I SA/Kr 1713/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2014r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 9 września 2013r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier za sierpień 2010r. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. Sp. z o.o. w K (dalej strona skarżąca), o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku od gier. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz akt sprawy M. Sp. z o.o. w K. zajmuje się głównie produkcją gier i zabawek, działalnością hotelarską, restauracyjną, rozrywkową i rekreacyjną oraz prowadzeniem działalności w zakresie gier na automatach. Kapitał zakładowy spółki wynosi 1.928.000 zł. a wartość rzeczowych aktywów trwałych według bilansu na dzień 31 grudnia 2012r. wynosiła 19.959.941,61 zł., przy czym na aktywa te składały się: środki trwałe o wartości 9.968.300,61 zł. oraz środki trwałe w budowie o wartości 9.991.641 zł. Środki trwałe obejmowały natomiast: grunty o wartości 120.000 zł., urządzenia techniczne i maszyny o wartości 49.630,37 zł. oraz inne środki trwałe o wartości 9.798.670,24 zł. Rok 2012 spółka zamknęła stratą w wysokości 1.738.766,26 zł., przy przychodzie na poziomie 111.490.974 zł. Według bilansu na dzień 31 grudnia 2012r. spółka na koniec tego roku posiadała w kasie i na rachunkach środki pieniężne w wysokości 11.552.867,63zł. Na dzień 30 września 2013r. na rachunku w Banku Spółdzielczym w B. strona skarżąca miała kwotę 1785,75 zł. Obecnie podaje, iż na koncie tym znajduje się suma 1858,38 zł. Spółka podniosła, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej na skutek zmian w przepisach o podatku od gier. Postanowieniem z dnia 26 lutego 2014 r., Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek o częściowe zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych. W sprzeciwie od tego postanowienia strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., poprzez uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki do zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych i odmowę udzielenia tego zwolnienia w jakiejkolwiek części. Strona skarżąca wniosła jednocześnie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu sprzeciwu zostało podniesione, że posiadany przez stronę skarżącą majątek nie może zostać spieniężony, gdyż stanowią go w przeważającej części automaty do gier o niskich wygranych. Ze względu jednak no nowo wprowadzone przepisy, brak jest popytu na takie urządzenia. W konsekwencji nie mogą one zostać spieniężone. Nawet jednak gdyby taka możliwość istniała, po ewentualnym wygraniu sprawy sądowej i zwrotu poniesionych kosztów, nie byłoby możliwe odzyskanie tych automatów. Strona skarżąca wskazała również, że prowadzi obecnie wiele spraw sądowych i we wszystkich jest zobowiązana do ponoszenia kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek w postaci możliwości przyznania stronie skarżącej prawa pomocy. Art. 245 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika, natomiast w zakresie częściowym – zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. We wniosku strona skarżąca zwróciła się o częściowe zwolnienie jej od kosztów sądowych. Rozpatrując wniosek w tak skonkretyzowanych granicach, w pierwszej kolejności należy zauważyć, co niejednokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach, że regulacja zawarta w przytoczonych wyżej przepisach, stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej zgodnie z art. 199 p.p.s.a., na mocy której strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie. Rozpoznając zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd kierował się właśnie tą zasadą. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanych przepisach. Jednocześnie Sąd miał na uwadze, że nie można, stosując prawa pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku podmiotów prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia (por. postanowienie NSA z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II FZ 470/12, LEX nr 1240493). W ocenie Sądu, w świetle przedstawionych przez stronę skarżącą okoliczności należy uznać, że skarżąca spółka nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Z oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że spółka prowadzi działalność gospodarczą i brak informacji, aby utraciła płynność finansową. Dokonanej oceny nie zmienia również wskazywana przez skarżącą strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 1.738.766,26 zł. Wykazanie w danym roku podatkowym straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę. Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej (por. postanowienie NSA z 9 września 2013 r., sygn. akt II GZ 489/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). O możliwościach płatniczych strony skarżącej świadczy choćby fakt, że w dalszym ciągu prowadzi ona działalność gospodarczą. Jak podnosi się w orzecznictwie, przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy przy tym podkreślić, że nawet gdyby uznać za prawdziwe twierdzenia strony skarżącej o braku możliwości sprzedaży części majątku ruchomego spółki (np. automatów do gier) to i tak nie wystarczy dla przyjęcia, aby zachodzą podstawy do zwolnienia osoby prawnej od kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. akt II FZ 923/12, LEX nr 1240528). Znamiennym przy tym jest, że twierdzenia strony skarżącej są bardzo ogólnikowe. Skoncentrowała się ona w istocie na przedstawieniu strat z pominięciem osiąganych zysków. Tymczasem już z samego wniosku wynika, że strona skarżąca uregulowała podatek w bardzo dużej wysokości. Ponadto z wniosku nie wynika, aby strona skarżąca miała trudności w regulowaniu zobowiązań cywilnoprawnych. Wreszcie strona skarżąca w żaden sposób nie wskazała, aby zapłata kosztów sądowych miała doprowadzić ją do upadłości i w konsekwencji do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Ogólnikowe stwierdzenia o trudnej sytuacji majątkowej, nie mogą zastąpić realnego obrazu zdolności finansowych strony skarżącej. Można również wskazać, że z historii obrotu na rachunkach bankowych strony skarżącej wynika, że przepływ środków pieniężnych jest znaczny i pojawiają się tam kwoty, które pozwalają na zapłatę kosztów sądowych. Oznacza to również, że strona skarżąca posiada płynność finansową. Podanie zatem przez stronę skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy kwoty na rachunku bankowym 1.858,38 zł, nie oddaje rzeczywistego stanu posiadanych środków finansowych. W związku z tym przyjąć należy, że strona skarżąca dysponuje środkami na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, jak również we wszystkich sprawach prowadzonych przed tutejszym Sądem. Na marginesie należy stwierdzić, że w analogicznej sprawie, przy praktycznie takiej samej argumentacji, lecz dotyczącej innego podmiotu, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do podobnych wniosków i postanowieniem z dnia 30 października 2013 r., sygn. akt II FZ 845/13, oddalił zażalenie strony skarżącej w tamtej sprawie. Z tego względu, na zasadzie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 i art. 260 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.