I SA/Kr 886/23

WyrokWSA w Krakowie2023-12-15

Skład orzekający: WSA Inga Gołowska, WSA Grzegorz Klimek, WSA Michał Niedźwiedź

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa wznowienia postępowania podatkowego jest zasadna, gdy wniosek o wznowienie oparty jest na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, ale został złożony po upływie terminu przewidzianego w Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Organ zasadnie odmówił wznowienia postępowania podatkowego, ponieważ wniosek został złożony po upływie jednomiesięcznego terminu od dnia wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który stanowił podstawę wznowienia. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego, nawet jeśli dotyczy przepisu stanowiącego podstawę wcześniejszej decyzji, nie może być podstawą do wznowienia postępowania, jeśli nie został złożony w ustawowym terminie.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lutego 2021 r. sygn. akt SK 39/19 jako nową okoliczność faktyczną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wznowienia postępowania, uznając, że wniosek został złożony po upływie miesięcznego terminu od wejścia w życie wyroku TK, a także że wyrok TK nie stanowi nowej okoliczności faktycznej w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. WSA w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 886/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 grudnia 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska (spr.), Sędziowie: WSA Grzegorz Klimek, WSA Michał Niedźwiedź, Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2023 r., sprawy ze skargi K.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 sierpnia 2023 r. nr SKO.Pod/4140/713/2023 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala. Zaskarżoną decyzją z dnia 21 sierpnia 2023r. znak: SKO.Pod/4140/713/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działając na podstawie art. 233§1 pkt 1, art. 240§1, art. 241§1 i 2 pkt 2, art. 243§3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2022r. poz. 2651 ze zm. dalej-O.p.), utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 17 kwietnia 2023r. nr SKO.Pod.4140/225/2023 o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 września 2019r. nr SKO.Pod./4140/977/2019. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: W dniu 13 stycznia 2023r. K.P. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 września 2019r. nr SKO.Pod./4140/977/2019 utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 3 czerwca 2019r. nr PD-01-3.3120.4.323164.2019.UK, ustalającą skarżącemu podatek od nieruchomości za 2018r. w kwocie 28.933,00 zł. Jako podstawę wznowienia Skarżący wskazał art. 240§1 pkt 5 O.p. Natomiast w uzasadnieniu wniosku podał, że w rozpatrywanej sprawie podstawą do wznowienia postępowania jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lutego 2021r. sygn. akt SK 39/19. Decyzją z dnia 17 kwietnia 2023r. nr SKO.Pod.4140/225/2023 Kolegium odmówiło wznowienia postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 września 2019r. nr SKO.Pod./4140/977/2019. Kolegium uznało, że nie ma możliwości wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 września 2019r. nr SKO.Pod./4140/977/2019 z uwagi na niedotrzymanie terminu miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. W ocenie Kolegium wobec treści wniosku, tj. powołania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lutego 2021r. sygn. akt SK 39/19 oraz twierdzeń Skarżącego, że dotychczasowe stanowisko doktryny i orzecznictwa musi zostać zweryfikowane w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021r. sygn. akt SK 39/19 nie może być wątpliwości, że podstawą wznowienia postępowania jest art. 240§1 pkt 8 O.p., nie zaś powołany przez Skarżącego art. 240§1 pkt 5 O.p. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243§3 O.p. odmówiono wznowienia postępowania. W odwołaniu wniesionym od decyzji Kolegium z dnia 17 kwietnia 2023r. Skarżący podniósł, że wznawia się postępowanie podatkowe, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W przedmiotowej sprawie istotną wartość dla jej rozstrzygnięcia posiada wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lutego 2021r. sygn. akt SK 39/19. Odwołujący podniósł, że wyrok ten nie był mu wcześniej znany. W związku z powyższym należy przyjąć, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Powyższe jest wystarczającą podstawą dla wznowienia postępowania podatkowego. W odwołaniu przytoczono tezę wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lutego 2021r. sygn. akt SK 39/19. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uznało wniesione odwołanie za nieuzasadnione i opisaną na wstępie decyzją z dnia 21 sierpnia 2023r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium przytoczyło treść przepisów mających zastosowanie w sprawie, w tym art. 240§1, art. 241§2 pkt 2, art. 243§1 O.p. i wyjaśniło, że organ przed wszczęciem postępowania w sprawie wznowienia przeprowadza postępowanie wstępne, którego celem jest ocena dopuszczalności wznowienia postępowania. Na tym etapie organ bada, czy wystąpiły wszystkie, niezbędne dla wszczęcia postępowania wznowieniowego przesłanki, a więc czy wniosek złożyła osoba posiadająca przymiot strony (przesłanka podmiotowa) oraz czy sprawa została zakończona decyzją ostateczną i czy zachowany został określony przez ustawodawcę termin złożenia wniosku przez stronę (przesłanki przedmiotowe). Ponadto organ zobowiązany jest ustalić, czy spełniona została przesłanka formalna zupełności wniosku, a więc czy złożony przez stronę wniosek o wznowienie postępowania wskazuje w sposób wyraźny na określoną podstawę wznowieniową. W rozpatrywanym przypadku Kolegium ustaliło, że nie został zachowany termin miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego do złożenia wniosku o wznowienie postępowania określony w art. 241§2 pkt 2 O.p. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lutego 2021r. sygn. akt SK 39/19 został opublikowany w Dzienniku Ustaw w dniu 3 marca 2021r. (Dz. U. z 2021r. poz. 401), tak więc złożenie wniosku w dniu 13 stycznia 2023r. nastąpiło z uchybieniem terminu 1 miesiąca od dnia wejście w życie wyroku w sprawie SK 39/19. Jednocześnie Kolegium zgodziło się z wyrażonym w kontrolowanej decyzji stanowiskiem, że nie było podstaw do przyjęcia, iż podstawą do wznowienia jest art. 240§1 pkt 5 O.p. Po zapoznaniu się z treścią wniosku, jak i odwołania stwierdzono, że Skarżący nie powołuje się na żadne nowe okoliczności faktyczne, czy nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Na okoliczność zniszczenia budynku na skutek pożaru powoływano się już w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 3 czerwca 2019r. nr PD-01-3.3120.4.323.164.2019.UK ustalającej Skarżącemu podatek od nieruchomości za 2018r. w kwocie 28.933,00 zł, jak i w skardze do WSA w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 września 2019r., nr SKO.Pod./4140/977/2019, która została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z 30 stycznia 2020r. (I SA/Kr 1356/19). Jak wynika natomiast z treści wniosku o wznowienie postępowania oraz odwołania, Skarżący żądając wznowienia, podnosi, że w przedmiotowej sprawie istotną wartość dla jej rozstrzygnięcia posiada wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lutego 2021r. sygn. akt SK 39/19, który nie był wcześniej znany Skarżącemu. Mając na uwadze powołane przez Skarżącego okoliczności Kolegium stwierdziło, że podstawą wznowienia postępowania nie jest wskazany w podaniu o wznowienie postępowania art. 240§1 pkt 5 O.p. Powołując się na orzecznictwo sądowe, Kolegium zauważyło, że odmowa wznowienia postępowania jest dopuszczalna m.in. w przypadku, gdy uzasadnienie wystąpienia wskazanej przez stronę przesłanki (pojawienia się nowych okoliczności faktycznych czy dowodów nieznanych organowi) jest oczywiście bezzasadne (wyrok WSA w Warszawie z 18 listopada 2021r., VII SA/WA 1849/21). Z kolei w wyroku z 18 października 2022r. (II SA/Wa 1009/22) WSA w Warszawie wskazał, że nowa okoliczność faktyczna lub nowy dowód, mogą dotyczyć wyłącznie stanu faktycznego sprawy, zaś łączenie ww. przesłanki wznowienia z okolicznością pojawienia się nowych poglądów judykatury jest całkowicie błędne, co uzasadnia odmowę wznowienia postępowania. Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie Skarżący nie wskazał żadnych nowych okoliczności faktycznych i dowodów, które byłyby nieznane organowi w dniu wydania decyzji. Przesłanka wznowienia postępowania z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego została określona w art. 240§1 pkt 8 O.p. Wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240§1 pkt 8 O.p. następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lutego 2021r. sygn. akt SK 39/19 został opublikowany w Dzienniku Ustaw w dniu 3 marca 2021r. (Dz. U. z 2021r. poz. 401), a tym samym żądanie Skarżącego zostało wniesione po upływie terminu miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia TK. Na marginesie Kolegium zauważyło, że z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 września 2019r. nr SKO.Pod./4140/977/2019 wynika, iż nieruchomość Skarżącego opodatkowana została jako budynek pozostały i grunt pozostały, a zatem nieruchomość nie została uznana za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej. A tym samym przepis, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej orzekł Trybunał Konstytucyjny nie stanowił podstawy prawnej decyzji objętej podaniem o wznowienie postępowania. Mając powyższe na uwadze, Kolegium uznało, że zasadna jest odmowa wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 września 2019r. nr SKO.Pod./4140/977/2019. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Skarżący zarzucił: - art. 244§1 , art. 245§1 pkt 2 , w zw. z art. 240§1 O.p., poprzez jego błędną wykładnię i odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2016 w całości w związku z brakiem stwierdzenia istnienia przesłanek określonych w art. 240§1 O.p., - art. 120, art. 121§1 i §2, art. 122, art. 123§1 i art. 124 w zw. z art. 180 i art. 187§1 i art. 191 i art. 193§2 i §3 O.p. poprzez naruszenie przepisów i zasad postępowania, błędne i niezgodne z prawdą obiektywną ustalenie stanu faktycznego prowadzące do oparcia rozstrzygnięcia na ocenach zamiast na dowodach oraz przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów. W oparciu o powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że na podstawie art. 240§1 pkt 5 O.p. wznawia się postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W przedmiotowej sprawie istotną wartość dla jej rozstrzygnięcia posiada wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021r. sygn. akt SK 39/19. Organ wydający decyzję w swoim pierwotnym rozstrzygnięciu pominął istotę tego wyroku. Wyrok ten nie był również znany wcześniej Skarżącemu. W związku z powyższym, w ocenie Skarżącego należy przyjąć, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Zdaniem Skarżącego powyższe jest wystarczającą podstawą dla wznowienia postępowania podatkowego. Skarżący zarzucił, że dokonana ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie spełnia wymogów określonych w przepisach art. 180, art. 187§1 O i art. 191 O.p. Działania organu są nierzetelne i prowadzone z naruszeniem ogólnych zasad postępowania, w tym art. 122 O.p. w zakresie ustalenia stanu faktycznego. W ocenie Skarżącego postępowanie było prowadzone tendencyjnie, w sposób naruszający zasadę prawdy materialnej. Zasada dochodzenia prawdy obiektywnej wyznacza najważniejszy cel postępowania dowodowego, jakim jest poznanie prawdy przez dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Realizacja tego zadania umożliwia osiągnięcie celu całego postępowania, a mianowicie załatwienie sprawy, czyli wydanie orzeczenia w przedmiocie konsekwencji prawnych ustalonego stanu faktycznego. Aby przekonać się o istnieniu faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy organ winien przeprowadzić postępowanie dowodowe polegające na zebraniu i rozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Skarżący zarzucił również, że dokonana przez organ ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nastąpiła z przekroczeniem granic jego swobodnej oceny, co w konsekwencji powoduje, że jest ona dowolna. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145§1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134§1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. W przedmiotowej sprawie kontroli sądu poddana została zatem decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym - wznowienia postępowania podatkowego. Podkreślić należy, że instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240§1 O.p. Podkreślenia wymaga, że wznowienie postępowania stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 128 O.p. Zasada ta służy ochronie ogólnego porządku prawnego. Trwałość decyzji pozwala stronie polegać na rozstrzygnięciach organów państwa, a organy zabezpiecza przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw. Dlatego też tryby nadzwyczajne służą do weryfikacji decyzji ostatecznych wyłącznie w wyjątkowych i określonych przepisami prawa sytuacjach. Z tego względu przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Należy również zauważyć, że postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego, a wobec tego brak jest w nim podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Wznowienie postępowania nie jest też środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną, niezależnie od stopnia tej wadliwości (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2018r., sygn. akt II FSK 2687/16). Spór w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ zasadnie odmówił skarżącemu uchylenia decyzji ostatecznej, z uwagi na brak istnienia przesłanki wymienionej w art. 240§1 pkt 5 O.p. w zw z art. 240§1 pkt 8 O.p. Skarżący upatruje podstaw do wznowienia postępowania powołując się na art. 240§1 pkt 5 O.p. ale wiąże to z okolicznością wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 21 lutego 2021r. sygn. akt SK 39/19, gdyż w jego ocenie, budynek, którego jest właścicielem nie może w ogóle być opodatkowany bowiem został tak zniszczony po pożarze, że nie nadaje się do użytkowania. Analizując podstawy do wznowienia a to kolejno art. 240§1 pkt 5 O.p., to należy wskazać, że skarżący powoływał się uprzednio na tę właśnie okoliczność zniszczenia budynku na skutek pożaru, w ramach odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 3 czerwca 2019r. nr PD-01-3.3120.4.323164.2019.UK ustalającej Skarżącemu podatek od nieruchomości za 2018r. w kwocie 28.933,00 zł oraz w skardze do WSA w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 września 2019r., nr SKO.Pod./4140/977/2019, która została oddalona wyrokiem WSA w Krakowie z 30 stycznia 2020r. (I SA/Kr 1356/19). Od tego wyroku, żadna ze stron nie wniosła skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zatem wyrok ten stał się prawomocny (art. 170 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 240§1 pkt 5 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Wznowienie postępowania na podstawie art. 240§1 pkt 5 O.p. wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody muszą istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Z kolei przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Ta przesłanka w sprawie nie wystąpiła. Ustalona w judykaturze nowa wykładnia przepisów prawnych, która - gdyby była zastosowana w sprawie - spowodowałaby wydanie odmiennej decyzji nie jest podstawą do wznowienia postępowania w myśl art. 240§1 pkt 5 O.p., gdyż w tym przypadku nie mamy do czynienia ani z nowym dowodem, ani z nową okolicznością faktyczną. Stanowisko to było wielokrotnie wyrażane w orzecznictwie sądowym (np. wyroki NSA z dnia: 16 maja 1997r., III SA 1549/95; 19 marca 2003r., III SA 1463/01). Także w wyroku z dnia 25 listopada 2021r., II FSK 1001/21, NSA stwierdził, że wystąpienie powyższej przesłanki nie uzasadnia zmiana linii orzeczniczej. Należy mieć bowiem na uwadze, że istotą wznowienia postępowania jest usunięcie wad tego postępowania, które ujawniły się po tym, jak decyzja stała się ostateczna, a nie ponowna kontrola decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym z uwzględnieniem zmiany linii orzeczniczej. Argumenty związane w wadliwą przez organ interpretacją przepisów u.p.o.l. skarżący mógł podnosić w postępowaniu zwykłym. Określoną w art. 240§1 pkt 8 O.p. podstawę wznowienia (na którą powołano się w uzasadnieniu wniosku o wznowienie z dnia 13 stycznia 2023r.) należy odczytywać w taki sposób, że dopuszczalne jest wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną, jeżeli decyzja ta została wydana na podstawie przepisu, o którego niekonstytucyjności orzekł Trybunał Konstytucyjny i właśnie to orzeczenie Trybunału było bezpośrednią przyczyną eliminacji przepisu stanowiącego podstawę decyzji. W tym natomiast zakresie należy podnieść, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 24 lutego 2021r., sygn. akt SK 39/19 orzekł, że przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 upol, rozumiany w tern sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że: "W ocenie Trybunału przedsiębiorcy nie mogą być obciążani wyższą stawką podatku jedynie z powodu posiadania nieruchomości, które nie służą im do prowadzenia działalności gospodarczej. Opodatkowanie wyższą stawką podatku od nieruchomości gruntów lub budynków - niewykorzystywanych i niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej - wyłącznie ze względu na posiadanie ich przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą Trybunał uznaje za niezgodne z art. 64 ust. 1 Konstytucji." W wyroku tym wskazano, iż art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stanowi instrument służący celom innym niż fiskalne, będący nieproporcjonalnym obciążeniem podatkowym polegającym na nieodróżnianiu sytuacji podatkowej podatników posiadających nieruchomości, ale niewykorzystujących i niemogących ich wykorzystać do prowadzenia działalności gospodarczej oraz podatników wykorzystujących posiadane nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. Zastosowane kryterium "posiadania gruntu przez przedsiębiorcę" nie realizuje wyłącznie celu fiskalnego, przez co prowadzi do nieuzasadnionego konstytucyjnie naruszenia prawa do własności. Jednocześnie zaskarżonej regulacji nie można uzasadnić ochroną interesu publicznego, co prowadzi do wniosku, że nie są w tym przypadku spełnione przesłanki testu proporcjonalności. Tym samym zaskarżoną regulację Trybunał uznał za sprzeczną również z art. 31 ust. 3 oraz art. 84 Konstytucji. Nieproporcjonalność ingerencji w konstytucyjne prawo własności Trybunał upatruje w braku precyzyjnych kryteriów, poza samym posiadaniem nieruchomości przez przedsiębiorcę, pozwalających ustalić występowanie faktycznego lub potencjalnego związku gruntu lub budynku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zastosowanie wyższej stawki podatkowej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l.) wyłącznie na podstawie kryterium posiadania danej nieruchomości przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą stanowi nieproporcjonalną ingerencję w prawo do własności tych podmiotów. Podkreślenia w tym miejscu wymaga istotna okoliczność, a mianowicie to, że organy podatkowe, zbadały także czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie. W sprawie poddanej osądowi, nie został zachowany termin miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego do złożenia wniosku o wznowienie postępowania określony w art. 241§2 pkt 2 O.p. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lutego 2021r. sygn. akt SK 39/19 został opublikowany w Dzienniku Ustaw w dniu 3 marca 2021r. (Dz. U. z 2021r. poz. 401), tak więc złożenie wniosku w dniu 13 stycznia 2023r. nastąpiło z uchybieniem terminu 1 miesiąca od dnia wejście w życie wyroku w sprawie SK 39/19. Tymczasem wniosek o wznowienie, z powołaniem się na okoliczność wydania wyroku Trybunału z dniu 21 lutego 2021r., został złożony dopiero w dniu 13 stycznia 2023r. czyli z naruszeniem terminu o którym mowa w art. 241§2 pkt 2 O.p. W ocenie Sądu, organy prowadząc postępowanie wznowieniowe nie naruszyły przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji i podanych w niej motywów, stwierdzić należy, że ocena dowodów, jakiej dokonał w tej sprawie organ odwoławczy nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny i nie naruszała art. 191 O.p. Z kolei z art. 122 O.p. wynika, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zasada prawdy obiektywnej nakazuje organom prowadzącym postępowanie zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego tak, aby stan faktyczny sprawy ustalić zgodnie z rzeczywistością. Zasada ta ma zastosowanie także w postępowaniu wznowieniowym, ale - jak już wcześniej podkreślono - nie oznacza to, że w tym postępowaniu powinno nastąpić ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. Zebranie dowodów istotnych dla sprawy w ramach tego postępowania sprowadza się do badania, czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania określone w art. 240§1 O.p., a zatem ustalenie, czy przesłanki wznowieniowe wskazane we wniosku miały rzeczywiście miejsce, a nie ponowne kompleksowe zgromadzenie i ocena materiału dowodowego, które były podstawą do wydania decyzji ostatecznej. Nadto, wydając zaskarżoną decyzję organ działał na podstawie i w granicach prawa, nie naruszając przy tym zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie. Z tego względu niezasadne okazały się również zarzuty naruszenia art. 120 i art. 121§1 O.p. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje też, że odpowiada ono wymogom wynikającym z art. 210§4 O.p., czyniąc przy tym zadość zasadzie przekonywania sformułowanej w art. 124 O.p. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że skarżący wyraża w tym względzie inne zapatrywania. Podsumowując, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy podatkowe wskazanych w skardze przepisów prawnych. W tej sytuacji skargę należało oddalić jak bezzasadną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło