II SA/Kr 1294/16
WyrokWSA w Krakowie2018-12-17
Skład orzekający: Paweł Darmoń, Tadeusz Kiełkowski, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na podstawie którego wydano pozwolenie na budowę, stanowi podstawę do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie wznowienia postępowania, uwzględniając stan prawny istniejący w dacie orzekania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który stanowił podstawę wydania pozwolenia na budowę, jest istotną zmianą stanu prawnego, która uzasadnia uchylenie decyzji w trybie wznowienia postępowania i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W postępowaniu wznowionym należy uwzględnić stan prawny obowiązujący w dacie orzekania, a nie tylko stan z momentu wydania pierwotnej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę wydanego w 2015 r. na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Po wydaniu pozwolenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność uchwały uchwalającej ten plan, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny. W związku z tym wszczęto postępowanie wznowieniowe. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie jest stroną. Wojewoda uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu Starosta stwierdził naruszenie prawa i odmówił uchylenia decyzji. Wojewoda ponownie uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego i uwzględnienia prawomocnego wyroku NSA dotyczącego nieważności planu. Skarga spółki [...] Sp. z o.o. Sp. k. na decyzję Wojewody została oddalona przez WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi Firma A z siedzibą w Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia 9 sierpnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i odmowy uchylenia decyzji skargę oddala.
Starosta Nowosądecki decyzją nr [...] z 7 lipca 2015 r., znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. Sp. komandytowa w Ł. zatwierdził projekt budowlany i udzielił ww. spółce pozwolenia na budowę budynku usługowego (sklepu budowlanego) z częścią magazynową, zasilania energetycznego nn, zewnętrznej instalacji centralnego ogrzewania, komunikacji wewnętrznej z miejscami postojowymi, wagi samochodowej 50 T, kanalizacji deszczowej oraz przebudowę sieci wodociągowej, na działce nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym C., gmina Ł..
S. M., będący współwłaścicielem działki ew. nr [...], sąsiadującej bezpośrednio z działką nr [...], wystąpił do Starosty Nowosądeckiego z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ww. ostateczną decyzją Starosty z 7 lipca 2015 r., wskazując art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jako podstawę wznowienia postępowania.
Starosta Nowosądecki postanowieniem z 12 sierpnia 2015 r. znak: [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną ostateczną decyzją z 7 lipca 2015 r., a następnie decyzją z dnia 24 września 2015 r. znak [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane ("P.b.") odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia 7 lipca 2015 r. nr [...] uznając, że S. M. nie jest stroną postępowania i nie zaistniała przesłanka wznowienia.
S. M. wniósł od powyższej decyzji odwołanie.
Wojewoda decyzją z dnia 20 stycznia 2016 r. znak [...], na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 82 ust. 1 i ust. 3 P.b. oraz art. 138 § 2 k.p.a., uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Organ odwoławczy przesądził, że S. M. jest stroną postępowania, a w sprawie zachodzi przesłanka wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
[...] Sp. z o.o. Sp. k. w Ł. wniosła na wymienioną decyzję Wojewody skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 31 maja 2016 r., sygn. II SA/Kr 361/16 oddalił skargę.
Starosta Nowosądecki, po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z 12 kwietnia 2016 r. znak: [...] stwierdził, że zaskarżona decyzja Starosty Nowosądeckiego nr [...] z 7 lipca 2015 r. znak: [...] wydana została z naruszeniem prawa oraz odmówił uchylenia zaskarżonej decyzji Starosty Nowosądeckiego nr [...] z 7 lipca 2015 r. znak: [...] na skutek okoliczności zawartych w art. 146 § 2 Kodeks postępowania administracyjnego, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Od decyzji Starosty Nowosądeckiego z 12 kwietnia 2016 r. odwołał się S. M., wnosząc o jej uchylenie.
Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 9 sierpnia 2016 r., znak [...] na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 82 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zmianami) oraz na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, ze zmianami) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Uzasadniając to rozstrzygnięcie Wojewoda wskazał, że działając na podstawie art. 136 k.p.a., pismem z 16 czerwca 2016 r. zlecił przeprowadzenie przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego poprzez uzupełnienie zgromadzonego materiału dowodowego, na potrzeby postępowania wznowieniowego, w następującym zakresie:
1. Przedłożenie "wykresu linijki słońca" zgodnie z § 60 ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zmianami) zwanego dalej - Rozporządzeniem MI, w szczególności wyznaczenie cienia rzucanego przez projektowany obiekt na otoczenie w godz. od 7°° do 17°°. Wykres należy opracować w odpowiedniej skali, z uwzględnieniem wysokości budynków, precyzyjnie wskazując cień rzucany przez projektowany budynek na otoczenie w określonej godzinie, oraz zawierający przekroje pionowe. Powyższe opracowanie, powinno zostać podpisane przez projektanta tj. mgr inż. arch. J. O., a nie przez sprawdzającego mgr inż. arch. O. J., który zgodnie z art. 17 ustawy Prawo budowlane nie jest uczestnikiem procesu budowlanego. Ponadto zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 3) tej ustawy - do podstawowych obowiązków projektanta należy między innymi wyjaśnianie wątpliwości dotyczących projektu i zawartych w nim rozwiązań.
2. Odpowiedź na postanowienie Starosty Nowosądeckiego z 15 lutego 2016 r. znak: [...], zawarta w piśmie inwestora z 24 marca 2016 r. dotycząca przyjętych rozwiązań projektowych nie zawiera podpisu projektanta tj. mgr inż. arch. J. O., wobec czego należy pismo to uzupełnić o ten podpis.
3. Ponowne szczegółowe uzasadnienie przyjętej kategorii zagrożenia ludzi dla projektowanego obiektu usługowego z uwzględnieniem faktu, że zgodnie z projektem budowlanym, część magazynowa zajmuje ok. 70% powierzchni całego budynku usługowego. Odpowiedź zawarta w piśmie inwestora z 24.03.2016 r. nie zawiera tej informacji.
Powyższe wynika z art. 20 ust. 1 pkt 3) ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym do wyjaśnienia powyższych wątpliwości zobowiązany jest projektant.
Jednocześnie poproszono o zwrot całego materiału dowodowego wraz ze stanowiskiem Starosty w omawianej kwestii - organowi odwoławczemu, do rozpatrzenia zgodnie z kompetencjami, w wyznaczonym w piśmie terminie.
Odrębnie, pismem z 15 czerwca 2016 r. wystąpiono do Wójta Gminy Łącko o przesłanie kserokopii wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 kwietnia 2016 r. oddalającego skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie z 7 października 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1089/14 stwierdzającego nieważność Uchwały Rady Gminy Łącko z 12 lutego 2014 r. Nr 8/XXXIX/2014 (Dz.Urz.Małop.2014.1072) zatwierdzającej zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Łącko - Część "A". Wójt Gminy Łącko przesłał kserokopię wyroku.
Starosta Nowosądecki pismem z 15 lipca 2016 r. znak: [...], przesłał żądane dokumenty przedłożone przez inwestora, jednakże bez stanowiska Starosty, o czym była mowa w piśmie z 16 czerwca 2016 r. Także przedłożony "Wykres linijki słońca" nadal nie zawiera wysokości budynków, o czym była mowa w piśmie z 16 czerwca 2016 r., cyt. "Wykres należy opracować w odpowiedniej skali, z uwzględnieniem wysokości budynków, precyzyjnie wskazujący cień rzucany przez projektowany budynek na otoczenie w określonej godzinie, oraz zawierający przekroje pionowe."
Jednakże podstawową przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji z 12 kwietnia 2016 r. znak: [...], jest konieczność uwzględnienia - w ponownym rozpatrzeniu sprawy przez Starostę Nowosądeckiego - prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 kwietnia 2016 r. sygn. akt II OSK 3369/14, sprawy ze skargi kasacyjnej Rady Gminy Łącko, od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 7 października 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1089/14 stwierdzającego nieważność Uchwały Rady Gminy Łącko z 12 lutego 2014 r. Nr 8/XXXIX/2014 (Dz.Urz.Małop.2014.1072) zatwierdzającej zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Łącko - Część "A".
Z powyższego wynika, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, w związku z tym, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., zaskarżoną decyzję Starosty Nowosądeckiego z 12 kwietnia 2016 r. należało uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Opisaną wyżej decyzję Wojewody Małopolskiego zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie spółka [...] Sp. z o.o. Spółka Komandytowa. Skarżący zarzucił, że decyzję wydano z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 146 § 2 k.p.a. i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, określanej dalej jako "PB") - w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. Uchybienie tym przepisom skutkowało orzeczeniem przez organ II instancji w sposób kasatoryjny, podczas gdy w wyniku rozpoznania odwołania winna była zapaść decyzja utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie l-instancyjne. Powodem wadliwej decyzji Wojewody było uznanie, iż w ramach postępowania wznowionego należy uwzględniać stan faktyczno-prawny, który zaistniał dopiero po wydaniu decyzji kończącej postępowanie główne. Tymczasem bezwzględną regułą tego trybu nadzwyczajnego jest konieczność weryfikacji decyzji przez pryzmat okoliczności faktyczno-prawnych, które zachodziły najpóźniej w momencie zakończenia trybu zwykłego.
Zarzucono również, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 146 § 2 k.p.a., art. 138 § 2 k.p.a., art. 28 ust. 2 PB w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Wskazane przepisy naruszono, albowiem organ II instancji orzekł w sposób kasatoryjny, podczas gdy w wyniku rozpoznania odwołania winna była zapaść decyzja uchylająca rozstrzygnięcie l-instancyjne i umarzająca postępowanie wznowione w całości. Powodem błędnego orzeczenia Wojewody było uznanie, iż wyrok NSA z dnia 13/4/2016 r. (II OSK 3369/14) - prawomocnie przesądzający o nieważności częściowej zmiany planu miejscowego (objętej uchwałą Rady Gminy Łącko z dnia 12/2/2014 r., Nr 8/XXXIX/2014) - skutkuje niemożnością przyjęcia, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w istocie decyzji dotychczasowej. Tymczasem prawidłowa analiza następstw powyższego wyroku nakazywała zająć stanowisko, iż w nowoukształtowanym sądownie stanie prawnym sprawy nie jest możliwe ustalenie treści decyzji mającej zapaść w wyniku wznowienia postępowania. Niemożność ta jest następstwem braku planu miejscowego na obszarze, gdzie spółka [...] zrealizowała już inwestycję objętą pozwoleniem na budowę z dnia 7/7/2015 r.
W konsekwencji brak możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowego zamierzenia - wynikający z faktu jego ukończenia w sposób całkowicie zgodny z wymogami PB - skutkuje wystąpieniem trwałej/nieusuwalnej przeszkody blokującej wydanie w postępowaniu wznowionym decyzji merytorycznej. Winno to skutkować formalnym zakończeniem procedury, tj. umorzeniem postępowania wznowionego (art. 105 § 1 k.p.a.).
Zdaniem skarżącego organ odwoławczy wadliwie zastosował przepis art. 138 § 2 k.p.a. również i z tego powodu, że wbrew jego twierdzeniom spółka [...] przedłożyła dokumentację niezbędną do uzupełnienia materiału dowodowego sprawy. Nie było zatem podstaw, by z uwagi na niepełny zasób dowodów uchylać decyzję Starosty, zaś sprawę przekazywać do ponownego rozpatrzenia.
Skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie przez sąd - na zasadzie art. 105 § 3 PPSA - dowodu z dokumentu (z dnia 7/7/2015 r. - wraz z załącznikami) złożonego na wezwanie organu.
Wniesiono również o zasądzenie kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa radcowskiego) według norm przepisanych.
W dalszej części skargi zawarto wniosek o zawieszenie postępowania sadowoadministracyjnego do czasu rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej wniesionej od wydanego w niniejszej sprawie wyroku sygn. II SA/Kr 361/16.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie, jak również o oddalenie wniosku o zawieszenie postępowania.
Na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie do czasu rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku wydanego w sprawie II SA/Kr 361/18.
Zawieszone postępowanie zostało podjęte w dniu 17 października 2018 r.
W piśmie procesowym z dnia 7 grudnia 2018 r. skarżący wniósł uzupełnienie argumentów skargi. Wskazał, że Wojewoda Małopolski nie poczynił żadnych ustaleń w zakresie zgodności inwestycji z planem miejscowym w wersji z 2007 roku.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.
W dacie wydawania pozwolenia na budowę, którego dotyczy prowadzone obecnie postępowanie wznowieniowe tj. 7 lipca 2015 r. dla terenu inwestycji obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w wersji nadanej uchwałą Rady Gminy Łącko z dnia 12 lutego 2014 r. Nr 8/XXXIX/2014. Uchwała ta obejmowała wyłącznie teren działki nr dz. ew. [...]. Wprawdzie kilka miesięcy wcześniej tj. 7 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem sygn. II SA/Kr 1089/14 stwierdził nieważność tej uchwały, jednak wyrok był w dacie wydawania pozwolenia na budowę nieprawomocny.
Wyrok WSA w Krakowie stwierdzający nieważność uchwały planistycznej był wciąż nieprawomocny w dacie wydawania przez Starostę decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę tj. w dniu 12 kwietnia 2016 r. Uprawomocnił się następnego dnia - 13 kwietnia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną (sygn. II OSK 3369/14).
Decyzja o pozwoleniu na budowę opierała się między innymi na zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, którego nieważność stwierdził sąd administracyjny. Istotne jest, że była to tylko tzw. punktowa zmiana planu – po stwierdzeniu nieważności uchwały moc prawną odzyskały w odniesieniu do działki inwestycyjnej regulacje miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Łącko – Część "A", zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Łącko z dnia 28 lutego 2007 r. nr 11/2007.
Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy oceny, jaki wpływ ma prawomocny wyrok stwierdzający nieważność uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na wznowione postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Skutki stwierdzenia przez sąd administracyjny nieważności uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego zostały określone w art. 147 § 2 p.p.s.a., który stanowi: "Rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym".
Na tle tego przepisu ukształtowały się dwie linie orzecznicze dotyczące wadliwości rozstrzygnięć wydanych na podstawie tego rodzaju aktów prawa miejscowego.
W wyroku z dnia 25 maja 2012 r., sygn. II OSK 400/11 (opublikowanym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query Naczelny Sąd Administracyjny wyraził stanowisko, że "Stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w oparciu o postanowienia , której została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydanej bez podstawy prawnej". W jego uzasadnieniu wskazano: "Podstawowym wymogiem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego jest zgodność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu (art. 35 ust. 1 pkt 1 pr. bud.). W przypadku stwierdzenia nieważności uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, trudno mówić o zgodności zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę z planem miejscowym. Zważywszy zaś na fakt, że stwierdzenie nieważności rodzi skutki ex tunc, można zasadnie twierdzić, że takiej zgodności nie było nigdy, od początku wydania decyzji, gdyż jest to sytuacja jakby uchwały o miejscowym planie, której stwierdzono nieważność, nigdy nie było w obrocie prawnym, nigdy nie została podjęta przez radę gminy. Tym samym decyzja o pozwoleniu na budowę wydana w oparciu o plan miejscowy – uchwałę rady gminy, której następnie stwierdzono nieważność, w świetle art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest wydana bez podstawy prawnej".
Z kolei w wyroku z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. II OSK 1490/15 (również dostępnym w internetowej bazie orzeczeń) NSA w Warszawie stwierdził: "Sąd administracyjny nie jest uprawniony do stwierdzenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, z tego powodu, że stwierdzono nieważność planu miejscowego, na podstawie którego tę decyzję wydano". Uzasadniając ten pogląd NSA wskazał, że "W ocenie NSA rozpoznającego sprawę pojęcie to w przypadku art. 147 § 2 p.p.s.a. należy rozumieć w znaczeniu wąskim. (...) skoro w art. 147 § 2 p.p.s.a. mowa jest ogólnie o wzruszeniu rozstrzygnięć w indywidualnych sprawach, to w ocenie NSA, w przypadku, gdy chodzi o decyzje administracyjne, należy przez to rozumieć sankcje wzruszalności, a nie nieważności. Z powyższego wynika, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do stwierdzenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, z tego powodu, że stwierdzono nieważność planu miejscowego, na podstawie którego tę decyzję wydano".
Niezależnie od tego, który z powyższych poglądów się podzieli, z pewnością w postępowaniu wznowionym dotyczącym pozwolenia na budowę należy uwzględnić zmianę stanu prawnego polegającą na stwierdzeniu nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, będącego wcześniej podstawą do udzielenia pozwolenia na budowę. Nie można w żaden sposób zgodzić się ze skarżącym, iż "bezwzględną regułą tego trybu nadzwyczajnego jest konieczność weryfikacji decyzji przez pryzmat okoliczności faktyczno-prawnych, które zachodziły najpóźniej w momencie zakończenia trybu zwykłego". W myśl art. 149 § 2 k.p.a. "Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy". Z kolei art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej po przeprowadzeniu wznowionego postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. "Rozstrzyganie o istocie sprawy" obejmuje stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydawania orzeczenia. W przeciwnym wypadku należałoby przyjąć, że postępowanie wznowione ogranicza się wyłącznie do oceny wpływu przyczyny wznowienia na prawidłowość wydanej wcześniej decyzji ostatecznej.
Jak wskazuje M. Jaśkowska (Art. 149. W: Komentarz aktualizowany Kodeksu postępowania administracyjnego. System Informacji Prawnej LEX, 2018, teza V pkt 1 i 2) "W odniesieniu do przepisów prawa materialnego zasadą jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium postępowania zwykłego. Organ stosuje więc co do zasady te przepisy prawa materialnego, które obowiązują w chwili orzekania, chyba że istnieją przepisy intertemporalne (por. wyrok NSA z 22.05.2007 r., I GSK 1614/06, LEX nr 351085, zgodnie z którym wszczęcie postępowania w trybie wznowienia postępowania rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania zwykłego. W konsekwencji organ, wydając nową decyzję – po wznowieniu postępowania – powinien uwzględnić zmiany dokonane w regulacji prawnej). Zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z 30.11.2010 r., VII SA/Wa 1649/10, LEX nr 760030, istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą o istocie sprawy, wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana".
Podobne stanowisko zajmuje w komentarzu do art. 149 T. Kiełkowski (Art. 149. W: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wolters Kluwer, 2015, teza 8): "We wznowionym postępowaniu organ administracji nie będzie też związany ustaleniami faktycznymi, na podstawie których wydana była decyzja dotychczasowa, ani dokonaną ongiś oceną dowodów (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 lipca 2011 r., II SA/Gl 235/11, LEX nr 852983). Ograniczenie rozpoznania sprawy do granic, jakie zakreśla przyczyna wznowienia, nie zostało przewidziane w art. 149 § 2 i chyba nie jest to wynikiem niedopatrzenia ustawodawcy".
Podzielając powyższe rozważania, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przychyla się do stanowiska Wojewody Małopolskiego zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji, iż wyeliminowanie z obrotu prawnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w trakcie postępowania międzyinstancyjnego jest na tyle istotną zmianą stanu prawnego, że uzasadnia to wydanie decyzji kasatoryjnej.
Wbrew zarzutom skarżącego przedstawionym w piśmie z dnia 7 grudnia 2018 r. Wojewoda Małopolski był zwolniony z obowiązku badania zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym obecnie, bowiem przekraczałoby to granice uzupełniającego postępowania dowodowego określone w art. 136 k.p.a. i stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania. Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., który w dacie wydawania zaskarżonej decyzji brzmiał: "Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". Niewątpliwie ocena zgodności inwestycji z innym planem miejscowym niż pierwotnie może mieć wpływ na rozstrzygnięcie.
Skarżący prezentuje 3 wzajemnie wykluczające się wnioski, co do rozstrzygnięcia sprawy. Z jednej strony wskazuje, że "bezwzględną regułą tego trybu nadzwyczajnego jest konieczność weryfikacji decyzji przez pryzmat okoliczności faktyczno-prawnych, które zachodziły najpóźniej w momencie zakończenia trybu zwykłego", następnie wywodzi, że "w nowoukształtowanym sądownie stanie prawnym sprawy nie jest możliwe ustalenie treści decyzji mającej zapaść w wyniku wznowienia postępowania. Niemożność ta jest następstwem braku planu miejscowego na obszarze, gdzie spółka [...] zrealizowała już inwestycję objętą pozwoleniem na budowę z dnia 7/7/2015 r.", by w piśmie procesowym z 7 grudnia 2018 r. zarzucać, że Wojewoda Małopolski nie poczynił żadnych ustaleń w zakresie zgodności inwestycji z planem miejscowym w wersji z 2007 roku.
Żaden z prezentowanych poglądów nie może znaleźć aprobaty Sądu, który całkowicie podziela stanowisko organu odwoławczego zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Niewątpliwie zmiana stanu prawnego w zakresie aktu prawa miejscowego, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego musi zostać wzięta pod uwagę w toczącym się wznowionym postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Na obecnym etapie postępowania nie jest natomiast możliwe wskazywanie organowi I instancji, jakie konsekwencje ma dla niniejszej sprawy taka zmiana stanu prawnego. Ta kwestia musi zostać oceniona przez Starostę Nowosądeckiego przy kolejnym rozpoznawaniu sprawy i może podlegać weryfikacji w ewentualnym postępowaniu odwoławczym oraz sądowym.
Biorąc powyższe pod uwagę należało skargę oddalić, jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło