I SA/Kr 1791/14
WyrokWSA w Krakowie2015-02-04
Skład orzekający: Maja Chodacka, Paweł Dąbek, Grażyna Firek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo oceniły zgromadzony materiał dowodowy i miały podstawy do uznania, że istnieje obawa, iż prognozowane zobowiązanie podatkowe wraz z odsetkami nie zostanie wykonane, uzasadniając tym samym zabezpieczenie należności podatkowych przed wydaniem decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Organy podatkowe prawidłowo oceniły zgromadzony materiał dowodowy i miały podstawy do uznania, że istnieje obawa niewykonania zobowiązania podatkowego, co uzasadniało zabezpieczenie należności. Sąd administracyjny nie jest kolejną instancją w postępowaniu podatkowym i nie ustala stanu faktycznego, a jedynie kontroluje prawidłowość działania organów. Podatnik ma obowiązek współdziałać przy gromadzeniu dowodów, a jego bierna postawa może prowadzić do niekorzystnych ustaleń.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg D.K. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy decyzje Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz zabezpieczenia tych należności. Organy podatkowe ustaliły podejrzenie pozorności transakcji skarżącego z firmami, co uzasadniało obawę niewykonania prognozowanego zobowiązania podatkowego. Skarżący zarzucił błędy w ustaleniach dotyczących jego sytuacji finansowo-majątkowej oraz kwestionował podstawy prawne zabezpieczenia.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 1791/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lutego 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędzia: WSA Paweł Dąbek (spr.), Sędzia: WSA Grażyna Firek, Protokolant: st. ref. Justyna Owczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2015 r., sprawy ze skarg D.K., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 4 września 2014 r. Nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],, w przedmiocie zabezpieczenia, - skargi oddala -
Zaskarżonymi decyzjami nr [...] z dnia 4 września 2014 r., Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej: O.p.), utrzymał w mocy odpowiednio decyzje nr [...] Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 2 czerwca 2014 r. w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do lipca i od września do grudnia 2013r. wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień 2 czerwca 2014r. oraz o zabezpieczeniu określonych w tych decyzjach należności podatkowych przed wydaniem decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego.
W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji zostało wskazane, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego wszczął wobec D.K. (dalej: skarżący) kontrolę podatkową w zakresie podatku od towarów i usług za 2013r. W trakcie kontroli ustalone zostały okoliczności uzasadniające podejrzenie pozorności dokonywanych przez skarżącego transakcji z firmami: "L" S.G., PPHU "A." Ł.K., "C" K. K. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji rozstrzygając o zabezpieczeniu prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy. W konsekwencji miał podstawy do uznania, że istnieje obawa, iż prognozowane zobowiązanie podatkowe wraz z odsetkami nie zostanie wykonane.
Zdaniem organu świadczy o tym przedstawiona w rozstrzygnięciu organu I instancji sytuacja finansowo – majątkowa skarżącego przeprowadzona pod kątem możliwości uregulowania przez skarżącego przewidywanego zobowiązania podatkowego. Organ podatkowy wskazał na osiągane przez skarżącego dochody, które w latach 2009-2013 wyniosły kwotę 484.116,50 zł. Ponadto organ wskazał, że skarżący jest użytkownikiem wieczystym gruntu o powierzchni 0,0642 ha, współwłaścicielem w udziale 1/2 części nieruchomości o łącznej powierzchni 0,2636 ha nabytej na podstawie darowizny, której wartość określono w akcie notarialnym z 2008r. na kwotę 13.000 zł.
Ponadto ryzyko braku zapłaty przybliżonego zobowiązania podatkowego wynika wprost z ustaleń dokonanych podczas I fazy kontroli podatkowej, w trakcie której stwierdzono pozorność dokonywanych czynności. Według wyliczeń dokonanych przy określaniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami, podatek do zapłaty wynosi łącznie za cały okres kwotę 1.071.698 zł. Przewyższa on dwukrotnie łączne dochody skarżącego z pięciu lat wraz ze składnikami jego majątku. Kwotę tę organ określił na 497.116,50 zł.
W związku z powyższym organ stwierdził, że tak duża dysproporcja pomiędzy wartością czynną majątku skarżącego, a łączną kwotą przewidywanych zobowiązań podatkowych za okres objęty kontrolą stanowią zgodną z prawem i wystarczającą podstawę dla przyjęcia stanowiska, że sytuacja finansowo-majątkowa skarżącego uzasadnia obawę niewykonania przez niego zobowiązań podatkowych.
W toku postępowania ujawniono także działania zmierzające do uszczuplenia należności budżetowych. Potwierdza to również, że zachodzi obawa, iż przyszłe zobowiązania nie zostaną wykonane.
Organ odwoławczy stwierdził również, że określenie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego nie jest przesłanką dokonania zabezpieczenia, lecz wymogiem formalnym decyzji o zabezpieczeniu. Pełni charakter informacyjny w tym znaczeniu, że wskazuje kwotę podlegającą zabezpieczeniu na majątku podatnika. W żadnym razie nie musi to być kwota rzeczywiście obciążającego podatnika zobowiązania, gdyż kwotę tę określi dopiero decyzja wymiarowa. Niewątpliwie organ I instancji uprawdopodobnił fakt istnienia zobowiązania podatkowego poprzez wskazanie kontrahentów dokonujących pozornej sprzedaży towarów oraz łączne kwoty nabyć towarów za poszczególne miesiące 2013r.
Pismami z dnia 10 października 2014r. skarżący złożył skargi na powyższe decyzje, wnosząc o ich uchylenie, jako wydanych z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skarg skarżący wskazał, że jeżeli chodzi o przybliżoną wielkość uszczupleń podatkowych, to została ona oparta wyłącznie o materiał dowodowy zebrany podczas kontroli podatkowych przeciwko dostawcom skarżącego, w których nie mógł on uczestniczyć. Wskazał on jednocześnie, że materiał zgromadzony w tamtych postępowaniach jest niekompletny i nie pozwala na przyjęcie, że nie doszło do transakcji pomiędzy skarżącym, a wskazanymi w decyzji podmiotami. Co najwyżej można stwierdzić, że do transakcji nie doszło z jednym z kontrahentów, czyli S.G.. Niemniej jednak również i w tym przypadku skarżącemu przysługiwałoby prawo do odliczenia, gdyż działał w dobrej wierze i nie wiedział o nieuczciwości swoje kontrahenta.
Skarżący zakwestionował również ustalenia dotyczące wartości jego dochodów oraz składników majątkowych. Wskazał, że według ustaleń organów, wartość jego składników majątkowych ma wynosić 15.732 zł. Tymczasem skarżący jest między innymi właścicielem mającego powierzchnię użytkową 320 m2 budynku mieszkalnego. Również określona wartość udziału w niezabudowanej działce ma już walor historyczny, gdyż w międzyczasie część tej działki stała się działką budowlaną. Wreszcie organy pominęły także inne składniki majątku, jak zakład usług wulkanizacyjnych oraz zakład sprzedaży opon i felg samochodowych. Nie są to zaś składniki o małej wartości.
Ponadto skarżący podniósł, że w protokole kontroli przyjmuje się, że faktury wystawione przez dostawców potwierdzały czynności, które nie zostały dokonane, czyli odpowiadają dyspozycji art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy VAT. Natomiast organy w sprawie zabezpieczenia przyjęły, że faktury te potwierdzały czynności, których dotyczy art. 83 k.c. Jest to natomiast sytuacja uregulowana w art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c). W takim natomiast wypadku organ podatkowy powinien wystąpić do sądu powszechnego na podstawie art. 189a § 3 O.p. o ustalenie istnienia bądź nieistnienia stosunku prawnego, a to ze względu na istniejące co do tego wątpliwości. Z tego względu niejako z ostrożności procesowej skarżący zarzuca naruszenie art. 32 § pkt 2 O.p. poprzez jego niezastosowanie, gdyż zapewne przed sądem powszechnym zarzut pozorności czynności zostałby obalony.
W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżanych decyzjach. Wskazane zostało ponadto, że informacje na temat innych składników majątkowych skarżący podał dopiero na etapie skargi i nie wskazywał ich w toku postępowania odwoławczego. Organ nie zgodził się również ze stwierdzeniem skarżącego, że organy dokonujące zabezpieczenia przyjęły, iż faktury potwierdzały czynności, których dotyczy art. 83 k.c. Użyte zostało wprawdzie sformułowanie "pozorność transakcji", lecz jak wynika z decyzji miało to jedynie na celu stwierdzenie, że transakcje faktycznie nie miały miejsca w rzeczywistości.
Na rozprawie w dniu 4 lutego 2015r. Sąd połączył skargi na wszystkie decyzje do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria wykazała, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich eliminację z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowił art. 33 § 1 O.p. Przepis ten stanowi, że zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Sąd przypomina jednocześnie, że zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych powyżej można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (§ 2), a w takiej sytuacji organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu (§ 4).
Przytoczone regulacje były już przedmiotem licznych orzeczeń sądów administracyjnych. Wskazywano w nich zwłaszcza, że podstawowa przesłanka zastosowania zabezpieczenia, tj. "uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane" nie została przez ustawodawcę zdefiniowana, a jedynie zobrazowana przykładowymi okolicznościami, co do których ustalenie, że zaistniały, pozwala na kwalifikację stanu faktycznego, jako spełniającego wymogi z art. 33 § 1 O.p. Aczkolwiek ustawodawca wskazał tylko przykładowe okoliczności precyzujące główną dyrektywę orzekania w przedmiocie zabezpieczenia, tym niemniej niewątpliwie wynika z nich, że chodzi o działania podatnika bądź sytuacje z nim związane, które wpływają na stan majątkowy podatnika w kontekście przewidywanych zobowiązań i możliwości przeprowadzenia skutecznej egzekucji (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 6 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 726/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Co istotne, uzasadniona obawa musi istnieć już w chwili rozstrzygania w przedmiocie zabezpieczenia, jednak obawa ta odnoszona jest zarazem do zdarzenia, które jeszcze na nastąpiło (a nawet nie wiadomo czy w ogóle wystąpi). Ten stan rzeczy sprawia, że rozważanej kwestii niepodobna rozpatrywać w kontekście tradycyjnie pojmowanych dowodów. Trudno bowiem wskazać, jakie okoliczności uzasadniałyby w sposób pewny (to zaś jest istotą dowodu), istnienie takiej obawy. Jeśli z kolei zważyć, że problem "wykonania" bądź "niewykonania" zobowiązania podatkowego jest materią dotyczącą rzeczywistości mającej się dopiero ziścić w przyszłości, to niepodobna oczekiwać dowodu na to, że nie zostanie ono wykonane. W odniesieniu do przyszłości zawsze bowiem przedmiotem rozważań jest pewien stan hipotetyczny, co sprawia, że ocenie (a także wykazywaniu argumentów mających wskazywać na rzecz tej oceny), podlegać może tylko możliwość ziszczenia się tego stanu (zob. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt I FSK 1383/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Co jednak istotne, to, czy istnieje obawa niewykonania zobowiązania w konkretnym wypadku pozostawiono do uznania właściwego w sprawie organu. Uznanie to nie może oznaczać przy tym dowolności działania, lecz powinno być oparte na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt I FSK 594/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), przy czym organy podatkowe mogą za pomocą wszelkich argumentów, popartych ustalonymi w sprawie okolicznościami, wykazywać, że istnieje groźba niewykonania zobowiązania podatkowego w przyszłości uzasadniająca sięgnięcie do instytucji zabezpieczenia. Wymaga przy tym podkreślenia, że ciężar wykazania opisanych powyżej okoliczności spoczywa na organie podatkowym prowadzącym postępowanie w przedmiocie zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego. To organ podatkowy jest zobowiązany do zgromadzenia dowodów potwierdzających obawę, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt I SA/Po 1358/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organy podatkowe wywiązały się z obowiązku zgromadzenia dowodów, na podstawie których zasadnym było orzeczenie o zabezpieczeniu. Obowiązek gromadzenia dowodów w celu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, który wynika z art. 122 O.p. wprowadzającego zasadę prawdy obiektywnej, nie jest nieograniczony. Ustalenie bowiem niektórych faktów, zwłaszcza tych, o których wie wyłącznie podatnik pozostaje poza zakresem możliwości dowodowych organu podatkowego. Ponadto w sprawie w przedmiocie zabezpieczenia należy go również rozpatrywać w aspekcie wskazanym we wcześniejszej części uzasadnienia. Organy podatkowe ustaliły sytuację finansową i majątkową skarżącego, która na etapie postępowania przed organami podatkowymi nie była kwestionowana. Skarżący okoliczności dotyczących błędów w ustaleniach podniósł dopiero na etapie skargi do Sądu. Zarzutów w tym zakresie nie zawarł w odwołaniu od wydanych decyzji przez organ I instancji, jak również w piśmie uzupełniającym to odwołanie.
Jeszcze raz należy podkreślić, że wynikający z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. obowiązek zebrania dowodów, ciążący na organie, nie jest nieograniczony i bezwzględny, albowiem podatnik powinien współdziałać przy gromadzeniu dowodów. Nie może czuć się zwolniony od współpracy z organem podatkowym w realizacji obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, zwłaszcza jeśli nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów dla niego niekorzystnych. Jeżeli zatem skarżący twierdzi, że posiada wystarczający majątek na pokrycie ewentualnych zobowiązań podatkowych, był zobowiązany okoliczności te przedstawić na etapie postępowania przed organami podatkowymi. Rolą sądu administracyjnego nie jest bowiem ustalanie, bądź uzupełnianie stanu faktycznego sprawy, gdyż obowiązek ten ciąży na organach podatkowych. Sąd jedynie kontroluje, czy organy podatkowe prawidłowo zgromadziły dowody i właściwie je oceniły. Innymi słowy, kontrola ta sprowadza się do prawidłowości działania organów podatkowych, nie zaś do dalszego ustalania faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd administracyjny nie jest kolejną instancją w toku postępowania podatkowego. Jeżeli zatem skarżący uważał, że jego majątek jest wystarczający do zapłaty zobowiązań, których wysokość została wstępnie określona w decyzjach zabezpieczających, powinien był przedstawić stosowne dowody, tym bardziej, że to on ma najlepszą wiedzę na temat posiadanego przez siebie majątku. Niewątpliwie prawem strony w postępowaniu administracyjnym pozostaje zarówno bierna postawa przy gromadzeniu dowodów zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy jak również kwestionowanie działań organu. Jednakże trzeba zaakceptować wówczas i ten skutek takiej biernej postawy, że dokonane ustalenia bazować będą na tym materiale, który uda się organom zgromadzić. W niniejszej sprawie organy oparły się na dostępnych dowodach wynikających z zebranego materiału dowodowego. Z materiału tego nie wynikało, że skarżący posiada dom o takiej powierzchni, jaką podał w skardze. W księdze wieczystej dotyczącej nieruchomości na której dom ten ma być zlokalizowany, brak jest stosownego wpisu o istnieniu jakiegokolwiek budynku. Z kolei z księgi wieczystej nieruchomości położonej w W. co do której skarżący twierdzi, że część gruntu została przekwalifikowana na grunt budowlany, wynika jedynie, że w skład nieruchomość wchodzą grunty rolne oraz lasy. Organy podatkowe nie miały w związku z powyższym żadnych danych, aby przeprowadzić postępowanie w kierunku ustalenia okoliczności podniesionych w skardze, dotyczących przedstawionej tam sytuacji majątkowej skarżącego. Odnośnie zaś budynku magazynowego o którym wspomina skarżący, ten składnik majątku i tak nie mógłby stanowić przedmiotu egzekucji. Jak wynika ze skargi oraz z dołączonego do niej protokołu kontroli, właścicielem tego budynku jest siostra skarżącego, gdyż to na jej gruncie budynek został wzniesiony. Sam fakt, że magazyn został wybudowany przez skarżącego, nie ma żadnego znaczenia dla ustalenia aktywów jego majątku. Słusznie zatem przyjął organ, że tak zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia wyrażonego w zaskarżonych decyzjach. Ustalone na jego podstawie okoliczności budzą uzasadnioną obawę, że majątek skarżącego nie będzie wystarczający do pokrycia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Organy ustalając sytuację majątkową skarżącego wzięły pod uwagę jego dochody z okresu pięciu lat, co wcale nie oznacza, że skarżący dysponuje obecnie uzyskanymi w tych latach środkami. W ocenie Sądu wykazanie dochodów skarżącego ma takie znaczenie, że uzyskiwane dochody, nie pozwalają na pokrycie przyszłych zobowiązań podatkowych. W żadnym bowiem roku dochody nie były na tyle wysokie, aby dawały podstawę do stwierdzenia, że skarżący mógłby z bieżących dochodów pokryć należności. Sam skarżący nie przedstawił przy tym żadnego dowodu, który tezę taką by podważał. Wprawdzie organ nie wskazał jaka może być wartość nieruchomości w Dobczycach, niemniej jednak nie miał podstaw do przyjęcia, że jest ona zabudowana, zaś mała powierzchnia działki nie pozwala na przyjęcie, że wartość tej nieruchomości jest znaczna.
Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że organy wykazały, iż majątek skarżącego nie wystarcza na pokrycie zobowiązania podatkowego.
Organy wskazały również na inną przesłankę uzasadniającą dokonanie zabezpieczenia. Dotyczyła ona charakteru stwierdzonych nieprawidłowości oraz jej skali w odniesieniu do rozmiarów prowadzonej działalności. W ocenie Sądu uprawnione jest stwierdzenie, że okoliczności te mogą stanowić podstawę uznania, że zagrożone jest wykonanie w przyszłości zobowiązań podatkowych. Analiza orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje bowiem, że również jako przesłankę zabezpieczenia uznaje się sytuację, jak w niniejszej sprawie, tj. gdy w postępowaniu kontrolnym ujawniono, że rozliczając podatek skarżący dokonał obniżenia podatku należnego w oparciu o faktury VAT nie uprawniające do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego na tych fakturach (wyroki NSA: z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt I FSK 2070/11, z dnia 2 sierpnia 2011 r., sygn. akt I FSK 1230/10, opubl.: http://www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Organy dokładnie wskazały na okoliczności, które doprowadziły je do przekonania, że skarżący prowadził działania zmierzające do uszczuplenia należności podatkowych. Nie są to przy tym gołosłowne twierdzenia, lecz poparte przeprowadzonymi już dowodami. Wykazano to szczegółowo w decyzjach organu I instancji, których ustalenia zostały w całości podtrzymane w zaskarżonych decyzjach. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że jak już zostało wskazane we wcześniejszej części uzasadnienia, organ podatkowy ma obowiązek jedynie uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za zasadnością zabezpieczenia, nie zaś ich udowodnienia. Tymczasem już zgromadzone dowody w postępowaniu kontrolnym w ocenie Sądu uprawdopodabniają, że skarżący świadomie uszczuplał należności podatkowe.
W ocenie Sądu organy podatkowe zasadnie wskazały zatem na istnienie przesłanek, które uprawdopodabniają, że zobowiązanie nie zostanie wykonane.
Odnosząc się z kolei do zarzutu skarżącego błędnego określenia przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych za poszczególne okresy, stwierdzić należy, że również są one nieuzasadnione. W decyzji o zabezpieczeniu organ określa jedynie przybliżoną wysokość zobowiązania, które w niniejszej sprawie zostały prawidłowo określone w oparciu o okoliczności ustalone w toku kontroli podatkowej. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji w sposób bardzo szczegółowy przedstawiono dowody i ustalone na ich podstawie okoliczności świadczące o tym, że skarżący w okresie od kwietnia do lipca i od września do grudnia 2013r. dokonał obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Zdaniem Sądu opisane przez organ I instancji okoliczności stanowiły wystarczającą podstawę do przyjęcia, że została uprawdopodobniona przybliżona wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wyżej wskazane okresy. Określenie przybliżonej wysokości zobowiązania podatkowego w decyzji wydanej w przedmiocie zabezpieczenia w najmniejszym stopniu nie przesądza o ostatecznej wysokości tego zobowiązania i nie pozbawia strony możliwości kwestionowania ustaleń dokonywanych w postępowaniu wymiarowym. Kwestie związane z wymiarem podatku nie mogą być przy tym przedmiotem szczegółowej analizy w postępowaniu dotyczącym zabezpieczenia zobowiązania. Z tego względu wszystkie zarzuty podważające stanowisko organów co do nierzetelności zakwestionowanych faktur oraz istnienia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług uznać należało za pozostające bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Organy należycie bowiem w oparciu o dokumentację księgową przedstawiły dane, na podstawie których określona została przybliżona wysokość zobowiązania podatkowego. Podkreślenia wymaga, że skarżący w istocie danych tych nie kwestionował, skupiając się jedynie na kwestionowaniu zasadności przyjęcia, że nie przysługiwało mu prawo do dokonania odliczenia.
Niezasadny jest także zarzut skarżącego, w którym podnosi, że organy dokonujące zabezpieczenia uznały, iż w sprawie zachodzi przesłanka wskazana w art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (j.t. Dz.U. z 2011r., nr 177, poz. 1054 ze zm.), zaś w protokole kontroli zostało wskazane, że faktury wystawione przez dostawców potwierdzały czynności, które nie zostały wykonane, czyli sytuację unormowaną w art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) tej ustawy. Jak słusznie bowiem podnosi w odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie, organy podatkowe w swoich decyzjach wykazały, opierając się na wnioskach z kontroli, że weryfikowane transakcje handlowe nie miały miejsca. Nie powoływały się one w żadnym miejscu na przepis art. 83 k.c. Użycie sformułowania "pozorność transakcji" stanowiło jedynie opis dokonanych ustaleń, które sprowadziły się do wniosku, że transakcje handlowe nie miały miejsca. Twierdzenie zatem skarżącego, jest nadinterpretacją użytego sformułowania i nie znajduje odzwierciedlenia w zaskarżonych decyzjach.
Podsumowując Sąd pragnie wskazać, że punktem odniesienia oceny decyzji o zabezpieczeniu na wskazanych we właściwych przepisach płaszczyznach jest jej uzasadnienie, które musi zawierać co najmniej podstawowe dane o aktualnej sytuacji majątkowej, w ramach której wskazać należy chociaż źródła i wysokość dochodów, pozwalających przybliżyć kondycję ekonomiczną podatnika, jego możliwości płatnicze i dokonać porównania z kwotą przewidywanego zobowiązania podatkowego. Organy podatkowe wywiązały się należycie z tego obowiązku, a ponadto dokonały całego szeregu dodatkowych ustaleń. Wskazały one na przesłanki stanowiące podstawę dokonania zabezpieczenia i nie przekroczyły w tym zakresie przyznanego im uznania administracyjnego. Wobec powyższego w ocenie Sądu organy podatkowe w pełni wywiązały się z obowiązku wskazania przesłanek, którymi kierowały się przy wydawaniu decyzji w przedmiocie zabezpieczenia. Uzasadnienia zaskarżonych decyzji w pełni wskazują, jakie przesłanki spowodowały ich wydanie. Są one przy tym logiczne i w sposób klarowny, jasny oraz przekonywujący potwierdzają zasadność dokonanego zabezpieczenia.
Na zakończenie wskazać należy, że istniały podstawy do połączenia skarg na wszystkie decyzje do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie wszystkie skargi ze względu na stan faktyczny i istotę spornych zagadnień prawnych, pozostawały ze sobą w związku w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu.
Z tych względów, orzeczono jak w sentencji za podstawę rozstrzygnięcia przyjmując art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło