I SA/Kr 1935/13

PostanowienieWSA w Krakowie2014-02-28

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółce z ograniczoną odpowiedzialnością przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli nie wykaże ona w sposób wyczerpujący swojej trudnej sytuacji finansowej i nie przedstawi wymaganych dokumentów?
Ratio decidendi
Wniosek spółki o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ spółka nie wykazała w sposób wystarczający swojej niezdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Pomimo wezwania do przedłożenia szeregu dokumentów finansowych, spółka nie wywiązała się z tego obowiązku, co uniemożliwiło sądowi dokonanie oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej ma charakter fakultatywny i wymaga wykazania braku środków na pokrycie kosztów.
Stan faktyczny
Spółka G. Sp. z o.o. s.k.a. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości. Spółka wykazała znaczący kapitał zakładowy, wysoki zysk za poprzedni rok oraz znaczne środki trwałe, jednakże niskie salda na rachunkach bankowych i przewłaszczenie części nieruchomości na zabezpieczenie zobowiązania. Sąd wezwał spółkę do przedłożenia szeregu dokumentów finansowych, jednak spółka nie wywiązała się z tego obowiązku.
Rozstrzygnięcie
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. Sp. z o.o. s.k.a. w B. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 03.10.2013r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek G. Sp. z o.o. s.k.a. w B, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 03.10.2013r., nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz akt sprawy G. Sp. z o.o. s.k.a. w B. zajmuje się m.in. działalnością w zakresie wynajmu powierzchni i lokali handlowych, kupnem i sprzedażą nieruchomości , sprzedażą mieszkań oraz działalnością hotelarską i handlową . Kapitał zakładowy spółki wynosi 51 000 zł. a wartość jej środków trwałych 30 898 658,15 zł. Wysokość zysku podmiotu za 2012 rok wyniosła, według bilansu, 1 311 774,87 zł. Spółka posiada rachunki w Alior Banku S.A., Banku Zachodnim WBK S.A. oraz PKO B.P. Na dzień 09.12.2013r. na przedmiotowych kontach zgromadzone były odpowiednio kwoty : 4,13 zł., 9,66 zł. i 309,23 zł. Strona skarżąca podnosi, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i ma trudności z regulowaniem zobowiązań a połowa nieruchomości o wartości ponad 12 milionów złotych została przewłaszczona na zabezpieczenie zobowiązania z tytułu umorzenia akcji. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy. Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ppsa, nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc. (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010, postan. NSA z dnia 30.09.2011r. , sygn. akt II Fz 409/11).). Jeżeli skarżąca jest podmiotem gospodarczym , to powinno unikać się przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie NSA z dnia 09.03.2011r., sygn. akt II FZ 91/2011, postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§2 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych G. Sp. z o.o. s.k.a. w B. Stąd też strona skarżąca została wezwana do przedłożenia: - wyciągów z kont bankowych spółki obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy oraz obrazujących ich obecny stan, - zeznania podatkowego za 2012 rok, - zaświadczenia z odpowiedniego urzędu skarbowego o wysokości uzyskanego przez stronę skarżącą dochodu w 2013r. lub braku dochodu w tym roku, - zaświadczenia o wysokości funduszy posiadanych w kasie spółki, - ostatniego zeznania podatkowego z tytułu podatku VAT, - bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2012r., - oświadczenia określającego ilu pracowników zatrudnia spółka, - spisu posiadanych nieruchomości z podaniem numerów ksiąg wieczystych dla nich prowadzonych, - harmonogramów spłat rat kredytowych, Z nałożonego obowiązku strona skarżąca nie wywiązała się jednak. Nie przysłała bowiem wymaganych dokumentów bardzo istotnych, z punktu widzenia oceny jej aktualnej sytuacji finansowej. Nie złożyła też żadnych wyjaśnień dotyczących w/w kwestii. Spółka powinna się zatem liczyć, iż w przypadku wyżej opisanego zachowania orzekający nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10). Mając na względzie fakt, iż to właśnie na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych, stwierdzić należy, iż G. Sp. z o.o. s.k.a. w B, nie wykazała przesłanek warunkujących przyznanie jej prawa pomocy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010). W związku z tym żądanie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie a rozpatrywany wniosek zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79, por też postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r. , sygn. akt I GZ 12/13) należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. , poz .270 z p. zm. ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło