I SA/Kr 486/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku doradcy podatkowego K. M., o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i zwrot wydatków, w sprawie ze skarg R. P. na decyzje Dyrektora Izby Celnej, z dnia 04.09.2013r., nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu, postanawia: 1.) przyznać doradcy podatkowemu K. M., o numerze wpisu [...], wykonującemu zawód w ramach kancelarii "M. ", znajdującej się we W. przy ul. [...] [...] : - wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 3597,75 zł (trzy tysiące pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych siedemdziesiąt pięć groszy ), zawierające podatek od towarów i usług w wysokości 672,75 zł ( sześćset siedemdziesiąt dwa złote siedemdziesiąt pięć groszy), - kwotę 54,79 zł ( pięćdziesiąt cztery złote siedemdziesiąt dziewięć groszy) - tytułem niezbędnych, poniesionych wydatków, na środki transportu, Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawach o sygn. akt I SO/Kr 96/13 do I SO/Kr 101/13 postanowieniami z dnia 10.10.2013r. przyznał stronie skarżącej prawo pomocy m.in. w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. Na tej podstawie Krajowa Rada Doradców Podatkowych dnia 19.11.2013r. wyznaczyła w w/w sprawach pełnomocnika z urzędu w osobie doradcy podatkowego K. M.. Akta spraw o sygn. I SO/Kr 96/13 do I SO/Kr 101/13 zostały włączone do akt postępowań prowadzonych pod sygn. I SA/Kr 1763/13 do I SA/Kr 1768/13 . W dniu 15.01.2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył sprawy o sygn. akt od I SA/Kr 1763/13 do I SA/Kr 1768/13 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą I SA/Kr 1763/13 i oddalił skargi. Dnia 27.03.2014r. pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną od w/w orzeczenia. W dniu 17.04.2014r. Referendarz WSA w Krakowie przyznał natomiast doradcy podatkowemu wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną w I instancji. Na rozprawie dnia 21.01.2016r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, W dniu 31.05.2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi pod sygnaturą I SA/Kr 486/16, a pełnomocnik dnia 03.08.2016r. wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku. Dnia 20.10.2016r. WSA w Krakowie przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz udział w ponownym postępowaniu przed WSA. WSA w Krakowie przyznał też pełnomocnikowi kwotę 469,90 zł, - tytułem niezbędnych, poniesionych wydatków na środki transportu. W zakresie zwrotu wydatków poniesionych na noclegi WSA w Krakowie wniosek oddalił. NSA w dniu 08.12.2016r. oddalił natomiast zażalenie na to postanowienie. W dniu 25.07.2017r. NSA oddalił skargę kasacyjną a pełnomocnik strony skarżącej wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu. Pełnomocnik złożył też zestawienie niezbędnych wydatków obejmujących zwrot kosztów podróży do siedziby Sądu (W. ) i z powrotem (W. ). Koszty te objęły cenę przelotu w obie strony i wyniosły 767,10 zł, co zostało udokumentowane stosownymi fakturami. Kwota ta została podzielona przez pełnomocnika na 14, czyli ilość spraw rozpatrywanych w dniu 25.07.2017r., co dało 54,79 zł – wysokość wydatków przypadających na jedną sprawę . Zestawienie to zawierało ponadto oświadczenie pełnomocnika, iż koszty nieopłaconej pomocy prawnej nie zostały zapłacone w całości lub w części. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r., poz.1369 z p. zm. ) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W niniejszej sprawie wyznaczony pełnomocnik strony skarżącej sporządził skargę kasacyjną i brał udział w rozprawie przed NSA w dniu 25.07.2017r. Wywiązał się tym samym z powierzonych mu obowiązków. Stąd też zasądzenie wynagrodzenia w tym zakresie jest zasadne. Artykuł 250 § 2 dopuszcza jednak możliwość obniżenia wynagrodzenia pełnomocnika, w uzasadnionych przypadkach, co stanowi legitymację swoistego miarkowania w tym zakresie. Podkreślić przy tym trzeba, że mimo , iż w normie tej jest mowa o uprawnieniu sądu do obniżenia wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, to w rzeczywistości kompetencję w tym zakresie posiada w pierwszej kolejności referendarz sądowy (M.Jagielska (w:) R.Hauser, M.Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2015, s. 994). Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U z 2011r., nr 31, poz. 153), mówi, że : " zasądzając wynagrodzenie doradcy podatkowego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy doradcy podatkowego, a także charakter sprawy i wkład pracy doradcy podatkowego w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia" (§ 2 ust. 2 ). Norma ta stanowi tym samym dyrektywę kierunkową dla ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika w konkretnym przypadku. Niniejsza sprawa jest jedną z wielu rozpoznawanych przez WSA w Krakowie, a później przez NSA. Ponadto ta konkretna sprawa była już dwukrotnie rozpoznawana przez WSA w Krakowie i NSA. Sprawy ze skarg R. P. dotyczą w przeważającej części określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów różnych marek, w zależności od postępowania. W konsekwencji powoduje to, że postępowania te są rodzajowo takie same a analiza faktyczno – prawna podejmowanej w nich materii jest oparta o te same mechanizmy interpretacyjne. Ponadto wynagrodzenie pełnomocnika zasądzone za I instancję, II instancję i ponownie za I instancję skonsumowało niejako uwzględnione okoliczności nakładu pracy doradcy podatkowego i wkładu pracy doradcy podatkowego w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Kolejne wywody pełnomocnika czy powołane ekspertyzy prawne nie stanowią nowego problemu materialnoprawnego, a jedynie uzupełnienie lub doprecyzowanie "starego". W ujęciu materialnoprawnym problematyka "nakłada" się więc niejako na poszczególnych etapach postępowania, co właśnie z punktu widzenia przyznania wynagrodzenia pełnomocnika jest istotne, biorąc pod uwagę nakład pracy doradcy podatkowego. Przy ocenie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika trzeba również zwrócić uwagę, że w ramach rozpatrywanego etapu doszło do jednego stawiennictwa doradcy podatkowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wreszcie, wartość przedmiotu sporu ze względu na "ujęcie procentowe" – wymiar podatku, jest wysoka, co z kolei decyduje proporcjonalnie o wysokości wynagrodzenia pełnomocnika, w ramach odpowiednich przedziałów wymienionych w powołanym rozporządzeniu. Mając natomiast na względzie finansowy interes Państwa należy zwrócić uwagę na ten aspekt, ustalając wynagrodzenie pełnomocnika. Państwo bowiem występuje jako gwarant praworządności, zasad poszanowania prawa wszystkich swoich obywateli – także tych ubogich. Musi więc dysponować posiadanymi środkami, z jednej strony w ramach obrony wspomnianych wartości, ale z drugiej powinno czuwać, aby wydatki na te cele były współmierne i adekwatne do cen tego rodzaju usług w ujęciu obiektywnym a nie tabelaryczno – przedziałowym, jak ma to miejsce w cytowanym rozporządzeniu. Skarb Państwa występuje bowiem najpierw w przypadku wyznaczenia a później wypłaty wynagrodzenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu, jako zleceniodawca (jego charakter, status należy jednak określać w kontekście szerszych ram, w które został wpisany ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a w szczególności jej art. 250 § 2) Umocowany został do tego zasadą m.in opiekuńczości, realizującą się poprzez zapewnienie stronie prawa do sądu ale i koniecznością działania dla dobra obywateli. Stąd też wysokość zapłaty za to "zlecenie" powinna odzwierciedlać zarówno wkład pracy, jak i wartość rzeczywiście wykonanej pracy, ocenianej oczywiście wieloaspektowo, ale przy pomocy obiektywnego miernika staranności. Zaznaczyć przy tym trzeba, że prezentowana wykładnia zagadnienia miarkowania w kontekście aspektu fiskalnego nie stoi w sprzeczności z w/w rozporządzeniem a ma charakter doprecyzowujący jego treść, w tym konkretnym przypadku, który oceniać należy z uwzględnieniem zasady sprawiedliwości, która jako ogólna zasada ustrojowa i zasada orzekania sądowego, wyrażona została w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z p. zm.). W związku z tym orzekający przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną stronie z urzędu w wysokości 25% należnej stawki ustalonej w oparciu o Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U z dnia 11 lutego 2011r., nr 31, poz. 153 ), przy zastosowaniu art. 250 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r., poz .1369 z p. zm). Obliczając przedmiotowe wynagrodzenie wziąć trzeba na początku pod uwagę, iż niniejsza sprawa de facto składa się z sześciu spraw o sygn. akt od I SA/Kr 1763/13 do I SA/Kr 1768/13. Połączenie ich miało bowiem charakter techniczny i służyło realizacji zasady ekonomii procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 08.05.2007r. , sygn. I FSK 457/07; postanowienie NSA z dnia 10.06.2008r. , sygn. I FZ 231/08, postanowienie NSA z dnia 08.07.2009r. , sygn. I FSK 953/09, postanowienie NSA z dnia 24.02.2011r. , sygn. I FSK 1468/10,wyrok NSA z dnia 01.04.2010r. , sygn. II OSK 2060/09). W związku z tym za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym "bazowa" stawka ustalona w oparciu o § 3 ust. 2 pkt. 1) w zw. z § 3 ust. 1 pkt. 1) lit. e , w/w rozporządzenia – dla spraw o sygn. akt I SA/Kr 1763 - 1766/13 i I SA/Kr 1768/13 wynosi 9000 zł [ 5 spraw x (75% z 2 400 zł) = 9000 zł], a dla sprawy o sygn. akt I SA/Kr 1767/13 "bazowa" stawka ustalona w oparciu o § 3 ust. 2 pkt. 1) w zw. z § 3 ust. 1 pkt. 1) lit. f , w/w rozporządzenia – wynosi 2 700 zł (75% z 3 600 zł = 2700 zł). Wynagrodzenie w tej materii po miarkowaniu wynosi więc 2 925 zł. [25 % z (9000 zł. + 2700 zł) = 2 925 zł]. Zostało ono podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług, ustaloną w oparciu o art. 41 ust. 1 i art. 146 a pkt 1) ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. ( t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 710 z p. zm.) w zw. z § 2 ust. 3 w/w rozporządzenia i wynoszącą w tym wypadku 672,75 zł. W kwestii natomiast zwrotu "niezbędnych, udokumentowanych wydatków", wyliczonych przez doradcę podatkowego, należy zaznaczyć , iż koszty przejazdu na rozprawę zaliczyć należy do wydatków niezbędnych doradcy podatkowego, w rozumieniu § 4 ust. 1 pkt. 2) w/w Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, które poniósł w związku z wykonywaniem pomocy prawnej z urzędu (wyrok NSA z dnia 12.02.2013r., sygn. akt II FSK 1620/11, postanowienie NSA z dnia 26.07.2012r., sygn. akt II GZ 252/12). Zgodzić się też trzeba, że koszty przelotu samolotem mogą być uznane za w/w wydatki, zwłaszcza kiedy ich koszt jest porównywalny z cenami innych środków transportu (por. też postanowienie SN z dnia 20.04.2011r. , sygn. akt I CZ 22/11, postanowienie SN z dnia 25.10.2012r. , sygn. akt IV CZ 109/12. Za przelot samolotami należna kwota wynosi więc 54,79 zł. i jest wyliczona, zgodnie z sugestią pełnomocnika, poprzez podzielenie kosztów przelotów w wysokości 767,10 zł na 14 spraw rozpoznanych przez NSA w dniu 25.07.2017r. Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sekwencji, na podstawie art. 258 § 1 i 2, pkt 8) w zw. z art. 250 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1369 z p. zm.).