II SA/Kr 1227/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Joanna Człowiekowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Dyrektora [...] w K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 11 września 2020 r., znak [...] w przedmiocie opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania w prawo własności postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu Dyrektorowi [...] w K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Dyrektor [...] w K. decyzją nr [...] z 4 marca 2020 r., znak [...], ustalił wysokość opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności za cały lokal [...] położony przy ul. M. na kwotę 1771,42 zł (w tym na T. Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Kancelaria Adwokacka T. Z. przypada opłata w wysokości 885,71 zł) płatną przez okres 33 lat licząc od dnia przekształcenia. Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania T. Z., decyzją z 11 września 2020 r., znak [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i ustalił wysokość rocznej opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności za udział wynoszący 16170/87774 części w nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka ewid. nr [...], obręb [...], jednostka ewid. [...], położonej w K. przy ulicy M., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], związany z własnością lokalu nr [...], objętego księgą wieczystą nr [...], na kwotę 1440,18 zł, którą dotychczasowi użytkownicy wieczyści - T. Z. oraz P. T. – zobowiązani są uiszczać na rzecz Skarbu Państwa – Agencji Mienia Wojskowego – stosownie do przysługujących im udziałów, tj. w kwotach po 720,09 zł, przez okres 33 lat, począwszy od 1 stycznia 2019 r. Dyrektor [...] w K. wniósł skargę na opisaną powyżej decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga – jako niedopuszczalna – podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. Do "innych przyczyn" niedopuszczalności zaliczyć należy m. in. wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot, tzn. taki, który z założenia nie może być skarżącym, podmiot, co do którego nie zachodzi potrzeba zbadania, czy posiada on interes prawny we wniesieniu skargi, ponieważ i tak w świetle obowiązujących przepisów nie jest on legitymowany do jej wniesienia. Podmiotem takim jest w szczególności organ, który rozpoznawał sprawę w postępowaniu administracyjnym (J.P. Tarno, w: R. Hauser (red.), System Prawa Administracyjnego, Tom 10, "Sądowa kontrola administracji publicznej", 2016, Legalis, § 42, teza 36-37). Stanowisko odmawiające legitymacji skargowej organowi administracji publicznej orzekającemu w sprawie należy uznać za utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2488/10, postanowienie NSA z 8 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 2550/16, postanowienie NSA z 5 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 321/19, postanowienie NSA z 23 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 1019/20, uchwała składu 7 sędziów NSA z 16 lutego 2016 r. sygn. akt I OPS 2/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnosi się w związku z tym, że powierzenie organowi kompetencji do orzekania w sprawie indywidualnej w formie władczej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez niego swego interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego. Dotyczy to również interesu jednostki samorządu terytorialnego reprezentowanej przez organ tej jednostki, który równocześnie właściwy jest do wydania decyzji. Akcentuje się również, że żaden przepis nie przyznaje uprawnienia organowi pierwszej instancji do przekształcenia się w określonej fazie postępowania z organu podejmującego władcze rozstrzygnięcie w podmiot kwestionujący to rozstrzygnięcie poprzez złożenie skargi, czy też sprzeciwu (por. postanowienie NSA z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 60/19). Zaakceptowanie możliwości złożenia skargi przez organ pierwszej instancji doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby w istocie dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie. Tymczasem prawo zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego zasadniczo służy jednostce pozostającej poza strukturami administracji publicznej, która realizując prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), żąda poddania kontroli sądowej działania lub zaniechania organu administracji publicznej. Skarżącym w przedmiotowej sprawie jest Dyrektor [...] w K., który – działając jako organ pierwszej instancji – wydał decyzję z 4 marca 2020 r. o ustaleniu wysokości opłaty przekształceniowej, od której T. Z. wniósł odwołanie do Wojewody [...], a organ odwoławczy tę decyzję uchylił. Nie może zatem ulegać wątpliwości, że w tej sytuacji Dyrektor [...] nie znajdował się wśród podmiotów legitymowanych potencjalnie do wniesienia skargi, zgodnie z art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a. Wobec powyższego skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono w punkcie 2 sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd zwraca stronie z urzędu wpis od pisma odrzuconego.