I SA/Kr 1738/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dąbek po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 października 2015r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014r. postanawia: - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji - Pismem z dnia 26 października 2015 r. S. K. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 października 2015r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014r. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji organu pierwszej instancji i drugiej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Art. 61 § 3 p.p.s.a. in fine rozszerza możliwość wstrzymania zaskarżonych aktów (tylko aktów), wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W pierwszej kolejności należy odnieść się do żądania skarżącego o wstrzymanie przez sąd wykonania decyzji obu instancji – zarówno decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 6 sierpnia 2015r. określającej skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 rok, jak również objętej skargą decyzji organu drugiej instancji – Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 października 2015r., utrzymującej w mocy ww. decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Nie ulega wątpliwości, że ochrona tymczasowa przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczyć może decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Decyzja organu II instancji utrzymująca w mocy decyzję I instancji, jest objęta skargą, w której skarżący wnosi o uchylenia jej w całości, a która to skarga będzie w ramach "sprawy sądowoadministracyjnej" rozpatrywana przez sąd administracyjny. Wątpliwość może dotyczyć możliwości żądania w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymania wykonania decyzji pierwszej instancji, która skargą S. K. nie jest objęta, a którą decyzja II instancji utrzymuje w mocy. Ta ostatnia decyzja jest w niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu w kontekście wniosku strony o wstrzymanie wykonania w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. Decyzja organu I instancji nie podlega wykonaniu. W związku z powyższym nie można wstrzymać jej wykonania. Wykonaniu podlega jedynie decyzja organu odwoławczego, czyli decyzja objęta skargą. Przystępując do merytorycznego uzasadnienia odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji należy podkreślić, że stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. po wniesieniu przez stronę skargi do sądu administracyjnego, to sądowi pozostawiono możliwość wtrzymania wykonania aktu lub czynności. Wstrzymanie aktu lub czynności zostało w świetle wymienionego przepisu pozostawione uznaniu sądu, jego ocenie. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie, został zawarty w skardze adresowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, nie ma wiec wątpliwości, że to sąd w oparciu o powołany przepis może wstrzymać wykonanie decyzji, która w sprawie zapadła. Powołany wyżej przepis wstrzymanie wykonania aktu lub czynności uzależnia wyłącznie od wniosku strony skarżącej. Innymi słowy, sąd z urzędu nie może na tym etapie postępowania w sprawie oceniać zasadności wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Inaczej niż organ administracyjny, który na etapie postępowania administracyjnego w sprawie poprzedzającym etap postępowania sądowego może na wniosek, ale i z urzędu zastosować instytucję wstrzymania wykonania stosownie do art. 61 § 2 p.p.s.a. Konsekwencje wynikające z powyższych twierdzeń są następujące: potrzeba wstrzymania wykonania aktu lub czynności powinna być wykazana przez skarżącego w jego wniosku kierowanym do sądu, który wniosek rozpatruje. Wniosek składany do sądu wymaga szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia przez skarżącego. Na tym etapie postępowania Sąd nie bada bowiem merytorycznej zasadności skargi. Należy podkreślić, że ochrona tymczasowa ujęta w art. 61 p.p.s.a. oraz ocena merytoryczna zasadności skargi to dwie różne kwestie. Treść art. 61 § 3 p.p.s.a. formułuje dwie ustawowe przesłanki pozostawionego ocenie sądu wstrzymania wykonania aktu lub czynności: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ustawodawca określił je alternatywnie, tak więc wystarczy spełnienie co najmniej jednej z tych przesłanek, aby sąd mógł uznać wstrzymanie wykonania aktu lub czynności za zasadne. Użyte przez ustawodawcę pojęcia: znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki są nieostre i są w związku z tym są przedmiotem interpretacji w literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądów administracyjnych. Uznaje się, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por.: B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 października 2010r., sygn. akt II GZ 313/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Chodzi zatem nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 889/04, niepubl.). Na stronie skarżącej ciąży więc powinność wykazania, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi, jak wyżej wskazano niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nieostre pojęcia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, a ten powinien w szczególności przedstawić właśnie wnioskodawca, wnoszący zarazem skargę do sądu. Wnioskodawca ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne (por. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 595/10, postanowienie NSA z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt II FZ 522/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, wnioskodawca zobligowany jest szczególnie wnikliwie uzasadnić swój wniosek o wstrzymanie wykonania aktu, wykazując w nim konkretnymi, powołanymi przez siebie okolicznościami istnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenie skutków. Obowiązkiem sądu jest natomiast wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd (por. postanowienie NSA z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt II FZ 522/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak uzasadnienia wniosku o wtrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę przez sąd (por. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, orzeczenia.nsa.gov.pl ). W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym w żaden sposób nie wykazał zasadności ewentualnego postanowienia przez sąd wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Rozpatrywany przez Sąd wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zawarty w skardze S. K. jest bowiem pozbawiony jakiegokolwiek uzasadnienia. Wnioskodawca ogranicza się jedynie do jednego krótkiego zdania "Jednocześnie na podstawie art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wnoszę o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji organu pierwszej i drugiej instancji", który w żaden sposób nie czyni zadość wymogowi należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu oraz wykazania przesłanek przez wnioskodawcę, o którym mowa była w powyższych rozważaniach. Rolą Sądu nie jest domniemywanie, gdzie strona skarżąca upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji (zob. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt I OZ 663/14; LEX nr 1501782). Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie daje zatem pozbawia podstaw do wydania korzystnego dla strony rozstrzygnięcia (zob. postanowienie NSA z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt II OSK 2290/13; LEX nr 1398157). Wobec powyższego, Sąd orzekł jak w sentencji, odmawiając wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na zasadzie art. 61 § 3 p.p.s.a.