aż do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania w tym przedmiocie stosownego rozstrzygnięcia. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Podstawowym warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość powstania znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności te powinny mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, iż wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Ocena wystąpienia przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej za każdym razem należy do sądu. Skarżący powinien zatem sam co najmniej uprawdopodobnić konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji – przedstawiając np. swoją, konkretną, sytuację majątkową, osobistą, rodzinną i wpływ na nią ewentualnej egzekucji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. I FZ 93/13 wszystkie orzeczenia opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przesłanka "wyrządzenia znacznej szkody" jest interpretowana w orzecznictwie jako szkoda (majątkowa, a także niemajątkowa), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 marca 2011 r., sygn. II GSK 330/11, z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. II FZ 819/11). Z kolei "trudne do odwrócenia skutki", to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 marca 2010 r., sygn. I FSK 1841/09 oraz z dnia 19 maja 2011 r., sygn. II OZ 415/11). W orzecznictwie utrwalony jest również pogląd, że Sąd nie ma obowiązku, a nawet nie jest uprawniony, do samodzielnego badania akt sprawy, w celu ustalenia czy istnieją przesłanki wstrzymania wykonania decyzji – jeżeli wniosek w tym zakresie nie zawiera konkretnych informacji, popartych stosowną dokumentacją. Sąd na podstawie akt sprawy (sądowej i administracyjnej) może co najwyżej sprawdzać, czy informacje o sytuacji majątkowej i rodzinnej Skarżącego są wiarygodne. Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że z okoliczności przedstawionych we wniosku nie sposób wywieść, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest w odniesieniu do Skarżącego uzasadnione. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że w motywach wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Skarżący odniósł się przede wszystkim do kwestii legalności zaskarżonej decyzji. Wyjaśnić należy, że rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, niezgodność z prawem aktu, która jest przedmiotem oceny sądu w toku rozprawy i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 P.p.s.a. to dwie różne kwestie, zaś oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności zaskarżonej decyzji z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności postanowienia administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 184/05). Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu stanowi jedynie postępowanie o charakterze wpadkowym, które jest prowadzone w ściśle określonych granicach wyznaczonych treścią art. 61 § 3 P.p.s.a. Zaskarżona decyzja podlega natomiast kontroli Sądu pod względem jej zgodności z prawem dopiero w toku merytorycznego rozstrzygania sprawy. Na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu, Sąd nie ma możliwości dokonania oceny zgodności z prawem decyzji wydanych w toku postępowania administracyjnego, a zatem bezskuteczne jest wywodzenie konieczności uwzględnienia wniosku z przekonania o wadliwości danego rozstrzygnięcia. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że Skarżący nie przedstawił we wniosku żadnych danych obrazujących jego sytuację materialną, poprzestając jedynie na stwierdzeniu, że wykonanie zaskarżonej decyzji będzie oznaczało dla niego utratę płynności finansowej. Wobec braku informacji odnoszących się do sytuacji finansowej Skarżącego, Sąd nie mógł odnieść kwoty nałożonego na Skarżącego zobowiązania do jego rzeczywistej sytuacji majątkowej, ani też stwierdzić, że na skutek wykonania zaskarżonej decyzji powstanie szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Na marginesie wskazać należy na prezentowany w orzecznictwie pogląd, że wnioskodawca, formułując argumentację dotyczącą finansowych następstw decyzji powinien poprzeć ją dokumentami finansowymi oraz majątkowymi (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2004 r. sygn. akt GZ 120/04). Końcowo nadmienić wypada, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2011 r. sygn. akt II GSK 49/11). Obowiązek uregulowania zaległości podatkowych w każdym przypadku, niezależnie od zamożności podatnika, łączy się z obniżeniem jego dochodu. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków, albowiem w przypadku uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, dochodzi do zwrotu spełnionego świadczenia pieniężnego wraz z odsetkami. Podsumowując stwierdzić należy, że Skarżący nie wykazał by wykonanie decyzji mogło spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Z tych przyczyn na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.