II SA/Kr 1500/15

PostanowienieWSA w Krakowie2016-02-18

Skład orzekający: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca majątek nieruchomy i akcje, mimo wskazania wysokich kosztów utrzymania związanych ze specjalną dietą, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Sąd uznał, że posiadanie przez skarżącego majątku nieruchomego (mieszkanie, udział w nieruchomości rolnej) oraz akcji giełdowych, które mogą generować pożytki lub stanowić zabezpieczenie kredytu, wyklucza przyznanie prawa pomocy w całości. Koszty utrzymania skarżącego nieznacznie przekraczały jego dochody, a jego sytuacja materialna nie kwalifikuje go do grupy osób najuboższych, dla których instytucja prawa pomocy jest przeznaczona.
Stan faktyczny
Skarżący A. S. złożył skargę na sposób załatwienia skargi dotyczącej kompetencji organów nadzoru budowlanego. Wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Referendarz WSA oddalił te wnioski, co skarżący zaskarżył, podnosząc argumenty dotyczące swojego stanu zdrowia i kosztów specjalnej diety. Sąd rozpoznał sprzeciw od postanowienia referendarza.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2016 r.

Pełny tekst orzeczenia

sygn. akt II SA/Kr 1500/15 Kraków, dnia 18 lutego 2016r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na sposób załatwienia skargi w przedmiocie kompetencji organów nadzoru budowlanego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1500/15 Kraków, dnia 18 lutego 2016r. UZASADNIENIE Niniejsza sprawa została wszczęta wskutek skargi A. S. na sposób załatwienia skargi w przedmiocie kompetencji organów nadzoru budowlanego przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.. Skarżący wnosił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 29 stycznia 2016r. oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. A. S. wniósł w terminie sprzeciw od powyższego postanowienia. Wskazał na swój stan zdrowia oraz związaną z nim specjalną dietę, która jest droga. Podniósł też argumenty, związane z istotą sprawy administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012r., poz. 270 – oznaczana dalej jako p.p.s.a.) - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż rozpoznając sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym- gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym- gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Na podstawie oświadczeń skarżącego i przedłożonych przez niego dokumentów referendarz ustalił, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie. Utrzymuje się z emerytury w kwocie 2600 zł oraz okazjonalnych dywidend w wysokości 50 zł. Skarżący posiada mieszkanie o pow. 30 m2 o wartości 200 000 zł oraz udział w wysokości ½ części w nieruchomości rolnej o pow. 1,40 ha. A. S. jest właścicielem akcji [...] w liczbie 532. Jako koszty utrzymania skarżący wskazał koszty ponoszone na mieszkanie 450 zł, media 100 zł, inne stałe koszty 100zł. Podaje również koszty diety w kwocie 2000 zł. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że posiadanie wolnego od obciążeń prawami osób trzecich majątku, szczególnie nieruchomości, w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazuje się przy tym, że majątek nieruchomy może przynosić potencjalne pożytki, a nadto służyć jako zabezpieczenie pożyczki albo kredytu, jeśli brak jest bieżących środków finansowych na ponoszenie określonych wydatków związanych z postępowaniem (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 lutego 2014r., sygn. akt II FZ 51/14, Lex Omega nr 1450605; z dnia 25 listopada 2013r., sygn. akt I OZ 1132/13, Lex Omega nr 1423878; z dnia 5 lipca 2013r., sygn. akt II OZ 536/13, Lex Omega nr 1346584; z dnia 7 maja 2013r., sygn. akt II OZ 336/13, Lex Omega nr 1319050; z dnia 17 kwietnia 2013r., sygn. akt II GZ 176/13, Lex Omega nr 1310098; z dnia 8 listopada 2012r., sygn. akt I OZ 826/12, Lex Omega nr 1247208). Referendarz słusznie dostrzegł, że A. S. posiada majątek w formie mieszkania oraz nieruchomości rolnej, który zawsze może posłużyć jako zabezpieczenie kredytu czy pożyczki, czy też przynosić pożytki, szczególnie w sytuacji, gdy nie jest on obciążony prawami osób trzecich, a jego właścicielowi brakuje bieżących środków finansowych. Dodatkowo zauważyć należy, że wskazane przez skarżącego wydatki jedynie nieznacznie przekraczają kwotę jego miesięcznych dochodów. Ponadto skarżący posiada akcje [...]. W dniu rozpoznawania sprzeciwu przez Sąd kurs giełdowy tych akcji wynosił ok. 24,70 zł, co oznacza, że wartość posiadanych przez skarżącego akcji sięga ok. 13 000 zł. Jak słusznie zauważa się w orzecznictwie, celem instytucji prawa pomocy, która w istocie oznacza dofinansowanie strony postępowania przez Skarb Państwa, jest zagwarantowanie prawa do sądu osobom najuboższym, znajdującym się w wyjątkowo złej sytuacji materialnej, które całkowicie nie są w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt II FZ 220/11, Lex Omega nr 821421; podobnie w postanowieniu z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OZ 376/14, Lex Omega nr 1460182). Skarżący niewątpliwie do osób najuboższych nie należy, stąd też wniosek o przyznanie prawa pomocy nie mógł zostać uwzględniony. Zaskarżone postanowienie odpowiada zatem prawu, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał je w mocy, za podstawę biorąc art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło