I SA/Kr 222/18

Sygn. akt I SA/Kr 222/18 Kraków, dnia 7 sierpnia 2018r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. H., o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010r. utrzymuje w mocy postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 maja 2018r. We wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata A. H. wskazał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwiema córkami: ur. w 2002r. oraz w 2005r. Od maja 2015r. zawiesił działalność gospodarczą. Zatrudniony jest w C. sp. z o.o. w B. od 2012r., a od czerwca 2017r. otrzymuje świadczenie rehabilitacyjne z ZUS w wysokości 774,25 zł, które przelewane jest na konto M. H.. Wnioskodawca w 2017r. uzyskał 16 839,06 zł dochodu, przy przychodzie w wysokości 16 900, 73 zł. Miesięczne wydatki rodziny obejmują; opłaty za energię elektryczną – 95,01 zł oraz 166,86 zł, opłatę za gaz – 1001,02 zł (2 002,04 zł : 2 miesiące = 1001,02 zł), zaliczkę na czynsz za mieszkanie – 454 zł, opłatę za wywóz nieczystości – 46,50 zł, opłatę za telewizję – 24,50 zł, koszty żywności – 2000 zł, koszty lekarstw – 150 zł, raty kredytu : 1550 zł i 2000 zł. Z dokumentacji bankowej wynika jednak, że kredytobiorcą w przypadku kredytu zaciągniętego w [...] S.A. jest M. H., a w przypadku kredytu zaciągniętego w [...] [...] S.A. jest [...]. Wnioskodawca jest właścicielem trzech działek (łany); o pow. 1,9353 ha, 0,7117 ha i 0,2528 ha. Stwierdził, że wszystkie działki zajęte są przez komornika, bądź obciążone są hipotekami. Podniósł także, że jest zadłużony na kwotę ok. 3 000 000 zł, z tytułu należności publicznych i prywatnoprawnych, w szczególności wobec banków i instytucji finansowych. Na tą okoliczność przedłożył: "zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej" z dnia 16.01.2018r. wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. (dotyczące też zobowiązań wobec ZUS), określające wysokość dochodzonych należności na kwotę 1 210 203,54 zł, decyzję ZUS z dnia 22.04.2016r., określającą zadłużenie wnioskodawcy na kwotę 27 242,04 zł., wezwanie do zapłaty z dnia 21.07.2017r. wystawione przez U. , a wystosowane do PPHU "H. " A. H., na kwotę 3 187,12 zł, oraz "informację o kolejnych działaniach wierzyciela" z dnia 13.09.2017r., wystawioną przez EGB Investment S.A., a wystosowaną do PPHU "H. " A. H., określającą wysokość długu na kwotę 258 690,28 zł. Postanowieniem z dnia 18 maja 2018r. referendarz sądowy wniosek oddalił, stwierdzając w uzasadnieniu, iż przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności wskazują, że jego miesięczne wydatki wynoszą ok. 7487,89 zł (95,01 zł + 166,86 zł + 1001,02 zł + 454 zł, + 46,50 zł + 24,50 zł + 2000 zł +150 zł + 1550 zł + 2000 zł.) a jedynym źródłem dochodu rodziny jest świadczenie rehabilitacyjne A. H. w wysokości ok. 774,25 zł, netto. Taka sytuacja jest sprzeczna z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego; strona wydaje bowiem znacznie więcej środków, niż ma do dyspozycji. We wniesionym sprzeciwie skarżący zarzucił, iż w większości wydatków miesięcznych partycypuje jego żona, z którą posiada odrębność majątkową, dlatego nie została ujęta w jego oświadczeniu majątkowych. Jej dochody zaś wynikają z zatrudnienia na stanowisku księgowej. Jednak mimo to jej sytuacją materialna jest trudna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., w skrócie "p.p.s.a.") - od postanowień wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż rozpoznając sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zaskarżone postanowienie wydane przez referendarza sądowego jest prawidłowe. Wniosek skarżącego dotyczył całościowego przyznania prawa pomocy. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a. przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, którego domaga się skarżący, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sformułowanie normatywne "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, zaś słowo "wykazać" oznacza dowieść, udokumentować, czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić, czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11). Zatem to skarżący ubiegając się o udzielenie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym winien był udokumentować, że jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania we własnym zakresie. Z tej perspektywy zasadnie zatem ocenił referendarz, iż aby dokonać rzetelnej, wolnej od wątpliwości oceny możliwości płatniczych strony musi ona przekazać dokładne informacje na temat jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Brak takich danych, lub dane niepełne powodują, że materiał dowodowy jest w dalszym ciągu niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenia strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajdują odzwierciedlenie w rzeczywistości. Przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności wskazywały, że jego miesięczne wydatki wynoszą ok. 7487,89 zł, a jedynym źródłem dochodu rodziny jest świadczenie rehabilitacyjne A. H. w wysokości ok. 774,25 zł, netto. Dopiero na etapie sprzeciwu wskazał on na znaczne dochody żony. Nie została ona jednak wymieniona, jako członek rodziny, nie została też uwzględniona, jako osoba prowadząca wspólne gospodarstwo domowe z wnioskodawcą. Z nadesłanych materiałów wynikało, że świadczenie rehabilitacyjne A. H. wpłacane jest właśnie na jej konto. Ona też jest wskazana, jako kredytobiorca wymienionych kredytów; w I. S.A. – osobiście, a w P. S.A. - jako H. M. [...]. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim oceny aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy dokonuje się z uwzględnieniem sytuacji majątkowej współmałżonka niezależnie od panującego między nimi ustroju majątkowego. Z tego powodu rozdzielność majątkowa małżeńska nie zwalnia z obowiązku udzielenia informacji o sytuacji majątkowej oraz finansowej współmałżonka (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 1020/12, Lex Omega nr 1240477; z dnia 28 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 981/12, Lex Omega nr 1240579; z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GZ 107/13, Lex Omega nr 1296482; z dnia 8 lipca 2013 r., sygn. akt II FZ 321/13, Lex Omega nr 1345453, z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt I FZ 434/13, Lex Omega nr 1394354, a także z dnia 12 września 2014 r., sygn. akt I FZ 339/14, Lex Omega nr 1503381). O ile współmałżonek nie ma obowiązku partycypować w kosztach działalności gospodarczej, o tyle może, a wręcz powinien wspierać drugiego z małżonków w wypadku sporów sądowych, w tym w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W konsekwencji skoro skarżący pominął informację na temat dochodów i sytuacji materialnej swojej małżonki, nadto w sprzeciwie również nie udokumentował w żaden sposób tych danych, ograniczając się do ogólnikowego stwierdzenia, iż również jej sytuacja materialna jest ciężka, stwierdzić należy, że strona skarżąca nie dość wystarczająco przedstawiła sytuację finansową. Brak danych i dokumentów dotyczących współmałżonki uniemożliwia m.in. ustalenie terminowości i formy dokonywanych płatności, a także wysokości ponoszonych kosztów. W takiej sytuacji nie można dokonać sumarycznego zestawienia uzyskiwanych w miesiącu dochodów i ponoszonych wydatków, aby ustalić czy pozostają jakiekolwiek wolne środki finansowe, które mogłyby służyć do pokrycia należnych w sprawie kosztów sądowych. Brak jest możliwości pełnej weryfikacji rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego, a nie sytuacji opisanej przez wybiórcze przedstawienie kilku danych, w tym dotyczących sytuacji finansowej jego współmałżonki. Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji postanowienia.