I SA/Kr 1864/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dąbek po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. W. i E.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 września 2015r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011r. postanawia: - odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi - W dniu 30 listopada 2015r. skarżący R.W. i E.W. (dalej: skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej skargę na jego decyzję z dnia 25 września 2015r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011r. Zaskarżona decyzja zostało doręczona pełnomocnikowi skarżących w postępowaniu administracyjnym doradcy podatkowemu w dniu 2 października 2015r. Skarga została wniesiona (nadana) w urzędzie pocztowym z dniem 30 października 2015r. (data stempla pocztowego), lecz skierowano ją mylnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, gdzie wpłynęła do tut. Sądu w dniu 5 listopada 2015r. (data prezentaty). Sąd niezwłocznie przekazał ją Dyrektorowi Izby Skarbowej, do Izby Skarbowej wpłynęła w dniu 6 listopada 2015r., a następnie została – wraz z odpowiedzią na skargę wniesiona do tut. Sądu w dniu 30 listopada 2015r. Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 58 §1 pkt 2 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a) odrzucił skargę. W uzasadnieniu tut. Sąd podał, że w niniejszej sprawie termin do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej upłynął dla skarżących w dniu 2 listopada 2015r. Skoro skargę wnosi się do sądu za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi, a w niniejszej sprawie organem tym był Dyrektor Izby Skarbowej, skierowanie skargi do tut. Sadu oznaczało, że została ona złożona do organu niewłaściwego. Skarżący nadali wprawdzie w dniu 30 października 2015r. skargę w urzędzie pocztowym, ale dzień ten nie może być uznany za dzień złożenia skargi, albowiem przesyłka pocztowa została przez nich skierowana do organu niewłaściwego, tj. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, do którego wpłynęła w dniu 5 listopada 2015r., który w dniu 6 listopada 2015r. przekazał skargę Dyrektorowi Izby Skarbowej jako organowi właściwemu w rozumieniu art. 54 §1 p.p.s.a. W dniu 6 listopada 2015r. było i tak już po terminie do wniesienia skargi – uznać należy, że skarżący spóźnili się o kilka dni, skoro termin do wniesienia skargi w niniejszej sprawie upływał w dniu 2 listopada 2015r. W dniu 22 grudnia 2015r. skarżący nadali przesyłkę pocztową adresowaną do Dyrektora Izby Skarbowej zawierający w nagłówku pisma adresata określonego jako: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej. Pismo stanowiło wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 września 2015r. Na dziennik podawczy Izby Skarbowej pismo trafiło w dniu 28 grudnia 2015r., a następnie zostało przekazane w dniu 4 stycznia 2016r. tut. Sądowi. W uzasadnieniu do wniosku, skarżący wyjaśnili, że byli przeświadczeni, iż został zachowany właściwy tryb, a skargi zostały z zachowaniem terminu skierowane i przesłane do organu właściwego do rozpatrywania skarg na decyzje administracyjne w zakresie podatków, tj. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Nie zrozumiałe dla skarżących były pisma Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2015r. nr [...] oraz [...] przesyłające skargi do Dyrektora Izby Skarbowej jako mylnie skierowane do Sądu. Skarżący podnieśli, że dopiero w dacie otrzymania z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pism z dnia 3 grudnia 2015r., sygn. akt. l SA/Kr 1863/15 oraz l SA/Kr 1864/15 o tytule "Doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę" powzięli zrozumiałą dla nich wiadomość, iż skargi zostały skierowane do niewłaściwego organu, co skutkuje uchybieniem terminu do wniesienia skargi. Skarżący podkreślili, że nie mają do czynienia z procedurami dotyczącymi działalności gospodarczej. R.W. w 2012r. zaprzestał prowadzenia firmy, natomiast jego żona nigdy działalności gospodarczej nie prowadziła. Ponadto obydwoje skupieni są na walce z chorobami, przez co postrzeganie niuansów prawa podatkowego jest dla nich wysoce utrudnione. RW.. przebył rozległy zawał serca, a w rozpoznaniu medycznym posiada również tętniaka mózgu. Jego żona posiada stopień niepełnosprawności po ciężkim wypadku samochodowym. W ocenie skarżących powyższe okoliczności powodują, że nie tylko nie posiadają pełnej zdolności do właściwej interpretacji zawiłych przepisów prawa, a także nie mają możliwości finansowych, aby korzystać z profesjonalnej obsługi doradców podatkowych, radców prawnych, adwokatów itp. W dalszej części uzasadnienia wniosku, skarżący wyjaśnili, że w terminie do złożenia skargi obydwoje z żoną odczuwaliśmy pogorszenie stanu zdrowia. Wobec powyższego zwrócili się z prośbą do zaprzyjaźnionych osób o przesłanie drogą pocztową ich skarg. Osoby te nadały skargi do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie właściwego dla rozpatrzenia skargi zamiast na adres Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżący podkreślili, iż uchybienie terminu nastąpiło na skutek ich niezawinionego działania oraz pod wpływem błędu. Pisząc skargi i nadając je w dniu 30 października 2015r., starali się zachować należytą staranność w dochowaniu terminu do wniesienia skargi. Natomiast zaadresowanie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zamiast do Dyrektora Izby Skarbowej było wynikiem działania pod wpływem błędu i oczywistej pomyłki pisarskiej. Na koniec podkreślili, że do dnia otrzymania pism od Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 3 grudnia 2015r. "Doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę"' byli przeświadczeni, iż skarga została wniesiona z zachowaniem ustawowego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j., Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o przywróceniu terminu albo o odmowie jego przywrócenia przysługuje zażalenie (§3 wymienionego przepisu). Stosownie do art. 87 §1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w myśl art. 87 §2 p.p.s.a., na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§3 wymienionego przepisu). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W oparciu o przesłanki wyżej wymienionego przepisu, Sąd przedmiotowy wniosek skarżących o przywróceniu terminu do wniesienia skargi uznał za niezasadny. Pierwszoplanową przyczyną oddalenia przedmiotowego wniosku jest niespełnienie przesłanki o charakterze materialnoprawnym dotyczącej braku zawinienia skarżących w uchybienia terminu do wniesienia skargi. Jako powody owego uchybienia skarżący powołują się na problemy zdrowotne, czy brak środków potrzebnych, aby korzystać z profesjonalnej obsługi doradców podatkowych, radców prawnych, adwokatów, wspominają także o błędzie, czy oczywistej omyłce pisarskiej. Takie powody uchybienia terminowi wniesienia skargi trudno uznać w realiach przedmiotowej sprawy za trafione. Należy wskazać, że intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby uniknąć takich negatywnych konsekwencji. Najważniejsze znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę, lecz również całości okoliczności sprawy (zob. postanowienie NSA z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 834/14, dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Pozostając w zgodzie z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego – m.in. postanowieniem NSA z dnia 24 lutego 2015r. (I OZ 136/15 dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), uznać należy, że skoro – stosownie do art. 87§2 p.p.s.a. – we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, oznacza to, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu, nawet lekkie niedbalstwo powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw, udaremniły dokonanie czynności w terminie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Potwierdza to kolejne orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – postanowienie NSA z dnia 21 maja 2015r. (II GZ 210/15, dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), które wskazując na pozytywna przesłankę przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym w postaci braku winy strony w uchybieniu terminu, kryterium braku winy także wiąże z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności, której nie wykazanie pozbawia stronę możliwości dokonania czynności procesowej po upływie faktycznego terminu do jej dokonania, na skutek przywrócenia przez Sąd terminu do jej dokonania. W ocenie Sądu działania skarżących noszą znamiona niedbalstwa, które nie może uzasadniać przyjęcia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 3 września 2014r. (II OZ 848/14 – LEX nr 1530839), nieuwagi lub zaniedbania strony nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. W zaskarżonej decyzji znajdowało się prawidłowe pouczenie o możliwości wniesieniu skargi za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji organu, stąd nie jest zasadne powoływanie się przez skarżących na "błąd". Poprawne pouczenie w zaskarżonej decyzji, która przecież ostatecznie trafiła do rąk skarżących, wyklucza możliwość "błądzenia" skarżących, zasadzając się na jedynie prawidłowym przekonaniu, że skarżący zostali poinformowani o szczegółowym trybie zaskarżenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej– przyjęli i zrozumieli ją, wobec braku przeciwstawnych okoliczności. Skarżący byli świadomi terminu 30 dni (wyraźnie pisząc o tym we wniosku) ujętego w pouczeniu zaskarżonej decyzji, tym samym nielogiczne jest powoływanie się przez nich na okoliczność, że nie zapoznali się czy też nie zrozumieli dalszej części pouczenia o trybie zaskarżenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. W niniejszej sprawie, dla zachowania terminu wystarczyło więc zastosować się do takiego prawidłowego pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji, i wysłać skargę na adres wskazany w tym pouczeniu. Nie wymaga to podjęcia jakichś skomplikowanych kroków, lecz jest prostą czynnością. Nie zmieniają tego osądu ewentualne niedyspozycje skarżących, którzy polecili wysłanie skarg osobom trzecim. Osoba należycie dbająca o swoje interesy, powinna właściwie zaadresować przesyłkę, którą przekazuje do wysłania innej osobie, będąc świadomym – wobec pouczenia jej o tym fakcie – o właściwym adresacie skargi na decyzję organu: Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej. Mogła też, bez żadnych problemów, zlecić prawidłowe zaadresowanie przesyłki osobie trzeciej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 października 2014r. (sygn. akt I FZ 336/14 – LEX nr 1524624), wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, że mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. W przedmiotowej sprawie natomiast skarżący lub osoby, którym zleciły czynność bez żadnych problemów mogły prawidłowo zaadresować przesyłkę. Do tego celu wystarczyło choćby przeczytanie pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji. Uzasadniając swoje stanowisko w przedmiotowej sprawie, tut. Sąd odwołuje się również do postanowienia z dnia 9 września 2014r. (sygn.. akt II GZ 499/14 – LEX nr 1530525), w którym Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na wyjątkowy charakter instytucji przywrócenia terminu i podkreślił między innymi, że brak winy występuje tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W realiach przedmiotowej sprawy nie sposób doszukać się przeszkody, która była nie do przezwyciężenia. Przyczyną uchybienia terminowi do wniesienia skargi, było jedynie niedbalstwo skarżących. Tak więc kluczowa okoliczność niespełnienia przesłanki uprawdopodobnienia braku winy podmiotu w uchybieniu terminowi dokonania czynności procesowej, determinuje orzeczenie Sądu jak w sentencji niniejszego postanowienia i odmowę przywrócenia terminu do wniesienia skargi, stosownie do art. 86 §1 p.p.s.a.