I SA/Kr 735/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.M. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 21.03.2013r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2006r., postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 21.03.2013r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2006r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" M.M. ur. w 1956r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną B.M. ur. w 1956r. oraz synem M.M. ur. w 1989r. Rodzina mieszka w mieszkaniu komunalnym o pow. 35 m2. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną i nie osiąga żadnych dochodów. B. M. z tytułu umowy zlecenia otrzymuje 250 zł. miesięcznie. W 2012r. uzyskała ona dochód w wysokości 2 467,56 zł. Syn jest natomiast studentem. Miesięczne wydatki rodziny obejmują : opłatę za energię elektryczną – 150 zł., opłatę za gaz – ok.150 zł., opłatę za wodę , odprowadzanie ścieków i wywóz nieczystości – ok. 150 zł. Strona skarżąca wydaje też ok. 2000 zł. , rocznie na ogrzewanie mieszkania oraz spłaca raty kredytu zaciągniętego w PKO BP w wysokości 251,49 zł. miesięcznie. Nie posiada nieruchomości ani oszczędności, jest właścicielem samochodu marki Mercedes Vito, którego wartość wycenia na 3000 zł. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem. Strona skarżąca będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania , jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. (por. postanowienie NSA z dnia 22.12.2004r. , sygn. akt. OZ 862/04, postanowienie NSA z dnia 27.02.2012r., sygn. akt I FZ 561/11 ). W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r.,sygn.akt II FZ 703/06). Ocena całokształtu wskazanych przez stronę okoliczności należy bowiem do Sądu, związanego regułą ustanowioną przez art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz wytycznymi takimi jak: zgodność prowadzonego wnioskowania z zasadami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy, oraz innymi elementami, które pozwalają domniemywać, że skutek w postaci faktu uprawdopodobnionego może w ogóle nastąpić (por. postanowienie NSA z dnia 09.05.2005r., sygn. FZ 579/04, por. też postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Tymczasem w rozpatrywanym przypadku przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności wskazują , iż jedynym źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie żony w wysokości 250 zł., miesięcznie, a jej wydatki, łącznie z ratą kredytu, wynoszą 868,49 zł., miesięcznie (150 zł.+ 150 zł. + 150 zł. + 251,49 zł. + 2000 zł. : 12 miesięcy = 868,49 zł.), nie licząc kosztów wyżywienia. Sytuacja ta przeczy zasadom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego oraz poddaje pod wątpliwość wiarygodność oświadczeń składanych przez stronę skarżącą. W takim wypadku natomiast wykluczone jest przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. W związku z powyższym przedmiotowy wniosek należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm.).