I SA/Kr 370/17
WyrokWSA w Krakowie2017-09-21
Skład orzekający: Urszula Zięba, Paweł Dąbek, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zwołana przez wiceprzewodniczącego w zastępstwie nieobecnego przewodniczącego, który był nieobecny jedynie przez kilka godzin, została podjęta z naruszeniem prawa, co skutkuje jej nieważnością?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały rady gminy, uznając, że kilkugodzinna nieobecność przewodniczącego rady gminy nie stanowiła podstawy do zwołania sesji nadzwyczajnej przez wiceprzewodniczącego. Naruszenie art. 19 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym w zakresie procedury zwołania sesji jest istotnym naruszeniem prawa, skutkującym nieważnością uchwały na podstawie art. 147 § 1 PPSA i art. 91 ust. 1 u.s.g.Stan faktyczny
Wojewoda Małopolski zaskarżył uchwałę Rady Gminy Radgoszcz z dnia 13 października 2016 r. w sprawie wyrażenia zgody na przystąpienie do projektu partnerskiego. Zarzucił naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym poprzez zwołanie sesji nadzwyczajnej przez osobę nieuprawnioną. Sesja została zwołana przez wiceprzewodniczącego w zastępstwie przewodniczącego, który był nieobecny w urzędzie przez około 2,5 godziny w godzinach popołudniowych. Organ nadzoru i sąd uznali, że taka krótkotrwała nieobecność nie uzasadniała zwołania sesji przez wiceprzewodniczącego.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba Sędziowie: WSA Paweł Dąbek WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2017 r. sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Gminy Radgoszcz z dnia 13 października 2016 r. Nr XIX/101/16 w przedmiocie wyrażenia zgody na przystąpienie przez Gminę Radgoszcz do projektu partnerskiego - stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości -
Rada Gminy Radgoszcz w dniu 13 października 2016 r. podjęła uchwałę nr XIX/101/16 w sprawie wyrażenia zgody na przystąpienie przez Gminę Radgoszcz do projektu partnerskiego pn. "Wykorzystanie zasobów wodnych i kulturowych subregionu tarnowskiego dla wykreowania markowego produktu turystycznego – POJEZIERZE TARNOWSKIE – WODNY PARK ADRENALINY w gm. Radgoszcz, Żabno i Lisia Góra, etap I".
Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył Wojewoda Małopolski.
Wskazanej uchwale Skarżący zarzucił istotne naruszenie prawa, polegające na naruszeniu art. 19 ust. 2 w zw. z art. 20 ust. 3 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (t.j.: Dz.U. z 2016 r. poz. 446 ze zm., dalej: "u.s.g.") poprzez zwołanie sesji nadzwyczajnej Rady Gminy Radgoszcz, która miała miejsce w dniu 13 października 2016 r., a podczas której została uchwalona uchwała nr XIX/101/16, przez osobę nieuprawnioną, a zatem w trybie niezgodnym z u.s.g. Uchwała wpłynęła do oceny nadzorczej Wojewody Małopolskiego w dniu 21 października 2016 r. Uchwałę podjęto na podstawie art. 9 ust. 1 i art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 u.s.g. w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j.: Dz.U. z 2016 r. poz. 217 ze zm.).
Do Wojewody Małopolskiego została ustnie wniesiona interwencja dotycząca nieprawidłowości w zwołaniu na dzień 13 października 2016 r. sesji Rady Gminy Radgoszcz, a także interwencja poselska. Wyrażono w nich wątpliwości, czy zwołanie sesji nastąpiło przez umocowaną do tego osobę, albowiem na zaproszeniu na przedmiotową sesję widnieje podpis Przewodniczącego Rady Gminy.
Pismem z dnia 7 listopada 2016 r., organ nadzoru wystąpił do Przewodniczącego Rady Gminy Radgoszcz o przedłożenie stosownych wyjaśnień dotyczących zwołania nadzwyczajnej sesji Rady Gminy.
Pismem z dnia 14 listopada 2016 r. Przewodniczący Rady Gminy Radgoszcz wyjaśnił, iż 11 października 2016 r. po wyjściu ze szpitala ok. godz. 17.00 sprawdził połączenia telefoniczne i stwierdził, że o godz. 15.56 próbował się z nim skontaktować Sekretarz Gminy. O godz. 18.25 Przewodniczący skontaktował się z Sekretarzem, który poinformował go, iż próbowano się z nim wcześniej skontaktować, ponieważ zaistniała konieczność zwołania sesji nadzwyczajnej Rady Gminy dotyczącej dróg. Sekretarz przekazał, iż wpłynął stosowny wniosek, zaś Przewodniczący stwierdził, iż nie ma wiedzy na ten temat, a także, że jeśli wniosek wpłynie, to ma on 7 dni na zwołanie sesji. W dniu 12 października 2016 r. Przewodniczący przebywał w domu, był dostępny telefonicznie, w tym dniu odebrał zaproszenie na nadzwyczajną sesję Rady Gminy, wyznaczoną na dzień 13 października 2016 r. podpisane przez Wiceprzewodniczącego Rady Gminy.
Organ nadzoru pismem z dnia 24 listopada 2016 r. ponownie wystąpił do Przewodniczącego Rady Gminy o przedłożenie informacji na temat przyczyny nieobecności wraz z podaniem okresu czasu, w którym ta nieobecność miała miejsce.
Pismem z dnia 24 listopada 2016 r. skierowanym do Wiceprzewodniczącego Rady Gminy organ nadzoru wystąpił o udzielenie wyjaśnień na temat przyczyny zwołania nadzwyczajnej sesji przez niego, a nie przez Przewodniczącego Rady Gminy.
Również pismem z dnia 24 listopada 2016 r. organ nadzoru zwrócił się do Wójta Gminy o przedłożenie wyjaśnień związanych z prawidłowością zwołania nadzwyczajnej sesji Gminy, a także kompletności wniosku Wójta w przedmiocie zwołania sesji nadzwyczajnej i o przesłanie stosownej dokumentacji.
Wiceprzewodniczący Rady Gminy w piśmie z dnia 29 listopada 2016 r. wyjaśnił, iż zwołał sesję nadzwyczajną, w związku z informacją Sekretarza Gminy o nieobecności Przewodniczącego Rady Gminy w dniu złożenia przez Wójta Gminy Radgoszcz wniosku o zwołanie sesji nadzwyczajnej oraz niemożności telefonicznego kontaktu z Przewodniczącym Rady Gminy. Wiceprzewodniczący poinformował, iż zwołał sesję nadzwyczajną na dzień 13 października 2016 r. na podstawie art. 19 ust. 2 u.s.g. oraz § 21 i § 17 pkt 1 Statutu Gminy Radgoszcz.
Przewodniczący Rady Gminy w piśmie z dnia 6 grudnia 2016 r. wyjaśnił, iż cały czas był dostępny, zarówno osobiście, jak i telefonicznie na terenie Gminy Radgoszcz, za wyjątkiem okresu od godz. 15.30 do godz. 17.00 w dniu 11 października 2016 r., kiedy to przebywał na terenie szpitala w Dąbrowie Tarnowskiej, w związku z operacją żony.
Wójt Gminy Radgoszcz w piśmie z dnia 29 grudnia 2016 r. wyjaśnił, iż wnioskiem z dnia 11 października 2016 r., działając na podstawie art. 20 ust. 3 u.s.g. zwrócił się Przewodniczącego Rady Gminy Radgoszcz o zwołanie sesji nadzwyczajnej Rady Gminy na dzień 13 października 2016 r., do wniosku o zwołanie sesji zostały załączone projekty uchwał rady gminy. Podkreślił, że konieczność zwołania sesji rady gminy na dzień 13 października 2016 r. wynikała z podjęcia w określonym terminie uchwał finansowych, bez których niemożliwe byłoby zawarcie umów na realizację inwestycji finansowych. W dniu złożenia wniosku o zwołanie sesji nadzwyczajnej Przewodniczący Rady Gminy był nieobecny w urzędzie gminy, nie odbierał również połączeń telefonicznych, dlatego Sekretarz Gminy skontaktował się telefonicznie z Wiceprzewodniczącym Rady Gminy, poinformował go o konieczności zwołania sesji nadzwyczajnej w związku z nieobecnością Przewodniczącego Rady Gminy oraz brakiem kontaktu telefonicznego. Wiceprzewodniczący Rady Gminy w ramach posiadanych kompetencji, przyznanych postawieniami Statutu Gminy Radgoszcz, zwołał sesję nadzwyczajną, zgodnie z wnioskiem Wójta Gminy Radgoszcz. Wójt odniósł się także do zarzutu Przewodniczącego Rady Gminy Radgoszcz, stwierdzając, iż w dniu złożenia wniosku o zwołanie sesji nadzwyczajnej Rady Gminy nie był obecny w urzędzie gminy i nie mógł ocenić kompletności wniosku.
Pismem z dnia 5 stycznia 2017 r. Wojewoda Małopolski zwrócił się do Wójta Gminy Radogoszcz oraz Przewodniczącego Rady Gminy Radgoszcz o przedłożenie protokołu z sesji nadzwyczajnej Rady Gminy Radgoszcz, zwołanej na dzień 13 października 2016 r.
Pismem z dnia 16 stycznia 2017 r. Wójt Gminy Radgoszcz przedłożył organowi nadzoru protokół z sesji Rady Gminy Radgoszcz z dnia 13 października 2016 r.
Pismem z dnia 6 lutego 2017 r. organ nadzoru zwrócił się do Wójta Gminy Radgoszcz oraz Sekretarza Gminy Radgoszcz o przedłożenie dodatkowych wyjaśnień w związku z informacjami przekazanymi przez Przewodniczącego Rady Gminy, dotyczącymi zwołania przedmiotowej sesji, iż podczas rozmowy telefonicznej z Sekretarzem Gminy, Wiesławem Żurawskim w dniu 11 października 2016 r., Sekretarz Gminy poinformował Przewodniczącego Rady o wpłynięciu wniosku o zwołanie nadzwyczajnej sesji Rady Gminy w dniu 11 października 2016 r., a także, iż zaproszenie na sesję Rady Gminy planowaną na dzień 13 października 2016 r. otrzymał w dniu 12 października 2016 r., kiedy to przez cały dzień był dostępny, zarówno osobiście, jak i telefonicznie. Organ nadzoru zauważył również, iż zaproszenie na sesję Rady Gminy planowaną dzień 13 października 2016 r. jest opatrzone datą 12 października 2016 r.
Pismem z dnia 20 lutego 2017 r. Sekretarz Gminy Radgoszcz wyjaśnił, iż w dniu złożenia przez Wójta Gminy Radgoszcz wniosku o zwołanie sesji Przewodniczący był nieobecny w urzędzie gminy, jak również nie odbierał połączeń telefonicznych. W związku z tym przed zakończeniem godzin urzędowania w dniu 11 października 2016 r. zwrócił się do Wiceprzewodniczącego Rady Gminy o zwołanie sesji, a ten w dniu następnym podpisał zaproszenia. Przewodniczący skontaktował się telefonicznie z Sekretarzem w dniu 11 października 2016 r. dopiero ok. godz. 18.00, po dokonanych już uzgodnieniach z Wiceprzewodniczącym co do zwołania przez niego sesji w dniu następnym. W dniu następnym, tj. 12 października 2016 r., Przewodniczący Rady Gminy również nie był obecny w urzędzie gminy. Wójt Gminy Radgoszcz do dnia dzisiejszego nie przedłożył dodatkowych wyjaśnień, o które zwrócił się organ nadzoru pismem z dnia 6 lutego 2017 r.
Organ nadzoru w oparciu o dokumenty i wyjaśnienia przedłożone w niniejszej sprawie ustalił, że w dniu 11 października 2016 r., w godzinach popołudniowych, wpłynął wniosek Wójta Gminy skierowany do Przewodniczącego Rady Gminy Radgoszcz o zwołanie sesji nadzwyczajnej Rady Gminy Radgoszcz na dzień 13 października 2016 r., wraz z załącznikami, tj. porządkiem obrad oraz projektami uchwał.
W dniu 11 października 2016 r. Przewodniczący Rady Gminy od godz. 15.30 do godz. 17.00 był nieobecny w urzędzie gminy i nie odbierał w tym czasie połączeń telefonicznych z urzędu gminy, w związku z operacją żony przebywał w szpitalu w Dąbrowie Tarnowskiej i miał wyłączony telefon.
Podczas 2,5 godzinnej "nieobecności" Przewodniczącego Rady Gminy, zapadły ustalenia pomiędzy Sekretarzem Gminy i Wiceprzewodniczącym o zwołaniu Sesji Rady Gminy na dzień 13 października 2016 r. Gdy Przewodniczący włączył telefon w dniu 11 października 2016 r. ok. godz. 18.00, oddzwonił do Sekretarza, który poinformował go o wpływie wniosku Wójta w przedmiocie zwołania sesji nadzwyczajnej Rady Gminy.
Nadzwyczajna sesja Rady Gminy Radgoszcz została zwołana przez Wiceprzewodniczącego dniu 12 października 2016 r., z tą datą zostały rozesłane zaproszenia na sesję do radnych, organ nadzoru nie otrzymał żadnych dokumentów potwierdzających, iż sesja nadzwyczajna została zwołana w dniu 11 października 2016 r., podczas chwilowego braku kontaktu z Przewodniczącym Rady Gminy.
Wątpliwości organu nadzoru wzbudził fakt, iż chwilowy brak kontaktu z Przewodniczącym w dniu 11 października 2016 r. został uznany jako jego nieobecność, podczas której zaplanowano zwołanie sesji nadzwyczajnej na dzień 13 października 2016 r. przez Wiceprzewodniczącego Rady Gminy.
Podczas przedmiotowej sesji Rady Gminy Radgoszcz w dniu 13 października 2016 r. zostały podjęte 4 uchwały (2 będące przedmiotem oceny nadzorczej Wojewody Małopolskiego: nr XIX/100/16 oraz nr XIX/101/16, pozostałe należące do kompetencji RIO).
Organ nadzoru stwierdził, że chwilowy brak z Przewodniczącym Rady Gminy w dniu 11 października 2016 r., który trwał tylko 2,5 godziny, został w sposób nieprawidłowy uznany jako jego nieobecność, która nie uprawniała wiceprzewodniczącego do wykonywania ustawowo określonych kompetencji w zastępstwie Przewodniczącego Rady Gminy. Interpretacja przeciwna mogłaby prowadzić do niebezpiecznego precedensu, który skutkowałby pominięciem uprawnień Przewodniczącego do zwoływania sesji rady gminy. Podczas tej 2,5 godzinnej "nieobecności" Przewodniczącego Rady Gminy zapadły ustalenia pomiędzy Sekretarzem Gminy i Wiceprzewodniczącym Rady Gminy o zwołaniu sesji Rady Gminy na dzień 13 października 2016 r. Gdy Przewodniczący włączył telefon w dniu 11 października 2016 r. ok. godz. 18.00, oddzwonił do Sekretarza, który poinformował go o wpływie wniosku Wójta Gminy Radgoszcz w przedmiocie zwołania sesji nadzwyczajnej Rady Gminy.
Organ nadzoru zauważył, iż sesja nadzwyczajna Rady Gminy Radgoszcz została zwołana przez Wiceprzewodniczącego w istocie dopiero w dniu 12 października 2016 r., z tą datą zostały rozesłane zaproszenia na sesję do radnych. W tym dniu Przewodniczący Rady Gminy był dostępny. Co więcej, organ nadzoru nie otrzymał żadnych dokumentów potwierdzających, iż sesja nadzwyczajna została zwołana w dniu 11 października 2016 r. przez Wiceprzewodniczącego Rady Gminy, podczas chwilowego braku kontaktu z Przewodniczącym. Skarżący wskazał, iż od dnia wpływu wniosku uprawnionego podmiotu Przewodniczący ma 7 dni na zwołanie sesji.
Skarżący podkreślił, że zebranie się więc nawet wszystkich radnych w określonych miejscu i czasie w celu omówienia spraw leżących w zakresie właściwości rady gminy, z inicjatywy innej osoby niż przewodniczący rady, nie może być uznane za sesję. Innymi słowy, zwołanie sesji przez osobę nieuprawnioną nie daje również radzie legitymacji do podjęcia prawnie wiążącej uchwały. Gdyby uchwałę podjęto, zaistniałyby przesłanki stwierdzenia jej nieważności.
Zdaniem skarżącego tryb zwołania sesji, na której podjęto zaskarżoną uchwalę narusza § 21 w zw. z § 17 pkt 1 Statutu Gminy Radgoszcz, albowiem nie zaistniała przesłanka uprawniająca Wiceprzewodniczącego Rady Gminy do wykonywania działań w zastępstwie Przewodniczącego, to jest jego nieobecność.
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności w zakresie określonym w petitum skargi.
Skarga Wojewody Małopolski wraz z kompletem akt została przesłana do tut. Sądu przez Radę Gminy Radgoszcz w dniu 4 kwietnia 2017 r. i została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Kr 370/17 . W odpowiedzi a skargę podniesiono , że w sprawie niniejszej skargi odbyło się głosowanie w którym uczestniczyło 13 członków rady, czterech było za zasadnością skargi natomiast ośmiu głosowało przeciw.
Ta sama skarga z kompletem akt została również wniesiona do tut. Sądu w dniu 21 kwietnia 2017 r. bez dodatkowego wyjaśnienia , że wcześniej została złożona ta sama skarga przez Radę Gminy. Skarga została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Kr 450/17.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Radgoszcz wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie skargi, ewentualnie na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 o stwierdzenie nieważności postępowania.
Wójt Gminy Radgoszcz wskazał na wątpliwości związane z oznaczeniem stron postępowania, które mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności postępowania, z uwagi na nieprawidłową reprezentację gminy.
Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie w chwili wystąpienia konieczności zwołania nadzwyczajnej sesji Przewodniczący Rady Gminy Radgoszcz był nieobecny w urzędzie, jak również niedostępny telefonicznie. Konieczność zwołania nadzwyczajnej sesji była sprawą niecierpiącą zwłoki, bowiem na tej sesji miały być podejmowane również uchwały finansowe. Wójt Gminy Radgoszcz występując z wnioskiem o zwołanie tej sesji nie miał wiedzy, kiedy nieobecność przewodniczącego Rady Gminy ustanie, i czy w związku z tym Przewodniczący będzie mógł zwołać sesję. Sprawy niecierpiące zwłoki ze swej natury są sprawami wpadkowymi, wymagającymi szybkiego reagowania. Oczekiwanie na obecność Przewodniczącego Rady mogłoby skutkować niepodjęciem w terminie kluczowych uchwał finansowych, tym bardziej, że nieznana była przyczyna nieobecności Przewodniczącego.
Zdaniem organu kompetencją zastępcy przewodniczącego było zwołanie sesji nadzwyczajnej, zaś podczas wystąpienia konieczności jej zwołania przewodniczący był nieobecny.
W wyjaśnieniu złożonym przez Wójta Gminy Radgoszcz z dnia 29 grudnia 2016 roku, jest zaznaczone, że wnioskiem z dnia 11 października 2016 roku Wójt Gminy zwrócił się do Przewodniczącego Rady Gminy o zwołanie sesji nadzwyczajnej. Wniosek swój prawidłowo uzasadnił. Organ podkreślił, że wówczas Wójt nie miał wiedzy, kiedy będzie możliwość skontaktowania się z Przewodniczącym, a sprawa nie cierpiała zwłoki. Zdaniem organu uwzględnienie skargi w niniejszej sprawie spowodowałoby sytuację w której kompetencje zastępcy przewodniczącego Rady Gminy byłyby wyłącznie pozorne. Organ podkreślił, że istotny jest fakt, że w dniu złożenia wniosku o zwołanie sesji nadzwyczajnej Przewodniczący był nieobecny w urzędzie, zaś telefoniczna próba kontaktu nie powiodła się.
Z uwagi na tożsamość spraw, na rozprawie w dniu 21 września 2017 r. Sąd postanowił wykreślić z repertorium sprawę o sygn. akt I SA/Kr 450/17 a akta tej sprawy dołączył do akt o sygn. I SA/Kr 370/17.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skargę na przedmiotową uchwałę Rady Gminy Radgoszcz wniósł w niniejszej sprawie Wojewoda Małopolski działający jako organ nadzoru w rozumieniu przepisów rozdziału 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.; zwanej dalej "u.s.g."). W związku z tym należy wskazać, że w świetle art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy, a jedynie może zaskarżyć taki wadliwy, jego zdaniem, akt do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. Realizując tę kompetencję, organ nadzoru nie jest skrępowany jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi (zob. np.: wyrok NSA z 15 lipca 2005 r., sygn. akt II OSK 320/05, ONSAiWSA 2006, nr 1, poz. 7; postanowienie NSA z 29 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 572/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl)
W niniejszej sprawie Wojewoda w ustawowym terminie 30 dni od otrzymania zaskarżonej uchwały nie orzekł o jej nieważności, wobec czego był władny zaskarżyć tą uchwałę w trybie art. 93 u.s.g.
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia – który może obejmować całość albo tylko część określonego aktu lub czynności (zob.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 134; a także wyroki NSA z 5 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1799/07; z 9 kwietnia 2008, sygn. akt II GSK 22/08; z 27 października 2010 r., sygn. akt I OSK 73/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) – oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu jest w niniejszej sprawie uchwała Nr XIX/100/16 Rady Gminy Radgoszcz z dnia 13 października 2016 r. w sprawie przejęcia od Powiatu Dąbrowskiego zadania zarządzania publicznymi drogami powiatowymi znajdującymi się na terenie Gminy Radgoszcz w zakresie zimowego utrzymania dróg w sezonie zimowym 2016/2017. Sąd w niniejszej sprawie badał w pierwszej kolejności prawidłowość zastosowania przepisów proceduralnych w odniesieniu do trybu zwołania posiedzenia Rady Gminy Radgoszcz, na którym została podjęta zaskarżona uchwała. Należy podnieść, że zgodnie z art. 20 ust. 3 u.s.g. na wniosek wójta lub co najmniej ¼ ustawowego składu rady gminy przewodniczący obowiązany jest zwołać sesję na dzień przypadający w ciągu 7 dni od dnia złożenia wniosku. Zgodnie natomiast z art. 19 ust. 2 u.s.g. zadaniem przewodniczącego jest wyłącznie organizowanie pracy rady gminy oraz prowadzenie obrad rady gminy. Przewodniczący może wyznaczyć do wykonywania swoich zadań wiceprzewodniczącego. W przypadku nieobecności przewodniczącego i niewyznaczenia wiceprzewodniczącego, zadania przewodniczącego wykonuje wiceprzewodniczący najstarszy wiekiem.
Kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma wykładnia pojęcia "nieobecności" przewodniczącego, o której mowa w art. 20 ust. 2 u.s.g. Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie jest sporny, a wynika z niego, że jako "nieobecność" w rozumieniu powołanego wyżej przepisu została uznana około 2,5 godzinna nieobecność Przewodniczącego w godzinach popołudniowych, w czasie której nie było z nim kontaktu telefonicznego. Nie jest bowiem okolicznością sporną, iż brak kontaktu z Przewodniczącym Rady miał miejsce jedynie w dniu 11 października 2016 r. w godzinach od ok. 15.30 do ok. 18.00 i był spowodowany wizytą w szpitalu w związku z pobytem tam żony Przewodniczącego.
Nie jest także okolicznością kwestionowaną, iż zwołanie nadzwyczajnej sesji Rady Gminy nastąpiło dopiero w dniu 12 października 2016 r., gdy kontakt telefoniczny z Przewodniczącym już był.
Zdaniem Sądu krótkotrwałego braku kontaktu, czy też krótkotrwałej (kilkugodzinnej) nieobecności Przewodniczącego Rady Gminy nie można uznać za "nieobecność" w rozumieniu art. 19 ust. 2 u.s.g. Przyczyny nieobecności mogą być różne, mogą mieć charakter obiektywny (siła wyższa, śmierć przewodniczącego) lub subiektywny (zawiniona przez przewodniczącego nieobecność), jednak nieobecność musi być stanem o tyle trwałym, że uniemożliwia ona podjęcie przez przewodniczącego czynności zmierzających do zwołania nadzwyczajnej sesji rady. Jeśli zatem przewodniczący byłby nieobecny w ciągu 7 dni od daty wpływu kompletnego wniosku o zwołanie nadzwyczajnej sesji rady, bez względu na przyczynę tego stanu rzeczy, jego zadania winien wykonywać wiceprzewodniczący.
Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Nieobecność Przewodniczącego miała charakter krótkotrwały (kilkugodzinny) i nie stanowiła przeszkody do zwołania sesji nawet na dzień 13 października 2016 r. Kontakt telefoniczny Sekretarza z Przewodniczącym miał bowiem miejsce już w dniu 11 października 2016 r. w godzinach wieczornych.
Powyższe okoliczności wskazują na naruszenie art. 19 ust. 2 u.s.g., co musi skutkować koniecznością uwzględnienia skargi.
Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na akt organu samorządu terytorialnego następuje w wyroku stwierdzającym nieważność aktu w całości lub w części. Przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 u.s.g, który stanowi, że nieważna jest uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego sprzeczna z prawem. Dokonując zatem kontroli zgodności z prawem zaskarżonej uchwały w takim aspekcie, o jakim mowa wyżej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w pełni podzielił pogląd organu nadzoru, że zaskarżona uchwała podjęta została z istotnym naruszeniem prawa, polegającym na naruszeniu procedury jej podjęcia.
Należy również podnieść, iż wniosek o odrzucenie skargi nie był zasadny, gdyż zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 3/12, publ. w ONSAiWSA z 2013 r., nr 2, poz. 21, w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawach skarg, których przedmiotem jest uchwała rady gminy, zdolność procesową ma wójt (burmistrz, prezydent miasta) chyba, że w sprawie zachodzą okoliczności szczególne, których nieuwzględnienie mogłoby prowadzić do pozbawienia rady gminy prawa do ochrony sądowej. W niniejszej sprawie odpowiedź na skargę wniósł zarówno Wójt Gminy Radgoszcz, jak i Rada Gminy.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając w oparciu o art. 147 § 1 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło