I SA/Kr 951/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "I" Sp. z o.o. w N. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "I" Sp. z o.o. w N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 rok postanawia : - wniosek oddalić - Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek "I" Sp. z o.o. w N. o zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie z dnia 19 lutego 2014 r., którym oddalono skargę Spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 kwietnia 2013 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 rok. Jest to już drugi wniosek o zwolnienie od kosztów sadowych złożony w niniejszym postępowaniu. Z pierwszego wniosku z dnia 28 czerwca 2013 r. (data stempla pocztowego) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz załączonych dokumentów wynikało, że Spółka zajmuje się wykonywaniem instalacji elektrycznych budynków i budowli. Kapitał zakładowy spółki wynosi 300.000 zł, a wartość jej środków trwałych obejmujących m.in. grunty, urządzenia techniczne, maszyny i środki transportu to 870.209,66 zł. W bilansie Spółki ujęte są również środki trwałe w budowie o wartości 1.085.363,05 zł. W roku 2012 "I" Sp. z o.o. w N. poniosła stratę w wysokości 330.922,34 zł przy przychodzie ze sprzedaży na poziomie 3.109.015,18 zł. W roku tym Spółka otrzymała ponadto dotacje w wysokości 366.000 zł. W roku 2011 przy porównywalnym przychodzie w wysokości 3.106.074,31 zł osiągnęła natomiast zysk w wysokości 10.116,99 zł. Strona skarżąca podała, że na rachunku bankowym w Banku PKO Bank Polski S.A. posiada środki w wysokości 549,65 zł. Kwota ta stanowiła saldo konta na dzień 31 maja 2013 r. W uzasadnieniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych Spółka podniosła, że ze względu na kryzys gospodarczy, recesję na rynku oraz egzekucję należności skarbowych Spółka znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, która uniemożliwia jej uiszczenie niezbędnych kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 26 lipca 2013 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie oddalił wniosek Spółki w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W sprzeciwie od tego postanowienia strona skarżąca podniosła, że w świetle toczącego się postępowania egzekucyjnego niezrozumiała jest sugestia zawarte w kwestionowanym rozstrzygnięciu co do sprzedaży części majątku trwałego celem pozyskania środków finansowych na koszty sądowe. Ponadto, Spółka podniosła, że nieistotny jest fakt wysokich przychodów w ostatnich latach obrotowych, bowiem wobec egzekwowania należności skarbowych i innych zaległości (wobec ZUS) brak jest wolnych środków finansowych na dodatkowe wydatki, tj. koszty sądowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu wniosku strony o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem z dnia 19 września 2013 r. odmówił zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd uznał, mając w szczególności na uwadze bardzo wysokie przychody Spółki oraz dysponowanie środkami trwałymi o znacznej wartości, że strona nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienie z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt II FZ 1053/13). Obecnie rozpatrywany wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony po wezwaniu Spółki do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Z jego uzasadnienia, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów wynika, że "I" Sp. z o.o. w N. w dalszym ciągu zajmuje się wykonywaniem instalacji elektrycznych budynków i budowli. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 300 000 zł. Według bilansu za 2013 r. wartość jej środków trwałych obejmujących m.in. grunty, urządzenia techniczne i maszyny, środki transportu, na koniec roku 2013r. wynosiła 677 953,52 zł. W bilansie ujęte zostały również środki trwałe w budowie, o niezmienionej od 2012r. wartości: 1 085 363,05 zł. Zgodnie z rachunkiem zysków i strat, zawartym w sprawozdaniu finansowym za 2013r. strona skarżąca osiągnęła w tym roku zysk netto w wysokości 58 550,63 zł. Z zeznania podatkowego CIT – 8 za rok 2013r. wynika natomiast, że dochód przedsiębiorstwa wyniósł 156 067,89 zł, przy przychodzie na poziomie 2 858 120,31 zł. Z kolei z deklaracji VAT – 7 za maj 2014r. wynika, że podstawa opodatkowania dostawy towarów tego podmiotu w kraju wyniosła 122 301 zł. Spółka podnosi ponadto, że spłaca zaległości podatkowe w wysokości ok. 20 000 zł miesięcznie oraz raty zaciągniętego kredytu w wysokości ok. 5 000 – 6 000 zł miesięcznie. Jej zaległe zobowiązania na rzecz ZUS za miesiąc marzec 2014r. wynoszą 15 000 zł, a zaległości w podatku od nieruchomości za kwiecień 2014r. stanowią ok.1 600 zł. Spółka posiada trzy konta w: ING Banku Śląskim S.A., PKO BP S.A. oraz Banku Spółdzielczym, na których na bieżąco odnotowywane są operacje, nierzadko opiewające na znaczne kwoty takie jak np.: 56 850 zł – transakcje z dnia 26 czerwca 2014r., odnotowana przez ING Bank Śląski S.A.; 25 000 zł – transakcja z dnia 10 czerwca 2014r., odnotowana przez ING Bank Śląski S.A.; 40 000 zł – transakcja z dnia 9 czerwca 2014r., odnotowana przez ING Bank Śląski S.A. Spółka podała, że na ma zdolności kredytowej, aby zaciągnąć dodatkowy kredyt na wniesienie opłaty sądowej. Nie ma również możliwości uzyskania pożyczki od osób prywatnych – w ubiegłym roku zostały wniesione przez udziałowców dopłaty do kapitału zapasowego, został także udzielona pożyczka dla Spółki przez jej udziałowca. Strona skarżąca wyczerpała możliwości dofinansowania z tego źródła. Podała także, że konieczność wygospodarowania środków na koszty sądowe skutkowałaby zmniejszeniem zatrudnienia i ostatecznie likwidacją jej działalności. Postanowieniem z dnia 10 października 2014 r. Referendarz sądowy w WSA w Krakowie wniosek Spółki o zwolnienie od kosztów sądowych oddalił. Wskazał, że odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku jest możliwa, jednakże wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności, mających wpływ na tę ocenę. W sprawie taka zmiana nastąpiła, jednak jej charakter bezsprzecznie przemawia za trafnością poprzednio zapadłych rozstrzygnięć. Nie stanowi więc podstawy do zmiany, w jakikolwiek sposób, stanowiska zaprezentowanego w tych rozstrzygnięciach. W sprzeciwie od powyższego postanowienia Spółka dodała, że posiada również zaległości (przeterminowane) w realizacji zobowiązań cywilnoprawnych, które na lipiec 2014 r. wynosiły: dla firmy M. – ok. 210 000 zł, dla firmy E. – ok. 150 000 zł oraz dla firmy S.– ok. 70 000 zł. Spółka podała także, że na dzień 28 maja 2014 r. poniosła stratę w wysokości 150 000 zł. Wskazała, że wyzbyła się już wcześniej środków trwałych, bez których może prowadzić działalność i pozostawiła przy sobie majątek niezbędny do prowadzenia działalności. Nie ma zatem możliwość spieniężenia środków trwałych bowiem równałoby się to zakończeniu działalności i likwidacji zakładu pracy. Dodatkowo wskazana w sprawozdaniu wartość majątku, w tym środków trwałych, jest wartością bilansową, nie zaś rynkową, która z uwagi na zużycie jest znacznie niższa. Spółka zwróciła także na uwagę na pominięcie w kwestionowanym postanowieniu okoliczności, że decyzją z dnia 2 lipca 2013 r. rozłożono Spółce spłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę na raty. Organ podatkowy uznał bowiem, że takiej pomocy należy udzielić Spółce, by mogła kontynuować swoją działalność utrzymując zatrudnienie i przysparzając środków budżetowych poprzez płacenie podatków, nawet w systemie ratalnym. Strona podkreśliła, że jej sytuacja finansowa jest wyjątkowo trudna. Jest to okres przejściowy, jednakże obecnie wymagający nadzwyczajnych środków ratunkowych (m.in. w postaci zwolnienia od kosztów sądowych). Zaznaczyła także, że instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Stanowisko Referendarza sądowego, że zaistniała zmiana okoliczności sprawy potwierdza słuszność wcześniejszych rozstrzygnięć w przedmiocie udzielenia prawa pomocy strona uznała za błędne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W zaistniałej sytuacji procesowej, ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych skarżącej Spółki należy uznać za żądanie zmiany wymienionego wyżej postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 września 2013 r. w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wskazana regulacja dotyczy zmiany okoliczności faktycznych sprawy, w zakresie uzasadniającym wydanie postanowienia o odmiennej treści niż to, które poprzednio w sprawie zapadło. Chodzi zatem o istotną zmianę, a więc w odniesieniu do takich okoliczności, które mają decydujące znaczenie z punktu widzenia przesłanek podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Podkreślenia wymaga, że złożenie przez stronę kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 p.p.s.a. Rolą sądu jest bowiem w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. postanowienia NSA 22 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 957/14, z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 282/12 – dostępne na stronie www.nsa.gov.pl). W tego typu sytuacjach nie jest więc możliwe dokonywanie odmiennych ocen kondycji finansowej strony na podstawie tożsamych elementów stanu faktycznego, tj. w oparciu o analogiczną do zawartej we wcześniejszym wniosku argumentację. W związku z tym, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie wskaże jakichkolwiek nowych okoliczności, bądź też podane przez niego fakty nie będą na tyle znaczące, aby mogły doprowadzić do odmiennych od dotychczasowych ocen, skorzystanie z art. 165 p.p.s.a. nie będzie możliwe. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należało, że skarżąca Spółka w złożonym powtórnie wniosku nie wskazała okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od poglądu wyrażonego w postanowieniu z dnia 19 września 2014 r. Z przedłożonych dokumentów wynika bowiem, że prowadzi ona działalność gospodarczą znacznych rozmiarów, a wysokość kapitału zakładowego skarżącej Spółki oraz wartość jej środków trwałych znacznie przewyższa nie tylko kwotę wpisu od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Z bilansu Spółki za 2013 r. wynika, że Spółka w przeciwieństwie do 2012 roku osiągnęła zysk w wysokości 58 550, 63 zł przy przychodzie ze sprzedaży na poziomie 2 775 356,96. Ponadto z analizy rachunków bankowych Spółki wynika, że cały czas na jej konta wpływają kwoty w różnych wysokościach, wielokrotnie przewyższających wysokość należnego wpisu od skargi kasacyjnej, który wynosi 750 zł. Oznacza to, że strona skarżąca mimo istniejących zobowiązań oraz zaległości publicznoprawnych prosperuje i podejmuje działalność zarobkową, a także odnotowuje wpływy. W orzecznictwie podnosi się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (postanowienie NSA z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt I FZ 244/11, LEX nr 898871). Sąd podkreśla także, że nie do zaakceptowania jest sytuacja, że Spółka reguluje swoje zobowiązania względem banku w kwocie znacznie przekraczającej wymagane na obecnym etapie postępowania koszty sądowe (rata kredytu w wysokości 5000-6000 zł miesięcznie), a domaga się przeniesienia tych kosztów na Skarb Państwa. Trudno w takiej sytuacji przyjąć, że aktualna sytuacja finansowana strony skarżącej nie pozwala na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, że podane przez stronę okoliczność nie uzasadniają zmiany uprzednio wydanego rozstrzygnięcia w sprawie prawa pomocy i nie dają podstaw do skorzystania z instytucji zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. W związku z tym Sąd odmówił modyfikacji swego poprzedniego postanowienia w tym przedmiocie i działając na zasadzie art. 165 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.