I SA/Kr 699/13

WyrokWSA w Krakowie2013-09-11

Skład orzekający: Piotr Głowacki, Grażyna Firek, Stanisław Grzeszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej, które zostały już zapłacone, oraz czy odmowa umorzenia pozostałych odsetek za zwłokę, ze względu na brak ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, była uzasadniona?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie postępowania w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej, które zostały już zapłacone, jest prawidłowe na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Odmowa umorzenia pozostałych odsetek za zwłokę była uzasadniona, ponieważ spółka posiadała wystarczające środki finansowe na ich pokrycie, a jej sytuacja finansowa nie uzasadniała zastosowania ulgi podatkowej ze względu na ważny interes podatnika lub interes publiczny. Błędy popełnione przez spółkę w deklaracjach podatkowych nie mogły stanowić podstawy do umorzenia odsetek.
Stan faktyczny
Polskie Zakłady "P" w K. S.A. złożyły wniosek o umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia 2007 r. do sierpnia 2012 r. Wniosek dotyczył zarówno odsetek za okres, który został już spłacony, jak i za okres, w którym zaległość jeszcze istniała. Organy podatkowe umorzyły postępowanie w części dotyczącej spłaconych odsetek jako bezprzedmiotowe i odmówiły umorzenia pozostałych odsetek, uznając, że spółka posiada wystarczające środki finansowe i nie zachodzi ważny interes podatnika ani interes publiczny. Spółka wniosła skargę, kwestionując obie decyzje.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 699/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 września 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Protokolant: Justyna Owczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2013 r., sprawy ze skargi Polskich Zakładów "P" w K.S.A., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 8 marca 2013 r. Nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę, od zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia 2007 r., do listopada 2010 r. oraz w sprawie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę, od zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za okres od grudnia 2010 r., do sierpnia 2012 r., - skargę oddala - Polskie Zakłady "P" w K. S.A. w dniu 17 września 2012r. wystąpiły z wnioskiem o umorzenia odsetek za zwłokę od nieterminowej wpłaty podatku od nieruchomości za okres od stycznia 2007r. do sierpnia 2012r. Wysokość zobowiązań podatkowych z tego tytułu zwiększyła się, ponieważ spółka w deklaracjach na podatek o nieruchomości nie zgłosiła do opodatkowania budynki i budowle stacji benzynowej posadowione na należącej do niej działce położonej w K. przy ul. M. W ocenie wnioskodawcy za umorzeniem odsetek za zwłokę przemawia "interes publiczny", ponieważ podatek od nieruchomości za budynki i budowle od momentu ich wybudowania wpłacał w terminie inny podmiot, a organ podatkowy akceptował taki stan rzeczy, co - według spółki - nie pozostaje bez wpływu na ocenę całej sytuacji. Decyzją z dnia 7 listopada 2012r. nr [...], Prezydent Miasta K. działając na podstawie art. 207 § 1 w związku z art. 67a § 1 pkt 3 oraz art. 67b § 1 pkt 2 i art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w przedmiocie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia 2007r. do listopada 2010r. oraz odmówił umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za okres od grudnia 2010r. do sierpnia 2012r. w łącznej kwocie 9.608,00 zł. W pierwszej kolejności organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, że w dniu 13 września 2012r. spółka dokonała wpłaty w wysokości 237.723,00 zł, która zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej została zaliczona proporcjonalnie na zaległość podatkową (kwota; 162.807,00 zł) i odsetki (kwota: 74.916,00 zł), o czym poinformowano stronę postanowieniem z dnia 26 września 2012r. Na dzień wpływu podania w sprawie udzielania ulgi podatkowej tj. 17 września 2012r. na podatniku ciążyła jedynie zaległość podatkowa z tytułu podatku od nieruchomości za okres od grudnia 2010r. do sierpnia 2012r. w łącznej kwocie należności głównej 74.799,22 zł oraz odsetki za zwłokę w wysokości 9.608,00 zł. Zobowiązanie za miesiące od stycznia 2007r. do listopada 2010r. wygasło w całości wskutek zapłaty, a więc postępowanie w części dotyczącej umorzenia odsetek za zwłokę za ten okres jest bezprzedmiotowe, zatem zasadnym stało się jego umorzenie. Kolejnych wpłat dokonano w dniu 19 października 2012r. w wysokości 84.667,22 zł i w dniu 25 października 2012r. w kwocie 700,00 zł, które pokryły w całości pozostałą do zapłaty kwotę zaległości wraz z odsetkami. Organ wskazał, że podstawową działalność spółki stanowi przemiał zboża, sprzedaż produktów i towarów oraz wynajem. Na dzień 31 sierpnia 2012r. spółka zatrudniała 77 osób. W okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia 2012r. wypracowała zysk netto w wysokości 2.760.372,27 zł. Również we wcześniejszych okresach sprawozdawczych wykazano zysk netto - za 2011r. w wysokości 3.519.953,27 zł, a za 2010r. w kwocie 2.772.082,48 zł. Analiza sytuacji finansowej zawarta w raporcie .uzupełniającym opinię z badania sprawozdania finansowego jednostki za rok obrotowy 2011 sporządzonym przez biegłego rewidenta wskazuje, iż w okresie 2009-2011 suma aktywów spółki zwiększała się w kolejnych latach obrotowych. Wzrost wartości aktywów trwałych wynika głównie z nabycia gruntów przeznaczeniem pod budowę nowego zakładu. Został on pomniejszony o odpisy z tytułu zużycia środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych. Natomiast znaczny przyrost w grupie aktywów obrotowych dotyczy należności krótkoterminowych, w tym głównie należności z tytułu dostaw i usług oraz zapasów i wynika ze wzrostu wartości zakupów i sprzedaży związanych ze wzrostem cen skupu surowca oraz cen przetworów zbożowych. Po stronie pasywów bilansu nastąpił znaczny wzrost zobowiązań, w szczególności krótkoterminowych, jednak spółka reguluje je na bieżąco. W roku obrotowym 2011 spółka osiągnęła wzrost sprzedaży produktów i towarów o 42% w porównaniu do roku poprzedniego, który wynikał głównie ze wzrostu cen sprzedaży produktów zbożowo-młynarskich. Na podstawie przeprowadzonej analizy biegły rewident nie stwierdził symptomów zagrożenia kontynuacji działalności spółki w dającej się przewidzieć przyszłości, obejmującej okres nie krótszy niż jeden rok od dnia bilansowego. Mając na uwadze te okoliczności organ uznał, że podatnik posiada wystarczające środki na uregulowanie zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę z tytułu podatku od nieruchomości, a zapłata odsetek za zwłokę w kwocie 9.608.00 zł nie zagraża egzystencji podmiotu. W odwołaniu od tej decyzji spółka zażądała zmiany rozstrzygnięcia poprzez umorzenie całości odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości w łącznej wysokości 85.367,22 zł za cały okres od stycznia 2007r. do sierpnia 2012r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem spółki, co najmniej niezrozumiałym wydaje się, że organ podatkowy dopiero w 2012r. doszedł do wniosku, że to Polskie Zakłady "P" w K. S. A. są zobowiązane do uiszczania podatku od nieruchomości od budynków i budowli stacji benzynowej. Zwrócono uwagę, że w tych okolicznościach zaległości podatkowe powstały nie z winy spółki. Strona zwróciła uwagę, że zawsze sumiennie i w terminach opłacała należne podatki. Decyzją z dnia 8 marca 2013r. nr Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Kolegium potwierdziło, że skoro odwołująca się spółka w dniu 13 września 2012r. dokonał wpłaty, która pokryła odsetki za zwłokę za okres od stycznia 2007r. do listopada 2010r., natomiast wniosek o zastosowanie ulgi podatkowej złożyła w dniu 17 września 2012r., to organ I instancji słusznie uznał za bezprzedmiotowe postępowanie dotyczące umorzenia zapłaconych odsetek za zwłokę. Jeżeli zaległość w momencie złożenia wniosku nie istnieje, to organ winien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Odnosząc się do twierdzeń spółki, że podatek od przedmiotowych nieruchomości (budynków i budowli stacji benzynowej) regulowały spółki ARAL, BP i ORLEN, zaakcentowano, że zaplata podatku przez inny podmiot niż podatnik nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Nieuiszczenie w terminie podatku od przedmiotowych nieruchomości przez Polskie Zakłady "P" w K.S.A., posiadające przymiot podatnika, spowodowało powstanie na koncie spółki zaległości podatkowych, od których naliczono odsetki. Organ odwoławczy zaznaczył, że spółka jako osoba prawna i przedsiębiorca, czyli podmiot działający w sposób profesjonalny, jest (i była) zobowiązane do samodzielnego obliczania i wpłacania podatku od nieruchomości we właściwej wysokości. Z kolei organ podatkowy może dokonać weryfikacji poprawności przedłożonych deklaracji w okresie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (do dnia upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego). W konsekwencji stwierdzono, że powołanych przez stronę okoliczności nie można ocenić jako nadzwyczajnych z obiektywnego punktu widzenia. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie spółka zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie: - art. 208 Ordynacji podatkowej poprzez błędne uznanie, że wystąpiły podstawy do umorzenia postępowania w przedmiocie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia 2007r. do listopada 2010r., - art. 67a § 1 pkt 3 w związku z art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że brak jest podstaw do umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej tytułu podatku od nieruchomości za okres od grudnia 2010r. do sierpnia 2012r. w łącznej kwocie 9.608,00 zł. ze względu na ważny interes podatnika i interes społeczny. W konsekwencji tych zarzutów zażądano uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W ocenie spółki nie było przeszkód do uwzględnienia wniosku o umorzenie odsetek, pomimo dokonania płatności na ich poczet, ponieważ ich uregulowanie związane było wyłącznie z obawą dalszego naliczania odsetek. Raz jeszcze podkreślono, że to wyłącznie działania organu podatkowego pierwszej instancji były przyczyną powstania zaległości podatkowej, zaś sama strona nie może być obarczana płynącymi stąd negatywnymi konsekwencjami. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując w całości swe dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Żądanie skargi może być więc uwzględnione w razie stwierdzenia przez sąd, że rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, jeżeli takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy). Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy). Nie każde więc naruszenie prawa stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji, ale tylko takie, które jest na tyle istotne, że mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła, albowiem wbrew podniesionym w skardze zarzutom, zaskarżona decyzja nie narusza prawa (wskazanych w skardze przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego). Sądowej kontroli została poddana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 marca 2013r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 7 listopada 2012r. w sprawie umorzenia jako bezprzedmiotowe postępowanie z przedmiocie wniosku o umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za okres od stycznia 2007r. do listopada 2010r. oraz odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za okres od grudnia 2010r. do sierpnia 2012r. W skardze spółka kwestionuje zarówno zasadność umorzenia postępowania w sprawie z wniosku o umorzenie odsetek za zwłokę za okres od stycznia 2007r. do listopada 2010r. jak i odmowy umorzenia odsetek za zwłokę za okres od grudnia 2010r. do sierpnia 2012r. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z bezspornych ustaleń faktycznych wynika, że wniosek o zastosowanie przedmiotowej ulgi wpłynął do organu podatkowego I instancji w dniu 17 września 2012r. Spółka nie zakwestionowała również tego, że w dniu 13 września 2012r. dokonała wpłaty na poczet zaległości podatkowej kwoty 237.723,00 zł, którą organ zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej proporcjonalnie zaliczył na zaległość podatkową i odsetki za zwłokę. Kolejnych wpłat spółka dokonała w dniach 19 września 2012r. i 25 października 2012r. Organ stosując się do zapisu art. 62 § 4 Ordynacji podatkowej wydał i doręczył spółce stosowne postanowienia w sprawie zaliczenia tych wpłat na poczet zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę. Prawidłowość dokonanych rozliczeń przedmiotowych wpłat została potwierdzona prawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 maja 2013r., sygn. akt I SA/Kr 249/13 i z dnia 28 maja 2013r., sygn. akt I SA/Kr 195/13. Jak z powyższego wynika przed złożeniem wniosku o zastosowanie preferencji podatkowej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości w części dotyczącej zaległości podatkowej w kwocie 162.807,00 zł i odsetek za zwłokę w kwocie 74.916,00 zł za okres od stycznia 2007r. do listopada 2010r. wygasło. Stosownie do art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek zapłaty. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, który w pełni podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, że skutek w postaci wygaśnięcia zobowiązania podatkowego w wyniku jego zapłaty następuje niezależnie od zamiaru, jaki przyświeca podatnikowi przy wykonaniu zobowiązania. Nie ma zatem znaczenia, czy podatnik chce w ten sposób uchronić się od zapłaty odsetek, czy np. uzyskać zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 22 lutego 2008r., sygn. akt II FSK 1725/06, z dnia 20 kwietnia 2011r. sygn. akt II FSK 2074/09). Wobec tego argumentacja podniesiona w skardze, że nie było przeszkód do uwzględnienia wniosku o umorzenie całości odsetek za zwłokę pomimo dokonania wpłaty na ich poczet, ponieważ ich uregulowanie związane było wyłącznie z obawy dalszego naliczania odsetek nie może zyskać akceptacji Sądu. Sąd nie uznaje za uzasadniony zarzut naruszenia art. 208 Ordynacji podatkowej poprzez błędne uznanie przez organy podatkowe, że wystąpiły podstawy do umorzenie postępowania w przedmiocie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za okres od stycznia 2007r. do listopada 2010r. Stosownie do art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe (.....) organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przepis ten przewiduje obligatoryjne umorzenie postępowania podatkowego. Jego przesłanką jest bezprzedmiotowość postępowania. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy organ podatkowy stwierdzi w sposób oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przyczyny bezprzedmiotowości postępowania mogą mieć charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Przyczyny przedmiotowe zachodzą wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania, a więc gdy nie istnieje sprawa podatkowa, która mogłaby stanowić ów przedmiot. Z uwagi na cel zasadniczy postępowania podatkowego jakim jest konkretyzacja praw i obowiązków indywidualnego podmiotu, pojęcie bezprzedmiotowości należy odnieść do elementów materialnego stosunku prawnego, o którym należy orzec w decyzji kończącej postępowanie (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2003, Oficyna Wydawnicza Unimex, Wrocław 2003, s. 677). Skoro odsetki za zwłokę w kwocie 74.916,00 zł od zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za okres od stycznia 2007r. do listopada 2010r. zostały zapłacone przez stronę skarżącą przed wszczęciem postępowania w sprawie o ich umorzenie, to postępowanie w tym zakresie było bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. W rozpatrywanej sprawie wystąpiła bowiem pierwotna przyczyna bezprzedmiotowości postępowania w powyższym zakresie, wynikająca z faktu braku wystarczającej podstawy prawnej załatwienia sprawy co do istoty. W szczególności wobec braku odsetek od zaległego podatku w powyższej kwocie nie wystąpiła przesłanka do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy określona w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Żądanie umorzenia zaległości podatkowej podatnik może zgłosić wtedy, gdy zaległość ta istnieje. Oznacza to, że w dacie złożenia wniosku o umorzenie zaległości podatkowej nie może dojść do wygaśnięcia zobowiązania wskutek zaistnienia któregokolwiek ze zdarzeń określonych w art. 59 § 1 Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2009r., sygn. akt II FSK 1413/07). "Nie można żądać umorzenia zaległości podatkowej, która wygasła przed złożeniem wniosku o jej umorzenie. W tych okolicznościach wszczęte przez podatnika postępowanie jest postępowaniem bezprzedmiotowym" (por. wyrok NSA z dnia 29 września 1999r., sygn. akt SA/Sz 1291/98). Również wykładnia systemowa skłania do wniosku, że dobrowolna zapłata zaległego podatku prowadzi w świetle art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej do wygaśnięcia zaległości podatkowych. Umorzenie może więc dotyczyć stosunku zobowiązaniowego, który istnieje w danym czasie. Bezprzedmiotowe jest zatem podejmowanie decyzji o umorzeniu zaległości podatkowej, jeżeli zobowiązanie wygasło przez dobrowolne zapłacenie podatku przed datą złożenia wniosku o umorzenie i zaległość podatkowa nie istnieje (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2003, Oficyna Wydawnicza Unimex, Wrocław 2003, s. 273; także wyrok NSA z dnia 18 października 1990r., sygn. akt SA/Kr 876/90, wyrok NSA z dnia 22 grudnia 1993r., sygn. akt III SA 367/93, wyrok NSA z 4 maja 2005r., sygn. akt FSK 1999/04, wyrok NSA z dnia 30 września 2010r., sygn. akt II FSK 784/09). Powyższe odnosi się także do zapłaty odsetek od zaległości podatkowej. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 67a § 1 pkt 3 w związku z art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie braku podstaw do umorzenia odsetek za zwłokę w kwocie 9.806,00 zł od zaległości w podatku od nieruchomości za okres od grudnia 2010r. do sierpnia 2012r. w pierwszej kolejności zważyć należało, że w interesie publicznym i szeroko rozumianym interesie podatnika leży regulowanie należności podatkowych, a także prowadzenie swoich spraw w zgodzie z przepisami prawnymi regulującymi w danym przypadku zasady opodatkowania. Umorzenie zaległości podatkowej oraz odsetek od zaległości podatkowej, w trybie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej jest sposobem wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, którego istotą jest ostateczne odstąpienie od poboru podatku po upływie terminu jego płatności. Stanowi wyjątek od zasady powszechności i równości opodatkowania, wprowadzając preferencje wobec podatnika, którego sytuacja uzasadnia zastosowanie takich preferencji. Umorzenie zaległości podatkowej lub odsetek od zaległości podatkowej jest więc instytucją wyjątkową, obwarowaną spełnieniem przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Użyte w treści przepisu pojęcia "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny" mają charakter niedookreślony. Użycie tych zwrotów uznać należy za swoistą klauzulę generalną odsyłającą do ocen pozaprawnych. Ich interpretacji na użytek danej sprawy dokonuje każdorazowo organ podatkowy. Organ ten dysponuje pewnym marginesem swobody w odniesieniu do zaistniałej w danej sprawie sytuacji faktycznej, która może uzasadniać wystąpienie przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Decyzja o umorzeniu (lub odmowie umorzenia) zaległości podatkowej lub odsetek od zaległości podatkowej, wydawana na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej ma charakter uznaniowy. Uznanie administracyjne jest konstrukcją prawną, która pozwala organowi administracji publicznej na wybór konsekwencji prawnych zaistnienia sytuacji, do której odnosi się hipoteza normy prawnej. Oznacza to, że do organu podatkowego należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Organ podatkowy może, ale nie musi umorzyć zaległość podatkową lub odsetki za zwłokę. Przesłankami umorzenia zaległości podatkowych (odsetek za zwłokę) są: ważny interes podatnika oraz interes publiczny. Ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowych lub odsetek od zaległości. O istnieniu ważnego interesu podatnika nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika, lecz kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. Przesłanka interesu publicznego to respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu władzy, korekta błędnych decyzji organów władzy itp. W konsekwencji sądowa kontrola legalności decyzji wydanych na podstawie art. 67a Ordynacji podatkowej w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy i kontrolując zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy umorzenia odsetek za zwłokę w kwocie 9.806,00 zł, Sąd nie stwierdził, aby naruszała ona prawo w stopniu wymagającym jej wyeliminowania z obrotu prawnego. W ocenie Sądu organy wywiązały się z ciążących na nich obowiązków wynikających z art. 67a Ordynacji podatkowej oraz zasad prowadzenia postępowania podatkowego. Przede wszystkim organy podatkowe przeprowadziły wnikliwą analizę sytuacji finansowej spółki pod kątem możliwości zapłaty należnych odsetek za zwłokę w kwocie 9.806,00 zł i zasadnie przyjęły, że uiszczenie takiej kwoty nie wpłynie negatywnie na sytuację ekonomiczną spółki i z tej oceny prawidłowo wywiodły, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika. Organy podatkowe, wbrew temu co twierdzi strona skarżąca, przy wydawaniu decyzji wzięły pod uwagę podnoszone przez nią okoliczności, szczególnie te które dotyczyły powstania przedmiotowych zaległości i w konsekwencji wygenerowały konieczność uiszczenia odsetek za zwłokę. Jednakże organy dokonały innej oceny – w opinii Sądu właściwej – tych okoliczności jako niewystarczających do podjęcia pozytywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia i odnosząc się do podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia sformułowały wnioski, które mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów. Sytuacja, w której dokonana przez organy ocena odbiega od samooceny dokonanej przez skarżącą nie świadczy, że ocena ta jest wadliwa (dowolna). Należy przy tym podzielić w pełni stanowisko organów podatkowych, że zapłata, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, dokonana przez inny podmiot nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania podatkowego podatnika (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 26 maja 2008r., sygn. akt I FPS 8/07, wyrok WSA z dnia 6 listopada 2009r., sygn. akt III SA/Gl 860/09) Należy podkreślić, że to w tych okolicznościach skarżąca upatruje zaistnienie "interesu publicznego" uzasadniającego jej zdaniem zastosowanie ulgi podatkowej, podnosząc, że to z winy organu I instancji doszło do powstania zaległości podatkowych po stronie skarżącej z uwagi na brak reakcji na fakt, że należny podatek od nieruchomości od budynków i budowli deklarował i wpłacały inne podmioty. Jednakże nie można zapominać, że w przedmiotowej sprawie zaległości podatkowe, a więc także odsetki od tych zaległości, powstały w wyniku nieprawidłowego rozliczenia podatku od nieruchomości z powodu błędów popełnionych przez samą spółkę. Zaległości te nie były więc ani wynikiem braku środków na ich pokrycie z powodu nadzwyczajnych zdarzeń losowych, ani nie powstały w wyniku błędnych decyzji organów podatkowych, to skarżąca spółka błędnie deklarowała podatek od nieruchomości w okresie od stycznia 2007r. do grudnia 2012r. Organy słusznie odmówiły umorzenia odsetek za zwłokę, albowiem powstanie zaległości podatkowej oraz odsetek w wyniku błędów popełnionych przez samego podatnika nie może uzasadniać zastosowania ulgi podatkowej, nawet w sytuacji, gdy organ podatkowy przez dłuższy czas nie reagował na błędne rozliczenia podatkowe. Odmienny pogląd oznaczałby uprzywilejowane traktowanie wyłącznie z powodu braku należytej staranności w zakresie rozliczania podatków oraz naruszałby w sposób znaczący zasadę równości podmiotów wobec prawa. Należy pamiętać, że strona skarżąca jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu gospodarczego i powinny być jej znane przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nieznajomość przepisów prawa nie może być podstawą udzielenia ulgi w zapłacie zaległości podatkowej. Podobnie nie może uzasadniać przyznania ulgi okoliczność, że podatnik z własnej inicjatywy i samodzielnie skorygował deklaracje podatkowe. Powyższe uwarunkowania doprowadziły organy podatkowe do prawidłowej konstatacji, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki (ważny interes podatnika bądź interes publiczny) uzasadniający umorzenie odsetek za zwłokę. Organy zasadnie więc stwierdziły, że ważny interes podatnika bądź interes publiczny stanowiące przesłanki uzasadniające przyznanie ulgi w trybie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, nie mogą być utożsamiane z dążeniem do uwolnienia się od regulowania zobowiązań podatkowych, w tym odsetek za zwłokę, szczególnie gdy sytuacja finansowa spółki jest na tyle dobra, że pozwala na uregulowanie zaległych należności podatkowych. Wskazały także, że przy wykładni interesu publicznego należy uwzględnić respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa. W ocenie Sądu w tym konkretnym przypadku odmowa umorzenia powstałych odsetek za zwłokę w żaden sposób nie godziła w te wartości. W świetle powyższego za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 67a § 1 w związku z art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie uwzględnienie okoliczności dotyczących powstania zaległości podatkowych. albowiem organy odniosły się do nich dokonując oceny istnienia interesu publicznego oraz ważnego interesu podatnika. Reasumując, Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził, aby naruszała ona wskazane w skardze przepisy prawa. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy podatkowe innych przepisów prawa procesowego, w takim stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W motywach rozstrzygnięcia organy podatkowe wskazały niezbędne elementy, a ocena materiału dowodowego, który został zebrany, mieściła się w ramach art. 191 Ordynacji podatkowej, bowiem oceny tej nie można uznać za dowolną. Oczywiście sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany o kryterium słuszności i celowości pozostaje już poza kontrolą sądowoadministracyjną (por. wyrok NSA z 3 lutego 2000r., sygn. akt I SA/Kr 983/98, wyrok NSA z 24 kwietnia 2001r., sygn. akt I SA/Ka 498/00). Uznaniowy charakter decyzji nie wyklucza ich sądowej kontroli, lecz z natury ogranicza ją do badania zgodności z prawem postępowania poprzedzającego podjęcie tego rodzaju decyzji. Biorąc pod uwagę przedstawione ustalenia i wnioski Sąd stwierdził, że brak było przesłanek do uwzględnienia skargi. W związku z tym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło