II SA/Kr 1374/12

WyrokWSA w Krakowie2013-04-03

Skład orzekający: Krystyna Daniel, Aldona Gąsecka-Duda, Jacek Bursa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może umorzyć postępowanie w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, jeśli zostało wydane ostateczne pozwolenie na użytkowanie obiektu, mimo że decyzja o pozwoleniu na budowę została uchylona przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może umorzyć postępowania w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, jeśli decyzja o pozwoleniu na budowę została uchylona przez sąd administracyjny, nawet jeśli wydano pozwolenie na użytkowanie. Uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę, a zwłaszcza wstrzymanie jej wykonania, czyni wadliwym postępowanie o pozwolenie na użytkowanie i nie pozwala na uznanie postępowania w sprawie odstępstw za bezprzedmiotowe. Organ powinien wznowić postępowanie dotyczące pozwolenia na użytkowanie i przeprowadzić postępowanie legalizacyjne.
Stan faktyczny
Skarżący K.K. domagał się merytorycznej oceny robót budowlanych wykonanych w sposób odbiegający od warunków pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie umarzały postępowanie w tej sprawie, uznając je za bezprzedmiotowe, głównie z uwagi na wydanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. Skarżący podnosił, że decyzja o pozwoleniu na budowę została uchylona przez WSA, a pozwolenie na użytkowanie zostało wydane z naruszeniem prawa, w tym wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędzia WSA Jacek Bursa Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 lipca 2012 r., nr [...], znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego K. K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. powiat grodzki decyzją z 27.01.2012 r. na podstawie art. 105 § 1 Kpa umorzył w całości z urzędu jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie realizacji rozbudowy budynku przy ul. [...] w K. w sposób odstępujący od warunków i ustaleń decyzji pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie administracyjne w sprawie realizacji rozbudowy budynku Zakładu Radiologii Centrum Onkologii, przy ul. [...] w K. na dz. nr [..] obr. [...] w sposób odstępujący od warunków i ustaleń decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z 17.07.2007 r. znak: [...] utrzymanej w mocy decyzją Wojewody z 21.09.2007 r. znak: [...] zostało wszczęte na wniosek K.K. z 17.12.2007 r. W dniu 17.09.2009 r. organ wydał w decyzję w której umorzył postępowanie administracyjne w sprawie jako bezprzedmiotowe, uznając, że przedmiotowa inwestycja realizowana była zgodnie z warunkami i ustaleniami decyzji pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 22.12.2008 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję PINB. W uzasadnieniu WINB wskazał, iż WSA wyrokiem z 29.07.2008 r sygn. akt II SA/Kr 1139/07 wyeliminował z obrotu prawnego decyzję Wojewody z 21.09.2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, co uzasadnia umorzenie postępowania w przedmiocie odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Ponieważ w czasie wydania decyzji wspomniany wyrok nie był prawomocny, a decyzja Prezydenta Miasta K. z 17.07.2007 r. o pozwoleniu na budowę pozostawała nadal w obrocie prawnym. Wobec powyższego w dniu 22.12.2008r. znak: [...] na wniosek inwestora została wydana decyzja o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie tego obiektu budowlanego. Organ badając wniosek inwestora ustalił, iż jest on złożony prawidłowo, ponieważ zgłoszony do użytkowania przedmiotowy budynek został wybudowany zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym pozostającą w obiegu prawnym ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę oraz w okresie ważności tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 11.05.2009 r. sygn. akt II SA/Kr 285/09 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 22.12.2008 r. i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji. W toku ponownie prowadzonego postępowania inwestor przedłożył prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20.11.2009 r. sygn. akt II OSK 1819/08 oddalający skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie z 29.07.2008 r., sygn. akt. II SA/Kr 1138/07. Organ podkreślił, że NSA w ww. wyroku w żaden sposób nie zakwestionował prawidłowości projektu budowlanego jak i rozwiązań technicznych w nim przedstawionych. Decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego wyłącznie z uwagi na naruszenie prawa procesowego. Następnie Prezydent Miasta K. decyzją z [...].12.2010 r. znak [...] umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Rozbudowa budynku Zakładu Radioterapii wraz z rozbudową wewnętrznych instalacji: wód. kań., co, wentylacji mechanicznej, klimatyzacji, gazów medycznych oraz przełożenie sieci infrastruktury technicznej: co, kanalizacji ogólnospławnej, elektrycznej", wykazując iż proces budowlany określony we wniosku z 24.05.2007 r. został w całości zrealizowany, a w obrocie prawnym pozostaje decyzja PINB nr [...] z 22.12.2008r. zezwalająca na użytkowanie obiektu budowlanego. Wojewoda decyzją z [...] 04.2011 r. znak[...] , utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W tak ustalonym stanie faktycznym organ stwierdził, że w odrębnym postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku Zakładu Radioterapii w dniu 10.12.2008 r. została przeprowadzona na podstawie art. 59a ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 55 pkt 1 i pkt 3 ustawy Prawo budowlane obowiązkowa kontrola budowy, która nie wykazała nieprawidłowości istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego ani innych warunków ustalonych w decyzji o pozwoleniu na budowę. Z uwagi na aktualnie brak istnienia w obrocie prawnym decyzji zatwierdzającej projekt budowlany nie ma możliwości prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Odwołanie w ustawowym terminie złożył K.K. , domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do organu l instancji bądź orzeczenia co do istoty. W uzasadnieniu odwołujący się wskazał, że nieprawdą jest, że mimo wydania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 29.07.2008 r., sygn. akt: II SA/Kr 1139/07 decyzja o pozwoleniu na budowę pozostawała w obrocie prawnym, albowiem wyrok ten nie był prawomocny. W punkcie 2 wyroku wskazano bowiem, że decyzja ta nie mogła być wykonywana. Tym samym organ nadzoru wydając pozwolenie na użytkowanie naruszył art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niewłaściwe było również wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w sytuacji gdy toczyło się postępowanie w sprawie odstępstw od zatwierdzonego pozwolenia na budowę. Podkreślił, że nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania albowiem powinno ono dotyczyć robót wykonywanych niezgodnie z pozwoleniem na budowę w czasie gdy ono jeszcze obowiązywało. W dalszej części odwołania przedstawiono argumenty mające świadczyć, w ocenie skarżącego, o zrealizowaniu inwestycji niezgodnie z udzielonym postanowieniem. Decyzją z [...] .07.2012 r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że przedmiotem postępowania było badanie zgodności wykonanych robót budowlanych z warunkami decyzji o » pozwoleniu na budowę decyzji Prezydenta Miasta K. z 17.07.2007 r. utrzymanej w mocy decyzją Wojewody z [...].09.2007 r. znak: [...] Wyrokiem z 29.07.2008r, sygn. II SA/Kr 1139/07 prawomocnym z dniem 20.11.2009r., WSA w Krakowie uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę dla przedmiotowej inwestycji, co oznacza, że bezprzedmiotowe jest prowadzenie postępowania w sprawie odstępstw od warunków i ustaleń takiej decyzji. W zmienionym stanie faktycznym postępowanie to stało się bezprzedmiotowe z przyczyn przedmiotowych. Organ II instancji podał również, że decyzją z 22.12.2008r. organ l instancji udzielił pozwolenia na użytkowanie obiektu. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego rozstrzygnęła kwestię zgodności wybudowanego obiektu budowlanego z przepisami prawa. Zatem skoro w stosunku do przedmiotowej rozbudowy właściwy organ orzekł o pozwoleniu na jego użytkowanie, to oznacza, iż swoją decyzją zalegalizował wszystkie dotychczas wykonane roboty budowlane. Wydanie pozwolenia na użytkowanie kończy etap budowy obiektu budowlanego, w związku z czym postępowanie wszczęte w związku z wnioskiem o zbadanie zgodności z prawem realizowanych robót stało się bezprzedmiotowe. W przedmiotowym postępowaniu organ jest związany decyzją o udzieleniu pozwolenia na budowę. K.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. , domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji, a także na podstawie art. 135 w zw. z art. 145 "§1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o stwierdzenie nieważności decyzji PINB w K. z 22.12.2008 r., znak: [...] o pozwoleniu na budowę jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 152 p.p.s.a. W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że organy nie zastosowały się do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z 11.05.2009 r. sygn. akt II SA/Kr 285/09. Wskazał, że zdaniem organów nadzoru można zrealizować budowę w ramach samowoli budowlanej w warunkach braku pozwolenia na budowę (wyrok II SA/Kr 1139/07), a następnie wydając decyzje o pozwoleniu na użytkowanie zalegalizować taki stan 'faktyczny, w międzyczasie umarzając postępowanie w sprawie samowoli budowlanej. Podkreślił, przy tym że wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie złożony przez inwestora dotyczył części obiektu, zatem organ orzekł ponad żądanie wniosku. W okresie od 29.07.2012 r. inwestor prowadził roboty budowlane-objęte uchyloną (wstrzymaną) decyzją o pozwoleniu na budowę, które następnie nazwano "robotami zabezpieczającymi". W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, póz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie Ppsa, sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i 3 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub naruszenie innych przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd ma możliwość uwzględnienia skargi także ze względu na inne uchybienia, niż podniesione przez stronę w skardze ponieważ sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 23.07.2012 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 27.01.2012 r. umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie realizacji rozbudowy budynku przy ul. [...] w K. w sposób odstępujący od warunków i ustaleń decyzji pozwolenia na budowę. Organy stanęły na stanowisku, że nie ma możliwości kontynuowania postępowania w przedmiocie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, w sytuacji gdy zostało już wydane ostateczne pozwolenie na użytkowanie. Przedmiotem bowiem postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę jest zgodność inwestycji z projektem. Z chwilą wydania tej decyzji postępowania toczące się w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane tracą rację bytu i jako bezprzedmiotowe podlegają umorzeniu. Podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia jest art. 105 § 1 kpa. Przepis ten przewiduje, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W orzecznictwie sądowym powszechnie wyrażane jest stanowisko, wedle którego bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Bezprzedmiotowość zachodzi więc wtedy gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania albo utraciła taki charakter w jego toku. Rozpatrując niniejszą sprawę sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, a to art.105 § 1 Kpa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, w przedmiotowym postępowaniu została również naruszona zasada ogólna postępowania administracyjnego wynikająca z art. 8 kpa tj. zasada zaufania obywateli do organów państwa, która nakłada na organy administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Analiza przedłożonych akt administracyjnych wskazuje, że inwestycja w postaci rozbudowy budynku Zakładu Radiologii Centrum Onkologii, przy ul. [...] w K. na dz. nr [...] obr.[...] została zrealizowana na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Prezydenta Miasta K. z 17.07.2007 r. znak: [...] utrzymanej w mocy decyzją Wojewody z 21.09.2007 r. znak: [...] . Decyzja ta została zaskarżona przez K.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z 29.07.2008 r. tut. Sąd uchylił ww. orzeczenia, określając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wyrokiem z 20.11.2009 r., sygn. akt II OSK 1819/08. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Wcześniej, bo już 17.12.2007 r. K.K. wniósł o wszczęcie postępowania w sprawie wykonywania robót budowlanych niezgodnie z projektem, wskazując na zaistniałe w jego ocenie odstępstwa. Postanowienie o wszczęciu postępowania na wniosek skarżącego zostało wydane w dniu 25.07.2008 r. W dniu 5.09.2008 r. skarżący przedłożył do organu kserokopię wyroku WSA z 29.07.2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1139/07. Z kolei na wniosek z 8.12.2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. udzielił inwestorowi pozwolenia na użytkowanie. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 6.01.2009 r. Prezydent Miasta K. decyzją z 17.12.2010 r. znak [...] umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego, wykazując iż proces budowlany został w całości zrealizowany, a w obrocie. prawnym pozostaje decyzja PINB nr [...] z 22.12.2008r. zezwalająca na użytkowanie obiektu budowlanego. Wojewoda decyzją z 18.04.2011 r. znak: [...] , utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Taki stan faktyczny, w ocenie organów orzekających w niniejszej sprawie, uzasadniał umorzenie postępowania. Organ II instancji uzasadniając zaskarżoną decyzję wskazał na dwie okoliczności tj. fakt uchylenia pozwolenia na budowę prawomocnym wyrokiem sądu, w konsekwencji czego bezprzedmiotowe jest prowadzenie postępowania w przedmiocie odstępstw od warunków i ustaleń takiej decyzji oraz wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, która w istocie oznacza "zalegalizowanie wszystkich dotychczas wykonanych robót budowlanych". W pierwszej kolejności należy wskazać, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, w myśl którego uchylenie przez sąd administracyjny decyzji o pozwoleniu na budowę (w części lub w całości) rodzi dla wydanej wcześniej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, konsekwencje wynikające z art. 145 § 1 pkt 8 Kpa w związku z art. 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (por. wyrok NSA z 13.07.2007 r., sygn. akt II OSK 1063/06, wyrok NSA z 10.06.2011 r. sygn. akt II OSK 492/11). W tym ostatnim wyroku sąd wskazał, że "istotą prowadzenia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest ustalenie, czy wybudowany obiekt może być użytkowany w sposób, który został określony w decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli decyzja wydana została w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Zatem norma ta wymienia jako przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego przypadek, w którym zachodzi potrzeba rozpoznania wpływu zmiany czy też uchylenia decyzji administracyjnej lub orzeczenia sądowego na bezpośrednio zależną od niego decyzję administracyjną. Chodzi tu o rozstrzygnięcie jakiejś sprawy lub pojedynczej kwestii zawartej w decyzji administracyjnej lub orzeczeniu sądowym wydanych w odrębnej i samodzielnej sprawie stanowiącej istotny fakt prawotwórczy w następnej, już innej sprawie administracyjnej w sytuacji, w której albo w ogóle nie mogłaby być wydana decyzja administracyjna, albo nie mogłaby być wydana decyzja administracyjna określonej treści bez stanu prawnego lub faktycznego ukształtowanego lub stwierdzonego wcześniejszym rozstrzygnięciem administracyjnym czy też sądowym innej - odrębnej sprawy. Zmiana bądź uchylenie decyzji administracyjnej lub orzeczenia sądowego powoduje, że od określonej daty albo upada istotny dla późniejszej sprawy fakt prawotwórczy, albo też zmienia się jego treść. W obu przypadkach jest podstawa do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej co do istoty." Zatem w sytuacji wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie na podstawie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, następnie uchylonej, przyjmuje się, że postępowanie poprzedzające wydanie pozwolenia na użytkowanie było wadliwe i wypełnia dyspozycję art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Podzielając w całości zaprezentowane wyżej stanowisko Sąd wskazuje, że w niniejsze} sprawie pozwolenie na użytkowanie zostało wydane już po nieprawomocnym wyroku orzekającym o uchyleniu decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę. Brak prawomocności wyroku nie oznacza, że nie wywoływał żadnych skutków prawnych, a zatem, że organ nadzoru był uprawniony dokonać oceny zgodności zrealizowanej inwestycji z zatwierdzanym decyzją z 17.07.2007 r. projektem budowlanym. Wydanie wyroku przez sąd l instancji nie skutkowało co prawda wyeliminowaniem decyzji z obrotu prawnego, nie można jednak twierdzić, że okoliczność ta jest bez znaczenia i możliwe było przeprowadzenie postępowania w przedmiocie udzielania pozwolenia na użytkowanie. Tym bardziej, ,że, jak już wcześniej wskazano, wykonanie zaskarżonej decyzji tj. pozwolenie na budowę zostało w ww. wyroku z 29.07.2008 r. wstrzymane na podstawie art. 152 p.p.s.a. W związku z powyższym przypomnieć należy, że stwierdzenie przez sąd, że decyzja nie podlega wykonaniu w trybie art. 152 p.p.s.a, oznacza, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający tę decyzję nie jest jeszcze prawomocny. Określenie w wyroku możliwości wykonania zaskarżonego aktu należy traktować jako równoznaczne z określeniem czy i w jakim zakresie zawieszona jest moc tego aktu (por. wyrok NSA W-wa z 18.05.2011 r., sygn. akt II GSK 550/10). Skoro więc zamieszczone zostało w wyroku wyrzeczenie o wstrzymaniu wykonania pozwolenia na budowę, to ta decyzja nie mogła stać się podstawą wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja WINB w K. o umorzeniu postępowania w sprawie istotnych odstępstw przy realizacji inwestycji, a nie decyzja o pozwoleniu na użytkowanie. Wbrew żądaniu skarżącego, postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie nie można, uznać za postępowanie prowadzone w granicach sprawy w rozumieniu art. 135 Ppsa, stąd Sąd nie ma kompetencji do jej uchylenia, czy też stwierdzenia nieważności. Jednakże dokonując kontroli decyzji o umorzeniu postępowania nie można stracić z pola widzenia faktu, że wadliwe działanie organu nadzoru w niniejszej sprawie pozbawiło skarżącego możliwości wykazania zaistniałego naruszenia prawa. Mimo bowiem, że sąd uwzględnił skargę K.K. na decyzję o udzieleniu pozwolenia na budowę i uchylił tę decyzję, jak również, że skarżący zainicjował postępowanie w przedmiocie realizowania inwestycji z odstępstwem do projektu, jego zarzuty pod kątem inwestycji nie zostały poddane merytorycznej ocenie sądu. Dodatkowo wypada zwrócić uwagę, że organ l instancji uzasadniając swoją decyzję nadmienił, że NSA w wyroku z 29.07.2008 r. w żaden sposób nie zakwestionował prawidłowości projektu budowlanego, jak i rozwiązań technicznych w nim przedstawionych, a decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego wyłącznie z uwagi na naruszenie prawa procesowego. W związku z tym wyjaśnić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 29.07.2008 r. sygn. akt II SA/Kr 1139/07 uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę z uwagi na naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Sąd wyraźnie zaznaczył, że nie jest możliwe ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, gdyż kontrola sądu w tym względzie może nastąpić dopiero po niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Skoro więc sąd odstąpił od oceny zatwierdzonego projektu budowlanego uznając, że jest to przedwczesne na typ etapie postępowania to nadużyciem jest twierdzenie, że nie została zakwestionowana prawidłowość rozwiązań projektowych, a uchylenie nastąpiło wyłącznie ze względu na uchybienia formalne. Kwestią tą nie zajmował się również Naczelny Sąd Administracyjny, który rozpatrywał jedynie zarzuty skargi kasacyjnej, które nie dotyczyły kwestii konkretnych rozwiązań projektowych. Na marginesie można wskazać, że w skardze kasacyjnej zarzucono m. in., że sąd l instancji bezpodstawnie zastosował art. 152 p.p.s.a., w sytuacji gdy inwestycja została już ukończona. W kontekście tego zarzutu sąd wskazał, że "proces inwestycyjny prowadzony w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę nie kończy się w momencie wzniesienia obiektu budowlanego. Przystąpienie do użytkowania takiego obiektu, jak wynika z przepisów art. 54-59 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r.,nr 256, póz. 1118 ze zm.) wymaga dokonania zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy i braku sprzeciwu tego organu, bądź uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie." Jednoznacznie więc wskazano, że wstrzymanie wykonania decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę było konieczne właśnie w związku z następny etapem realizacji inwestycji tj. wystąpienia o pozwolenie na użytkowanie. Nie ulega wątpliwości, że inwestor, który wybudował obiekt na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę, które następnie zostało wyeliminowane z obrotu, nie może być traktowany jak osoba, która budowała nie dysponując w ogóle pozwoleniem na budowę, a zatem nie ma do niego zastosowanie art. 48 ustawy prawa budowlanego. Jednak nie oznacza to, iż zrealizowana przez niego inwestycja nie podlega kontroli organów nadzoru budowlanego. W takiej sytuacji konieczne jest wdrożenie procedury określonej w art. 50 i 51 prawa budowlanego, przy czym przeprowadzenie odpowiedniego postępowania jest obowiązkiem, a nie uprawnieniem organu. Sąd podziela w całości stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wyrażone w wyroku z 7.03.2011 r., sygn. II SA/Kr 1216/10, gdzie stwierdzono, że "niedopuszczalna jest sytuacja, w której funkcjonuje obiekt dopuszczony do użytkowania na podstawie kontroli przeprowadzonej według nieistniejącego już wzorca (wyeliminowanego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę). Efekt takiej kontroli musi zostać zweryfikowany w odpowiednim postępowaniu, w ramach którego wytworzone winny zostać wzorce "zastępcze". W przeciwnym bowiem razie, w wypadku wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, nadzwyczajna (w tym Sądowa) kontrola decyzji o pozwoleniu na budowę byłaby pozbawiona jakiejkolwiek doniosłości prawnej. Bez względu na to, czy budowa jest lub nie jest zgodna z przepisami (bo nie z projektem który został wyeliminowany), o losie obiektu przesądzałaby wydana bez udziału innych, oprócz inwestora, stron (art.59 ust.7) decyzja o pozwoleniu na użytkowanie." Organ II instancji utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję nie dostrzegł uchybień jakich dopuścił się organ l instancji prowadząc postępowania dotyczące realizowanej rozbudowy. W szczególności nie wziął pod uwagę, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji oznacza, że skarżący, na skutek zaniedbań i wadliwego działania organu nadzoru budowlanego, jak również niewłaściwego prowadzenia postępowania przy wydaniu decyzji o udzieleniu pozwolenia, na budowę przez organ architektoniczno-budowalny, został pozbawiony możliwości sądowej, merytorycznej kontroli decyzji wydawanych w sprawie rozbudowy budynku Zakładu Radiologii Centrum Onkologii, przy u [...] w K. . Przyczyną takiego stanu rzeczy jest odstąpienie przez organ nadzoru budowlanego od ciążących na nim obowiązków wynikających z art. 81 i nast. ustawy z 7.07.2013 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2010, Nr 243, póz. 1623 ze zm.). Przepis art. 8 kpa, nakłada na organy administracji publicznej nie tylko obowiązek prawidłowego rozważenia stanu faktycznego i prawnego rozstrzyganej sprawy, lecz także obowiązek rozważenia skutków prawnych, które wywołują wszelkie ostateczne akty administracyjne, które funkcjonują w obrocie prawnym i pozostają w związku z podejmowanym rozstrzygnięciem w indywidualnej sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5.02.2008 r., sygn. akt II OSK 2005/06). W związku z powyższym Wojewódzki Inspektor Budowlany w K. winien wznowić z urzędu postępowanie zakończone ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie (art. 150 § 2 Kpa), a także nakazać przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego w trybie art. 50 i 51 prawa budowlanego, przy zapewnieniu skarżącemu oraz innym osobom posiadającym interes prawny czynnego udziału. Dodatkowo Sąd wskazuje, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania o pozwolenia na budowę jest inwestycja co do której wyeliminowaniu uległa decyzja o pozwoleniu na budowę, przepis art. 59 ust. 7 ustawy prawo budowlane nie ma zastosowania (np. wyrok NSA z 17.11.2011 r., sygn. akt II OSK 1626/10). Dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie l wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a. 11

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło