II SA/Kr 1224/16

Dnia 6 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 8 lipca 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi Skarżąca M. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 8 lipca 2016 r. (znak: [...]) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżąca zawarła we wniesionej skardze wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2017 r. Starszy Referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w następstwie czego skarżąca w dniu 30 stycznia 2017 r. (data prezentaty na dokumencie) wniosła sprzeciw od ww. postanowienia. Postanowieniem z dnia 10 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie Starszego Referendarza sądowego z dnia 3 stycznia 2017 r. oddalające wniosek M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 lutego 2017 r. pismem z dnia 20 lutego 2017 r. wezwano skarżącą do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zawierało prawidłowe pouczenia o skutkach nieuzupełnienia braków fiskalnych skargi w terminie. Opisane powyżej zarządzenie, zostało skutecznie doręczone w dniu 6 marca 2017 r. Niemniej jednak pomimo upływu zakreślonego terminu, skarżąca nie uiściła należnego od wniesionej skargi wpisu. Pismem z dnia 17 marca 2017 r. (data prezentaty na dokumencie) skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi wskazując przy tym, że w dniach od 19 lutego do 14 marca 2017 r. przebywała w sanatorium, na potwierdzenie czego załączyła zaświadczenie lekarskie ZUS ZLA. Ponadto w dniu 22 marca 2017 r. skarżąca uiściła wpis od skargi w kwocie 200 zł w kasie tut. Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei zgodnie z treścią art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z powyższych przepisów wynika zatem, że przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma charakter wyjątkowy i uzależnione zostało przez ustawodawcę od kumulatywnego spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, a jednocześnie niewystępowania przesłanek negatywnych. I tak, jedną z pozytywnych przesłanek przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w jego uchybieniu. Wymaga przy tym podkreślenia, że kryterium braku winy, jako przesłanki pozwalającej na przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można bowiem mówić dopiero wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dlatego też przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15, LEX nr 1643289). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione wymogi formalne, o których mowa w powołanych wyżej przepisach. Wniosek o przywrócenie terminu złożono bowiem z zachowaniem terminu. Z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego ZUS ZLA wynika bowiem, że w dniach od 19 lutego do 14 marca 2017 r., skarżąca przebywała w sanatorium w [...] i w okresie tym była niezdolna do pracy, natomiast przedmiotowy wniosek został przez nią złożony w dniu 17 marca 2017 r. (data prezentaty na dokumencie), a zatem w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Ponadto w dniu 22 marca 2017 r. skarżąca uiściła wpis sądowy od skargi. Niemniej jednak w ocenie Sądu, skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skarżąca nie podała bowiem żadnej przyczyny, która w sposób obiektywny i niezależny od jej woli, a zarazem wskazujący na dochowanie przez nią należytej staranności, uniemożliwiała jej uiszczenie wpisu w zakreślonym do tego terminie. W szczególności jako chybioną w tym zakresie należy uznać argumentację skarżącej, zgodnie z którą sam fakt przebywania w sanatorium stanowić ma wystarczającą przesłankę uzasadniającą przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że wyjazd do sanatorium sam w sobie nie może stanowić przeszkody do terminowego uiszczenia wpisu sądowego, zwłaszcza, w sytuacji kiedy skarżąca posiada wiedzę, iż może to uczynić w placówce pocztowej, bądź przelewem na rachunek bankowy sądu, a więc bez konieczności stawienia się w sądzie. Dodatkowo podkreśla się, że pobyt w sanatorium nie stanowi okoliczności, na którą strona nie miała wpływu lub której nie mogła przewidzieć, stąd też skarżąca powinna podjąć czynności gwarantujące właściwe prowadzenie jej spraw w czasie jej nieobecności, w tym m.in. możliwość odbierania korespondencji z sądu przez upoważnioną do tego osobę (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt I FZ 161/11, LEX nr 1082357; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt II FZ 1074/12, LEX nr 1282846 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt II OZ 123/17, LEX nr 2230556). Wskazać w tym miejscu należy, że z akt sprawy wynika, iż skarżąca wniosła skargę w dniu 10 września 2016 r., a więc od tego dnia powinna była liczyć się z możliwością otrzymywania korespondencji z Sądu oraz zachować odpowiednią staranność wymaganą od osoby będącej stroną postępowania sądowego. Dlatego też skarżąca, planując dłuższy pobyt poza miejscem zamieszkania, do którego niewątpliwie zaliczyć można wyjazd do sanatorium, powinna zadbać o to, by wskutek jej długiej nieobecności nie nastąpiły dla niej negatywne skutki procesowe związane, np. z upływem terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Nie bez znaczenia w przedmiotowej sprawie pozostaje również fakt, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż wezwanie do uiszczenia wpisu zostało odebrane w dniu 6 marca 2017 r. przez syna skarżącej M. M., upoważnionego do odbioru korespondencji, który z tym dniem przyjął na siebie obowiązek poinformowania skarżącej o treści wezwania. Od tego też dnia zaczął skutecznie biec termin do uiszczenia wpisu sądowego, który upłynął w dniu 13 marca 2017 r. Dlatego też zdaniem Sądu – wobec nieuprawdopodobnienia przez skarżącą, iż nie została ona poinformowana przez M. M. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi – należało uznać, że uchybienie terminowi miało w tym przypadku charakter zawiniony. Nieuwagi lub zaniedbania strony nie można bowiem kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 740/14, LEX nr 1502258). Dotyczy to również zaniedbań w wyborze osoby upoważnionej do odbioru korespondencji. Ponadto należy nadmienić, że – wbrew postanowieniom treści art. 87 § 4 p.p.s.a. – skarżąca wnosząc o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie uiściła równocześnie z wnioskiem należnego wpisu od skargi, a dokonała tego dopiero w dniu 22 marca 2017 r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.