I SA/Kr 18/14

PostanowienieWSA w Krakowie2014-05-09

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ wnioskodawca nie wykazał w sposób wyczerpujący i logiczny swojej trudnej sytuacji materialnej. Przedstawione przez niego dane dotyczące dochodów i wydatków były nielogiczne i sprzeczne, a także nie dostarczył wszystkich wymaganych dokumentów, co uniemożliwiło sądowi rzetelną ocenę jego zdolności płatniczych.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.O. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. Wnioskodawca przedstawił swoje dochody i wydatki, wskazując na niskie wynagrodzenie i wysokie koszty utrzymania rodziny, a także na zadłużenie wynikające z postępowań egzekucyjnych. Sąd uznał, że przedstawione dane są nielogiczne i sprzeczne, a wnioskodawca nie dostarczył wszystkich wymaganych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.O. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 29.10.2013r. nr [...], w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za lipiec 2009r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 29.10.2013r. nr [...], w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za lipiec 2009r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", oraz nadesłanych dokumentów J.O. ur. w 1970r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M.O. ur. w 1972r., synem P.O. ur. w 1995r. oraz córką K.O. ur. w 1997r. Rodzina mieszaka w domu, który jest własnością "O" Sp. z o.o. w K. ( nr [...] por. https://eme.ms.gov.pl ). Wspólnikami tej spółki są M.O. oraz "O, J.O. , M.O." spółka jawna (nr [...] por. https://eme.ms.gov.pl), a prezesem zarządu – J.O.. Z kolei wspólnikami "O, J. O. , M. O." spółka jawna są : J.O. , MO. oraz "O" Sp. z o.o. W 2012r. "O., J.O. , M. O." spółka jawna poniosła stratę w wysokości 1 549 517,37 zł. przy przychodzie na poziomie 19 924 700,67 zł. Wnioskodawca we wniosku podaje , iż jego jedynym dochodem jest wynagrodzenie za pracę uzyskiwane w "J." Sp. z o.o., w wysokości 1 191,20 zł., netto, a jego miesięczne wydatki obejmują : wydatki na żywność – ok. 500 zł., wydatki na media – ok. 1000 zł., wydatki na lekarstwa – ok. 250 zł., wydatki związane z kształceniem córki – ok. 200 zł. oraz "wydatki w różnych kwotach na odzież , dojazdy i inne zwykłe codzienne koszty utrzymania rodziny". Z Krajowego Rejestru Sądowego, Rejestru Przedsiębiorców wynika natomiast, że adres siedzib w/w spółek tj. "O." Sp. z o.o. ; "O., J O. , M. O." spółka jawna oraz "J." Sp. z o.o. jest identyczny z adresem zamieszkania J. O. Strona skarżąca, na okoliczność swojego zadłużenia, przesłała dowody zajęcia wierzytelności, w 2013r., następujących należności głównych: 72 666,36 zł. (postępowanie prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w N., pod. sygn. akt [..]) 64 800 zł. (postępowanie prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w N, pod. sygn. akt [..] ), 43 829,35 zł. (postępowanie prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w L., pod. sygn. akt [...]), 52 753,68 zł. (postępowanie prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T., pod. sygn. akt [...]). J.O. przesłał również "zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego" wystosowane przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T., dnia 12.12.2013r. a dotyczące należności głównych w kwotach : 72 497,25 zł. i 66 342,02 zł. ( sygn. akt [...] i [...]). Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). Tymczasem przedstawione przez wnioskodawcę dane, dotyczące podstawowej kwestii, z punktu widzenia analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy, są nielogiczne i sprzeczne z dostępną wiedzą. J.O. podał bowiem , iż jedynym dochodem rodziny jest jego wynagrodzenie za pracę w wysokości 1 191,20 zł., miesięcznie, netto a miesięczne wydatki pochłaniają kwotę 1950 zł. (500 zł. + 1000 zł. + 250 zł. + 200 zł = 1950 zł.) i to nie licząc "wydatków na odzież , dojazdy i inne zwykłe codzienne koszty utrzymania rodziny" - w bliżej nieokreślonej wysokości. Z twierdzenia tego wynika, że strona skarżąca wydaje miesięcznie dużo więcej niż zarabia, czemu trudno dać wiarę, zwłaszcza przy braku oszczędności. Ponadto JO. nie przesłał, mimo wezwania "zaświadczenia z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o samochodach będących jego własnością (obejmującego ich markę i rok produkcji)" oraz "zeznań podatkowych jego i żony , za 2013r. lub zaświadczeń z odpowiednich urzędów skarbowych o wysokości uzyskanych przez nich dochodów w 2013r." Biorąc natomiast pod uwagę w/w sprzeczności w relacjach wydatków wnioskodawcy do jego dochodów; zależności strukturalne i kapitałowe J.O. we wspomnianych spółkach oraz przychody uzyskane w 2012 r. na poziomie 19 924 700,67 zł. przez "O., J.O. , M.O." s.j., należy podkreślić, iż informacje te stanowią element niezbędny w ocenie przesłanek przyznania prawa pomocy. W konsekwencji więc w/w okoliczności trzeba stwierdzić , że strona skarżąca nie dość dokładnie i wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację finansową. Orzekający nie ma wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca, aby przeprowadzić rzetelną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może się natomiast opierać na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r.,poz .270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło