I SA/Kr 558/20
WyrokWSA w Krakowie2021-09-15
Skład orzekający: Wiesław Kuśnierz, Inga Gołowska, Bogusław Wolas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży na właścicielu pojazdu, który został nabyty, ale nie został przerejestrowany i został sprzedany na części, a nie wyrejestrowany w urzędzie komunikacji?Ratio decidendi
Obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży na właścicielu pojazdu od miesiąca następującego po miesiącu nabycia, dopóki pojazd nie zostanie wyrejestrowany. Sprzedaż pojazdu na części lub jego fizyczna likwidacja nie zwalnia właściciela z obowiązku podatkowego, jeśli nie zostanie wydana decyzja o wyrejestrowaniu pojazdu. Podatek jest płacony na podstawie własności, a nie faktycznego użytkowania czy posiadania pojazdu.Stan faktyczny
Spółka nabyła samochód ciężarowy w 2013 r. i nie złożyła deklaracji podatkowej ani nie zapłaciła podatku od środków transportowych za 2019 r. Organ I instancji określił wysokość zobowiązania podatkowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę, argumentując, że pojazd został sprzedany na części i był już opodatkowany w innym urzędzie, co stanowi podwójne opodatkowanie. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) Sędziowie: WSA Inga Gołowska WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 września 2021 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2019 r. oddala skargę.
Burmistrz Gminy K. (dalej: organ I instancji, Burmistrz) decyzją z dnia 15 maja 2019 r. nr [...] określił Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowemu "B. P." Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: Spółka, Strona, Skarżąca) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2019 r. w kwocie 2.472,00 zł.
W uzasadnieniu decyzji Burmistrz przytoczył przepisy regulujące zasady opodatkowania podatkiem od środków transportowych określone w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 846 ze zm.; dalej: u.p.o.l.) i wskazał, że wszczęte z urzędu postanowieniem z dnia 28 lutego 2019 r. postępowanie podatkowe potwierdziło, że Spółka nabyła dnia 31 stycznia 2013 r. samochód ciężarowy o nr rejestracyjnym [...] (marki MAN nr [...]), o dopuszczalnej masie całkowitej 24 tony i zawieszeniu pneumatycznym oraz liczbie osi 3, podlegający podatkowi od środków transportowych. Mimo obowiązku wynikającego z przepisów u.p.o.l. Podatnik nie złożyła do Burmistrza Gminy K. (jako organu właściwego w sprawie podatku od środków transportowych - ze względu na siedzibę Spółki) stosownej deklaracji i nie uregulowała należnego podatku od środków transportowych. Nabywca pojazdu nie dokonał także przerejestrowania w/w samochodu ciężarowego. Informację o zakupie w/w pojazdu przez Stronę, organ I instancji pozyskał od Burmistrza M. S., który w piśmie z dnia 21 grudnia 2018 r. wyjaśnił również, że poprzednim właścicielem pojazdu było Przedsiębiorstwo Inżynieryjno-Budowlane "B. " Sp. z o.o. z siedzibą w S..
Burmistrz w piśmie z dnia 3 stycznia 2019 r. wezwał Stronę do złożenia deklaracji na podatek od środków transportowych za okres od 2014 r. do 2019 r., jednak w/w Spółka odpowiadając na wezwanie potwierdziła jedynie fakt nabycia pojazdu i wyjaśniła, że pojazd został rozsprzedany na części na początku 2013 r., gdyż był w złym stanie technicznym, a Spółka w ten sposób uregulowała swoje zobowiązania wobec przewoźników, proponując w rozliczeniu poszczególne elementy tego samochodu. Dodatkowo Spółka zaznaczyła, że nie posiada już żadnych dokumentów dotyczących tej sprawy, z uwagi na ograniczony do pięciu lat okres przechowywania dokumentów.
Burmistrz w piśmie z dnia 7 lutego 2019 r. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w B., Wydziału Komunikacji z zapytaniem, czy w okresie od 2014 r. do chwili obecnej w/w środek transportowy jest zarejestrowany na Spółkę, czy był czasowo wycofany z ruchu, a jeśli tak, to kiedy to miało miejsce i czy dowód rejestracyjny i tablice rejestracyjne zostały złożone w Wydziale Komunikacji.
Odpowiadając na w/w pismo Starostwo Powiatowe w B., Wydział Komunikacji wyjaśniło, że w bazie pojazdów zarejestrowanych przez Starostę B. figuruje samochód ciężarowy marki MAN o numerze rejestracyjnym [...] (numer dowodu rejestracyjnego [...]). Pojazd ten w dalszym ciągu jest zarejestrowany na Przedsiębiorstwo Inżynieryjno-Budowlane "B." Sp. z o.o. z siedzibą w S., ul. [...] (poprzedni właściciel pojazdu). W dniu 8 października 2018 r. zgłoszono zbycie tego pojazdu na rzecz Strony, data zbycia 31 stycznia 2013 r. - zgodnie z kopią faktury załączonej do pisma. Starostwo Powiatowe w B., Wydział Komunikacji zaznaczyło również, że do dnia udzielenia odpowiedzi (tj. 14 lutego 2019 r.) organ nie otrzymał zawiadomienia o przerejestrowaniu przedmiotowego pojazdu w innym Urzędzie.
W świetle powyższego organ I instancji stwierdził, że Strona, jako właściciel nabytego w dniu 31 stycznia 2013 r. samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej 24 tony, który już był zarejestrowany, miała obowiązek złożyć do Burmistrza w terminie do dnia 15 lutego 2013 r. deklarację na podatek od środków transportowych i uiszczać to zobowiązanie w terminach ustawowych do czasu wygaśnięcia obowiązku podatkowego tj. w niniejszej sprawie do czasu wyrejestrowania pojazdu w Wydziale Komunikacji. Z uwagi na to, że Spółka nie wyrejestrowała w/w pojazdu i nie wycofała go z ruchu, zobowiązana była do corocznego złożenia deklaracji na podatek od środków transportowych i do uiszczenia należnego podatku.
Organ I instancji podkreślił, że argumenty przedstawione przez Spółkę tj. sprzedaż pojazdu na części przy braku jego wyrejestrowania, nie stanowią okoliczności zwalniających Stronę od obowiązku złożenia deklaracji na podatek od środków transportowych za rok 2014 (i za lata późniejsze) i uiszczenia należnego podatku.
Od decyzji Burmistrza Strona złożyła odwołanie, w którym wskazała, że nigdy nie nabyła pojazdu od Przedsiębiorstwa Inżynieryjno-Budowlanego "B. " Sp. z o.o. z siedzibą w S.. Strona wyjaśniła, że z uwagi na fakt, iż minął już okres przechowywania dokumentów nie posiada faktury, jednak zdaniem Spółki był to inny podmiot. Ponadto Strona wskazała, że pojazd był w bardzo złym stanie technicznym, nie posiadał ważnych badań technicznych i nie był dopuszczony do ruchu, a wykonanie napraw znacznie przewyższało wartość pojazdu. Dlatego Spółka nie podjęła działań w celu przywrócenia takiego stanu technicznego, który umożliwiałby pozytywny przegląd techniczny i zdecydowała o sprzedaży w częściach. Strona wskazała również, że pojazd nigdy nie został przerejestrowany. Spółka stwierdziła, że nie widzi podstaw do uiszczania podatku od środków transportowych za 6 lat za pojazd, który posiadała jedynie przez 2 miesiące.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji) decyzją z dnia 24 marca 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza.
W uzasadnieniu decyzji SKO przytoczyło kolejno przepisy art. 8, art. 9 ust. 1, ust. 3 oraz ust. 4 u.p.o.l. i wskazało, że z akt sprawy wynika, że Spółka nabyła w dniu 31 stycznia 2013 r. od P. I.-B. "B." Sp. z o.o. z siedzibą w S. samochód ciężarowy o nr rejestracyjnym [...] (marki MAN 26.403, nr [...], o dopuszczalnej masie całkowitej 24 tony i zawieszeniu pneumatycznym oraz liczbie osi 3, podlegający podatkowi od środków transportowych. Zatem począwszy od lutego 2013 r. na Stronie ciąży obowiązek podatkowy od tego samochodu ciężarowego. Ustawodawca powiązał powstanie (i istnienie) obowiązku podatkowego z własnością pojazdu (art. 9 ust. 1 u.p.o.l.), a nie z realizacją obowiązku rejestracyjnego. Zatem okoliczność, iż pojazd nie został przerejestrowany na nabywcę nie ma znaczenia dla powstania obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych po stronie nabywcy już zarejestrowanego środka transportowego.
Zdaniem SKO zasadnie organ I instancji stwierdził, że Spółka jako właściciel nabytego w dniu 31 stycznia 2013 r. samochodu ciężarowego, który już był zarejestrowany, miała obowiązek złożyć do Burmistrza deklarację na podatek od środków transportowych za 2019 r. i uiszczać to zobowiązanie w terminach ustawowych. Podatek od środków transportowych powstaje z mocy prawa, na skutek zdarzeń wskazanych w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, z którymi ustawodawca wiąże powstanie obowiązku podatkowego. Ustawodawca w art. 9 ust. 6 u.p.o.l. zobowiązał podatników do składania deklaracji na podatek od środków transportowych i wpłacania obliczonego w deklaracji podatku - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy. W przypadku niewywiązania się z powyższych obowiązków organ podatkowy wydaje decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego, stosownie do postanowień art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.; dalej: O.p.).
Dalej SKO wskazało, że wobec niespełnienia nałożonych ustawą obowiązków przez właściciela pojazdu zasadnie organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w celu określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych za rok 2019, a następnie po przeprowadzeniu tego postępowania prawidłowo wydał w oparciu o art. 21 § 3 O.p. decyzję w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2019 r. Trafnie przy tym zdaniem SKO organ I instancji wyjaśnił, że argumenty przedstawione przez Spółkę, tj. sprzedaż pojazdu na części, przy braku jego wyrejestrowania, nie stanowią okoliczności zwalniających Spółkę od obowiązku złożenia deklaracji na podatek od środków transportowych za rok 2019 i uiszczenia należnego podatku. Z akt sprawy wynika, że stanowiący przedmiot opodatkowania pojazd, tj. samochód ciężarowy marki MAN o numerze rejestracyjnym [...] w 2019 r. był zarejestrowany. W rozpatrywanej sprawie organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające celem ustalenia, czy w/w środek transportowy jest zarejestrowany, czy był czasowo wycofany z ruchu, a jeśli tak, to kiedy to miało miejsce i czy dowód rejestracyjny i tablice rejestracyjne zostały złożone w odpowiednim Wydziale Komunikacji.
Z akt sprawy wynika, że Spółka nie wyrejestrowała w/w pojazdu i nie wycofała go z ruchu, a zatem w przedmiotowej sprawie nie zaistniały okoliczności wskazane w art. 9 ust. 5 u.p.o.l. powodujące wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych, dlatego też Spółka była zobowiązana do corocznego złożenia deklaracji na podatek od środków transportowych i do uiszczenia należnego podatku od środków transportowych. Dopóki pojazd nie zostanie wyrejestrowany, obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży na właścicielu środka transportowego. Dla wygaśnięcia obowiązku podatkowego decydujące znaczenie ma wydanie decyzji o wyrejestrowaniu środka transportowego, a nie inne faktyczne okoliczności dotyczące tego pojazdu, np. brak jego posiadania lub użytkowania, utylizacja, sprzedaż na części, czy kradzież. Stanowisko to potwierdza liczne orzecznictwo sądowoadministracyjne. Jak wskazuje się w judykaturze konieczność opłacania podatku od środków transportowych nie jest uzależniona od użytkowania pojazdu ani od jego fizycznego posiadania, obowiązek ten wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu. Bez znaczenia będzie miał zatem fakt zutylizowania pojazdu, wywozu pojazdu z kraju, czy jego kradzieży, jeżeli jego właściciel nie złoży stosownego wniosku, a właściwy organ nie wyda decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu.
Sama fizyczna likwidacja pojazdu i utrata jego własności jako przedmiotu opodatkowania nie powoduje wygaśnięcia obowiązku podatkowego, gdyż w takiej sytuacji niezbędna jest, wydana na wniosek właściciela pojazdu, decyzja o wyrejestrowaniu takiego zniszczonego (skasowanego) pojazdu. Dopiero wydanie przez właściwego starostę decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu spowoduje, iż z końcem miesiąca, w którym dokonano wyrejestrowania pojazdu, nastąpi wygaśnięcie obowiązku podatkowego. Dopóki właściciel nie złoży wniosku o wyrejestrowanie pojazdu i w konsekwencji - nie zostanie wydana decyzja o jego wyrejestrowaniu, dopóty ciążyć będzie na nim obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych. Konieczność opłacania podatku od środków transportowych nie jest uzależniona od użytkowania pojazdu ani od jego fizycznego posiadania, obowiązek ten wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu. Jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 3302/14 dopóki pojazd jest zarejestrowany, na jego właścicielu ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych (art. 9 ust. 1 u.p.o.l.), nawet jeśli pojazdu tego faktycznie nie posiada, czy z niego nie korzysta. Moment wygaśnięcia obowiązku podatkowego został połączony z czynnością wyrejestrowania, zatem żadne inne okoliczności nie mogą skutkować wygaśnięciem obowiązku podatkowego. Trafne jest zatem stanowisko organu I instancji, że dopóki podatnik będący właścicielem pojazdu (podlegającego opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych) rozłożonego na części nie wyrejestruje pojazdu, dopóty na tym właścicielu spoczywa obowiązek podatkowy. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie łączy kwestii istnienia obowiązku podatkowego z faktem użytkowania pojazdu, fizycznego posiadania środka transportowego, czy jego demontażu na części.
Podsumowując Kolegium stwierdziło, że organ I instancji właściwie określił wysokość należnego od Spółki zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2019 r. w kwocie 2.472,00 zł.
Na powyższą decyzję Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę, w której podniosła, że "pojazd samochód ciężarowy o nr rejestracyjnym [...] (marki MAN nr [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 24 tony i zawieszeniu pneumatycznym oraz liczbie osi 3, podlegający podatkowi od środków transportowych został już opodatkowany decyzjami wydanymi przez Dział Podatkowy Urzędu Miejskiego w S. za lata 2013-2019 Przedmiotowa sprawa stanowi naruszenie prawa materialnego Spółki poprzez podwójne opodatkowanie tego samego pojazdu".
Organ II instancji w odpowiedzi na skargę odnosząc się do powyższego zarzutu wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 7 u.p.o.l. organem właściwym w sprawach podatku od środków transportowych jest organ podatkowy, na którego terenie znajduje się siedziba podatnika, a w przypadku przedsiębiorstwa wielozakładowego lub podmiotu, w którego skład wchodzą wydzielone jednostki organizacyjne - organ podatkowy, na terenie którego znajduje się zakład lub jednostka posiadająca środki transportowe podlegające opodatkowaniu. Spółka ma siedzibę w K. i nie jest przedsiębiorstwem wielozakładowym ani podmiotem, w skład którego wchodzą wydzielone jednostki organizacyjne. Stąd organem właściwym do prowadzenia postępowań w przedmiocie określenia wysokości zobowiązań podatkowych w podatku od środków transportowych za lata 2014-2019 należnych od Spółki, jako właściciela samochodu ciężarowego o nr rejestracyjnym [...] (marki MAN 26.403, nr [...] jest Burmistrz Miasta K., jako organ właściwy ze względu na siedzibę tej Spółki.
Ponadto Kolegium wskazało, że ewentualne określenie przez Burmistrza M. S. wysokości zobowiązań podatkowych w podatku od środków transportowych za lata 2013-2019 wobec poprzedniego właściciela w/w środka transportowego, tj. Przedsiębiorstwa Inżynieryjno-Budowlanego "B. " Sp. z o.o. z siedzibą w S. nie oznacza, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia stanu powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Stan powagi rzeczy osądzonej, a więc sytuacja, w której dwa razy rozstrzygnięto tę samą sprawę, występuje wówczas, gdy zachodzi tożsamość czterech elementów: podmiotu (stroną jest ten sam podmiot), przedmiotu (taki sam jest przedmiot sprawy), stanu faktycznego oraz stanu prawnego. Tożsamość spraw istnieje zatem wtedy, gdy biorą w nich udział te same podmioty, taki sam jest przedmiot spraw, jest w nich identyczny stan prawny oraz taki sam stan faktyczny, w którym są te same fakty mające znaczenie prawotwórcze. Jeżeli decyzjami ostatecznymi doszło do konkretyzacji stosunku podatkowoprawnego, określając obowiązki różnym podmiotom, to mimo tożsamości przedmiotowej nie dochodzi do naruszenia stanu powagi rzeczy osądzonej. W sprawie nie zachodzi zatem powaga rzeczy osądzonej, bowiem aby takowa zaistniała konieczne jest by obie decyzje dotyczyły nie tylko tożsamego przedmiotu sprawy, ale również tożsamego podmiotu, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego, jak i faktycznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: P.p.s.a.). sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).
Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu obowiązującym do dnia 2 lipca 2021 r. przewodniczący mógł zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 2 lipca 2021 r. wyznaczył w rozpatrywanej sprawie posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów na dzień 15 września 2021 r.
Zdaniem Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Przy tym wyjaśnić należy, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji stron, bowiem podnoszone przez nie argumenty, są wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę i inne pisma procesowe.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza określającą Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2019 r. w kwocie 2.472,00 zł. W oparciu o wyżej wskazane reguły, Sąd uznał, że decyzje nie naruszają prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Stosownie do treści art. 8 pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton. Zgodnie natomiast z art. 9 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych.
W myśl przepisu art. 9 ust. 3 u.p.o.l. w przypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności.
Zgodnie z art. 9 ust. 4 u.p.o.l. obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty.
Z kolei art. 9 ust. 5 cyt. ustawy stanowi, że obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, lub z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na który pojazd powierzono. Należy zauważyć, że przepis ten dotyczy wyłącznie momentu ustania obowiązku podatkowego w sytuacji wyrejestrowania środka transportowego, czyli elementu wtórnego względem istnienia (powstania) obowiązku, o którym mowa w art. 9 ust. 1 u.p.o.l. (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2018 r., sygn. akt II FSK 3161/16 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stosownie do art. 9 ust. 6 ww. ustawy podmioty wskazane w ust. 1 są zobowiązane do składania właściwemu organowi podatkowemu deklaracji, obliczania i zapłaty podatku w ratach, w określonych terminach, stosownie do daty powstania obowiązku podatkowego w danym roku.
Z powyższych przepisów wynika zatem kto jest podatnikiem, kiedy powstaje i wygasa obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organy podatkowe obu instancji trafnie wywiodły, że na Skarżącej, jako właścicielu w 2019 r. spornego środka transportowego w postaci samochodu ciężarowego marki MAN (nr [...], o nr rejestracyjnym [...], o dopuszczalnej masie całkowitej 24 tony i zawieszeniu pneumatycznym oraz liczbie osi 3, ciążył obowiązek podatkowy. Jak wynika bowiem z akt sprawy Skarżąca w dniu 31 stycznia 2013 r wyżej wymieniony samochód ciężarowy od P. I.-B. "B." Sp. z o.o. z siedzibą w S.. Sprzedaż tego samochodu została udokumentowana fakturą VAT nr [...] z dnia 31 stycznia 2013 r. (karta nr 12 akt administracyjnych). Faktu nabycia nie kwestionuje sama Skarżąca w piśmie z dnia 28 stycznia 2019 r. nr [...] r. skierowanym do Urzędu Miejskiego w K. (karta nr 8 akt administracyjnych).
Skarżąca nabyła samochód ciężarowy zarejestrowany (pierwsza rejestracja w kraju 11 maja 2004 r.) wobec powyższego zgodnie z cytowanym powyżej przepisem art. 9 ust. 4 u.p.o.l., obowiązek podatkowy na Skarżącej ciążył od dnia 1 lutego 2013 r., (przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty).
Skarżąca nie złożyła deklaracji na podatek od środków transportowych, do czego była zobligowana (art. 9 ust. 6 pkt 1 u.p.o.l.) i nie zapłaciła podatku od środków transportowych (art. 9 ust. 6 pkt 3 u.p.o.l.) za 2019 r., zatem organ podatkowy zasadnie wszczął postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją.
W świetle powyższego zasadnie w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy organy podatkowe przyjęły, że właścicielem przedmiotowego pojazdu w 2019 r. była właśnie Skarżąca i to na niej ciążył obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych.
Uzupełniająco w kwestii obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych, należy dodać, że dopóki właściciel nie złoży wniosku o wyrejestrowanie pojazdu i - w konsekwencji - nie zostanie wydana decyzja o jego wyrejestrowaniu, dopóty ciążyć będzie na nim obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych. Konieczność opłacania podatku od środków transportowych nie jest uzależniona od użytkowania pojazdu ani od jego fizycznego posiadania, obowiązek ten wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu. Bez znaczenia będzie miał zatem fakt np. zutylizowania pojazdu, wywozu pojazdu z kraju, jego kradzieży, czy sprzedaż na części, jeżeli jego właściciel nie złoży stosownego wniosku, a właściwy organ nie wyda decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu (podkreślenie Sądu). Ponadto podkreślić należy, że okolicznością o charakterze prawotwórczym (przesądzającą o zmianie stanu prawnego w odniesieniu do konkretnego podatnika) jest czynność wyrejestrowania pojazdu, z natury rzeczy potwierdzająca zaistnienie sytuacji, w której ktoś wolny jest od ciążącego na nim wcześniej obowiązku podatkowego. Ma ona tym samym znaczenie porządkowe, tworząc podstawę dla ustalenia prawnopodatkowych konsekwencji likwidacji (zniszczenia) pojazdu. Można wobec tego powiedzieć, że wyrejestrowanie pojazdu jako odwrotność czynności zarejestrowania, wywołuje jednoznacznie określony przez ustawodawcę skutek w postaci wygaśnięcia obowiązku podatkowego (por. wyroki NSA: z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 330/05; z dnia 25 listopada 2008r., sygn. akt II FSK 1094/07; z dnia 11 stycznia 2008 r. sygn. akt II FSK 1473/06; z dnia 25 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 108/10; z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 3301/14). Z zalegającego w aktach sprawy zaświadczenia nr [...] z dnia 13 marca 2019 r. wydanego przez Starostwo Powiatowe w B. (karta nr 2 akt administracyjnych) jednoznacznie wynika, że pojazd marki MAN 26.403 jest zarejestrowany pod numerem rejestracyjnym [...] Nota bene Skarżąca również nie twierdzi, że samochód ten wyrejestrowała, tylko że sprzedała na części.
Z tych wszystkich względów, działanie organów podatkowych ocenić należy jako prawidłowe i w pełni odzwierciedlone tak w materiale dowodnym, jak i argumentach zaskarżonych decyzji. Jeszcze raz podkreślić należy, że o wygaśnięciu obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych decyduje fakt wyrejestrowania pojazdu przez właściciela. Dopóki pojazd jest zarejestrowany, na jego właścicielu ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych (art. 9 ust. 1 u.p.o.l.), nawet jeśli pojazdu tego faktycznie nie posiada czy z niego nie korzysta (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2017r., sygn. akt II FSK 3302/14).
Odnosząc się z kolei do podniesionego w skardze zarzutu, że samochód ten został opodatkowany decyzjami wydanymi przez Dział Podatkowy Urzędu Miejskiego w S. za lata 2013–2019, Sąd wyjaśnia, że nawet, gdyby tak w istocie było, to, dla istnienia obowiązku podatkowego jaki ciąży na Skarżącej z tytułu bycia właścicielem nie wyrejestrowanego samochodu ciężarowego, nie ma to żadnego znaczenia. Pojęcie obowiązku podatkowego, zostało zdefiniowane w art. 4 O.p. zgodnie z którym obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. Oznacza to, że obowiązek podatkowy powstaje w warunkach przez prawo określonych niejako automatycznie, tj. niezależnie od woli i zamiaru podmiotów temu obowiązkowi podlegających. Aby zatem ustalić w ramach konkretnej ustawy podatkowej, czy na danym podmiocie ciąży obowiązek podatkowy, należy w pierwszej kolejności ustalić jaki jest przedmiot opodatkowania i kto jest podatnikiem. Każdy bowiem podatek musi posiadać te dwa elementy. I tak w przypadku podatku od środków transportowych przedmiotem podatku są m.in. samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton. Podatnikiem jest natomiast m. in. osoba prawna będąca właścicielem środków transportowych. Obowiązek podatkowy ma charakter indywidualny (osobisty) ściśle związany z danym podmiotem który mu podlega.
Jak już Sąd wskazywał, od 1 lutego 2013 r. obowiązek podatkowy z tytułu bycia właścicielem przedmiotowego pojazdu ciążący na Skarżącej, z mocy prawa przekształcił się w zobowiązanie podatkowe, czyli wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia w tym wypadku na rzecz Gminy K. podatku od środków transportowych. Należy mieć także na uwadze, że w polskim systemie podatkowym zobowiązania podatkowe powstają na dwa różne sposoby. Zgodnie z art. 21 § 1 pkt 1 i 2 O.p. zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem: (1) zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania lub (2) doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Zobowiązanie podatkowe w podatku od środków transportowych powstaje w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 O.p., a zatem z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania, co wynika z art. 9 ust. 6 pkt 1 i pkt 3 w zw. z ust. 1 i w zw. z art. 11 u.p.o.l. Ponieważ Skarżąca nie złożyła deklaracji, organ podatkowy wydał na podstawie art. 21 § 3 O.p. decyzję, w której określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2019 r., która ma charakter deklaratoryjny, potwierdzający, że powstało zobowiązanie podatkowe z mocy prawa w określonej kwocie.
Z kolei obowiązek podatkowy w stosunku do P. P.- H. "B." z siedzibą w S. wygasł z upływem dnia 31 stycznia 2013 r. i jeżeli rzeczywiście podmiot ten uiścił podatek, byłby to podatek zapłacony nienależnie, czyli byłaby to nadpłata w rozumieniu przepisu art. 72 § 1 pkt 1 O.p.
Sąd wskazuje, że uiszczenie podatku od środków transportowych przez podmiot na którym nie ciążył obowiązek podatkowy, nie zwalnia z zapłaty podatku podmiot, na którym ten obowiązek ciąży.
Prawidłowe jest stanowisko SKO przedstawione w odpowiedzi na skargę, że ewentualne określenie przez Burmistrza Miasta S. wysokości zobowiązań podatkowych w podatku od środków transportowych za lata 2013-2019 wobec poprzedniego właściciela w/w środka transportowego, tj. P. I.-B. "B." Sp. z o.o. z siedzibą w S. nie oznacza, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia stanu powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Nawet, gdyby były wydane takie decyzje i dotyczyłyby podatku od środków transportowych za lata 2013-2019 od przedmiotowego samochodu ciężarowego, to adresatem tych decyzji byłoby P. I.-B. "B." Sp. z o.o. z siedzibą w S., zatem nie mogłoby być mowy o tożsamości podmiotowej spraw, tym samym wykluczony jest stan res iudicata w zakresie możliwości orzekania w sprawie określenia wysokości podatku od środków transportowych za 2019 r. w stosunku do Skarżącej.
W związku z powyższym Sąd uznał jedyny zarzut skargi jako całkowicie nieuzasadniony i jednocześnie z urzędu nie stwierdził żadnego naruszenia przepisów prawa, dlatego skarga podlegała oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło