I SA/Kr 212/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.P. o ustanowienie doradcy podatkowego, w sprawie ze skarg na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego , z dnia 14.12.2012r., nr [..],[...],[...],[...],[...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego, postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek D.P. o przyznanie prawa pomocy, w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego, w sprawie ze skarg na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego , z dnia 14.12.2012r., nr [...],[...],[...],[...],[...], w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", nadesłanych dokumentów oraz akt sprawy D.P. ur. w 1960r. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną J.P. ur. w 1961r. Prowadzi on działalność gospodarczą pod firmą: "D.P. [...]", która jak podaje, przynosi mu ok. 3300 zł. dochodu, miesięcznie. W 2013r. jego przychód z tego tytułu wyniósł 64 497,29 zł. J.P. jest natomiast osobą bezrobotną , bez prawa do zasiłku. W 2013r. uzyskała ona dochód w wysokości 5 757,64 zł. Wyciąg z rachunku D.P. prowadzonego przez Bank Pekao S.A. o nr [...] wskazuje natomiast , że w miesiącu marcu 2014. wpłynęła na to konto łączna kwota w wysokości 12 500 zł. (przelew z dnia 11.03.2014r. na sumę 5 800 zł., przelew z dnia 14.03.2014r. na sumę 6 700 zł.), w miesiącu kwietniu 2014r. w wysokości 7 060 zł. (przelew z dnia 08.04.2014r. na sumę 2 500 zł., przelew z dnia 10.04.2014r. na sumę 1 200 zł., przelew z dnia 11.04.2014r. na sumę 1 660 zł., przelew z dnia 29.04.2014r. na sumę 1 700 zł.), a w maju 2014r. w wysokości 5 700 zł. (przelew z dnia 12.05.2014r. na sumę 5 000 zł., przelew z dnia 14.05.2014r. na sumę 700 zł.). Ponadto z dokumentu tego wynika, że strona skarżąca spłaca zobowiązania kredytowe w wysokości 2 537,97 zł., miesięcznie. Miesięczne wydatki rodziny obejmują : czynsz – 599,72 zł. opłatę na fundusz remontowy – 98,31 zł., opłatę za energię elektryczną – 220,05 zł., opłatę za gaz – ok. 109,27 zł., opłatę za abonament RTV – 19,30 zł., opłatę za telefon – 64,14 zł. Małżonkowie są współwłaścicielami (wspólność ustawowa majątkowa małżeńska) odrębnej własności lokalu znajdującego się w K. na Osiedlu T., składającego się z trzech pokoi, kuchni , łazienki , wc i przedpokoju o pow. 65,74 m2. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy). Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się wszelkie wydatki związane z postępowaniem sądowym w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona skarżąca będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania , jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. (por. postanowienie NSA z dnia 22.12.2004r. , sygn. akt. OZ 862/04, postanowienie NSA z dnia 27.02.2012r., sygn. akt I FZ 561/11 ). Analizując sytuację finansową D.P., należy na wstępie zaznaczyć , że w porównaniu ze stanem przedstawionym na początku 2013r., kiedy to wnioskodawca złożył pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy, obecny dochód budżetu domowego rodziny nie obejmuje już wynagrodzenia J.P., która teraz jest osobą bezrobotną . Z drugiej jednak strony deklarowany przez wnioskodawcę dochód z prowadzonej działalności gospodarczej wzrósł z 1500 zł., miesięcznie (druk PPF z dnia 15.01.2013r. ) do 3 300 zł., miesięcznie (druk PPF z dnia 28.04.2014r. ). Rzeczywisty dochód D.P. przyjmuje natomiast dużo większą wartość i w miesiącu marcu 2014. wyniósł 12 500 zł., w kwietniu 2014r. wyniósł 7 060 zł., a w maju 2014r. - 5 700 zł. Świadczy o tym wysokość wpływów na jego konto osobiste. Środki tej wysokości pozwalają na poczynienie pewnych oszczędności nawet w przypadku dwuosobowej rodziny. Potwierdza to zresztą fakt spłacania przez stronę skarżącą zobowiązań kredytowych w wysokości 2 537,97 zł., miesięcznie. Nie ma natomiast żadnych podstaw do przyjęcia , że jakiekolwiek prywatne zobowiązania mają pierwszeństwo przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. (por. postanowienie NSA z dnia 07.10.2005r. sygn. akt II FZ 624/05, postanowienie NSA z dnia 07.10.2010r. sygn. akt I OZ 749/10, postanowienie NSA z dnia 16.07.2010r. sygn. akt I OZ 535/10, postanowienie NSA z dnia 01.06.2011r., sygn. akt II FZ 234/11). Biorąc więc pod uwagę w/w okoliczności oraz fakt , że D.P. jest już obecnie zwolniony od kosztów sądowych w ½ części , przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika, wychodziłoby poza ustawowe ramy tej instytucji, opartej wyłącznie o kryteria stricte finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 18.04.2008r., sygn. akt II GZ 79/08). W związku z tym, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r.,poz .270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.