I SA/Kr 1724/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 9 września 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od gier za miesiąc lipiec 2011 r. postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych - Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. Sp. z o.o. w K. (dalej strona skarżąca), o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 9 września 2013r. w przedmiocie podatku od gier za lipiec 2011 r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz akt sprawy o sygn. I SA/Kr 1713/13 M. Sp. z o.o. w K. zajmuje się głównie produkcją gier i zabawek, działalnością hotelarską , restauracyjną, rozrywkową i rekreacyjną oraz prowadzeniem działalności w zakresie gier na automatach. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 1.928.000 zł, a wartość rzeczowych aktywów trwałych według bilansu na dzień 31 grudnia 2012r. wynosiła 19.959.941,61 zł, przy czym na aktywa te składały się: środki trwałe o wartości 9.968.300,61 zł oraz środki trwałe w budowie o wartości 9.991.641 zł. Środki trwałe obejmowały natomiast: grunty o wartości 120.000 zł, urządzenia techniczne i maszyny o wartości 49.630,37 zł oraz inne środki trwałe o wartości 9.798.670,24 zł. Rok 2012 Spółka zamknęła stratą w wysokości 1.738.766,26 zł., przy przychodzie na poziomie 111.490.974 zł. Według bilansu na koniec 2012 r. Spółka posiadała w kasie i na rachunkach środki pieniężne w wysokości 11.552.867,63 zł. Na dzień 30 września 2013r. na rachunku w Banku Spółdzielczym w B. strona skarżąca miała kwotę 1 785,75 zł. Obecnie podaje, że na koncie tym znajduje się suma 1 858,38 zł. Spółka podniosła, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej na skutek zmian w przepisach o podatku od gier. Postanowieniem z dnia 26 lutego 2014 r., Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie oddalił wniosek o częściowe zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych. W sprzeciwie od tego postanowienia strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., poprzez uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki do zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych i odmowę udzielenia tego zwolnienia w jakiejkolwiek części. Strona skarżąca wniosła jednocześnie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Pełnomocnik poinformował, że informacje, o które zwrócono się przy rozpatrywaniu wniosku, niedostarczone wcześniej, znajdują się w załączeniu do sprzeciwu o sygn. akt I SA/Kr 1713/13. W uzasadnieniu sprzeciwu podniesiono, że posiadany przez stronę skarżącą majątek nie może zostać spieniężony, gdyż stanowią go w przeważającej części automaty do gier o niskich wygranych. Ze względu jednak no nowo wprowadzone przepisy, brak jest popytu na takie urządzenia. Spółka podkreśliła również, że sprzedaż majątku nieruchomego miałaby charakter nieodwracalny. Podkreślono, że w przypadku, gdy w wyniku sądowej weryfikacji zaskarżonej decyzji podatkowej zostałaby ona uchylona (co zdaniem Spółki powinno nastąpić), a na rzecz Spółki zostałyby zasądzone koszty sądowe, spowoduje to odzyskanie poniesionych nakładów finansowych, ale odzyskanie posiadanego majątku trwałego nie będzie już możliwe. Strona skarżąca wskazała również, że prowadzi obecnie wiele spraw sądowych i we wszystkich jest zobowiązana do ponoszenia kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek w postaci możliwości przyznania stronie skarżącej prawa pomocy. Art. 245 § 1 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może być przyznane – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie strona skarżąca zwróciła się przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Rozpatrując wniosek w tak skonkretyzowanych granicach, w pierwszej kolejności należy zauważyć, co niejednokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach, że regulacja zawarta w przytoczonych wyżej przepisach, stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie. Rozpoznając zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd kierował się właśnie tą zasadą. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanych przepisach. Jednocześnie Sąd miał na uwadze, że nie można, stosując prawa pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku podmiotów prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia (por. postanowienie NSA z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II FZ 470/12, LEX nr 1240493). W ocenie Sądu, w świetle przedstawionych przez stronę skarżącą okoliczności należy uznać, że skarżąca Spółka nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Z oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą i brak informacji, aby utraciła płynność finansową. Dokonanej oceny nie zmienia również wskazywana przez stronę skarżącą strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 1.738.766,26 zł. Wykazanie w danym roku podatkowym straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę. Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych (por. postanowienie NSA z 9 września 2013 r., sygn. akt II GZ 489/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). O możliwościach płatniczych strony skarżącej świadczy choćby fakt, że w dalszym ciągu prowadzi ona działalność gospodarczą. Jak podnosi się w orzecznictwie, przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo że podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy przy tym podkreślić, że nawet gdyby uznać za prawdziwe twierdzenia strony skarżącej o braku możliwości sprzedaży części majątku ruchomego Spółki (np. automatów do gier) to i tak nie wystarczy dla przyjęcia, że zachodzą podstawy do zwolnienia osoby prawnej od kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. akt II FZ 923/12, LEX nr 1240528). Znamiennym przy tym jest, że twierdzenia strony skarżącej są bardzo ogólnikowe. Skoncentrowała się ona w istocie na przedstawieniu strat z pominięciem osiąganych zysków. Tymczasem już z samego wniosku wynika, że strona skarżąca uregulowała podatek w bardzo dużej wysokości. Ponadto z wniosku nie wynika, aby Spółka miała trudności w regulowaniu zobowiązań cywilnoprawnych. Wreszcie w żaden sposób nie wykazała ona, aby zapłata kosztów sądowych miała doprowadzić ją do upadłości i w konsekwencji do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Ogólnikowe stwierdzenia o trudnej sytuacji majątkowej, nie mogą zastąpić realnego obrazu zdolności finansowych strony skarżącej. Można również wskazać, że z historii obrotu na rachunkach bankowych strony skarżącej (dołączonych do sprawy I SA/Kr 1713/13 – gdyż strona skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego, nie uznała za stosowne przedłożyć wymaganych dokumentów do wszystkich spraw, które podlegają rozstrzygnięciu przez tutejszy Sąd) wynika, że przepływ środków pieniężnych jest znaczny i pojawiają się tam kwoty, które pozwalają na zapłatę kosztów sądowych. Oznacza to również, że strona skarżąca posiada płynność finansową. Podanie zatem przez Spółkę we wniosku o przyznanie prawa pomocy kwoty na rachunku bankowym 1.858,38 zł, nie oddaje rzeczywistego stanu posiadanych środków finansowych. W związku z tym przyjąć należy, że strona skarżąca dysponuje środkami na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, jak również we wszystkich sprawach prowadzonych przed tutejszym Sądem. Na marginesie należy stwierdzić, że w analogicznej sprawie, przy praktycznie takiej samej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do podobnych wniosków i postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FZ 497/14, oddalił zażalenie strony skarżącej w tamtej sprawie. Z tego względu, na zasadzie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.