I SA/Kr 359/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dąbek po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.D. na decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia 7 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości nienależnie pobranych płatności, p o s t a n a w i a : oddalić wniosek. Pismem z dnia 28 stycznia 2015 r. M.D. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 7 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości nienależnie pobranych płatności. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w którym wskazano, że zaskarżona decyzja nakłada na skarżącego obowiązek zwrotu kwoty 49.118,31 zł, a zwrot tej kwoty spowoduje po stronie skarżącego utratę płynności finansowej, brak możliwości finansowania działalności rolniczej w 2015 r. oraz konieczność sprzedaży części gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por.: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28.10.2010 r., sygn. akt II GZ 313/10 – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia - znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca. Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Twierdzenia strony, które stanowią jedynie powtórzenie art. 61 § 3 P.p.s.a nie przesądzają o spełnieniu wskazanych w tym przepisie przesłanek (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 598/06 www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W celu wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenie skutków strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne. Można w tym miejscu wskazać także na inne orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których wyrażony został pogląd co do należytego uzasadniania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu oraz wykazywania przesłanek. W postanowieniu z dnia 18 maja 2004 r. (sygn. akt FZ 65/04 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl) zostało stwierdzone, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Z kolei w postanowieniu z dnia 21 października 2010 r. (sygn. akt II FZ 522/10 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na zaistnienie jednej z przesłanek wstrzymania, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Ponadto strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne. W niniejszej sprawie okolicznością przedstawioną przez skarżącego mającą uzasadnić wstrzymanie wykonania decyzji, jest wysoka kwota podlegająca zwrotowi. Zwrot tej sumy ma spowodować utratę płynności finansowej, brak możliwości finansowania działalności rolniczej w 2015r. oraz konieczność sprzedaży części gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Poza takimi ogólnikowymi stwierdzeniami skarżący nie przedstawił jednak żadnych okoliczności, które mogłyby je uzasadniać. W szczególności nie wskazał, jak przedstawia się jego sytuacja materialna, jakie środki ma zamiar przeznaczyć na inwestycje. Innymi słowy, skarżący nie wskazał żadnych argumentów, które choćby uprawdopodobniły jego stwierdzenia. Powyższe oznacza, że skarżący przytoczył jedynie przesłanki wstrzymania decyzji stwierdzając tylko, iż ewentualna zapłata należności wskazanych w decyzji spowoduje pogorszenie jego sytuacji materialnej. Odnosząc się jednak do wywodów przedstawionych we wcześniejszej części uzasadnienia należy stwierdzić, że są to jedynie gołosłowne twierdzenia, które nie są poparte żadnymi dowodami. Przedstawienie jedynie ogólnej tezy, że być może w przyszłości dojdzie do jakiegoś zdarzenia, bez poparcia takiej tezy jakimikolwiek dowodami, nie spełnia warunku wykazania przez skarżącego przesłanek umożliwiających sądowi wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazać również należy, że sama zapłata należności pieniężnych nie prowadzi co do zasady do nieodwracalnych skutków. W razie bowiem uchylenia zaskarżonej decyzji, ewentualnie wpłacone kwoty zostaną zwrócone. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 października 2010r. (sygn. akt I FZ 317/10 www.orzeczenia.nsa.gov.pl), egzekucja skierowana do składnika majątkowego strony, nie stanowi samodzielnej przesłanki uzasadniającej udzielenie jej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji. Na równi z egzekucją należy traktować dobrowolną zapłatę należnej kwoty, gdyż w obydwu przypadkach dochodzi do przesunięć środków finansowych. Strona musi bowiem wykazać następstwo zapłaty środków, które może rodzić zagrożenie, o którym mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżący w żaden sposób nie wykazał, poza ogólnikowym stwierdzeniem, jakie następstwo będzie miała zapłata kwot wymienionych w decyzji. Zwrócić należy również uwagę na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2010 r. (I FZ 389/10 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym zostało stwierdzone, że wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowo administracyjnym, bowiem wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Należy również podkreślić, na co zasadnie zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 grudnia 2009 r. (II FZ 511/09 – orzeczenia.nsa.gov.pl), że nie można mylić przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu z tymi, które uzasadniają przyznanie prawa pomocy (por. post. NSA z dnia 26 kwietnia 2004 r., sygn. akt FZ 38/04 – orzeczenia.nsa.gov.pl). Trudna sytuacja finansowa nie może stanowić samoistnej podstawy orzeczenia, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Tymczasem skarżący na uzasadnienie swojego wniosku powołuje się właśnie na trudną sytuację materialną w jakiej może się znaleźć w przypadku rozpoczęcia wykonywania zaskarżonej decyzji, choć na tę okoliczność nie przedstawia żadnych dokumentów źródłowych, które by jego twierdzenie potwierdzały. Podsumowując należy stwierdzić, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. W niniejszej sprawie, jak zostało to wskazane we wcześniejszej części uzasadnienia, skarżący nie uzasadnił należycie we wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to sąd nie ma obowiązku poszukiwania takich okoliczności. W szczególności jeżeli wnioski takie, jak w niniejszym przypadku, nie wynikają z akt sprawy. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji.