I SA/Kr 1490/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dąbek po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi: D.F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 lipca 2015 r. Nr: [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od przychodu uzyskanego w dniu 15.01.2009r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca D.F.złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej przez siebie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 lipca 2015 r. Nr: [...]. W uzasadnieniu tego wniosku zostało wskazane, że wraz ze Z.F. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i uzyskują miesięczne dochody w wysokości 5.400 zł, ponosząc wydatki w wysokości 2.500 zł. Nie mają żadnych oszczędności, zaś dom, w którym mieszkają wymaga remontów. Przed zbliżającym się sezonem grzewczym muszą zapewnić sobie materiał opałowy, którego koszt będzie wynosił około 3.500 zł, jak również muszą wymienić piec grzewczy, z uwagi na uwalnianie się czadu, który jest zagrożeniem dla ich życia i zdrowia. Egzekucja zobowiązania w chwili obecnej spowodowałaby znaczną szkodę, która nawet w przypadku uwzględnienia skargi nie zostanie wynagrodzona przez późniejszy zwrot, gdyż mogą wystąpić nieodwracalne straty w życiu i zdrowiu. Skarżąca wskazała również, że za trudne do odwrócenia skutki należy uznać trwałą zmianę rzeczywistości, która spowoduje, że przywrócenie stanu poprzedniego możliwe będzie jedynie po upływie dłuższego czasu z użyciem znacznego nakładu sił i środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Jak wynika z treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwana dalej p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por.: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28.10.2010 r., sygn. akt II GZ 313/10 – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia - znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca. Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Twierdzenia strony, które stanowią jedynie powtórzenie art. 61 § 3 P.p.s.a nie przesądzają o spełnieniu wskazanych w tym przepisie przesłanek (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 598/06 www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W celu wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenie skutków strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne. Można w tym miejscu wskazać także na inne orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których wyrażony został pogląd co do należytego uzasadniania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu oraz wykazywania przesłanek. W postanowieniu z dnia 18 maja 2004 r. (sygn. akt FZ 65/04 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl) zostało stwierdzone, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Z kolei w postanowieniu z dnia 21 października 2010 r. (sygn. akt II FZ 522/10 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na zaistnienie jednej z przesłanek wstrzymania, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Ponadto strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne. W niniejszej sprawie okolicznością przedstawioną przez skarżącą mającą uzasadnić wstrzymanie wykonania decyzji, będzie powstanie nieodwracalnych, szkód związanych z ewentualnym prowadzeniem postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji. Skarżąca podała bowiem, że szkoda nie zostanie "wynagrodzona" przez późniejszy zwrot świadczenia. W ocenie Sądu stwierdzenie takie jest gołosłowne. Zaznaczyć bowiem należy, że szkodą dla skarżącej będzie wyegzekwowane świadczenia, czyli ubytek o charakterze majątkowym. W przypadku natomiast zwrotu wyegzekwowanych kwot, uszczerbek ten zostanie wyrównany. Stan majątkowy skarżącej powróci zatem do pierwotnej wartości. Skarżąca nie powiązała przy tym ubytku majątkowego, który powstanie po wyegzekwowaniu świadczenia z jakąkolwiek okolicznością, która nie może zostać zrealizowana. Można ewentualnie domyślić się, że skarżąca nie będzie mogła zakupić nowego pieca, czy też opału. Niemniej jednak w ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, że konieczność wymiany pieca wyniknęła po wydaniu zaskarżonej decyzji. Biorąc pod uwagę okres sezonu grzewczego, skarżąca miała wystarczająco dość czasu, aby dokonać zakupu nowego pieca. Odnośnie zaś opału, skarżąca nie musi dokonywać jego zakupu jednorazowo, lecz dokonywać go sukcesywnie. Wówczas jednorazowy koszt nie będzie taki wysoki. Ponadto w ocenie Sądu trudno przyjąć, aby skarżąca nie posiadała żadnych oszczędności. Jak wynika z samych twierdzeń zawartych w skardze, rodzina skarżącej uzyskuje dochód w wysokości 5.400 zł, zaś stałe wydatki wynoszą 2.500 zł. Oznacza to tym samym, że w każdym miesiącu rodzina skarżącej mogła dokonać oszczędności w wysokości 2.900 zł, bądź przeznaczyć te kwoty na inwestycje, między innymi na zakup pieca, czy też zakup opału. Same zaś prace konserwacyjne domu, nie stanowią jakiejś wyjątkowej okoliczności. Ponadto nawet gdyby uznać, że rodzina skarżącej znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, to nie jest to przesłanka do wstrzymania wykonania decyzji. Wskazać również należy, że sama egzekucja należności pieniężnych nie prowadzi co do zasady do nieodwracalnych skutków. W razie bowiem uchylenia zaskarżonej decyzji, ewentualnie wyegzekwowane kwoty zostaną zwrócone. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 października 2010r. (sygn. akt I FZ 317/10 www.orzeczenia.nsa.gov.pl), egzekucja skierowana do składnika majątkowego strony, nie stanowi samodzielnej przesłanki uzasadniającej udzielenie jej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji. Strona musi bowiem wykazać następstwo czynności egzekucyjnych, które może rodzić zagrożenie, o którym mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżąca, jak zaznaczono powyżej, nie wykazała, poza ogólnikowymi stwierdzeniami, jakie następstwo będzie miało wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Zwrócić należy również uwagę na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2010 r. (I FZ 389/10 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym zostało stwierdzone, że wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowo administracyjnym, bowiem wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. W podobnym tonie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 grudnia 2014r. (sygn. akt II FZ 1741/14 – LEX nr 1561805) stwierdzając, że wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy natomiast zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Należy również podkreślić, na co zasadnie zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 grudnia 2009 r. (II FZ 511/09 – orzeczenia.nsa.gov.pl), że nie można mylić przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu z tymi, które uzasadniają przyznanie prawa pomocy (por. post. NSA z dnia 26 kwietnia 2004 r., sygn. akt FZ 38/04 – orzeczenia.nsa.gov.pl). Trudna sytuacja finansowa nie może stanowić samoistnej podstawy orzeczenia, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Tymczasem skarżąca na uzasadnienie swojego wniosku powołuje się właśnie na trudną sytuację materialną w jakiej może się znaleźć w przypadku rozpoczęcia wykonywania zaskarżonej decyzji. Podsumowując należy stwierdzić, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. W niniejszej sprawie, jak zostało to wskazane we wcześniejszej części uzasadnienia, skarżąca nie wykazała, że na skutek wszczęcia postępowania egzekucyjnego wyrządzona jej zostanie znaczna szkoda. Ewentualnie szkoda, w postaci wyegzekwowania należności, będzie mogła bowiem być jej zrekompensowana wskutek zwrotu wyegzekwowanego świadczenia. Odnośnie natomiast przesłanki, trudnych do odwrócenia skutków, skarżąca podała jedynie, jak należy rozumieć tę przesłankę, nie wskazując na czym miałyby polegać nieodwracalne skutki w jej przypadku. Tym samym uznać należy, że jest to jedynie wskazanie przesłanki bez merytorycznego uzasadnienia i jak zostało to zaznaczone we wcześniejszej części uzasadnienia, uniemożliwiając merytoryczną kontrolę, prowadzi do odmowy uwzględnienia wniosku z tej przyczyny. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji.