I SA/Kr 763/15

Sygn. akt I SA/Kr 763/15 Kraków, dnia 13 marca 2017r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2017r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia M.J. na postanowienie z dnia 7 lutego 2017r. w sprawie ze skargi M. J.j o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 września 2015 r. postanawia: 1. uchylić własne postanowienie z dnia 7 lutego 2017r.; 2. umorzyć postępowanie z wniosku M.J. o ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 stycznia 2017r., który umorzył postępowanie z wniosku M.J. o ustanowienie radcy prawnego. Podstawę wydanego przez WSA w Krakowie orzeczenia stanowił zatem m.in. art. 260 § 1 p.p.s.a., w brzmieniu ustalonym na podstawie art. 1 pkt 73 ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), który wszedł w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r. Zgodnie z tym przepisem, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a. (a więc również postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Znowelizowanie art. 260 § 1 p.p.s.a. zmierzało w istocie do pozostawienia rozpoznania spraw z zakresu ochrony prawnej w wojewódzkich sądach administracyjnych. Po nowelizacji w/w. przepisu wojewódzki sąd administracyjny rozpoznaje taką sprawę niejako "w drugiej instancji", kontrolując wydane w tym zakresie rozstrzygnięcie referendarza sądowego. Od wydanego w takim przypadku przez wojewódzki sąd wojewódzki orzeczenia, nie przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jednak zgodnie z art. 2 w/w. ustawy nowelizującej, tylko przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 ustawy nowelizującej, stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałych toczących się postępowaniach, rozpoczętych przed tą datą, zastosowanie znajdują dotychczasowe reguły, w myśl których skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje utratę mocy zarządzenia lub postanowienia referendarza, od którego ten sprzeciw został wniesiony. We wskazanym przepisie mowa jest bowiem o "postępowaniu" (w danej sprawie) jako całości, a nie o postępowaniach incydentalnych (wpadkowych). Powyższe oznacza, że znowelizowany powyższą ustawą z 9 kwietnia 2015 r. przepis art. 260 § 1 p.p.s.a., tak jak inne dotyczące rozpoznania przez referendarza sądowego wniosku o przyznanie prawa pomocy przepisy tego aktu, nie znajdują zastosowania do spraw wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015 r. (por. postanowienie NSA z 22 grudnia 2015 r., sygn. akt I OZ 1717/15, dostępne na stronie http:// orzeczenia. nsa.gov.pl) Datą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest dzień doręczenia skargi organowi, ewentualnie jej oddanie w polskiej placówce pocztowej (art. 83 § 3 p.p.s.a.), którego działania lub bezczynności skarga dotyczy. Wprawdzie, skargi nie ma jeszcze w tym momencie w sądzie, ale z tym faktem należy wiązać określone skutki prawne. (por. postanowienie z 3 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 1039/12, postanowienie z 20 września 2012 r., sygn. akt I GSK 1141/12). Mając zatem na uwadze, że wnioskodawca złożył w sprawie skargę w dniu 30 marca 2015 r., wydanie przez wojewódzki sąd administracyjny rozstrzygnięcia na wskazanej w zaskarżonym postanowieniu podstawie prawnej było nieprawidłowe, a zatem nie mogło ono pozostać w obrocie prawnym. Stąd też sąd w oparciu o art. 195 § 2 p.p.s.a. w trybie autokontroli uchylił zaskarżone postanowienie własne w celu rozpoznania sprawy na nowo, o czym orzeczono w pkt 1 postanowienia. Rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 stycznia 2017r. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 p.p.s.a. - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Postanowieniem z dnia 3 listopada 2016 roku sygn. akt I SO/Kr 23/16 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przyznał M.J. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 września 2015 roku, wydanego w sprawie sygn. akt I SA/Kr 763/15. Na tej podstawie Okręgowa Izba Radców Prawnych w dniu 17 listopada 2016 roku wyznaczyła dla skarżącej radcę prawnego E. M.-W. Pismem z dnia 19 grudnia 2016 roku M. J. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z kolejnym wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu celem sporządzenia opinii w sprawie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku tego Sądu z dnia 15 września 2015 roku. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2017r. referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie ustanowienie radcy prawnego. We wniesionym sprzeciwie skarżąca przywołała dotychczas podawane okoliczności dotyczące jej sytuacji materialnej, ponawiając żądanie wyznaczenia innego radcy prawnego. W ocenie Sądu w toku niniejszego postępowania przyznano już skarżącej M.J. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Możliwość jego utraty została wyraźnie wskazana w art. 249 i 251 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała (art. 251 p.p.s.a.), albo może być stronie cofnięte w całości lub części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano nie istniały lub przestały istnieć (art. 249 p.p.s.a.). Jeżeli zatem nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w tych przepisach, to strona z przyznanego jej prawa pomocy może korzystać na wszystkich etapach postępowania przed sądami administracyjnymi w ramach sprawy, w której prawo pomocy zostało jej przyznane. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który upoważniałby stronę do żądania w drodze kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy wyznaczenia innego pełnomocnika w sytuacji, gdy ten wyznaczony nie spełnił jej oczekiwań w zakresie czynności procesowych (por. postanowienie NSA z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt I OZ 654/11). Z tych względów sąd orzekający nie ma możliwości ponownego rozstrzygania o przyznaniu prawa pomocy w sytuacji gdy strona z takiego prawa już korzysta, a nie zostało ono cofnięte lub nie wygasło. Podobne stanowisko zostało wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 262/05, w którym stwierdzono, że jeżeli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie może on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. Wypowiedzenie przez skarżącą pełnomocnictwa radcy prawnemu EM-W nie ma wpływu na wydane w tym zakresie rozstrzygnięcie, bowiem wyznaczenie nowego pełnomocnika leży w gestii Okręgowej Izby Radców Prawnych . Skoro skarżąca korzysta w niniejszym postępowaniu z przyznanego prawa pomocy, nie ma prawnej możliwości ponownie przyznania jej prawa, które już raz w tym postępowaniu uzyskała. W tym stanie rzeczy rozpoznanie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego stało się zbędne w rozumieniu art. 249a p.p.s.a., co skutkuje umorzeniem postępowania z tego wniosku, o czym orzeczono w pkt 2 postanowienia.