I SA/Kr 118/14

Kraków, dnia 11 września 2014 r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 11 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.P. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 7.11.2013r., nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku małżonków U.P. i M. P. zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z wniosku i zawartego w nim oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, a także z nadesłanych dokumentów wynika, że M.P. ur. w 1945r. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną U.P. ur. w 1955r. Obecnie otrzymuje on emeryturę w wysokości 1 108,74 zł miesięcznie netto (suma przelana przez ZUS dnia 5.03.2014r.). W lutym 2014r. świadczenie to wyniosło 1 092,88 zł. (przelew z dnia 5.02.2014r.) chociaż we wniosku o przyznanie prawa pomocy sporządzonym dnia 24.02.2014r. skarżący podał , iż wynosi ono 983,34 zł miesięcznie. W 2014r. M.P., z tytułu emerytury osiągnął dochód w wysokości 14 394,02 zł. Posiada on konto w Banku Pocztowym S.A., w którym na dzień 27.03.2014r. zgromadzona była kwota 3 197,23 zł. U. P. otrzymuje natomiast rentę w wysokości 835,73 zł, miesięcznie. Z tego tytułu w 2013r. otrzymała 12 123,86 zł dochodu. Miesięczne wydatki małżonków obejmują m.in.: opłatę za energię elektryczną – 325,34 zł., opłatę za gaz – w zależności od miesiąca od 1 177,42 zł (za styczeń 2014r.) do 874,50 zł (za luty 2014r.), opłatę za wodę i odprowadzanie ścieków – 597,89 zł. Płacą oni również podatek od nieruchomości, który w 2013r. wyniósł 7 212 zł i podzielony był na cztery raty po 1 803 zł każda. M.P. jest właścicielem: - lokalu użytkowego o pow. 90,40 m2, znajdującego się w K., dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr [...], o wartości 500 000 zł., obciążonego hipoteką przymusową w wysokości 689 091 zł; - nieruchomości lokalowej o pow. 48,87 m2 , znajdującej się w K., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], o wartości 350 000 zł., obciążonej hipoteką przymusową w wysokości 640 936 zł; - nieruchomości lokalowej o pow. 51,09 m2 , znajdującej się w B., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], o wartości 150 000 zł, obciążonej hipoteką przymusową w wysokości 100 000 zł; - udziału 1/5 części w nieruchomości gruntowej o pow. 3,3866 ha, położonej w B., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], o wartości 700 000 zł., obciążonej hipoteką przymusową w wysokości 400 000 zł; - nieruchomości gruntowej o pow. 0,3683 ha, położonej w W., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], o wartości 30 000 zł, obciążonej hipoteką przymusową w wysokości 500 000 zł; - nieruchomości gruntowej o pow. 0,2400 ha, położonej w miejscowości L., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], o wartości 80 000 zł., obciążonej hipoteką przymusową w wysokości 160 000 zł. Wraz z żoną jest natomiast właścicielem – na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej: - nieruchomości gruntowej o pow. 0,5609 ha, położonej w B., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], o wartości 2 000 000 zł, obciążonej hipoteką przymusową w wysokości 5 189 091 zł; - oraz nieruchomości gruntowej o pow. 0,1202 ha, położonej w B., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], o wartości 100 000 zł, obciążonej hipoteką przymusową w wysokości 483 136 zł. Postanowieniem z dnia 16 maja 2014r. referendarz sądowy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalił. Skarżący złożył w terminie sprzeciw, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu, że wniosek zasługuje na uwzględnienie, gdyż same przedstawione rachunki pochłaniają już miesięczny dochód małżonków, co wskazują na to, że uiszczenie kosztów wpisu sądowego w kwocie 500 zł doprowadzi do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Nadto skoro powzięte zostały wątpliwości co do dochodów nieujawnionych skarżącego, to winny zostać wyjaśnione, a nie interpretowane na niekorzyść wnioskodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy osoba ubiegająca się o zwolnienie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek podlega oddaleniu, gdyż skarżący nie wykazał tej przesłanki. W ocenie Sądu istotne znaczenie ma z jednej strony uzyskiwanie stałego miesięcznego dochodu w postaci emerytury przez wnioskodawcę oraz jego małżonkę, a także posiadanie przez nich znacznego majątku nieruchomego w postaci szeregu lokali oraz działek gruntowych o łącznej szacowanej przez nich wartości 3 mln 910 tys. zł. Wprawdzie nieruchomości te obciążone są hipotekami, ale co do kilku z tych nieruchomości wysokość hipotek jest niższa od ich wartości. W ocenie Sądu posiadane nieruchomości wskazują, że skoro skarżącego i jego małżonkę stać na ich utrzymanie to nie może on znajdować się w stanie ubóstwa. Ponadto to strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Inicjatywa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 p.p.s.a., a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). Wnioskodawca został wezwany do przedłożenia minimum konkretnych dokumentów i oświadczeń, a nadto miał w całym postępowaniu wnioskowym możliwość przedstawienia takich danych, które mają doprowadzić do przyznania wnioskowanej pomocy. Jednak przedstawione przez wnioskodawcę dane, dotyczące podstawowych kwestii, z punktu widzenia analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy, należy uznać za niespełniające wymogów wezwania do uzupełnienia wniosku. Nie przedstawiono spisu miesięcznych wydatków rodziny związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami, ograniczając się do oświadczenia, że same wydatki na prąd i gaz pochłaniają wszystkie dochody. Nie przedstawiono wyciągów z kont bankowych U.P. obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan, a także dowodu przelewu lub przekazu świadczenia otrzymywanego przez U.P., za ostatni miesiąc. Przesłanie faktur za gaz, energię elektryczną, wodę i ścieki nie jest wystarczające gdyż nie obejmuje całości wydatków, choćby nawet orientacyjnego. Przedmiotowe faktury są jedynie źródłem informacji o pewnych wydatkach. Ich wstępna nawet analiza wskazuje, że łączna kwota rachunków za gaz, energię elektryczną wodę i ścieki (nie licząc kosztów podatku od nieruchomości) wynosiła w zależności od ceny gazu: 1 797,73 zł (przy cenie gazu w wysokości 874,50 zł, tak jak w miesiącu lutym 2014r.) lub 2 100,65 zł (przy cenie gazu w wysokości 1177,42 zł, tak jak w miesiącu styczniu 2014r.). Jak wyżej wskazano same te opłaty pochłaniają łączny miesięczny dochód małżonków a nawet stanowią sumę większą od tego dochodu. Wobec tego brak przedłożenia pełnego spisu miesięcznych wydatków jest istotne dla ustalenia ile właściwie małżonkowie wydają na wyżywienie, środki czystości, ewentualne lekarstwa i z jakiego źródła pochodzą na to środki finansowe. Cały ich budżet pokrywa bowiem praktycznie wydatki na wspomniane opłaty. Nadto w sytuacji, kiedy cały miesięczny budżet małżonków przeznaczany jest na w/w opłaty, saldo konta M.P.wykazuje tendencję zwyżkową. Dnia 7.01.2014r. miało ono wartość 1 081,70 zł. a dnia 27.03.2014r. wynosiło ono 3 197,23 zł. Z historii tego rachunku wynika ponadto, że wnioskodawca był w stanie, w przedmiotowym okresie uiścić np. do sprawy prowadzonej przed Sądem Okręgowym w S., Wydział I Cywilny o sygn. akt [...], kwotę 630 zł. Wobec tych okoliczności nie jest rzeczą Sądu dodatkowe wyjaśnienie tych sprzeczności, gdy wnioskodawca już został wezwany do przedłożenia spisu wydatków. To zadaniem wnioskodawcy jest wykazać w sposób przekonujący, a zatem bez możliwości doszukania się nieścisłości, spisu dochodów i wydatków. Sąd podziela przy tym pogląd, że posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości w zasadzie wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy, zwłaszcza kiedy ich wartość wielokrotnie przewyższa wysokość kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2004r. , sygn. FZ 465/04). Powyższe okoliczności uniemożliwiają przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.