I SA/Kr 604/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu w dniu 9 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 23 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. odmówić przywrócenia terminu; 2. zwrócić stronie skarżącej uiszczony od skargi wpis sądowy w kwocie 200 (słownie: dwieście) złotych. I. Sp. z o.o. w W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 23 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 czerwca 2014r. ww. skarga został odrzucona z powodu jej nieopłacenia. Wnioskiem z dnia 9 września 2014r. Spółka zwróciła się o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Spółka podniosła, że odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu doręczono pełnomocnikowi Spółki adw. K.W. W dniu 3 września 2014r. odbyło się Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki, z którego sporządzono protokół w formie aktu notarialnego. W protokole tym zawarto podjęte przez Spółkę uchwały, w tym m.in. o odwołaniu z funkcji Prezesa Zarządu P.M. oraz powołaniu na tę funkcję J. A. K. Podniesiono, że nowy Prezes Zarządu J..A.K. uznał brak uiszczenia wpisu od skargi przez pełnomocnika za rażące uchybienie i doprowadzenie do narażenia Spółki na straty ogromnej wartości. W związku z powyższym Prezes Zarządu niezwłocznie po wejściu w posiadanie wiedzy o uchybieniach pełnomocnika K.W., działając w interesie Spółki, powołał w dniu 8 września 2014r. nowego pełnomocnika w osobie G.K., umocowująca ją stosowanym pełnomocnictwem do uiszczenia wpisu od skargi oraz do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Wobec powyższych okoliczności, a w szczególności braku winy ze strony nowego pełnomocnika oraz niezwłocznie podjętych kroków, Spółka uważa złożony wniosek za uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. 2012 r. poz. 270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przepis art. 87 p.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że za błędy i zaniechania pełnomocnika konsekwencje procesowe ponoszą strony postępowania. Oceniając zatem kwestię winy po stronie podmiotu, który uchybił terminowi do dokonania czynności procesowej, należy działania pełnomocnika traktować jak działania samej strony. Z art. 34 p.p.s.a. wynika bowiem, iż wszelkie czynności dokonane przez pełnomocnika, pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego, innymi słowy mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków działania swojego pełnomocnika. W orzecznictwie podkreśla się, że przesłanka braku winy w uchybieniu terminu powinna być oceniana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z kolei o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego w literaturze zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, w tym pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004). Oceniając przedmiotowy wniosek według powyższych kryteriów, Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Wskazać należy, że wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało prawidłowo doręczone działającemu w imieniu Spółki profesjonalnemu pełnomocnikowi, którego pełnomocnictwo dołączono skargi. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu winy w niedochowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, który dopuszczając się zaniedbań lub uchybień działa bezpośrednio na szkodę mocodawcy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OZ 285/07, z dnia 15 czerwca 2007 r. sygn. akt I OZ 421/07, z dnia 3 marca 2009 r. I OZ 155/09, z dnia 16 grudnia 2011 r. I GZ 204/11). Strona działająca w postępowaniu przez pełnomocnika ponosi odpowiedzialność za jego działania. Wszelkie czynności podjęte przez pełnomocnika są tożsame z czynnościami dokonywanymi przez stronę samodzielnie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OZ 285/07). Wniosek strony o przywrócenie terminu, któremu uchybił pełnomocnik, musi zatem wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu ze strony tego pełnomocnika. W konsekwencji nie tylko wina strony, lecz również innych osób, w tym pełnomocnika, gdy reprezentuje on stronę w postępowaniu, wyłącza możliwość przywrócenia terminu. W orzecznictwie podkreśla się także, że dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu spraw skutkują odmową przywrócenia terminu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 1329/01). W złożonym w niniejszej sprawie wniosku o przywrócenie terminu nie podano żadnych okoliczności uprawdopodabniających, że pełnomocnik strony skarżącej adw. K. W. nie mógł dokonać czynności w terminie. Z kolei podniesiona we wniosku okoliczność odwołania ww. pełnomocnika przez nowego Prezesa Zarządu i powołania w jego miejsce innego, nie stanowi okoliczności obiektywnej, mogącej świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu przez stronę skarżącą. Jak wskazano powyżej, skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań obciążają mocodawcę, który ponosi konsekwencje braku należytej staranności osoby, przez którą działa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2004 r., sygn. akt FZ 7/04). Biorąc pod uwagę okoliczności rozpatrywanej sprawy oraz przedstawione wyżej zasady dotyczące kwestii przywracania uchybionego terminu, Sąd uznał, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła, by w sprawie zaszły nadzwyczajne okoliczności dające podstawę do zastosowania wyjątkowej instytucji, jaką jest przywrócenie terminu. Z powyższych względów, Sąd, działając na podstawie art. 86 i 87 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. Stosownie do treści przepisu art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zwrócono uiszczony wpis (pkt II sentencji).