I SA/Kr 787/12

WyrokWSA w Krakowie2012-07-20

Skład orzekający: Bogusław Wolas, Piotr Głowacki, Ewa Michna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółdzielnia mieszkaniowa, będąca przedsiębiorcą, powinna opodatkować podatkiem od nieruchomości wszystkie posiadane budowle, w tym drogi osiedlowe, chodniki i parkingi, czy też opodatkowanie powinno być ograniczone do części budowli związanych z działalnością gospodarczą?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy błędnie przyjął, iż wszystkie budowle spółdzielni mieszkaniowej podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości tylko z faktu posiadania przez spółdzielnię statusu przedsiębiorcy. Sąd podkreślił, że opodatkowaniu podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, co wymaga analizy stopnia powiązania budowli z tą działalnością, a nie tylko samego faktu posiadania statusu przedsiębiorcy. W przypadku budowli wykorzystywanych zarówno do celów statutowych, jak i gospodarczych, możliwe jest procentowe określenie części budowli podlegającej opodatkowaniu.
Stan faktyczny
Spółdzielnia mieszkaniowa zwróciła się do Burmistrza K. o interpretację indywidualną dotyczącą podatku od nieruchomości od posiadanych budowli (dróg osiedlowych, parkingów, chodników). Spółdzielnia argumentowała, że budowle te służą działalności statutowej, a nie gospodarczej, mimo posiadania statusu przedsiębiorcy. Burmistrz K. wydał interpretację uznającą stanowisko spółdzielni za nieprawidłowe, twierdząc, że skoro spółdzielnia jest przedsiębiorcą, to wszystkie jej budowle podlegają opodatkowaniu. Spółdzielnia zaskarżyła tę interpretację do WSA w Krakowie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i orzekł, że nie może być ona wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Burmistrza K. na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 787/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 lipca 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędzia: WSA Ewa Michna (spr.), Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2012 r., sprawy ze skargi Spółdzielni [...] w K., na interpretację indywidualną Burmistrza K., z dnia 12 marca 2012 r. Nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, II. określa, iż zaskarżona interpretacja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Burmistrza K. na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 200 zł (dwieście złotych). Wnioskiem z dnia 26 stycznia 2012 r. uzupełnionym pismem z dnia 16 lutego 2012 r. Spółdzielnia Mieszkaniowo-Lokatorsko - Własnościowa w K. (zwana dalej "skarżącą") zwróciła się do Burmistrza K. o udzielnie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości. Opisując stan faktyczny skarżąca podała, że jest właścicielem budowli w postaci dróg osiedlowych, parkingów i chodników, z których korzystają mieszkańcy osiedla. Ponadto jest najemcą, znajdujących się na terenie osiedli, lokali użytkowych, które nie mają wyznaczonego ani parkingu, ani miejsca postojowego. Skarżąca posiadała również w użytkowaniu wieczystym chodnik, który znajdował się w pasie drogowym. Do tej pory skarżąca od gruntów znajdujących się pod budynkami mieszkalnymi, w których znajdują się lokale użytkowe obliczała podatek od nieruchomości w ten sposób, że za grunt oprócz opłacanego podatku według stawki "mieszkaniowej", płaciła także podatek od powierzchni użytkowej, którego wysokość zależała od procentowego udziału powierzchni lokalu użytkowego w powierzchni budynku. Skarżąca podała, że według stanowiska Izby Skarbowej jest to postępowanie błędne, ponieważ rodzaj stawki powinien zależeć od sklasyfikowania budynku zgodnie z Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych. Jeżeli budynek jest sklasyfikowany jako "budynek mieszkalny" (wszystkie budynki spółdzielcze, poza pawilonami wolnostojącymi były tak przyporządkowane), to od całego gruntu znajdującego się pod jego powierzchnią powinien być uiszczany podatek od nieruchomości według stawki jak dla budynków mieszkalnych, mimo istnienia lokali użytkowych w obrębie budynku mieszkalnego. W związku z powyższym skarżąca zadała pytania : Czy winna opodatkować podatkiem od nieruchomości posiadane budowle? Czy prawidłowo wyliczyła podatek od lokali użytkowych? Czy właściwym jest opodatkowanie podatkiem od nieruchomości terenu znajdującego się w pasie drogowym? Zdaniem skarżącej, budowle, które znajdowały się w jej posiadaniu nie były bezpośrednio związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podniosła, że spółdzielnie mieszkaniowe, w przeciwieństwie do pozostałych spółdzielni, nie są przedsiębiorcami, a ich działalność statutowa polegająca na zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych ich członków i ich rodzin nie jest traktowana jako działalność gospodarcza. Skarżąca powołała się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 1997 r. FPK 1/97, w której stwierdzono, że spółdzielnie mieszkaniowe gospodarują funduszami swoich członków w celach niezarobkowych oraz zobowiązane są do stosowania zasady bezwynikowej gospodarki zasobami majątkowymi swoich członków, co nie odpowiada ustawowej definicji działalności gospodarczej. Skarżąca stwierdziła, że w zakresie podstawowej działalności nie można przypisać spółdzielni mieszkaniowej prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżąca powołała się na wyroki Sądu Najwyższego z 20 października 1999 r. III CKN 372/98, (publ. OSNIC 2000/4/81) oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 listopada 2010 r. I SA/Gl 732/10, z których wynikało, że działalność spółdzielni mieszkaniowej "do wewnątrz", w ramach stosunków członkowskich nie ma charakteru gospodarczego, natomiast może mieć taki charakter wobec innych przedsiębiorców. To rozróżnienie dwojakiego rodzaju działalności spółdzielni mieszkaniowej znajdowało, zdaniem skarżącej, również wyraz w art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy z dnia 15 listopada1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 54 poz. 654 ze zm.). Skarżąca powołała się na interpretację ogólną Ministra Finansów z dnia 5 marca 2008 r. (Dz. Urzęd. Min. Finansów nr 3 poz. 27), w której wskazano, że do zasobów mieszkaniowych, zalicza się m.in. znajdujące się w budynku mieszkalnym lokale mieszkalne z przynależnymi pomieszczeniami oraz wyposażenie techniczne, budowle komunikacyjne jak: drogi, chodniki, inne budowle i urządzenia związane z ukształtowaniem zagospodarowaniem terenu, mające wpływ na prawidłowe funkcjonowanie osiedlowych budynków mieszkalnych jak np. latarnie osiedlowe, ogrodzenia, parkingi. Omawiane budowle (drogi, chodniki i parkingi) służyły, zdaniem skarżącej, zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych związanych z zamieszkiwaniem w danym budynku, a więc nie były związane z działalnością gospodarczą spółdzielni. Dalej skarżąca odniosła się do pisma Ministra Finansów z dnia 2 marca 2008 r., nr [...], w którym stwierdzono, że jeżeli działalność spółdzielni mieszkaniowej spełnia przesłanki art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, to budowle spółdzielni w takim przypadku podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, według zasad określonych w art. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Natomiast budowle związane z prowadzeniem działalności w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych członków spółdzielni, jako niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie podlegały podatkowi od nieruchomości. Takie samo stanowisko, zdaniem skarżącej, zajęli w indywidualnych interpretacjach m. in.: Prezydent Miasta E. (interpretacja z dnia 19 kwietnia 2006 r. nr [...]), Prezydent Miasta G.(interpretacja z czerwca 2008 r. nr [...]), Prezydent Miasta N. (interpretacja z dnia 29 marca 2007 r. nr [...]), Prezydent Miasta K. (interpretacja z dnia 24 stycznia 2011 r. nr [...]), Prezydent Miasta G. (interpretacja z dnia 15 grudnia 2011 r. nr [...]). Skarżąca oświadczyła, że posiadane w jej zasobach lokale użytkowe są opodatkowane tak jak nakazuje prawo, a więc stawką od prowadzonej działalności gospodarczej. Przyległe do tych lokali użytkowych chodniki i parkingi służą działalności statutowej spółdzielni, gdyż tak jak dotyczy to chodników są one ciągami komunikacyjnymi - dojściami do bloków. Odnosząc się do gruntów oraz zlokalizowanych na nich budowli zajętych pod pasy drogowe skarżąca stwierdziła, że nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia 12 marca 2012 r. nr [...] Burmistrz K. stwierdził, że stanowisko skarżącej jest: 1. nieprawidłowe odnośnie tezy, że skarżąca nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz nie posiada budowli, które byłby bezpośrednio związane z prowadzeniem działalności gospodarczej; 2. nieprawidłowe odnośnie tezy, że budowle będące w posiadaniu skarżącej (drogi, chodniki i parkingi) znajdujące się w pasie drogowym służą wyłącznie zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych i jako nie związane z działalnością gospodarczą nie podlegają podatkowi od nieruchomości; 3. prawidłowe odnośnie tezy, że podatek od gruntu pod budynkiem mieszkalnym podlega opodatkowaniu stawką "pozostałą" mimo, że powierzchnia budynku lub jego części jest zajęta na prowadzoną działalność gospodarczą. W uzasadnieniu interpretacji organ wskazał, że kluczowe znaczenie w sprawie ma udzielanie odpowiedzi na pytania, czy spółdzielnia mieszkaniowa prowadzi działalność gospodarczą. Zdaniem organu, ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych ( tekst jednolity Dz. U. z 2003r. Nr 1169 poz. 1116 ze zm.) nie wykluczała zaliczenia spółdzielni do grupy podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Organ zwrócił również uwagę na treść § 75 ust. 1 i § 75 ust. 1 Statutu skarżącej i stwierdził, że jest ona przedsiębiorcą i może prowadzić działalność gospodarczą, o czym świadczy również treść art. 17 ust. 1 pkt. 44 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U z 2006 r. Nr 17 poz. 1589), który zmienił zasady opodatkowania spółdzielni mieszkaniowych od dnia 1 stycznia 2007 r. Zdaniem organu, nie można było jednoznacznie stwierdzić, że z założenia spółdzielnia mieszkaniowa prowadzi lub nie prowadzi działalności gospodarczej. Przepis art. 1 ust. 6 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wskazywał wprost na możliwość wykonywania przez spółdzielnię czynności stanowiących prowadzenie działalności gospodarczej. Zatem, jeżeli działalność spółdzielni spełniała kryteria z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, należało uznać ją za gospodarczą. Organ powołał się na treść wyroków Sądu Najwyższego z dnia 20 października 1999 r. III CKN 372/98, oraz z dnia 12 marca 2004 r. I CK 53/03, a także WSA w Gliwicach z dnia 5 kwietnia 2011 r. I SA/Gl 1303/10. Odnosząc się do kwestii opodatkowania terenów znajdujących się w pasie drogowym organ zaznaczył, że od 1 stycznia 2007 r. zmieniły się zasady opodatkowania dróg podatkiem od nieruchomości. Począwszy od tej daty grunty pod pasami dróg wewnętrznych co do zasady podlegają opodatkowaniu, jeżeli są w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Skarżąca zobligowana była zatem do płacenia podatku od nieruchomości od dróg wewnętrznych według stawki jak dla budowli. Nie miał przy tym znaczenia fakt wykorzystywania tych dróg do prowadzenia, lub nie działalności gospodarczej. Obowiązek taki wynikał z samego faktu posiadania tych dróg przez skarżącą, która posiadała status przedsiębiorcy. Organ powołując się na uchwałę NSA z dnia 4 czerwca 2001 r. FPK 5/01, ONSA 2001, nr 4 poz. 160, wskazał, że wartość budowli lub jej części nie może być ustalana na podstawie obmiaru powierzchni tej części, która jest związana z prowadzoną działalnością gospodarczą. Bez znaczenia pozostawał fakt, czy budowla służy zarówno zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, jak i prowadzeniu działalności gospodarczej. Konkludując wskazał, że budowla będąca we władaniu spółdzielni mieszkaniowej podlega opodatkowaniu w całości, jeżeli można wykazać, że jest bezpośrednio związana z działalnością gospodarczą. Odnosząc się do kwestii opodatkowania gruntów pod budynkami mieszkalnymi, organ stwierdził, że budynki mieszkalne i związane z nimi grunty, nawet jeżeli są w posiadaniu przedsiębiorcy nie powinny być traktowane jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ustawodawca wyłączył je bowiem z zakresu "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej". Tego typu grunty, zdaniem organu, podlegają w całości opodatkowaniu stawką przewidzianą w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. z 2010r. Nr 95 poz. 616 ze zm.) tj. przy zastosowaniu stawki od gruntów pozostałych. Po uprzednim wezwaniu Burmistrza K. do usunięcia naruszenia prawa, skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą interpretację, domagając się jej uchylenia zakresie w jakim uznano jej stanowisko za nieprawidłowe (pkt 1 i 2 interpretacji). Zaskarżonej interpretacji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 4 i art.2 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 1 ww. ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że skoro skarżąca jest przedsiębiorcą, to powinna opłacać podatek od nieruchomości bezwzględnie od wszystkich posiadanych budowli, w tym m.in. od chodników, dróg osiedlowych i parkingów, z których korzystają członkowie i mieszkańcy spółdzielni. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ nie udzielił odpowiedzi na zadane przez nią pytanie odnośnie opodatkowania znajdujących się w jej posiadaniu budowli. Skupił się jedynie na tym, że jest przedsiębiorcą. Skarżąca podała, że nie kwestionuje faktu, że posiada status przedsiębiorcy, jednakże organ nie wziął pod uwagę, że jest przedsiębiorcą specyficznym, bowiem działalność gospodarcza ma w jej przypadku charakter poboczny "a wręcz szczątkowy". Natomiast głównym przedmiotem jej działalności było prowadzenie gospodarki zasobami mieszkaniowymi swoich członków. Z kolei tych działań nie sposób traktować jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z racji niejednorodnego charakteru prowadzonej działalności od strony podatkowej nie można było zatem przyjąć aby cała działalność spółdzielni mieszkaniowej była traktowana jako działalność gospodarcza. Skarżąca w dalszej części uzasadnienia podniosła argumenty jak we wniosku i wezwaniu o usunięcie naruszenia prawa. W odpowiedzi Burmistrz K. podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu był sposób udzielenia odpowiedzi w trybie indywidualnej interpretacji na pytania w przedmiocie sposobu opodatkowania, zawarte we wniosku skarżącej oraz stanowisko organu co do opodatkowania podatkiem od nieruchomości dróg wewnętrznych, chodników i parkingów należących do spółdzielni mieszkaniowej, która w swoich zasobach posiadała również lokale użytkowe i pawilony wolnostojące wynajmowane komercyjnie. Zdaniem skarżącej, organ zobowiązany był udzielić jasnej odpowiedzi na zadane, konkretne, pytania w przedmiocie opodatkowania w części dotyczącej uznania stanowiska za prawidłowe lub nieprawidłowe. Dodatkowo, w ocenie skarżącej, skoro nie wynajmowała żadnemu z przedsiębiorców posiadanych budowli (parkingi, chodniki, drogi wewnętrzne), a same budowle powstały jeszcze przed powstaniem lokali użytkowych i nie służyły wyłącznie potrzebom ich użytkowników to należało je traktować jako związane z działalnością statutową spółdzielni mieszkaniowej i nie opodatkowywać podatkiem od nieruchomości. Zdaniem Sądu, argumentacja skarżącej dotycząca formalnego sposobu wydawania indywidualnej interpretacji była zasadna. Zgodnie z art.14b § 2 i 3 ustawy – Ordynacja podatkowa wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Zgodnie z kolei z art. 14c § 1 i 2 Ordynacji podatkowej interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. W oparciu o przytoczone powyżej przepisy należałoby przyjąć, że skoro strona formułuje konkretne pytania co do sposobu rozumienia lub stosowania przepisów podatkowych w opisanym we wniosku stanie faktycznym i przedstawia swoje stanowisko w przedmiocie zadanych pytań to w tej samej formie organ powinien wyrazić swoją ocenę uznając stanowisko strony za prawidłowe lub nieprawidłowe. "Stanowisko strony" jest bowiem rodzajem "udzielanej samemu sobie" odpowiedzi na zadane we wniosku pytania. W uzasadnieniu indywidualnej interpretacji organ oczywiście może poddać krytyce przesłanki jakimi kieruje się wnioskodawca w dokonywanej przez siebie wykładni konkretnych przepisów – niemniej jednak wydawanie indywidualnych interpretacji orzekających co do oceny prawidłowości tych przesłanek z pominięciem wyraźnie sformułowanej oceny stanowiska wnioskodawcy co podniesionych w pytaniu problemów stanowi naruszenie ww. przepisów Ordynacji podatkowej. Powoduje bowiem, że wnioskodawca nie otrzymuje w istocie odpowiedzi na nurtujące go problemy – przedstawione we wniosku w formie pytań. Celem indywidualnych interpretacji jest przede wszystkim zapewnienie bezpieczeństwa podatkowego, zminimalizowanie szkód związanych z ewentualnymi sporami podatkowymi i to zarówno po stronie podatników jak i organów podatkowych. Niemniej jednak powyższe naruszenia procedury nie wpłynęły w sposób istotny na wynik sprawy – całość tekstu indywidualnej interpretacji pozwala poznać stanowisko organu co do sposobu opodatkowania lokali użytkowych znajdujących się w budynkach o charakterze mieszkalnym oraz stanowisko co do opodatkowania posiadanych budowli i terenów znajdujących się w pasie drogowym. W tej ostatniej części organ uznał bowiem, że budowle te i tereny, wbrew stanowisku skarżącej zaprezentowanemu we wniosku, podlegają opodatkowaniu, bowiem skarżąca jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o działalności gospodarczej oraz posiadane przez nią budowle, znajdujące się w pasie drogowym, nie służą wyłącznie zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych i są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Badając w tej części prawidłowość wydanej interpretacji należy przyznać skarżącej rację, że fakt, iż jest przedsiębiorcą (posiada wpis do KRS jako przedsiębiorca) nie rozstrzyga o całościowym charakterze jej działalności. Organ skupiając się jedynie na jednym elemencie funkcjonowania skarżącej postąpił tak jakby np. uznał, że wszystkie nieruchomości należące do osoby fizycznej, prowadzącej indywidualną działalność gospodarczą powinny być opodatkowane zgodnie z zasadami dotyczącymi działalności gospodarczej, pomimo, że część posiadanych nieruchomości dotyczyłaby prywatnej sfery życia osobistego. W tym kontekście Sąd uznał za nieadekwatne do przedmiotu sporu powoływane w interpretacji orzeczenia sądów administracyjnych dotyczące częściowo lub faktycznie niewykorzystywanych części nieruchomości przedsiębiorców. Nie miały one bowiem związku z problemem wykorzystywania nieruchomości (budowli) podmiotu działającego w różnym charakterze czyli np. spółdzielni mieszkaniowej czy osoby fizycznej. Jedynie powołany wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 kwietnia 2011r. I SA/Gl 1303/10 dotyczył sporu ze spółdzielnią mieszkaniową, ale miał związek ze specyficznym problemem opodatkowania zaplecza biurowo-socjalnego znajdującego się w budynku z lokalami użytkowymi. W ocenie Sądu orzeczenie to nie może być więc miarodajne bowiem nie dotyczy podobnego stanu faktycznego. Skarżąca powołała się na treść wyroku WSA w Gliwicach z dnia 23 listopada 2010 r. I SA/Gl 732/10. Sąd podziela zaprezentowany tamże pogląd, że: działań spółdzielni mieszkaniowej na rzecz jej mieszkańców nie sposób traktować jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. WSA powołał się również, na cytowane także przez skarżącą, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 października 1999 r., sygn. akt III CKN 372/98, dotyczące działalności gospodarczej spółdzielni mieszkaniowych, zgodnie z którym działalność spółdzielni mieszkaniowej skierowana "do wewnątrz", w ramach stosunków członkowskich nie ma charakteru gospodarczego, natomiast może mieć taki charakter działalność wobec innych przedsiębiorców, zwłaszcza w toku budowy lub administrowania cudzymi zasobami albo swobodnego gospodarowania własnymi lokalami. Pogląd ten znajduje potwierdzenie m.in. w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 1997 r. nr FPK 1/97, w której NSA stwierdził, że spółdzielnie mieszkaniowe gospodarują funduszami swoich członków w celach niezarobkowych i w zakresie dotyczącym ich podstawowej działalności nie można im przypisać prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu, na co również zwrócił uwagę WSA w Gliwicach w ww. wyroku; "...w przeciwieństwie do pozostałych spółdzielni, które zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848, ze zm.) w interesie swoich członków prowadzą wspólną działalność gospodarczą, spółdzielnie mieszkaniowe nie są przedsiębiorcami, a ich działalność statutowa polegająca na zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych członków i ich rodzin nie jest traktowana jako działalność gospodarcza". Jednakże ustawa o podatkach i opłatach lokalnych dopuszcza opodatkowanie części budowli. Powyższe wynika z treści art. 2 ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z powołanym przepisem opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W uchwale pięciu sędziów z dnia 4 czerwca 2001r. FPK 5/01 Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na powyższy aspekt sprawy. Wskazał, że przepis ten w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z dnia 4 lipca 1996 r. uzależniał opodatkowanie budowli podatkiem od nieruchomości od wyłącznego ich wykorzystywania na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna. Dalej NSA przedstawił rozważania dotyczące wykorzystywania nieruchomości zarówno na cele gospodarcze jak i rolnicze, co w rozstrzyganym przypadku, można odnieść do wykorzystywania budowli na cele gospodarcze i mieszkańców spółdzielni mieszkaniowej. Gdy budowla była wykorzystywana w obu typach działalności, "wyłączność" nie występowała. Nie miał przy tym znaczenia zakres, w jakim budowla służyła do działalności gospodarczej. Takie ukształtowanie omawianego przepisu powodowało, że bardzo trudno było wskazać budowlę, która spełniałaby warunek "wyłączności" i w konsekwencji podlegałaby opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. "Rozwiązanie to w pewnych sytuacjach mogło skłaniać podatników do uchylania się od płacenia podatku, gdyż wystarczyło, aby podatnik zaczął wykorzystywać budowlę w minimalnym zakresie na potrzeby działalności rolnej; to powodowało, że przestała być ona wyłącznie związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, a przez to nie podlegała podatkowi od nieruchomości". Nowelizacja ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wyodrębniając w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 2 "części budowli", pominęła określenie "wyłącznie", co pozwoliło na racjonalne opodatkowanie budowli w proporcji do ich związku z działalnością gospodarczą. Powołaną uchwałą NSA przyjął, że: "Przepis art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) pozwala na procentowe określenie części budowli związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna – w celu ustalenia jej wartości". Zdaniem Sądu, organ przyjmując a priori, że wszystkie budowle spółdzielni mieszkaniowej (czyli skarżącej) są związane z działalnością gospodarczą, a jednocześnie nie służą wyłącznym celom jej członków naruszył ww. art.2 ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Odwoływanie się natomiast przez organ do wyroku NSA z dnia 24 grudnia 1993r. I SA/Wr 1444/92 na poparcie braku możliwości ustalenia procentowego wskaźnika wymiaru jest o tyle niezasadne, że po pierwsze orzeczenie to zapadło w poprzednim stanie prawnym, po drugie dotyczy budynku, a nie budowli, a i w samym orzeczeniu sąd zwraca uwagę na różnice pomiędzy opodatkowaniem budynków i budowli w części wykorzystywanych na działalność gospodarczą. Nie do końca natomiast zrozumiałe są wnioski organu oparte na treści cytowanej powyżej uchwały pięciu sędziów NSA z dnia 4 czerwca 2001r. I FPK 5/01, skoro organ podkreśla jednocześnie, w sposób sprzeczny z tą uchwałą, że "...obowiązujące przepisy nie dają podstaw do procentowego określenia części budowli, a co za tym idzie powinny być opodatkowane w całości". Zdaniem Sądu, jest to nielogiczne. W powołanej uchwale NSA w oparciu o wykładnię systemową i wnioskując a maiori ad minus, wskazał, że skoro art. 4 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zezwalają na zastosowanie ustalonych w tych przepisach rozwiązań do budowli, to tym bardziej należy je stosować do części budowli, której zakres wykorzystania, a co za tym idzie – wartość może być określona w sposób procentowy lub ułamkowy. Dalej NSA wskazał na możliwość obliczania w oparciu o różne kryteria udziału wykorzystywania nieruchomości na cele skutkujące opodatkowaniem Aktualna linia orzecznicza akceptuje kierunek wytyczony powyższą uchwałą. W szczególności WSA w Lublinie, również powołując się w wyroku z dnia 24 lutego 2012r. I SA/Lu 58/12 na tezę ww. uchwały NSA, zauważył, że: "W przypadku dróg wewnętrznych spółdzielni możliwe jest procentowe określenie ich wykorzystania na cele związane z działalnością gospodarczą przy uwzględnieniu danych dotyczących lokali mieszkalnych i użytkowych". Powyższe nie wyklucza, zdaniem Sądu, że część budowli będzie z kolei związana wyłącznie czy to z działalnością statutową (a więc nie będą w ogóle podlegały opodatkowaniu) czy to wyłącznie z działalnością gospodarczą (będą podlegały opodatkowaniu w całości). Skarżąca we wniosku przedstawiała argumentację wskazującą, jej zdaniem, na związek wyłącznie z działalnością statutową. Sąd jednak zauważa, że np. położenie parkingu bezpośrednio przy pawilonie handlowym może wpływać na atrakcyjność oferty najmu (potencjalnie większa ilość klientów, łatwość dostaw towarów), a co za tym idzie, istnieje jednak jakiś związek pomiędzy parkingiem wykorzystywanym przez klientów sklepu, a przychodami spółdzielni z najmu. W tym stanie rzeczy, Sąd stanął na stanowisku, że zaskarżona interpretacja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy obowiązany jest uwzględnić przytoczone wyżej poglądy Sądu. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r. poz. 270) Sąd uchylił zaskarżoną interpretację orzekając również w trybie art.152 ustawy. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na mocy art. 200 tej ustawy. Powołane przepisy stanowią, że Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności (art.146§1). W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku (art.152). W razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art.200). Z tych też powodów Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 200 zł uiszczonej opłaty sądowej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło