I SA/Kr 444/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Sp. z o.o. w T., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia 31.12.2013r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za luty 2013r. postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę 328 zł. 2. w pozostałej części wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K. Sp. z o.o. w T., w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia 31.12.2013r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego za luty 2013r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów spółka zajmuje się sprzedażą detaliczną wyrobów tytoniowych prowadzoną, w wyspecjalizowanych sklepach. Jej kapitał zakładowy wynosi 5 000 zł. a wartość środków trwałych, według bilansu na dzień 31.12.2013r. wyniosła 10 357,37 zł. W zeznaniu podatkowym CIT – 8, za okres od 21.12.2012r. do 31.12.2013r. odnotowano przychód na poziomie 569 788,81 zł. a dochód w kwocie 25 437,61 zł. Jednocześnie zysk wynikający z "Rachunku zysków i strat za okres 21.12.2012r. – 31.12.2013r." wyniósł 18 719 zł., przy przychodzie w wysokości 569 722,99 zł. Podstawa opodatkowania z tytułu dostawy towarów oraz świadczenia usług na terytorium kraju oraz wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w I kwartale 2014r. stanowiła natomiast kwotę 218 127 zł. W kwietniu 2014r. Dyrektor Izby Celnej zajął rachunek bankowy spółki. Obecnie zatrudnia ona sześciu pracowników a środki pieniężne w jej kasie, na dzień 27.05.2014r., wynosiły 985,96 zł. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej zasługuje tylko w części na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy .Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ppsa, nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010, postan. NSA z dnia 30.09.2011r. , sygn. akt II Fz 409/11). Jeżeli strona skarżąca jest podmiotem gospodarczym , to powinno unikać się przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem m.in. z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie NSA z dnia 09.03.2011r., sygn. akt II FZ 91/2011, postan. SN z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Warto zauważyć, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jak najbardziej zasadna jest też teza, że przedsiębiorstwo , które nie wykazało , iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postan. NSA z dnia 01.04.2008r. , sygn. akt I OZ 208/2008, postan. NSA z dnia 15.09.2011r. , sygn. akt I FZ 244/11, postan. NSA z dnia 11.06.2014r. , sygn. akt II FZ 570/14, postan. NSA z dnia 05.06.2014r. , sygn. akt II FZ 646/14) W rozpatrywanym przypadku spółka spełnia w/w kryteria tj. funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nie ogłosiła upadłości czy likwidacji, osiąga znaczne przychody, jak również odnotowuje wysoki dochód i obroty. Świadczą o tym przedłożone dokumenty. Trzeba też podkreślić, że w kasie firmy zgromadzone są środki w wysokości 985,96 zł. Biorąc więc pod uwagę przedstawione okoliczności oraz fakt, że w tut. Sądzie toczą się trzy postępowania prowadzone pod sygn. akt I SA/Kr 443-445/14, w których spółka jest stroną, należy stwierdzić , iż uiszczenie kosztów sądowych w wysokości 1/3 tej kwoty tj. 328 zł. (985 zł. : 3 = 328,33 zł.), w każdej ze wskazanych spraw, jest w zasięgu możliwości płatniczych strony skarżącej . Takie rozstrzygnięcie umożliwia stronie skarżącej partycypowanie w kosztach postępowania , uruchamiając tym samym proces kontroli legalności zaskarżonego aktu, przez co stanowi wyraz szeroko rozumianego prawa do sądu. Należy bowiem zaznaczyć, iż spółka w przeważającej części została zwolniona od obciążeń wynikających z prowadzonych postępowań sądowoadministracyjnych, w których wpisy od skarg wyniosły po 2000 zł. W związku z tym, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. , poz .270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.