I SA/Kr 1660/13

WyrokWSA w Krakowie2013-10-24

Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Grażyna Firek, Piotr Głowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe z tytułu dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, wydana na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, może zostać utrzymana w mocy po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny wyroku stwierdzającego niezgodność tego przepisu z Konstytucją?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny wyroku stwierdzającego niezgodność art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z Konstytucją, odpadła podstawa prawna do prowadzenia postępowań podatkowych i ustalania podstawy opodatkowania dochodów z nieujawnionych źródeł za okres objęty tym przepisem. W związku z tym postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zaskarżenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej ustalającą J.P. zobowiązanie podatkowe od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 2004 r. w kwocie 581 642,00 zł. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym zarzut przedawnienia i dowolnego ustalenia kwot. Sąd uchylił obie decyzje, opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Określił, że decyzje te nie mogą być wykonane do chwili prawomocności wyroku. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 1660/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 października 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.), Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Protokolant: Justyna Owczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2013 r., sprawy ze skargi J.P., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 20 grudnia 2011 r. Nr [...], w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego za 2004 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że wymienione w pkt I decyzje nie mogą być wykonane do chwili prawomocności wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 13 033 zł (trzynaście tysięcy trzydzieści trzy złotych). Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia 19.11.2010r.r. Nr [...], ustalił J.P. wysokość zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004r. w kwocie 585180,00 zł. W uzasadnieniu organ podał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego ustalono, iż podatniczka wraz z mężem T.P. w 2004 r. ponieśli wydatki, które nie znalazły pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Argumentując powyższe wskazano na złożone przez podatników zeznanie podatkowe PIT-36 za 2004r. oraz materiał dowodowy zebrany w trakcie kontroli. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalono wydatki oraz dochody osiągnięte w 2004r. przez T. P. i J.P. oraz wydatki poniesione w 2004r. z majątku odrębnego przez J.P. Zdaniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej całokształt zgromadzonego w sprawie materiału uprawniał do stwierdzenia, że podatnicy nie dysponowali zasobami finansowymi pochodzącymi ze źródeł opodatkowanych lub wolnych od podatku w wysokości porównywalnej do poniesionych wydatków. Co do majątku wspólnego kwota wydatków poczynionych w 2004r. wyniosła 2.634.143,38 zł i znacznie przekroczyła wykazane przychody w kwocie 1.237.024,02 zł. Nadwyżka wydatków nad przychodami wyniosła 1.397.119,36 zł. Nadto J.P. ponosiła w 2004 r. wydatki z majątku odrębnego, a kwoty wydatkowane przez podatniczkę za lokale użytkowe przez nią nabyte wyniosła łącznie 81680,00 zł. W tym stanie rzeczy Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, działając w oparciu o przepis art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustalił J.P. wysokość przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w oparciu o art. 43 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy gdzie oboje małżonkowie maja równe udziały w majątku wspólnym. Wysokość ustalonych wydatków nieznajdujących pokrycia w udokumentowanych przychodach przypada w równych częściach na oboje małżonków J. i T.P. W związku z tym na J.P. za 2004r. przypada kwota 698.559, 68 zł (1.397.119,36: 2). Ponadto wysokość wydatków z majątku odrębnego J.P., nieznajdujących pokrycia w udokumentowanych przychodach ustalono w kwocie 81680,00 zł. zł. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 7 w/w ustawy o podatku dochodowym należny zryczałtowany podatek od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach za 2004r. wyniósł 585180,00 zł (698.559,68 + 81680,00) x 75%. J. P. złożyła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając naruszenie art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 1pkt 6 Ordynacji podatkowej poprzez nie podjęcie przez organ I instancji wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zdaniem podatniczki organ błędnie założył, że J. i T.P. nie dysponowali w latach poprzedzających 2003r. żadnymi oszczędnościami . Okres ten nie był objęty kontrolą oraz nie została wydana żadna decyzja. Organ zignorował również fakt, że na początku 2003r. T.P. podjął z depozytu kwotę 3.000.000,00 zł. Zarzucono także, iż organ określił wysokość dochodów osiągniętych przez J.P. w latach 1997-2000 w sposób, którego nie zna prawo, co ma istotny, negatywny wpływ na decyzję dotyczącą roku 2004. Błędnie również uznano, że decyzja za rok 2003 jest decyzją rozstrzygniętą i ostateczną, a wysuwane w niej tezy należy uznać za udowodnione, podczas gdy postępowanie odwoławcze od tej decyzji toczy się przed Izbą Skarbową od ponad roku, a z akt sprawy wynika, że Izba Skarbowa uznaje wadliwość tej decyzji w pismach kierowanych bezpośrednio do UKS. Nadto, zdaniem podatniczki organ kontroli skarbowej był w posiadaniu informacji o przychodach osiągniętych w 2004r. z odpłatnego zbycia papierów wartościowych PIT - 8C. Organ kontroli skarbowej postanowił nie uwzględnić kwot przychodu wynikających z w/w deklaracji w zasobach pieniężnych będących do dyspozycji małżeństwa Plewów w 2004r. Działanie takie uzasadnił lakonicznym stwierdzeniem, że uwzględniono jedynie faktyczne wypłaty gotówki w Centralnym Domu Maklerskim, co oznacza, że organ kontroli skarbowej bezprawnie zaniżył osiągnięte przez podatniczkę przychody. Odwołująca się zakwestionowała także zestawienie sporządzone przez organ kontroli skarbowej, które stanowiło podstawę do przyjęcia, że w 2004r. małżonkowie ponieśli wydatki w kwocie przewyższającej osiągnięte przychody. Organ kontroli skarbowej nie uwzględnił wszystkich operacji na kontach bankowych. Pomylił również przychody z wydatkami tj. wypłaty gotówkowe z rachunku bankowego "O" s.c. prowadzonego przez FORTIS Bank, które następnie zostały ujęte w zestawieniu jako wpłaty gotówkowe na rachunek podatnika i potraktowane zostały jako wydatki. Nadto organ kontroli skarbowej w ocenie skarżącej błędnie przyjął, że małżonkowie posiadają majątki odrębne, kiedy to dopiero w dniu 15 listopada 2010r. oboje małżonkowie złożyli przed notariuszem oświadczenie, że wszystkie nieruchomości stanowiące na dzień 15.11.2010r. majątki osobiste, nabyte w trakcie związku małżeńskiego, faktycznie objęte są wspólnością ustawową małżeńską, a zatem nie dotyczyło to roku 2004. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 20 grudnia 2011r. nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej uchylił w całości decyzję organu I instancji i ustalił wysokość zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w podatku dochodowym za 2004r. w kwocie 581642,00 zł. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, przy czym w wyniku przedłożenia dowodów w postaci prowadzonej księgi przychodów i rozchodów spółki cywilnej "O" za 2004r., oraz ewidencji amortyzacji środków trwałych - uznał za zasadne podwyższenie dochodu osiągniętego przez małżonków J. i T. P. za 2004r. o wysokość dokonanych odpisów amortyzacyjnych w kwocie 74.884,39 zł tj. o 1/2 z całkowitej kwoty odpisów amortyzacyjnych spółki cywilnej "O" za 2004r., wynikających z podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Według przedłożonej w trakcie czynności sprawdzających - podatkowej księgi przychodów i rozchodów za 2004r. zaksięgowano łącznie w kosztach wysokość odpisów amortyzacyjnych na kwotę 149.768,78 zł. Zatem taką kwotę - zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej winien był przyjąć organ kontroli skarbowej, a nie jak to uczynił przyjmując umorzenie za dany rok w wysokości ustalonej za 2003r. w kwocie 130.898,66 zł. Organ I instancji ustalał dochód jakim dysponowali podatnicy posługując się metodą kasową. W odniesieniu do amortyzacji środków trwałych stosowanie metody kasowej polega na doliczeniu do dochodu roku podatkowego ich amortyzacji. Zwiększa to wolumen środków jakimi dysponowali podatnicy. W tym stanie rzeczy podwyższono dochód o kwotę 9.435,06 zł wynikającą z różnicy pomiędzy kwotą 74.884,39zł tj. 1/2 z kwoty 149.768,78 zł (wynikającej z podatkowej księgi przychodów i rozchodów) a kwotą 65.449,33 zł przyjętą przez organ kontroli skarbowej. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ uznał je za niezasadne. W kwestii posiadanego depozytu organ wskazał, iż brak jest dowodów na zgromadzenie wcześniej takich oszczędności, a nadto że pochodziły one z ujawnionych źródeł. Podobnie rzecz ma się co do twierdzenia o dochodach osiąganych przez J.P. w latach 1997- 2000 z tytułu działalności gospodarczej pod firmą "J". Sc, gdyż J. P. nie przedstawiła żadnych wyjaśnień. Co do zarzutów transakcji z Domem Maklerskim, rachunku bankowego "O" sc organ wskazał, iż wpłaty zostały ujęte jako wydatki w zestawieniu przedstawionym w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego błędnej oceny przez organ kontroli skarbowej aktów notarialnych, dokonanej na podstawie użytego w tych aktach niefortunnego sformułowania określającego źródła finansowania nabytych nieruchomości jako majątek odrębny podatniczki - Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że akt notarialny jest dokumentem urzędowym, a jego treść zawiera dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Nadto jest dokumentem publicznym, którego znaczenie w postępowaniu administracyjnym musi być szczególne. Organ odniósł się także szczegółowo do kwestii nieuwzględnienia wniosków zgłoszonych przez skarżącą. Organ zaznaczył, iż art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nakłada na podatnika obowiązek współdziałania z organami podatkowymi w zakresie odnoszącym się do wykazania źródeł przychodów służących sfinansowaniu wydatków. Obowiązek ten nie ogranicza się tylko do uprawdopodobnienia możliwości uzyskania określonych przychodów mających przymiot legalności, a więc opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania, ale wymaga wskazania takich przychodów oraz powołania się na dowody potwierdzające ich uzyskanie. Ustalenia dokonane przez organ I instancji w tym zakresie nie naruszają art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, a odmienność tych ustaleń w stosunku do twierdzeń podatniczki podniesionych w odwołaniu nie niweczy ich prawidłowości, zwłaszcza, że twierdzenia te miały charakter ogólnikowy i sprowadzały się do argumentów, że J.P. prowadząc działalność gospodarczą w latach 1994-2001 mogła zgromadzić oszczędności służące pokryciu wydatków dokonanych w 2003r., nie wskazując jednak dowodów na ich potwierdzenie i wymagając od organów podatkowych by przeprowadziły przeciwdowody. Decyzją z dnia 29.09.2011r., Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej ustalając wysokość zobowiązania za 2003r. orzekł, iż T. i J. P. nie dysponowali na dzień 1.01.2003r. zasobami finansowymi pochodzącymi ze źródeł opodatkowanych lub wolnych od podatku w wysokości porównywalnej do poniesionych wydatków. Tym samym wnioskowane dowody nie mają wpływu na rozstrzygnięcie za 2004r. Skargę na powyższą decyzję wniosła J.P. zarzucając naruszenie: - prawa materialnego tj. art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, poprzez ustalenie zobowiązania podatkowego pomimo że zgromadzone przez skarżącą i jej męża oszczędności z lat wcześniejszych, oraz osiągnięte wspólnie w tym roku dochody pokryły poniesione w kontrolowanym okresie wydatki, - przepisów postępowania: tj. art. 68 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez ustalenie przez organ odwoławczy zobowiązania z tytułu opodatkowania dochodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów po upływie 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin złożenia rocznego zeznania podatkowego dla podatników podatku dochodowego od osób fizycznych za rok podatkowy, którego dotyczy decyzja; art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie decyzji kończącej kontrolę instancyjną, w sytuacji braku doręczenia decyzji organu pierwszej instancji oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez ustalenie w sposób dowolny kwoty oszczędności na dzień 31 grudnia 2002 r. i 31 grudnia 2003 r., kwot uzyskanych przychodów w roku 2003 i 2004 oraz poniesionych wydatków w tych latach. Uzasadniając zarzuty wskazano, że skoro organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekł co do ustalenia zobowiązania podatkowego to w obrocie pozostaje tylko decyzja organu jednej instancji, co nie kształtuje prawidłowo zobowiązania. Podobnie w ocenie skarżącej, skoro organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji to nie przerwała ona biegu przedawnienia i przedawnienie to nastąpiło. Nadto skarżąca zarzuciła, iż decyzje doręczono mu na nieprawidłowy adres, co prowadzi do tego, iż nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania. W zakresie ustalenia przychodów skarżąca wskazała, że przyjęta przez organ metoda kasowa jest błędna. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje : Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r., poz. 270 - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala. Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej wskazano. Sporna kwestią w nin. sprawie było ustalenie, czy skarżąca w 2004 r. uzyskała przychody ze źródeł nieujawnionych, które należało opodatkować zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Ten zryczałtowany podatek znajduje unormowanie w przepisach art. 20 ust. 1, art. 20 ust. 3 i art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pierwszy z powołanych przepisów stanowi, że "przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach zaliczane są do innych źródeł przychodów" (art. 10 ust. 1pkt 9 u.p.d.o.f.). Z art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o p.d.o.f. wynika, że od "dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach" pobiera się podatek w wysokości 75% dochodu. Z kolei wedle brzmienia art. 20 ust. 3 "wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania". Wskazana wyżej regulacja prawna budziła poważne wątpliwości interpretacyjne, a kontrowersje wokół opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach doprowadziło do wydania przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 18 lipca 2013r. wyroku w sprawie o sygn. SK 18/09 (Dz.U. poz.985), w którym stwierdzono, że art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzemieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r., jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji. W przywołanym wyroku Trybunał nie stwierdził natomiast niezgodności z przepisami Konstytucji art. 20 ust art. 31 ust. 3 ustawy o p.d.o.f. Stwierdził natomiast, że niezgodny z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji R.P. jest przepis art. 68 § 4 Ordynacji podatkowej, normujący przedawnienie prawa do wydania decyzji ustalającej rzeczony podatek. W tym przypadku Trybunał odroczył utratę mocy obowiązującej tego przepisu z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Wskazać tu należy, iż Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 20 ust. 3 ustawy o p.d.o.f. z przepisami Konstytucji bez odnoszenia tej niezgodności do określonego rozumienia badanego przepisu (tzw. prosta niekonstytucyjność). Inaczej zatem, niż w przypadku tzw. wyroków interpretacyjnych, w których Trybunał uznaje badany przepis za niekonstytucyjny przy określonym jego rozumieniu - skutkiem wydania przez Trybunał wyroku z 18 lipca 2013 r., sygn. SK 18/09, jest obalenie domniemania zgodności tego przepisu z Konstytucją bez względu na to jak on był interpretowany. Obalenie domniemania konstytucyjności art. 20 ust. 3 ustawy o p.d.o.f. nastąpiło zatem z chwilą ogłoszenia wyroku przez Trybunał Konstytucyjny, a więc w dniu 18 lipca 2013 r. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 listopada 2009 r., IV SA/Wr 455/09, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 10 czerwca 2009 r., II SA/Rz 146/09). Mimo, że zaskarżone w tej sprawie decyzje zostały wydane na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy o p.d.o.f. przed ogłoszeniem wyroku Trybunału z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. SK 18/09, to dokonując sądowej kontroli tych decyzji, sąd nie mógł od treści tego wyroku abstrahować. Choć sądy administracyjny, dokonując kontroli zaskarżonego aktu, kierują się zasadą tempus regit actum i oceniają zaskarżoną decyzję na podstawie przepisów obowiązujących w dniu ich wydania, to jednak zasada ta nie ma zastosowania w przypadku derogacji przepisu dokonanej przez orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. Szereg argumentów za takim stanowiskiem przytacza doktryna i judykatura, a jednym z nich jest treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przepisu tego wynika, że sąd administracyjny powinien uchylić decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Naruszenie prawa, o którym mowa w powyższym przepisie, może nastąpić również po wydaniu decyzji administracyjnej, gdy podstawą wznowienia postępowania administracyjnego jest stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności przepisu będącego podstawą prawną decyzji (art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej). Jeżeli więc w toku postępowania sądowoadministracyjnego zapadnie rozstrzygnięcie w przedmiocie niekonstytucyjności normy, na której oparto decyzję administracyjną, istnieje konieczność uchylenia takiej decyzji ( R. Hauser, J. Trzciński, Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyd. 2, Warszawa 2010, s. 50-51). Biorąc pod uwagę przyczyny uchylenia wydanych w tej sprawie decyzji bezprzedmiotowe stało się rozważanie zarzutów skargi. Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 18 lipca 2013 r. o sygn. SK 18/09, że przepis art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzemieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r., jest niezgodny z Konstytucją, powoduje odpadnięcie podstawy prawnej do prowadzenia za ten okres postępowań podatkowych i określania podstawy opodatkowania w zakresie nieujawnionych źródeł przychodów (poza granicami tej sprawy pozostają natomiast rozważania dotyczące oddziaływania tego wyroku w odniesieniu do stanów faktycznych zaistniałych po 31 grudnia 2006 r.). Mimo, że w przywołanym wyroku Trybunał nie zakwestionował przepisu art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f., określającego 75 % stawkę zryczałtowanego podatku od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, to jednak przepis ten (przy stwierdzeniu niekonstytucyjności art. 20 ust.3 u.p.d.o.f.) nie jest wystarczający dla ustalenia podatku z tego tytułu. Stawka podatku może być bowiem odnoszona do podstawy opodatkowania, której zasady określania – jako jednego z kluczowych elementów konstrukcji każdego podatku - powinny wynikać z przepisów ustawy. Dlatego też przy ponownym rozpoznaniu tej sprawy organ kontroli skarbowej powinien umorzyć postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość – brak podstawy prawnej do ustalania podstawy opodatkowania dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2004 r. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji stosując przepisy art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 8 o.p. O wstrzymaniu wykonalności uchylonych decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 cyt. ustawy oraz na podstawie § 14 ust.2 pkt 1/a/ w zw. z § 6 pkt 7/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.Nr 163 poz.1349 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło