II SA/Kr 1030/12
WyrokWSA w Krakowie2012-11-28
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Krystyna Daniel, Ewa Rynczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, właściciel sąsiedniej nieruchomości, posiada przymiot strony w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, jeśli inwestycja może wpływać na jego nieruchomość poprzez odprowadzanie wód opadowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji architektoniczno-budowlanej przedwcześnie odmówiły skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu o wznowienie postępowania. Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego w zakresie odprowadzania wód opadowych, w szczególności zignorowanie informacji o wybetonowaniu terenu inwestycji i spływaniu wód na działkę skarżącego, mogło naruszyć jego interes prawny i uzasadniać jego status strony. W związku z tym uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Stan faktyczny
Skarżący K. L., właściciel działki sąsiedniej, domagał się uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przebudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego, argumentując, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość poprzez odprowadzanie wód opadowych na utwardzony teren i zalewanie jego budynku. Organy administracji odmówiły mu przymiotu strony, uznając, że jego działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. Po wznowieniu postępowania Starosta odmówił uchylenia decyzji ostatecznej, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Starosty. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Ewa Rynczak Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia 17 maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego K. L. kwotę 200,00 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Starosta decyzją z dnia 22 marca 2012 r., na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Starosty z dnia 16 marca 2011 r. znak: [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę i rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego jedn innego na działce o nr ewidencyjnym [...] w M. gmina M. "ponieważ orodz brak podstaw do jej uchylenia wynikających z art. 145 § 1 pkt 4 i polegających na występowaniu z wnioskiem w tej sprawie K. L. jako strony postępowania która nie brała w nim udziału bez własnej winy".
W uzasadnieniu organ podał, że w związku z wnioskiem K. L. o wznowienie ww. postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, postanowieniem z dnia 24 lutego 2012 r. wznowił postępowanie.
Organ ustalił, że K. L. jest właścicielem działki nr ewid. [...] w M., czyli nieruchomości sąsiadującej z działką na której usytuowany jest przebudowywany i rozbudowywany budynek. Wskazał, że zgodnie z przepisem art.28 ust.2 prawa budowlanego stronami postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę prawo budowlane są wyłącznie właściciele, użytkownicy wieczyści oraz zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Podstawę do uczestnictwa w charakterze strony w takim postępowaniu dają tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z konkretnego przepisu prawa.
Organ podał, że zgodnie z § 12 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, obszarem oddziaływania obejmuje się tę działkę lub działki, których granica jest w odległości mniejszej niż 3 m od ściany projektowanego budynku. Z tego też powodu przyjęto, że obszar oddziaływania obejmuje działkę o nr [...] w M., a nie obejmuje działki o nr [...]. Na projekcie zagospodarowania działki projektant określił odległość od granicy z działką nr [...] jako 3 m.
W § 28 ust. 2 w/w rozporządzenia określono, że " w razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych". Na str. 36 projektu w pkt. 5.1 projektant zamieścił informację: "odprowadzenie wód deszczowych powierzchniowo po terenie działki inwestora na teren nieutwardzony działki inwestora". Z tego powodu również brak podstaw do objęcia obszarem oddziaływania jakiejkolwiek działki sąsiedniej.
W odniesieniu do kwestii nasłonecznienia o której mowa w § 13 i 57 w/w rozporządzenia przyjęto, że takich ograniczeń nie ma, ponieważ budynek wnioskodawcy usytuowany ścianą w granicy z działką o nr ewidencyjnym [...], jest wzniesiony zgodnie z przepisami i nie posiada otworów okiennych w tej ścianie. Poprawność tak przyjętego założenia potwierdza fakt, że to zagadnienie nie było poruszane przez wnioskodawcę.
Również w odniesieniu do przepisów przeciwpożarowych nie stwierdzono, by któryś z nich skutkował powstaniem obszaru oddziaływania obejmującego działkę o nr ewidencyjnym [...] w M.. Przyjęte rozwiązania projektowe są pod tym kątem prawidłowe.
Powyższe upoważniło organ do oceny, że inwestycja polegająca na przebudowie i rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce o nr ewid. [...] w M. nie wywołuje ograniczeń w zagospodarowaniu działki będącej własnością K. L..
Nadto organ wyjaśnił, że kwestia zalewania ścian budynku mieszkalnego wnioskodawcy nie stanowi ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości. Natomiast jeżeli, w ocenie wnioskodawcy, prowadzone roboty odbiegają od udzielonego pozwolenia, to odpowiednie działania winien podjąć Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M..
Odwołanie od ww. decyzji wniósł K. L., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i "uznania go za stronę postępowania w trybie art. 138 § 1 pkt.2 kpa w sprawie zakończonej decyzją z dnia 16 marca 2011 r., znak: [...]". Zarzucił, że organ I instancji nie wziął pod uwagę aktualnego stanu prawnego i faktycznego oraz nie sprawdził, czy projekt budowlany jest zgodny z prawem. Podkreślił, że przysługuje mu przymiot strony postępowania, inwestycja oddziaływuje bowiem na jego nieruchomość. Nadmienił, że inwestor M. W. ma wybetonowany, czyli utwardzony teren wokół swojego budynku mieszkalnego. Przestrzeń między jej budynkiem mieszkalnym a odwołującego się jest także wybetonowana, a spadek wylewki jest skierowany na jego budynek mieszkalny. W związku z czym woda opadowa rozlewa się na całą szerokość przestrzeni między budynkami i zalewa ścianę jego budynku. Na tę utwardzoną (wybetonowaną) przestrzeń został skierowany wylot rynny znajdującej się na wschodniej ścianie budynku inwestora. Cały spad rynny od strony wschodniej został zrobiony w kierunku jego budynku mieszkalnego i tym samym woda płynie tylko do jednej rury spustowej, tej skierowanej na jego budynek. Powyższe świadczy w ocenie odwołującego się, że Starosta zatwierdził projekt budowlany niezgodny z prawem - przede wszystkim naruszający § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zalewanie posesji przez wody opadowe pochodzące z w/w inwestycji powoduje, że inwestycja oddziaływuje niekorzystnie na nieruchomość odwołującego się. Nadto wskazał, że budynek inwestora jest usytuowany pod kątem do granicy w związku z czym odległość na całej długości jest różna i nie wszędzie wynosi 3m, na jednym końcu budynku wynosi mniej niż 3 m. Do chwili obecnej nie zostały podjęte również żadne działania zmierzające do zamurowania okna lub wstawienia luksferów w jego miejsce. Na koniec odwołujący się wskazał, że doszło do naruszenia art. 10 kpa, gdyż nie umożliwiono mu końcowego zapoznania się z materiałem dowodowym.
Wojewoda decyzją z dnia 17 maja 2012 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że analiza akt sprawy wykazała poprawność działania organu I instancji. Wyjaśnił, że decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej nie stanowi rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Wydanie tej decyzji jest bowiem następstwem ustalenia przez organ braku podstaw wznowieniowych, co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy. Ustalenie to pozbawia bowiem organ możliwości przystąpienia do oceny decyzji dotychczasowej, a w szczególności oceny, czy zapadła ona z naruszeniem prawa.
Organ II instancji przytoczył treść art. 28 kpa i art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Wyjaśnił, że ograniczenia, które nie wynikają z przepisu prawa nie uzasadniają uznania danej osoby za stronę. Może ona mieć, w postępowaniu interes faktyczny, ale nie prawny. Sam fakt, że dany podmiot jest właścicielem, zarządcą lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością na której realizowana ma być inwestycja, nie jest wystarczającą podstawą do uznania, że podmiotowi takiemu przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę.
Organ I instancji przed wydaniem decyzji odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji, szczegółowo wyjaśnił, w jaki sposób ustalony został obszar oddziaływania, na podstawie którego określono katalog stron postępowania oraz wykazał dlaczego ustalono, że działka nr ewid. [...] stanowiąca własność skarżącego nie znalazła się w tym obszarze, a zatem dlaczego nie było podstaw do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji w tym zakresie.
Odnośnie podnoszonego zarzutu dotyczącego odległości budowlanego budynku od granicy z nieruchomością odwołującego się, organ II instancji wskazał, że zgodnie z załączonym do projektu budowlanego projektem zagospodarowania działki [...], odległość pomiędzy usytuowanym najbliżej granicy działki narożnikiem budynku inwestora, a tą granicą działki, wynosi 3 m. Projekt zagospodarowania działki sporządzony został na mapie poświadczonej za zgodność z oryginałem z mapą przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Dodał, że przedmiotowy projekt budowlany przewiduje podniesienie wysokości istniejących ścianek kolankowych i wykonanie nowej konstrukcji dachu, przez co wysokość budynku wzrośnie o 40 cm (wysokość do kalenicy). Jakkolwiek projekt budowlany wykonany został w nieprawidłowej skali, to fakt ten pozostaje bez wpływu na przedmiotowe orzeczenie.
W zakresie argumentów dotyczących niewypełnienia otworu okiennego w południowej ścianie budynku luksferami i odprowadzenia wód deszczowych Wojewoda wyjaśnił, że do kompetencji organów administracji architektoniczno-budowlanej należy jedynie ocena poprawności złożonej wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę dokumentacji, a kwestia ewentualnego wykonania prac niezgodnie z projektem budowlanym leży w kompetencjach organów nadzoru budowlanego.
K. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzucił naruszenie: art. 7, art. 10, art. 77, art. 28 kpa oraz art. 28 ustawy Prawo budowlane. W ocenie skarżącego, rozważenia wymaga również, czy organ nie dopuścił się naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 kpa.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zatwierdzony projekt nigdy nie pozwalał inwestorowi na odprowadzenie wód opadowi zgodnie z projektem, gdyż nie istnieje grunt nieutwardzony wokół budynku M. W., na który woda mogłaby być odprowadzona i samoczynnie wsiąkać w grunt. Nadmienił, że w dniu 7 listopada 2011 r. PINB przeprowadził kontrolę w czasie której stwierdził, że prace są prowadzone zgodnie z projektem, mimo, że wody opadowe były odprowadzone na utwardzony, wybetonowany grunt ze spadem skierowanym w kierunku budynku mieszkalnego skarżącego, jak również nie było zamurowane okno w południowej ścianie budynku.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).
Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).
Skarga jest zasadna.
Zaskarżona decyzja zapadła w wyniku wznowienia postępowania na podstawie art.145 § 1 pkt 4 kpa. W myśl tego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Stosownie do treści art.149 kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Organ zobowiązany jest do podjęcia takiego postanowienia wtedy , gdy strona wskazuje we wniosku o wznowienie ustawową podstawę wznowienia. Postanowienie to wywiera jedynie skutki procesowe (nie przesądza o bycie prawnym decyzji ostatecznej), natomiast ustalenie, czy przyczyny wznowienia rzeczywiście wystąpiły dokonywane jest dopiero po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 kpa (por. wyrok NSA z dnia 30.09.1999r IV SA 1532/97). Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz (po dokonaniu ustalenia, że przyczyny wznowienia rzeczywiście istnieją) co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania daje zatem organowi podstawę do rozpoznania dwóch połączonych ze sobą spraw, jednej dotyczącej przyczyn wznowienia oraz drugiej co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Organ administracji, po wznowieniu postępowania i po ustaleniu, że rzeczywiście istniała podstawa wznowienia, winien następnie ocenić, czy (przyjmując hipotetyczne założenie , że nie zapadła decyzja ostateczna kończąca postępowanie, które zostało wznowione) na gruncie przepisów obowiązujących w dniu wydawania decyzji dotychczasowej, zapadłaby w wyniku wznowienia postępowania decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Jeżeli jednak organ administracji ustali, że rzeczywiście nie istniała przyczyna wznowienia (np z wnioskiem wystąpił podmiot, nie będący w stroną), winien - zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - wydać decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej (por. wyrok NSA z dnia 7.01.2009 r. II OSK 1747/07, LEX nr 484887).
W postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją skarżący kwestionował ustalenie, że należąca do niego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji.
Wobec powyższego rozstrzygnięcie niniejszej sprawy sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy zasadnie organy obydwu instancji przyjęły, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty z dnia 16 marca 2011 r. znak: [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę i rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce o nr ewidencyjnym [...] w M. gmina skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony.
Pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym, o którym mowa w art. 28 kpa (każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek), zostało zawężone przez przepis art. 28 Prawa budowlanego. W przepisie tym pojęcie strony zostało zbudowane na enumeratywnym i wyczerpującym wyliczeniu podmiotów, którym przyznano ten status, a nie na ogólnej formule interesu prawnego w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Oznacza to, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę stronami, w rozumieniu art. 28 kpa., są osoby wymienione w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Tak więc inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu są stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, ponieważ postępowanie to dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku (por. wyrok NSA z dnia 28.03.2007 r., II OSK 208/06, ONSAiWSA 2008/1/12).
Stosownie do treści art. art. 3 pkt 20 prawa budowlanego przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.
W ugruntowanym już orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu winno nastąpić, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych. Tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym takie ograniczenia dają prawo właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w sprawie, której przedmiotem jest wydanie pozwolenia na budowę. Osoba taka może mieć w takim postępowaniu interes faktyczny, a nie interes prawny. Sam fakt, że dany podmiot jest właścicielem, zarządcą lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja nie jest wystarczającą podstawą do uznania, że podmiotowi takiemu przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z dnia 9.10.2007 r., II OSK 1321/06, LEX nr 347949; wyrok WSA w Warszawie z dnia 4.07.2006 r.,VII SA/Wa 121/06, LEX nr 243787; wyrok WSA w Warszawie z dnia 1.12.2005 r., VII S.A./WA 736/05 , Lex nr 196274; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18.11.2005 r., VII Sa/Wa 786/05, Lex nr 198955; wyrok WSA w Warszawie z dnia 20.06.2006 r., VII S.A./Wa 1454/05, Lex nr 214065).
W orzecznictwie podkreśla się również, że w sprawach o udzielenie pozwolenia na budowę organ, przy ustalaniu kręgu stron postępowania, nie może kierować się żadnym automatyzmem, gdyż nie jest możliwe sztywne i generalne określenie kręgu stron postępowania budowlanego. Obszar oddziaływania obiektu jest wyznaczany przez przepisy ustanawiające zakres interesu prawnego osób trzecich, który wymaga konkretyzacji i indywidualizacji oraz który należy uwzględniać przy projektowaniu i budowie obiektu. Takimi przepisami są m. in. przepisy dotyczące warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (por. wyrok NSA z dnia 21.02.2012 r., sygn. II OSK 2297/10, LEX nr 1138131).
Wreszcie, stwierdzić również należy, że (co podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 sierpnia 2008 r., sygn. II OSK 940/07, LEX nr 491284), w wyniku zmiany art. 35 Prawa budowlanego przez art. 1 pkt 28 lit. b ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r., do prawa budowlanego wprowadzono zasadę wyłącznej odpowiedzialności za projekt architektoniczno-budowlany projektanta oraz osoby sprawdzającej. Uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej, który prowadzi postępowanie w sprawie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, ewentualnie o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, zostały ograniczone wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Sprawdzanie zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zostało natomiast ograniczone do projektu zagospodarowania działki (art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego).
Przenosząc dotychczasowe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, skonstatować pozostaje, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ja decyzja organu I instancji wydane zostały przedwcześnie, bez należytego wyjaśnienia, czy skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu, którego dotyczył wniosek o wznowienie.
Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z treścią decyzji o ustaleniu warunków zabudowy (k.3 zatwierdzonego projektu budowlanego) zawarty został warunek, że odprowadzenie wód opadowych na terenie przeznaczonym pod przyszłą inwestycję nie może naruszać stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
W części opisowej projektu zagospodarowania działki (który organ budowlany ma obowiązek sprawdzić), będącego częścią projektu budowlanego dotyczącego inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie dachu istniejącego budynku mieszkalnego, znalazły się informacje: "urobek z mas ziemnych z wykopów fundamentowych i piwnic zostanie zagospodarowany na potrzeby wyrównania powierzchni gruntu", "gabaryt działki pozwala na uchwycenie wód opadowych z projektowanego budynku i powierzchni utwardzonych. Wody opadowe zostaną rozprowadzone po własnej nieruchomości bezpośrednio w grunt bez zakłócania obecnego układu stosunków wodno-prawnych", "budynek w zakresie posadowienia oraz ustalenia poziomu parteru został usytuowany w nawiązaniu do istniejącej konfiguracji terenu i nie przewiduje się niwelacji terenu a jedynie wyplantowanie terenu ziemią".
Organy nie zauważyły, że powyższe stwierdzenia nie były adekwatne do rodzaju projektowanej inwestycji.
Zgodnie z § 8 ust.2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (DZ.U. 2003.120.1133 z późn. zm.), obowiązującego w dniu wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, część opisowa projektu zagospodarowania działki powinna m.in. określać istniejący stan zagospodarowania działki oraz ukształtowanie terenu i zieleni w zakresie niezbędnym do uzupełnienia części rysunkowej projektu zagospodarowania działki lub terenu. Z kolei w myśl § 8 ust.3 rozporządzenia, część rysunkowa projektu zagospodarowania działki powinna m.in. określać obrys istniejących urządzeń budowlanych, wymiarów i wzajemnych odległości obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych, układ komunikacji wewnętrznej, układ określający sposób odprowadzania wód opadowych.
Znajdujący się k.20 projektu budowlanego rysunek planu zagospodarowania działki, poza obrysem istniejącego przebudowywanego budynku mieszkalnego, nie zawiera tych elementów. W legendzie rysunku kolorem szarym zaznaczono "dojazd dojście utwardzone", ale rysunek zagospodarowania działki elementu tego nie zawiera.
Pomimo tych nieprawidłowości, decyzją Starosty z dnia 16 marca 2011 r. znak: [...] projekt budowlany zatwierdzony został w całości.
Ustalając stan faktyczny we wznowionym postępowaniu organ I instancji w kwestii odprowadzania wód opadowych ograniczył się do podania, że na str. 36 projektu w pkt. 5.1 projektant zamieścił informację, że odprowadzenie wód deszczowych będzie następować powierzchniowo, po terenie nieutwardzonej działki inwestora, co skłoniło organ do przyjęcia oceny, że z tego powodu również brak podstaw do objęcia obszarem oddziaływania jakiejkolwiek działki sąsiedniej.
Zauważyć w związku z tym należy, że jeszcze przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę skarżący (pismem z dnia 11.02.2011 r. – k.5 akt administracyjnych) poinformował organ, że wody opadowe z dachu na skutek ukształtowania terenu od dawna zalewają jego budynek mieszkalny, a w piśmie z dnia 31.03.2011 r. (k.10) wyraźnie stwierdził, że cały teren wokół domu M. W. jest wybetonowany, przy czym spadek wylewki jest w stronę jego domu.
Organy obydwu instancji informacje te zignorowały. Bez ustalenia tych okoliczności przedwczesnym było stwierdzenie, że skoro "w § 28 ust. 2 rozporządzenia określono, że dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, a projektant podał, że odprowadzenie wód deszczowych odbywać się będzie właśnie w taki sposób, to skarżący nie ma przymiotu strony.
Wszak, gdyby podawane przez skarżącego informacje (fakt wybetonowania terenu działki potwierdziła M. W. na rozprawie przed sądem w dniu 29.12.1012 r.), to niewątpliwie fakt spływania wód opadowych z dachu przedmiotowej inwestycji na działkę skarżącego, odbywający się z naruszeniem w/w/ przepisu rozporządzenia, dawałby skarżącemu przymiot strony w postępowaniu.
Nadto, zwrócić należy uwagę, że stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 5 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Bez wątpienia nieprawidłowe (sprzeczne ze stanem faktycznym) określenie w projekcie zagospodarowania działki, że teren działki inwestora jest nieutwardzony, do takich okoliczności należy.
Rzeczą organu przy ponownym rozstrzyganiu sprawy będzie zastosowanie do skazanych wyżej ocen i wskazówek.
W oparciu o powyższe, na podstawie art.145 § 1 pkt lit.c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak punkcie I sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło