II SA/Kr 1191/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Beata Łomnicka Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lipca 2016 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. L. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 11.07.2016 roku, znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. umorzyło postępowanie odwoławcze. Powyższa decyzja zapadła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1208/13 po rozpoznaniu sprawy ze skargi W.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 14 czerwca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu usunięcia drzew, uchylił zaskarżoną decyzję. Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Pismem z dnia 24 maja 2005 r. P.L. zawiadomił Wójta Gminy D. o wycięciu przez W.C. drzew granicznych między działką [...], a działką nr [...] w miejscowości P. W dniu 9 czerwca 2005 r. W.C. oświadczył, że dokonał zabiegów pielęgnacyjnych przy drzewach, gdyż niezbędne było to do ich prawidłowego wzrostu. W sprawie została wydana decyzja Wójta Gminy D. z dnia 28 czerwca 2005 r. o umorzeniu prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie wycinki drzew. Postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem P.L . zostało przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. umorzone decyzją z dnia 17 października 2005 r. To zaś rozstrzygnięcie zostało uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 23 października 2007 r. (sygn. akt II SA/Kr 637/06). W ponowienie prowadzonym postępowaniu dopuszczono dowód z opinii biegłego celem ustalenia wieku wyciętych drzew. Mając na uwadze ten dowód oraz zeznania świadków, organ I instancji umorzył prowadzone postępowanie decyzją z dnia 9 lutego 2011 r. Wskazana decyzja została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. decyzją z dnia 14 czerwca 2011 r. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na tę decyzję została oddalona (wyrok z dnia 25 listopada 2011 r.; sygn. akt II SA/Kr 1519/11). W ponownie prowadzonym postępowaniu, decyzją z dnia 15 kwietnia 2013 r., znak: [...], Wójt Gminy D. odmówił nałożenia na W.C. kary z tytułu wycięcia drzew bez wymaganego zezwolenia. W uzasadnieniu organ podał, że przeprowadził w dniu 28 maja 2012 r. oględziny miejsc po wycince drzew. W wyniku oględzin potwierdzony został fakt, że na działce nr [...] dalej rosną drzewa (jesion, dąb, klon, jawor, leszczyna, czarny bez) i krzywy owocowe. W.C. oświadczył, że dokonał usunięcia odrośli i czyszczenia miedzy, by usunąć samosiewy (odrosty od pni głównych) i aby umożliwić prawidłowy wzrost drzew głównych. Organ podkreślił, że z oględzin sporządzono fotografie, na których widać, że drzewa są w dobrym stanie zdrowotnym, leszczyny "wybujały", zaś przy pniach drzew głównych widoczne są sczerniałe pniaki, po ściętych odroślach. Organ dał wiarę słuchanym w sprawie świadkom oraz zeznaniom W.C. , a także uznał, że sporządzona na potrzeby postępowania opinia biegłego specjalisty jest wiarygodna. Zdaniem organu I instancji z dowodów tych wynika, iż usunięte zostały odrosty drzew i był to zabieg pielęgnacyjny. Z oględzin przeprowadzonych kilka lat po tym zabiegu wynika, że na spornej działce dalej rosną drzewa i krzewy. W ocenie organu, nie znajdzie zastosowania w sprawie art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody. Odwołanie od tej decyzji wniósł P.L. , działający w sprawie, jako pełnomocnik A.L. . Wskazał, że okoliczność, iż W.C. nie wykonywał żadnych zabiegów pielęgnacyjnych przy spornych drzewach wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 października 2007 r. (sygn. akt II SA/Kr 367/06). Podkreślił także, iż usunięto 25 drzew, zaś 5 sztuk "ogołocono" z gałęzi. Decyzją z dnia 14 czerwca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy podał, że Wójt Gminy D. nie zastosował się w pełni do wskazówek zawartych w decyzji Kolegium z dnia 14 czerwca 2011 r., od której skarga została przez sąd administracyjny oddalona (wyrok o sygn. akt II SA/Kr 1519/11). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 14 czerwca 2013 r. wniósł W.C. , domagając się uchylenia tej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący powołał przepis art. 83 ustawy o ochronie przyrody i wskazał, że w sprawie nie można pomijać kwestii wykonywania prawa własności. Zgodnie ze wskazanym przepisem, jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem, do wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów dołącza się zgodę jej właściciela. Skarżący podkreślił, że nieuregulowany przebieg granicy powoduje, iż uzyskanie przez niego zezwolenia na usunięcie drzew - nie byłoby możliwe. Wskazano, że w przypadku drzew rosnących w pasie granicznym organ występuje do właściciela sąsiedniej nieruchomości o wyrażenie zgody dla wnioskodawcy. Takiej zgody, na pewno by nie uzyskał. W motywach wyroku z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1208/13 uwzględniającego skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podniósł, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. uzasadniając swoje rozstrzygnięcie zaakceptowało pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 1189/06, z którego wynika, iż podmiotem mającym interes prawny w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 88 ustawy o ochronie przyrody, a więc stroną takiego postępowania (art. 28 K.p.a.), może być wyłącznie posiadacz nieruchomości, który dopuścił się czynu, za który ustawodawca przewidział w tym przepisie karę. Kolegium wskazało, że właścicielem działki nr [...] w miejscowości P. jest W.C. . Jak wynika z akt sprawy, bezsporną okolicznością jest, że W.C. dokonał czynu opisanego we wskazanym wyżej art. 88 ustawy o ochronie przyrody (kwestią sporną była kwalifikacja prawna tego działania). Sąd zauważył, że Kolegium podzielając pogląd wyrażony we wskazanym wyżej wyroku sądu administracyjnego zakładający, iż stroną kontrolowanego postępowania jest wyłącznie sprawca, który dopuścił się czynu przeciwko przyrodzie, winno konsekwentnie przyjąć, że osoba wnosząca odwołanie od decyzji organu I instancji nie ma statusu strony. Mimo powyższego, Kolegium rozpoznało sprawę zainicjowaną odwołaniem wniesionym przez P.L. (pełnomocnika A.L.) , wydając ocenianą obecnie decyzję. Przedstawione okoliczności powodują, że decyzję organu II instancji jest nie tylko wewnętrznie sprzeczna, ale także wydana została bez zbadania i definitywnego przesądzenia legitymacji A.L. do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy D. z dnia 15 kwietnia 2013 r. Powyższe, w ocenie Sądu pierwszej instancji, czyni tę decyzję wadliwą i podlegającą uchyleniu stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Skarga kasacyjna od powyższego wyroku została oddalona wyrokiem NSA z dnia 3 grudnia 2015 roku, II OSK 877/14. Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. decyzją z dnia 11.07.2016 roku, znak: [...] umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu przytoczyło stan faktyczny sprawy oraz powołało się na motywy rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1208/13, wskazując że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. związane jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w w/w wyroku. Następnie przedstawiono teoretyczne poglądy odnośnie tego, jakiemu podmiotowi przysługuje przymiot strony w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 88 o ochronie przyrody i stwierdzono, że ponieważ W.C. jest zarówno sprawcą usunięcia drzew, jak również właścicielem nieruchomości, z której drzewa usunięto, to tylko jemu przysługuje przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu. Postępowanie odwoławcze zainicjowane przez A.L. któremu przymiot strony nie przysługuje, podlega zatem umorzeniu na podstawie art. 138 § 1 pkt. 3 kpa w zw z art. 28 kpa i art. 105 § 1 kpa. Skargę na powyższą decyzję wniósł A.L. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji w szczególności zarzucił naruszenie: -art. 7, art. 77 art. 80 kpa poprzez niepodjęcie przez organ działań niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym przebiegu granicy pomiędzy działką skarżącego i W.C. , co w konsekwencji doprowadziło do błedenego przyjęcia, ze W.C. dokonał wycięcia drzew i krzewów na nieruchomości stanowiącej jego własność; -art. 28 kpa w zw. z art. 83 ustawy o ochronie przyrody i art. 154 kc oraz 336 kc, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skarżący nie może być uznany za posiadacza miedzy granicznej położone pomiędzy działkami ewidencyjnymi nr [...] i [...] i w konsekwencji odmówienie mu przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. W myśl tego przepisu Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi wskazane w tym przepisach naruszenie prawa materialnego, lub przepisów postępowania. Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi oddala ją. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1208/13 nie został wyrażony pogląd, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Również NSA, który kontrolował w/w wyrok takiego jednoznacznego poglądu nie wyraził. Przyczyną uchylenia poprzedniej decyzji SKO były wewnętrzne sprzeczności i niewyjaśnienie, czy skarżącemu przymiot strony przysługuje, czy też nie. W końcowej części uzasadnienia WSA jednoznacznie stwierdził, że decyzja "organu II instancji jest nie tylko wewnętrznie sprzeczna, ale także wydana została bez zbadania i definitywnego przesądzenia legitymacji A.L. do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy D. z dnia 15.04.2013 r. Powyższe czyni tę decyzję wadliwą i podlegającą uchyleniu stosownie do art. 145 par. l pkt l lit c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. póz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako p.p.s.a.). Uchybienie to bowiem mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem nie można wykluczyć, iż wszechstronna i prawidłowa ocena podstaw legitymacji (występowania w charakterze strony postępowania) A.L. , doprowadziłaby do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy". Sąd także wskazał, że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27.11.2007 r. sygn. akt II SA/Kr 1189/06, wyrażony został pogląd, "że podmiotem mającym interes prawny w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 88 ustawy o ochronie przyrody, a więc stroną takiego postępowania (art. 28 K.p.a.), może być wyłącznie posiadacz nieruchomości, który dopuścił się czynu, za który ustawodawca przewidział w tym przepisie karę" (podkreślenie własne). Z powyższego wynika, że podmiot, który jest jedyną stroną postępowania prowadzonego na podstawie art. 88 ustawy o ochronie przyrody, to taki podmiot, który dopuścił się czynu i jednocześnie jest posiadaczem nieruchomości, z której drzewa usunięto. NSA w wyroku z dnia 3 grudnia 2015 roku, II OSK 877/14, powołując się m.in. na poglądy doktryny, sprecyzował że: "stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie usunięcia drzew i krzewów jest posiadacz nieruchomości, a jeżeli nie jest on jednocześnie właścicielem - to także jej właściciel, gdyż oboje mają interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. w toczącym się postępowaniu". Kwestia, kto jest posiadaczem oraz właścicielem nieruchomości, z której usunięto drzewa i krzewy nie została wyjaśniona i jak należy wnioskować z akt administracyjnych jest sporna. Tymczasem w ponownym postępowaniu organ powołując się na wiążący go wyrok WSA najpierw stwierdził, że "stroną kontrolowanego postępowania jest wyłącznie sprawca, który dopuścił się czynu" (podkreślenie własne- str. 4 uzasadnienia). Takie przeinaczenie cytatu i jednocześnie poglądu Sądu całkowicie wypaczyło jego sens. Następnie – bez przeprowadzania jakichkolwiek ustaleń – organ skonkludował, że właścicielem działki nr [...] w miejscowości P. jest W.C. który jest sprawcą czynu, a zatem tylko jemu przysługuje przymiot strony. O ile rzeczywiście nie budzi wątpliwości, że W.C. jest właścicielem działki nr [...] w miejscowości P. o tyle nie jest wyjaśnione czy drzewa i krzewy usunięto z tej działki, a nie z działki skarżącego o nr [...], które to działki ze sobą bezpośrednio graniczą. Ta okoliczność jest natomiast istotna na płaszczyźnie oceny, czy skarżącemu przysługuje w przedmiotowym postępowaniu przymiot strony. W opinii biegłego oraz w postanowieniu organu o jej dopuszczeniu, która to opinia została sporządzona dla innych celów niż ustalenie przebiegu granic w/w działek, jest mowa o drzewach granicznych. W aktach sprawy znajdują się mało czytelne szkice oraz mapa przedłożona przez przedstawiciela strony, która może mieć istotne znaczenie, a jako dowód w ogóle nie została przez organ oceniona. Ponadto z ustaleń organu I instancji wynika, że z działki nr [...] w ogóle nie usunięto drzew, a jedynie ich odrośle i że był to zabieg pielęgnacyjny. Jeśli zatem W.C. nie usunął żadnych drzew ze swojej działki, to nie jest wykluczone, że usunięte drzewa rosły na działce skarżącego. Okoliczności te w żadnym stopniu nie zostały wyjaśnione. Dlatego w ponownym postępowaniu organ ustali wszelkimi możliwymi dowodami, na której działce rosły drzewa i krzewy, będące przedmiotem niniejszego postępowania. Jeśli rosły one wyłącznie na działce W.C. organ umorzy postępowanie, ponieważ w takiej sytuacji skarżącemu nie będzie przysługiwał przymiot strony. Jeśli natomiast rosły one także lub wyłącznie na działce skarżącego, organ merytorycznie rozpozna odwołanie, stosując obowiązujące w chwili rozstrzygania sprawy przepisy. Mając powyższe na uwadze Sąd, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.