I SA/Kr 1790/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L.W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 września 2014 r. znak: [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 rok p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącego L.W. o zwolnienie od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek L.W. o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia 8 grudnia 2014 roku i 6 lutego 2015 r., w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 września 2014 r. We wniosku skarżący oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód z tytułu pobieranego świadczenia emerytalnego netto wynosi 958,30 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o pow. 200 m2. Nie zadeklarowała żadnych wartościowych ruchomości o wartości powyżej 3.000 euro. Na uzasadnieniu wniosku skarżący podał, iż w związku ze stanem zdrowia i skromnymi dochodami oraz obciążeniami majątku nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. W ocenie referendarza informacje przekazane przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej w związku z czym, działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 26 listopada 2014 r., skierowanym do pełnomocnika skarżącego, został on wezwany do jego uzupełnienia. W piśmie z dnia 8 grudnia 2014 r., uzupełniającym wniosek pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, iż to nie skarżący opłaca wynagrodzenie pełnomocnika. Z oświadczenia złożonego osobiście przez skarżącego wynika, iż z E. W. rozwiódł się w maju 2014 r. Jedynym źródłem jego utrzymania jest świadczenie emerytalne. Mieszka sam w domu z ogrodem odziedziczonym po rodzicach i z tego tytułu płaci podatki od nieruchomości. Posiada konto w Alior Bank, ale od roku saldo wynosi zero. Spółka jawna "P." E. W. L.W. zakończyła działalność w roku 2010. Skarżący jest właścicielem Audi a także współwłaścicielem dziesięcioletniego KIA Carnawal oraz trzyletniego Kia Picanto, nie przedstawiają one dużej wartości. Skarżący jest inwalidą przewlekle chorym. W roku 2014 w wyniku wypadku doznał on krwiaka mózgu i został poddany dwóm trepanacją czaszki. Dodatkowo skarżący cierpi na chorobę zwyrodnieniową stawów i uznany został za osobę niepełnosprawną, wymagająca opieki. Na lekarstwa miesięcznie wydaje około 300 zł. Do pisma dołączone zostały kserokopie następujących dokumentów: Przekazów pocztowych świadczenia emerytalnego skarżą za okres od lipca do listopada 2014 r., historię rachunku bankowego za okres od września do listopada 2014 r., decyzję w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2014 w wymiarze 539,00 zł oraz 332,00 zł, zaświadczenie UMK Wydział Ewidencji Pojazdów o pojazdach zarejestrowanych na nazwisko skarżącego, przy czym na pojeździe Kia UP Carnival ustanowiony jest zastaw skarbowy na rzecz Urzędu Skarbowego, zeznanie podatkowe za rok 2013, rachunki za energię elektryczną w wysokości 165,14 zł miesięcznie ostatni odcinek za miesiąc luty 2015 r. W piśmie z dnia 6 lutego 2015 r, uzupełniającym wniosek skarżący wyjaśnił, iż jest zameldowany w domu przy ul. W.. Budynek jest narożny z ulica D. W istocie jest to jedna i ta sama nieruchomość, składająca się z domu z ogrodem, mająca dwie księgi wieczyste. Jedna na dom, druga na ogród ( dwie działki – [...] i [...]). Brama wjazdowa znajduje się od ulicy D. i jest oznaczona nr [...]. Zapewne dlatego rachunki maja ten adres. Co do rachunków za energię elektryczną to jedne dotyczą prądu jednofazowego a osobne prądu trójfazowego. Skarżący oświadczył nadto, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Jest po rozwodzie, od paru lat na emeryturze. Rozpoznając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy. Wskazuje ona, iż na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postepowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wskazać taka sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzającą do uprawdopodobnienia, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy ( por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt II SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnień wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przesz niedostarczenie dokumentów, bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez orzekającego ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy ( por. postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2011 r., sygn.. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn.. akt II GZ 296/10). W przedmiotowej sprawie skarżący w ocenie orzekającego nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na fakt, iż skarżący zataja informację, iż pozostaje w związku małżeńskim z A. Ł. Zarówno we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i późniejszych pismach uzupełniających ten wniosek utrzymuje, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Tymczasem jak wynika z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 3 grudnia 2014 r. złożonego do akt o sygn. I SA/ Kr 1072/13, skarżący zawarł we wrześniu 2014 r. związek małżeńskim z A. Ł., z którą pozostaje w rozdzielności majątkowej. Wezwany do jego uzupełnienia, mimo precyzyjnych pytań nie przedstawił informacji na temat wysokości dochodów żony, jej konta bankowego, nie przedstawił żadnych stosowanych zaświadczeń. Tymczasem zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku ( Dz. U. Nr 9 poz. 59 z póź. zm) Kodeks rodzinny i opiekuńczy małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej ( postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA i WSA 2005). Obowiązek ten rozszerza się także na partycypowanie w kosztach zaistniałych procesów sądowych ( por. postanowienie NSA z dnia 4 grudnia 2008 r., sygn. akt I FZ 460/08). Rozdzielność majątkowa małżonków odnosi się, w świetle przepisów prawa rodzinnego do majątku małżonków a nie do ich wzajemnych obowiązków. Błędnym jest zatem założenie, iż rozdzielność majątkowa małżeńska zwalnia jednego małżonka z pomocy finansowej na rzecz drugiego w zakresie prowadzonego postępowania sądowego ( por. postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. akt I CZ 37/67). Wreszcie zauważyć trzeba, iż małżonkowie faktycznie prowadzą wspólne gospodarstwo domowe ( o czym świadczy choćby analiza przedstawionych rachunków). Stąd też dane dotyczące obu osób prowadzących takie gospodarstwo są konieczne z punktu widzenia rozpatrywania niniejszej sprawy. Dopiero bowiem zestawienia i analiza faktycznie uzyskiwanych przez małżonków dochodów i ponoszonych wydatków pozwolą na pełną i rzetelną ocenę w zakresie spełniania ustawowej przesłanki przyznania prawa pomocy. Obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym przedstawienia i wykazania wszelkich okoliczności potwierdzających ten fakt obciąża wnioskującego o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wyłączającą możliwość przyznania tego prawa ( por. postanowienie NSA z 5 września 2005 r. , sygn. akt II FZ 418/05). Dodatkowo analizując przedstawione przez skarżącego miesięczne wydatków ( 902 zł) w odniesieniu do uzyskiwanego dochodu ( 958,3zł), wskazuje, że wydatki przewyższają znacznie osiągany dochód ( biorąc pod uwagę, iż skarżący skupił się jedynie na rachunkach nie uwzględnił wydatków na żywność, środki czystości, ubrania, utrzymanie samochodów). Można więc domniemywać, iż korzysta on ze środków pieniężnych uzyskiwanych przez żonę lub posiada inne, nieujawnione źródło dochodu. Wobec powyższego należało przyjąć, iż skarżący nie zrealizował warunków wykazania, iż nie jest w stanie uiścić kosztów postępowania. Złożone na urzędowym formularzu oświadczenie jest niepełne, nie zawiera bowiem wszystkich danych o sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącego. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).