II SA/Kr 1556/25
WyrokWSA w Krakowie2026-02-05
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Monika Niedźwiedź, Sebastian Pietrzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo stwierdził trwałe wyłączenie gruntu z produkcji rolnej bez zezwolenia i nałożył opłatę sankcyjną, opierając się na danych z ewidencji gruntów i budynków, mimo twierdzeń strony o faktycznym wykorzystaniu jedynie części działki i tymczasowym charakterze niektórych obiektów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo stwierdziły trwałe wyłączenie gruntu z produkcji rolnej bez wymaganego zezwolenia, opierając się na danych z ewidencji gruntów i budynków, które są wiążącą podstawą orzekania w takich sprawach. W przypadku stwierdzenia faktycznego wyłączenia gruntu z produkcji rolnej bez uprzedniego zezwolenia, organ ma obowiązek zalegalizować ten stan post factum, nakładając odpowiednie opłaty, co zostało prawidłowo uczynione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Starosty Miechowskiego o stwierdzeniu trwałego wyłączenia gruntu z produkcji rolnej bez zezwolenia i nałożeniu opłaty sankcyjnej. Strona skarżąca kwestionowała ustalenia organów co do powierzchni faktycznie wyłączonego gruntu oraz charakteru niektórych obiektów (garaż blaszak). Organy oparły swoje rozstrzygnięcie na danych z ewidencji gruntów i budynków, które wykazywały zmianę użytkowania całej działki na cele mieszkaniowe, podczas gdy zezwolenie obejmowało jedynie część.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2026 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 października 2025 r. znak: SKO.Rol/4172/16/2025 w przedmiocie trwałego wyłączenia bez zezwolenia gruntu z produkcji rolnej skargę oddala.
Przedmiotem skargi A. K. – M. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 października 2025 roku, znak: SKO.Rol/4172/16/2025 utrzymująca w mocy decyzję Starosty Miechowskiego z dnia 16 października 2024 r. znak RGR.6124.1.47.2024 r. w sprawie trwałego wyłączenia bez zezwolenia z produkcji rolnej, gruntu stanowiącego użytki rolne RIIIa, o pow. 0.0790 ha, gruntu z działki nr [...], obręb G., gmina G., w części nieobjętej decyzją zezwalającą Starosty Miechowskiego znak RGR.6124.50.2020 z dnia 24.07.2020 r pod wykonanie utwardzonego wjazdu i dojścia do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, parkingu utwardzonego kamieniem, oraz garażu blaszaka, którą (1) zezwolono sprawcy wyłączenia - właścicielce nieruchomości A. K. M. na trwałe wyłączenie z produkcji rolnej gruntu stanowiącego użytki rolne Rllla o pow. 0,0790 ha, na działce nr [...], obręb G., gmina G. pod wykonane utwardzenie: wjazd i wejście do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, utwardzony parking na samochody osobowe oraz zagospodarowanie całej działki budowlanej nr [...] w G. na cele mieszkaniowe i (2) nałożono na A. K.-M. obowiązek uiszczenia jednorazowej opłaty (należności podwyższonej o 10 % z tytułu wyłączenia z produkcji rolnej gruntu rolnego w klasie RIIIa o powierzchni 0,0790 ha pod istniejącym wjazdem i wejściem do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, parkingiem na samochody osobowe oraz zagospodarowaniem nieruchomości nr [...] w celu mieszkaniowym w wysokości 91,21 zł (słownie wartość: dziewięćdziesiąt jeden złotych i 21 groszy) płatnej w terminie 60 dni od daty uprawomocnienia niniejszej decyzji.
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach.
Po rozpoznaniu wniosku A. K. z dnia 17 czerwca 2020 roku Starosta Miechowski decyzją z dnia 24 lipca 2020 roku, znak: RGR.6124.50.2020 zezwolił na wyłączenie gruntów mineralnych z produkcji rolnej w łącznej powierzchni 0,0457 ha w tym z działki nr [...] powierzchnia 0,0303 ha w kasie R IIIa oraz z działki nr [...] powierzchnia 0,0154 ha w klasie R IIIa położonych w obrębie G. w gminie G. (k. 3 a.a.).
Powyższa była stała się ostateczna.
Wnioskiem z dnia 15 maja 2024 roku A. K. – M. zwróciła się do Starosty Miechowskiego o zezwolenie na wyłączenie z produkcji rolnej gruntu o pow. 330,94 m2 stanowiącego użytki rolne klasy R IIIa o powierzchni 330,94 m2 z działki nr [...] w gminie G. niezbędnego pod budowę budynku jednorodzinnego.
Za pismem z dnia 17 maja 2024 roku A. K. – M. wycofała swój wniosek z dnia 15 maja 2024 roku w związku z czym Starosta Miechowski decyzją z dnia 23 maja 2024 roku umorzył postępowanie (k. 13 a.a.).
Następnie wnioskiem z dnia 23 lipca 2024 roku A. K. – M. zwróciła się do Starosty Miechowskiego o zezwolenie na wyłączenie z produkcji rolnej gruntu o pow. 87,17 m2 stanowiącego użytki rolne klasy R IIIa o powierzchni 87,17 m2 z działki nr [...] w gminie G. niezbędnego pod budowę budynku jednorodzinnego (k 14 a.a.).
Po rozpoznaniu wniosku Starosta Miechowski decyzją z dnia 27 sierpnia 2024 roku, znak: RGR.6124.84.2024 odmówił udzielenia zezwolenia na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej zaliczonych do użytków rolnych klasy RIIIa o powierzchni 00087 ha w obrębie działki nr [...] w gminie G. niezbędnego pod budowę budynku jednorodzinnego (k. 18 a.a.).
W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie dotyczącej wyłączenia gruntów z produkcji rolnej dla działki nr [...] była już wydana decyzja Starosty Miechowski decyzją z dnia 24 lipca 2020 roku, znak: RGR.6124.50.2020. Ponadto organ wskazał, że wnioskowane do wyłączenia grunty pod projektowany budynek mieszkalny jednorodzinny na działce nr [...] obręb G. w gm. G. zostały wyłączone niezgodnie z treścią decyzji Starosty Miechowskiego z dnia 24 lipca 2020 roku, znak: RGR.6124.50.2020. W tym stanie organ odmówił wyłączenia gruntów rolniczych z produkcji rolnej.
Następnie w dniu 20 września 2024 roku Starosta Miechowski wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej działki o nr ewidencyjnym [...] położonej w obrębie G. gmina G. (k. 24 a.a.).
Decyzją z dnia 16 października 2024 roku, znak: RGR.6124.1.47.2024 Starosta Miechowski (1) stwierdził, że użytki rolne zaliczone do klasy RIIIa o pow. 0.0790 ha wchodzące w skład działki nr [...] w miejscowości G. gmina G. zostały w części nieobjętej decyzją zezwalającą z dnia 27 lipca 2020 roku trwale wyłączone z produkcji rolniczej pod wykonanie utwardzonego wjazdu i dojścia do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, parkingu utwardzonego kamieniem, oraz garażu blaszaka przez A. K. – M. bez decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej. Ponadto (2) zezwolono A. K. – M. na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów mineralnych stanowiącego użytki rolne Rllla o łącznej pow. 0,0790 ha, na działce nr [...], obręb G., gmina G. pod wykonane utwardzenie: wjazd i wejście do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, utwardzony parking na samochody osobowe oraz zagospodarowanie całej działki budowlanej nr [...] w G. na cele mieszkaniowe i (3) nałożono na A. K.-M. obowiązek uiszczenia jednorazowej opłaty (należności podwyższonej o 10 %) z tytułu wyłączenia z produkcji rolnej gruntu rolnego w klasie RIIIa o powierzchni 0,0790ha pod istniejącym wjazdem i wejściem do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, parkingiem na samochody osobowe oraz zagospodarowaniem nieruchomości nr [...] w celu mieszkaniowym w wysokości [...] zł (słownie wartość: [...]) płatnej w terminie 60 dni od daty uprawomocnienia niniejszej decyzji, a także (4) ustalono opłatę roczną z tytułu trwałego wyłączenia z produkcji rolnej części gruntu określonego w pkt. 2.
W uzasadnieniu organ wskazał, że wszczął postępowanie w trybie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 82), gdyż ustalił, że grunty rolne o powierzchni 0,0790ha na części działki nr [...] obręb G. w gm. G. zostały wyłączone niezgodnie z treścią decyzji Starosty Miechowskiego z dnia 24.07.2020r. znak: RGR.6124.50.2020 - o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej, które powinno było pozostać bez utwardzenia. Wyjątek zgodnego z ww. decyzją stanowi budynek mieszkalny jednorodzinny wraz z częścią infrastruktury towarzyszącej na przedmiotowej działce. Pozostałe grunty orne utwardzone kamieniem, parking na samochody osobowe oraz wykonany garaż blaszak zostały samowolnie wyłączone z produkcji rolnej poprzez zagospodarowanie działki budowlanej w celu mieszkaniowym.
Okoliczności te potwierdzają dokumenty znajdujące się w aktach sprawy Zawiadomienie o zmianie z dnia 18.07.2024 r. "Inwentaryzacja powykonawcza obiektu budowlanego dz. [...]", wykazu zmian ewidencyjnych dla działki nr [...], informacji o działce oraz szkicu wynika, że cała działka przekwalifikowana została na tereny mieszkaniowe oznaczone literą B zgodnie z prowadzoną przez starostę ewidencją gruntów i budynków.
Z pozyskanego wykazu zmian w ewidencji gruntów z 09.07.2024r., wynika, że dla działki nr [...] obręb G. w gm. G., zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy (symbol Bp o powierzchni — 0,0306ha) oraz grunty orne (symbol RIIIa o powierzchni — 0,0787ha) zostały zmienione na tereny mieszkaniowe (symbol B o powierzchni — 0, 1093ha).
Starosta Miechowski wskazał również, że do postępowań dotyczących wyłączenia gruntu z produkcji wiążące są zapisy w ewidencji gruntów i budynków, zaś działka nr [...] położona w G. była w części zaliczona w operacie ewidencji gruntów i budynków do użytków rolnych klasy RIIIa, zatem stanowiła grunty rolne w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych. Wniosek Odwołującej został złożony 23.07.2024r o wyłączenie gruntów z produkcji rolnej pod budowę budynku mieszkalnego został złożony zakończeniu inwestycji złożony po zakończeniu inwestycji. W decyzji opisano szczegółowo wyliczenie i sposób wyliczenia należnych opłat.
Odwołanie od tej decyzji wniosła A. K. – M.
Po rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 7 października 2025 roku, znak: SKO.Rol/4172/16/2025 utrzymało w mocy decyzję Starosty Miechowskiego z dnia 16 października 2024 r.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że przedmiotowe postępowanie w sprawie wyłączenia z produkcji rolnej gruntu na działce nr [...] w G. zostało wszczęte przez Starostę Miechowskiego 20.09.2024 r. z urzędu. Dotyczy ono działki nr [...] w G. o pow. 0,1903 ha zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym wraz z infrastrukturą towarzyszącą bez decyzji zezwalającej na takie wyłączenie. Podstawą wszczęcia postępowania z urzędu stała się dokonana zmiana użytku rolnego R Ilia na użytek B (tereny mieszkaniowe ) o pow. 0,1903 ha.
Przeprowadzone postępowanie wykazało jednoznacznie, że Odwołująca się wystąpiła i otrzymała zezwolenie na wyłączenie jedynie wskazanej części działki nr [...] w G. i działka ta stanowiła użytek rolny, faktycznie natomiast cała działka została wyłączona z produkcji rolnej. W załączonym rozliczeniu dokładnie przedstawiono wyliczenie powierzchni wyłączenia gruntów należności i opłat rocznych. Organ podkreślił, że decyzja w tym przedmiocie nie ma charakteru uznaniowego. W związku z tym organ administracji nie może odstąpić od wymierzenia tej opłaty w sytuacji, w której stwierdzi, że faktycznie doszło do wyłączenia.
Odpowiadając na zarzut odwołania dotyczący wykorzystania dla celów dowodowych danych z ewidencji gruntów i budynków wskazuje się na przepis art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zawierającego definicje gruntów rolnych, w rozumieniu jako tych które są określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne; oraz art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne , który stanowi wiążącą podstawę orzekania w sprawach planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Skargę na powyższą decyzję wniosła A. K. – M. , podnosząc zarzuty naruszenia:
1) przepisów art. 6, art. 7, art. 77§ 1, art. 75 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, brak rzetelnej i starannej oceny (analizy) zebranego materiału dowodowego w rezultacie czego doszło do wysoce wadliwych wniosków i błędnego przyjęcia w ustaleniach faktycznych, że na całej powierzchni działki nr [...] obr. G. , gm. G. tj. o pow. 0,1093 ha rozpoczęto inne niż rolnicze użytkowanie gruntu (zagospodarowanie), podczas gdy w rzeczywistości poza częścią gruntu o pow. 0,0303ha w klasie Rllla objętą: zezwoleniem Starosty Miechowskiego z dnia ?4.07.20?nr nr RGR.6124.50.2020 powierzchnia do 0,05 ha została wyłączona na podstawie art. 12a pkt. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych pod budynek mieszkalny jednorodzinny jedynie powierzchnia 87,17m2 została wyłączona z produkcji rolnej, a zatem opłata sankcyjna winna być naliczona od wyłącznie tej powierzchni. W świetle obowiązujących przepisów prawa i ugruntowanego orzecznictwa sądowego naliczenie opłaty za trwałe wyłączenie z produkcji rolnej powinno obejmować tylko powierzchnie na jakiej faktycznie rozpoczęto inne niż rolnicze wykorzystanie gruntu (87,17m2 pod utwardzenie podjazdu jak wskazywała skarżąca we wniosku z dnia 23.07.2024r.). W związku z tym wyłącznie od tej powierzchni 87,17m2 powinna zostać naliczona ewentualna opłata z tytułu trwałego wyłączenia z produkcji rolnej;
2) art. 21 ustawy art. 2 ust. 1, art. 4 pkt. 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez błędną wykładnię tych przepisów i w rezultacie w przyjętym kształcie zastosowanie ich na kanwie niniejszej sprawy, co w rezultacie doprowadziło do wadliwego przyjęcia (w tym pozostającego w sprzeczności z utrwalonym orzecznictwem sądowym), iż dane z ewidencji gruntów i budynków (wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów z dnia 09.07.2024r.) mogą stanowić w ujęciu dowodowym podstawę rozstrzygnięcia administracyjnego. W efekcie powyższe doprowadziło do wadliwych ustaleń faktycznych, nie odpowiadających rzeczywistemu stanowi sprawy tj. przyjęcia, iż na całej powierzchni działki nr [...] obr. G. , gm. G. tj. o pow. 0,1093 ha rozpoczęto inne niż rolnicze użytkowanie gruntu, podczas gdy w rzeczywistości poza częścią gruntu o pow. 0,0303 ha w klasie Rllla objętej zezwoleniem Starosty Miechowskiego z dnia 24.07.2020r., nr RGR.6124.50.2020, wyłączoną na podstawie art. 12a pkt. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych powierzchni do 0,05 ha pod budynek mieszkalny jednorodzinny - 87.17m2 została wyłączoną faktycznie z produkcji rolnej. W tym zakresie ustalenia jedynie powierzchnia faktyczne organów co do zagospodarowania pozostałej powierzchni (poza dojściem do budynku mieszkalnego i parkingiem na samochodu osobowe o pow. 87,17m2) są oderwane od jakiegokolwiek materiału dowodowego.
3) art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez brak dostatecznej i rzetelnej analizy materiału dowodowego i w efekcie błędne uznanie, że powierzchnia zajęta pod garaż blaszak stanowi trwałe wyłączenie z produkcji rolnej podczas, gdy w rzeczywistości blaszak ten nie stanowi garażu (jest to tymczasowe pomieszczenie na ogrodniczych), oraz z uwagi na jego konstrukcję i brak trwałego połączenia z gruntem ma charakter jedynie tymczasowy. Zatem z uwagi na powyższe nie powoduje on trwałego wyłączenia z produkcji rolnej, a co się z tym wiąże naliczona opłata w tym zakresie jest bezpodstawna;
4) art. 107 § 3 w zw. z art. 15 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niedostateczną, lapidarną, a w rezultacie błędną analizę podniesionych zarzutów w odwołaniu skarżącej, która doprowadziła do bezkrytycznego powielenia stanowiska organu I instancji a w rezultacie utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez organ 1 instancji w sytuacji, gdy była ona wadliwa;
Powołując się na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przewidzianych w trzykrotnej stawce minimalnej.
W uzasadnieniu skargi rozwinięto podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z racji jej bezzasadności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przeciwnym wypadku Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. oddala skargę.
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uzasadnienie do wyroku NSA z 9 lipca 2008 r., II OSK 795/07).
W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że przedmiotowa decyzja została wydana w sprawie wyłączenia gruntu rolnego z produkcji rolniczej niezgodnie z decyzją o wyłączeniu gruntów z produkcji rolniczej.
Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 82 ze zm.) – dalej jako "uOchrGrRol", w razie stwierdzenia, że grunty przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśne zostały wyłączone z produkcji bez decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2, decyzję taką wydaje się z urzędu, podwyższając jednocześnie wysokość należności o 10%.
Stosownie do zapisów art. 4 pkt. 11 uOchrGrRol przez wyłączenie gruntów z produkcji rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów; nie uważa się za wyłączenie z produkcji gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3, jeżeli przerwa w rolniczym użytkowaniu tych obiektów jest spowodowana zmianą kierunków produkcji rolniczej i trwa nie dłużej niż 5 lat.
Z kolei zgodnie z art. 11 ust. 1 uOchrGrRol wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10, oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie.
Z powołanych powyżej przepisów wynika, że wyłączenie z produkcji gruntów rolnych jest sformalizowane i wymaga uzyskania stosownego zezwolenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 uOchrGrRol. W przepisach prawa funkcjonuje również możliwość legalizacji tego rodzaju działań, które nie zostały poprzedzone wcześniejszym uzyskaniem stosownego zezwolenia. Taką możliwość daje art. 28 ust. 2 uOchrGrRol Otóż organ stwierdzając faktyczne wyłączenie gruntu z produkcji rolnej bez uprzedniego uzyskania wymaganej decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 uOchrGrRol (co może oznaczać zarówno całkowity brak decyzji zezwalającej, jak i przekroczenie obszaru wyznaczonego w decyzji zezwalającej), winien zalegalizować taki stan rzeczy post factum. Legalizacja ta jednak jest dopuszczalna wyłącznie wtedy, gdy grunty są przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśne. W przeciwnym razie nie jest możliwe ich wyłączenie z produkcji i organ nakłada wyłącznie obowiązek pieniężny na sprawcę takiego wyłączenia (art. 28 ust. 1 uOchrGrRol).
Tym samym organy stosując normę art. 28 ust. 2 uOchrGrRol winny przede wszystkim ustalić, czy faktycznie doszło do wyłączenia gruntu z produkcji rolniczej, jakiej powierzchni wyłączenie dotyczy i kiedy to wyłączenie nastąpiło.
Jak wynika z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji takie ustalenia organy poczyniły. Przede wszystkim na gruncie niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że Starosta Miechowski decyzją z dnia 24 lipca 2020 roku, znak: RGR.6124.50.2020 zezwolił Skarżącej na wyłączenie gruntów mineralnych z produkcji rolnej w łącznej powierzchni 0,0457 ha w tym z działki nr [...] powierzchnia 0,0303 ha w klasie RIIIa oraz z działki nr [...] powierzchnia 0,0154 ha w klasie R IIIa położonych w obrębie G. w gminie G. (k. 3 a.a.).
Dodatkowo organy ustaliły, że zgodnie z treścią ewidencji przedmiotowa nieruchomość składająca się z działki nr [...] o powierzchni 0,1093 ha ma oznaczenie klasoużytku "B" i zabudowana jest budynkiem mieszkalnym (por. też k. 21, 22 i 27 a.a.). Ponadto zmiana w ewidencji gruntów i budynków z gruntów ornych na użytek "B" (pow. 0,1093 ha) na działce nr [...] była wynikiem uwzględnienia przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] operatu – "Inwentaryzacja powykonawcza obiektu budowlanego dz. [...]" (por. k. 22 a.a.). Stan nieruchomości zbieżny z danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków organy potwierdziły także podczas oględzin nieruchomości (por. protokół z dnia 2 października 2024 roku (k. 32 – 34 a.a.), podczas których obecna była także Skarżąca, która podpisała protokół.
W tym stanie rzeczy ustalenia organów, że grunty rolne klasy RIIIa o powierzchni 0,0790 ha na części działki nr [...] obręb G. w gm. G. zostały wyłączone niezgodnie z treścią decyzji Starosty Miechowskiego z dnia 24.07.2020r. znak: RGR.6124.50.2020 - o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej, przy czym niezgodność ta nie dotyczy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], który został wybudowany zgodnie z w/wym. decyzją Starosty Miechowskiego – są prawidłowe.
Ponadto jak wynika z ustaleń organów cała działka ewidencyjna nr [...] ma powierzchnię 0,1093 ha a w związku z tym, że Starosta Miechowski decyzją z dnia 24 lipca 2020 roku, znak: RGR.6124.50.2020 zezwolił Skarżącej na wyłączenie gruntów mineralnych z produkcji rolnej w łącznej powierzchni 0,0457 ha w tym z działki nr [...] o powierzchni 0,0303 ha, tymczasem cała ta działka została wyłączona z produkcji rolniczej. Zatem bez decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 – 2 uOchrGrRol wyłączona została część działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 0,0790 ha (0,1093 ha – 0,0303 ha). Wskazane wyliczenia opierają się na treści ewidencji gruntów i budynków, a jak trafnie wskazały organy stosownie do art. 2 ust. 1 pkt. 1 uOchrGrRol gruntami rolnymi są grunty określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne.
Bezzasadne są więc w powyższym świetle zarzuty naruszenia art. 2 ust. 1 i art. 4 pkt. 11 uOchrGrRol.
Podobnie nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 1151 ze zm.), zgodnie z którym, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Wskazany przepis zawiera zamknięty katalog rodzajów działalności publicznej, dla których decydujące lub wspomagające znaczenie przy ich realizacji mają dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków. W jakimkolwiek jednak zakresie organy nie naruszyły wskazanej normy, a z pewnością nie stanowi o jej naruszeniu odwołanie się przez organy w tej sprawie do treści ewidencji, dotyczącej przedmiotowej działki nr [...] w gminie G.. Sama Skarżąca natomiast łączy ten zarzut z ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez organy.
Odnosząc się zatem do zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy wskazać, że rozpoznając sprawę organ w pierwszej kolejności powinien ustalić w sposób wyczerpujący i dokładny stan faktyczny, a następnie dokonać jego oceny prawnej (por. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. II OSK 263/10, NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. II OSK 2417/12). Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy i okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego.
Realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.) - dalej jako "k.p.a.", organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy - inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 19 maja 2021, sygn. I OSK 251/21).
Określenie w jakim obszarze i w jakim zakresie konieczne jest ustalenie w sprawie istotnych okoliczności faktycznych jest uwarunkowane przez normy prawne, które organ w sprawie będzie stosował.
Organ powinien zatem w sposób adekwatny do potrzeb ustalić stan faktyczny i nie pozostawić żadnych niewyjaśnionych istotnych dla sprawy okoliczności. Dokonana natomiast przez organ ocena zgromadzonego materiału została przeprowadzona zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), a motywy którymi kierował się organ powinny zostać szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu do wydanej decyzji.
W tym zakresie organy w sposób niebudzący wątpliwości ustaliły, że Skarżąca wyłączyła część działki nr [...] o powierzchni 0,0790 ha z produkcji rolniczej bez uzyskania decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2 uOchrGrRol.
Ustalenia faktyczne organów są prawidłowe w tym zakresie i nie budą najmniejszej wątpliwości. Tym samym - w świetle powołanych przepisów k.p.a. organ w zakresie adekwatnym i niezbędnym dla możliwości załatwienia sprawy ustalił wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy. Trzeba jednakże podkreślić, że postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie, a przyjęta w postępowaniu administracyjnym zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia, tak jak to miało miejsce na gruncie niniejszej sprawy (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. II OSK 2045/15, NSA z dnia 25 września 2020 r., sygn. II GSK 795/18, NSA z dnia 17 marca 2022 r., sygn. II OSK 903/21, WSA w Krakowie z dnia 4 września 2020 r., sygn. II SA/Kr 404/20 - oraz powołane tam orzecznictwo).
Podobnie pozbawione jakichkolwiek podstaw są zarzuty naruszenia art. art. 107 § 3 w zw. z art. 15 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niedostateczną, lapidarną, a w rezultacie błędną analizę podniesionych zarzutów w odwołaniu skarżącej, która doprowadziła do bezkrytycznego powielenia stanowiska organu I instancji a w rezultacie utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji w sytuacji, gdy była ona wadliwa.
Odnosząc się do tych zarzutów należy wskazać, że elementy składowe decyzji administracyjnej zawiera art. 107 k.pa. Zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Z kolei, art. 107 § 3 k.p.a. stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część tego aktu. Obowiązek jego sporządzenia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma nie tylko znaczenie prawne ale także pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Powinny one być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Zadaniem uzasadnienia faktycznego jest wskazanie faktów i dowodów, które legły u podstaw wydania decyzji. W rezultacie, powinno ono zawierać ustosunkowanie się do tych faktów i dowodów, które przemawiają za podjętym rozstrzygnięciem, lecz także do tej części faktów i dowodów, którym organ administracji nie przyznał mocy dowodowej przy podejmowaniu decyzji.
W uzasadnieniu faktycznym organ administracji publicznej powinien zatem dokładnie wskazać podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Organ musi zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności uzasadnić, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe.
Uzasadnienie prawne decyzji polega na wyjaśnieniu podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że zawiera ono wszystkie konieczne elementy. Nie budzą wątpliwości ustalenia organu, dotyczące okoliczności faktycznych (uzasadnienie faktyczne). Są one jasne i przejrzyste. Podobnie uzasadnienie prawne, zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji wraz z przytoczeniem przepisów prawa.
Uzasadnienie do zaskarżonej decyzji nie narusza wskazanej normy. Wyjaśnienia organu w tym zakresie są wystarczające i adekwatne. Organ wskazał przy tym, jakie są powody wydania określonej decyzji i jakie okoliczności determinowały określony kierunek rozstrzygnięcia. Uzasadnienie jest przy tym spójne i logiczne, a z jego treści w sposób niebudzący wątpliwości wynikają okoliczności które stanowiły podstawę m.in. do nałożenia obowiązku uiszczenia jednorazowej opłaty jak i opłatę roczną z tytułu trwałego wyłączenia z produkcji rolnej gruntu o pow. 0,0790 ha.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., trzeba wskazać, że zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję.
Wskazany przepis ma charakter wynikowy, co oznacza jego zastosowanie winno być za każdym razem rezultatem uznania, że w konkretnej sprawie nie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, które uzasadnia kierunek rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Określone stosowanie przez organ przepisu wynikowego jest zatem konsekwencją ("wynikiem") określonych ustaleń faktycznych oraz określonego odczytania przepisów prawa materialnego. Jego naruszenie zawsze jest następstwem uchybienia innym przepisom - prawa materialnego bądź procesowego (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. II OSK 431/18, NSA z dnia 28lipca 2023 r., sygn. I OSK 1353/22, NSA z dnia 16 maja 2023 r., sygn. II GSK 443/20).
Jak wynika z akt sprawy organ odwoławczy doszedł do wniosku, że decyzja wydana przez Starostę jest prawidłowa i z tego względu utrzymał ją w mocy. Tę ocenę Sąd w pełni podziela. W ocenie Sądu na gruncie przedmiotowej sprawy nie doszło zatem do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a tym samym podniesiony zarzut jest bezzasadny.
Ze względu na powyższe zarzuty naruszenia przepisów postępowania są bezzasadne.
Ponadto należy wskazać, że organ prawidłowo w świetle zapisów ustawy nałożył na Skarżącą obowiązek uiszczenia jednorazowej opłaty należności podwyższonej o 10 % według wskazanego wyliczenia z tytułu wyłączenia z produkcji rolnej wskazanego wyżej gruntu owym w wysokości 91,21 zł płatnej w terminie 60 dni od daty uprawomocnienia niniejszej decyzji. W tym wyliczeniu uwzględniono obowiązek uiszczenia należności podwyższonej, wartość wolnorynkową gruntu wyłączonego. Dodatkowo prawidłowo ustalono Skarżącej opłatę roczną z tytułu trwałego wyłączenia z produkcji rolniczej części gruntu o pow. 0,0790 ha (pod wykonane: dojazd i dojście do budynku mieszkalnego utwardzonego kamieniem parkingu na samochody osobowe oraz garażu blaszaka i zagospodarowaniem dz. nr [...] w celu mieszkaniowym) stanowiącą 10% należności podwyższonej (27 859,71 zł x 10%) tj. 2 785,97 zł , którą należy uiszczać przez 10 lat do dnia 30 czerwca każdego roku, począwszy od roku 2025 do roku 2034 włącznie na konto Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego w K..
Niezależnie od podniesionych zarzutów Sąd nie dostrzega jakichkolwiek innych uchybień, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Z tych powodów Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło