I SA/Kr 806/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dąbek po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 lipca 2012r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011r. postanawia: - skargę odrzucić - Na podstawie zarządzenia z dnia 7 września 2016r. E.G. (dalej: skarżąca) została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 lipca 2012r., nr [...], w terminie 7 dniu od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to doręczono w dniu 25 września 2016r. W otwartym terminie do uiszczenia wpisu skarżąca złożyła czwarty wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od wpisu. Poprzednie wnioski zostały prawomocnie oddalone. Ostatnio złożony wniosek został zaś nieprawomocnie oddalony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Z kolei zgodnie z art. 214 § 1 p.p.s.a., do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie (w tym skargę wniesioną w niniejszej sprawie – zob. art. 230 p.p.s.a.). W związku z tym, że skarga nie została opłacona, w trybie art. 220 § 1 p.p.s.a. wezwano skarżącą do uiszczenia wymaganego wpisu. W myśl art. 220 § 1 p.p.s.a., Sąd nie podejmie bowiem żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Jeżeli pismem tym jest skarga, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem jej odrzucenia uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania (art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a.). Brak fiskalny skargi miał być zatem w niniejszej sprawie usunięty przez skarżącą w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie o wpis zostało skutecznie doręczone skarżącej w dniu 25 września 2016r. Wykazany brak fiskalny skargi nie został pomimo tego uzupełniony w terminie. Zatem z uwagi na fakt, iż w zakreślonym terminie nie uiszczono wpisu, Sąd na zasadzie art. 220 § 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji postanowienia. Z przepisu tego wynika bowiem, że skarga, od której – pomimo wezwania – nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu. Sąd ma świadomość, że w terminie do uiszczenia wpisu, skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie jej od konieczności jego poniesienia, jednak biorąc pod uwagę specyfikę niniejszej sprawy, zaistniała podstawa do odrzucenia skargi. W tej kwestii Sąd pragnie w pierwszym rzędzie powołać postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2017r. (sygn. akt I FZ 422/16 – orzeczenia.nsa.gov.pl). W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdzono, że nie jest prawidłowe stanowisko skarżącego, że jeżeli w wyznaczonym czasie do dokonania wpisu nie uiścił należnej opłaty, ale wniósł ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, to czas na dokonanie tej czynności ulega wydłużeniu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjęcie go pozwalałoby na blokowanie wszelkich postępowań w nieskończoność - strona musiałaby tylko co pewien czas składać stosowne wnioski o przyznanie prawa pomocy. Stanowisko takie prezentowane jest w orzecznictwie już od 2008 r. (por. postanowienie NSA z 11 stycznia 2008 r., sygn. akt II FZ 617/07, CBOIS), gdzie Sąd wskazał: "Bieg terminu do opłacenia skargi nie zostaje jednak przerwany jeżeli strona po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu. Od obowiązku tego nie zwalnia ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego strona ma prawo w związku z art. 165 P.p.s.a.". W orzecznictwie sądowym utrwalony jest również pogląd, wyrażany tak w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia z 8 maja 2007 r., sygn. akt II FSK 649/06, z 3 lutego 2009 r., sygn. akt I OZ 53/09; z 28 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 252/09; z 7 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 2274/10), jak i wcześniej Sądu Najwyższego (por. postanowienie z 23 lutego 1999 r., sygn. akt I CKN 1064/97, OSNC 1999 nr 9, poz. 153; postanowienie z 21 kwietnia 1999 r., sygn. akt I CKN 1461/98, OSNC 1999 nr 11, poz. 196), zgodnie z którym z przymiotu prawomocności postanowienia odmawiającego zwolnienia z kosztów sądowych wypływa obowiązek strony do uiszczenia wymaganego wpisu. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia. Podobne stanowisko wyrażone zostało w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2017r. (sygn. akt II FZ 63/17 – orzeczenia.nsa.gov.pl) Orzekający w sprawie Sąd w pełni podziela wyżej zaprezentowane stanowisko i z tego powodu odrzucenie skargi jawi się jako uzasadnione. Podkreślenia przy tym wymaga, że w niniejszej sprawie trzykrotnie prawomocnie oddalono wnioski skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Ostatnio złożony wniosek został również przez Sąd oddalony z uzasadnieniem, że sytuacja skarżącej w porównaniu z pierwszym ze złożonych wniosków, uległa polepszeniu. W piśmie z dnia 12 marca 2014r. skarżąca wykazywała bowiem, że jej koszty utrzymania wynoszą około 8.000 zł. W złożonym ostatnio wniosku podała, że jest to kwota około 1.000 zł, zaś w sprzeciwie "dodała" kwotę 600 zł na lekarstwa. Oznacza to, że od momentu złożenia pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy, wydatki skarżącej zmniejszyły się o kwotę około 7.000 zł, zaś dochody pozostały na takim samym poziomie. Wprawdzie skarżąca podniosła, że jest zmuszona wydatkować większe środki na leki w porównaniu z poprzednim okresem, jednak nawet w takim przypadku wydatki zostały ograniczone o znaczną kwotę, która wielokrotnie przewyższa wielkość wymaganego wpisu. Analiza oświadczenia majątkowego skarżącej oraz jej zachowanie wskazuje, że w żaden sposób nie można mówić o naruszeniu jej konstytucyjnego prawa do sądu. Od momentu wniesienia skargi, skarżąca twierdząc, że nie posiada środków na zapłatę kwoty 500 zł, nabyła samochód. W oświadczeniu majątkowym z 27 listopada 2015r. skarżąca nie wykazywała samochodu skoda fabia rok produkcji 2013r., zaś w ostatnim oświadczeniu samochód taki się już pojawia. Poza tym skarżąca posiada znaczny majątek. Oprócz domu posiada bowiem również mieszkanie o pow. 85,5 m.kw. Zagadką pozostaje również po co skarżącej ciągnik z 2009r., skoro skarżąca nie prowadzi gospodarstwa rolnego, którego powierzchnia jak na warunki krajowe jest znaczna. Wspomnieć również należy, że skarżąca nie miała problemów z uiszczeniem wpisu od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, której wysokość wynosiła 250 zł. W ocenie Sądu jedynym celem skarżącej, nie jest rozpoznanie jej sprawy, gdyż jak z powyższych uwag wynika, bez trudu mogłaby choćby spieniężyć cześć posiadanych aktywów, bądź nie czynić wydatków na samochód i opłacić wpis, lecz przeforsowanie swojego stanowiska w kwestii zwolnienia jej od ponoszenia kosztów wpisu. Dodać można jeszcze, że skarżąca na wstępnym etapie postępowania zaskarżyła zarządzenie o uiszczenie wpisu sądowego i to nie z powodu błędnego jego wyliczenia, lecz z uwagi na jej stanowisko, że w sprawach sądowych wpisy w ogóle nie powinny być pobierane. Już choćby ten fakt pokazuje, że skarżąca składając wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych nie ma na celu uzyskanie pomocy państwa, gdyż nie jest w stanie uiścić tych kosztów, lecz doprowadzenie do uniemożliwienia rozpoznania jej skargi przez Sąd. Działanie takie jest jednak w ocenie Sądu niedopuszczalne i uzasadnia odrzucenie skargi. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową skarżącej, Sąd nie ma podstaw do zwolnienia jej od kosztów sądowych. Zostało to kilkakrotnie potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie do przyjęcia jest zaś w ocenie Sądu taka sytuacja, w której skarżąca przez ponawianie wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych, uniemożliwi Sądowi merytoryczne rozpoznanie sprawy. Zachowanie skarżącej nosi znamiona nadużywania prawa do przyznania prawa pomocy, które skierowane jest do osób najuboższych. Posiadany przez skarżącą majątek w żaden sposób nie pozwala skarżącej za taką osobę uznać. Gdyby skarżąca faktycznie znajdowała się w trudnej sytuacji majątkowej, spieniężyłaby część posiadanych aktywów. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji.