II SA/Kr 159/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik-Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2025 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 9 grudnia 2024 r. znak: SKO-PW-4171-91/24 w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu na rzecz K. D. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 159/25 UZASADNIENIE Burmistrz Rabki-Zdroju decyzją z 30 września 2024 r., znak: IRG.6331.5.2024, wydaną m.in. na podstawie art.. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1087 ze zm.) – po rozpatrzeniu wniosku o usunięcie zadaszenia garażu skierowanego w stronę budynku albo takie jego przebudowanie, aby woda opadowa nie spływała na jego ścianę – odmówił K. D. (właścicielka działki nr [...]) wydania decyzji nakazującej W. V. (właścicielka działki nr [...]) przywrócenia stanu poprzedniego oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z 9 grudnia 2024 r., znak: SKO-PW-4171-91/24, wydaną po rozpatrzeniu odwołania K. D., utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium najpierw opisało ustalenia organu pierwszej instancji. Działka nr [...] zabudowana jest budynkiem jednorodzinnym drewnianym, do którego od strony zachodniej przylega zadaszona wiata garażowa drewniana. W granicy północno-zachodniej posesji na działce nr [...] posadowiony jest mur z pustaków przylegający do działek nr [...] i działki drogowej nr [...]. Mur ten stanowi ścianę północną i częściowo zachodnią garażu. Z oględzin terenu wynika, że wszystkie połacie dachowe (budynek mieszkalny, wiata garażowa, wiata na drewno) zbudowano na specjalnej konstrukcji wzdłuż zachodniej granicy działki nr [...] z działką nr [...] oraz murki mają systemy odbioru wód opadowych. Wody opadowe z dachu wiaty garażowej odbierane są rynnami. Wody te trafiają następnie do systemu kanalizacji deszczowej w ulicy. Na działce nr [...] wzdłuż zachodniej granicy z działką nr [...] od frontu do wiaty garażowej posadowiona jest konstrukcja metalowo drewniana z przeznaczeniem na gromadzenie drewna z zadaszeniem i ujęciem wód z zadaszenia do systemu kanalizacji. Brak jest śladów ściekania wody po murze posesji granicznej na działce nr [...] i płytkach chodnikowych pod konstrukcją. Na działce nr [...] w środkowym odcinku ściany północnej graniczącej z działką nr [...] znajduje się studzienka kanalizacji deszczowej, do której odprowadzane są wody deszczowe z części pokrytej płytkami chodnikowymi. Studzienka kanalizacyjna posiada wyprowadzenie do kanalizacji w ciągu ulicy. W trakcie oględzin terenu nie zanotowano żadnych symptomów mogących świadczyć o ewentualnym braku odbioru wody przez studnię. Na działce nr [...] i na działce nr [...] posadowiony jest budynek mieszkalny, jednorodzinny, murowany, orynnowany. Następnie Kolegium wskazało za biegłym, że samo posadowienie budynków, w tym wiaty garażowej, nie jest przyczyną zmiany stanu wody na gruncie. Posadowienie budynku skarżącej miało miejsce kilkadziesiąt lat temu, posadowienie muru z pustaków i zadaszenia garażowego w 2012 r., zaś konstrukcja zadaszenia garażowego (elementu zbierającego wodę) powstała 11 lat temu. Zmiany na działce skarżącej nie nastąpiły w okresie 2022-2023. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że pęknięcie muru w części frontowej budynku na posesji zdjęcia ujawniają w lipcu 2022 r., a skarżąca twierdzi, że budowa zadaszenia miała miejsce w 2022-2023 – brak jest zatem logicznego związku. Do odprowadzania wody służy studzienka kanalizacji deszczowej wyprowadzająca wody do kanalizacji w ulicy. Odprowadzanie zaś wód opadowych z połaci dachowych budynków i zadaszeń odbywa się szczelnymi rynnami do systemu kanalizacji deszczowej. Żadne wody nie są odprowadzane na grunt skarżącej, co mogłoby być ewentualnie przyczyną podmywania murów. Posesje oddzielone są od siebie murami, co dodatkowo zapobiega ewentualnemu spływowi powierzchniowemu wód opadowych czy roztopowych. Co do pęknięcia tynku elewacyjnego w części frontowej domu po jego południowo-wschodniej stronie, to wskazane na zdjęciu pęknięcie elewacji jest oddalone od wiaty garażowej o ok. 5 m, część budynku z występującym pęknięciem tynku nie przylega do wiaty garażowej i znajduje się po przeciwnej stronie działek gruntowych. W skardze na powyższą decyzję K. D. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego), zarzucając przy tym: 1) naruszenie art. 234 ust. 3 Pw przez niewydanie decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, które powstały na jej nieruchomości; 2) naruszenie art. 7 k.p.a. przez przerzucenie na nią ciężaru dowodu i przyjęcie, że nie wykazano zmiany stosunków wodnych; 3) naruszenie art. 7 k.p.a. przez rozstrzygnięcie bez wzięcia pod uwagę –dołączonego do wniosku i kolejnych pism oraz wiadomości e-mail wysłanej 22 maja 2024 r. na adres podany przez pracownika – materiału dowodowego w postaci dokumentacji fotograficznej oraz dokumentów urzędowych; 4) naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a. przez oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na opinii biegłego, która jest niespójna i nielogiczna oraz zawiera nieprawidłowości (czas powstania zadaszenia; brak wykazania szkód przez skarżącą; pominięcie dokumentacji fotograficznej); 5) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez niewydanie decyzji pozytywnej lub kasatoryjnej; 6) brak ustalenia, że zmiana stanu wody wywołuje nieustanne szkody na jej gruncie; 7) przyjęcie, że zadaszenie powstało w 2012 r., podczas gdy z dokumentacji fotograficznej i wyjaśnień stron wynika jednoznacznie, że zmiany na działce datowane są na 2022-2023 r.; 8) przyjęcie, że w budynku mieszkalnym nie wystąpiła szkoda, podczas gdy dokumentacja fotograficzna, oględziny w terenie i jej wyjaśnienia jednoznacznie potwierdziły wystąpienie szkody. W uzasadnieniu skargi podniosła, że posadowienie wiaty, której dach skierowany jest bezpośrednio na ścianę jej budynku sprawia, że podczas opadów deszczu i przy roztopach woda z dachu nie spływa do studzienek odpływowych, lecz wprost na tę ścianę, która nieustannie podmaka. Biegły twierdzi, że skarżąca nie dołączyła żadnej dokumentacji i odnosi się do wykonanego nocą zdjęcia, podczas gdy akurat to zdjęcie nie pochodzi od niej, a ona sama bezpośrednio po oględzinach na jego wyraźną prośbę przesłała zdjęcia. Biegły twierdzi, że "część budynku z występującymi pęknięciami tynku nie przylega do wiaty garażowej i znajduje się po przeciwnej stronie działek gruntowych", podczas gdy pęknięcia znajdują się na ścianie graniczącej bezpośrednio z wiatą. Biegły rozwodzi się nad drożnością i prawidłowym działaniem systemu odbioru wody deszczowej i roztopowej zamiast odnieść się do tego, czy podczas intensywnych opadów i roztopów jest prawdopodobne, że woda z wiaty spływa bezpośrednio na ścianę budynku skarżącej. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U.2024.1267 t.j.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.2024.935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (wyrok NSA W-wa z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232). Badając legalność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Sąd stwierdził, że wydane one zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., a stopień tego naruszenia wymagał uchylenia decyzji. Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. Dlatego też na wstępie rozważań przytoczyć należy przepis art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 1478, dalej: p.w.), stanowiący podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji. Zgodnie z tym przepisem: 1. "Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. 2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. 3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. 4. Nakaz, o którym mowa w ust. 3, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane. 5. Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt." W postępowaniu obowiązkiem organu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie. W tym celu należy ustalić, jaki był stan badanych nieruchomościach przed kwestionowanymi działaniami właściciela nieruchomości sąsiedniej (stan wyjściowy), jaki jest aktualnie, kiedy zmiana nastąpiła i na czym polegała, jakie były ustabilizowane stosunki wodne przed dokonaniem zmiany, jakie po jej dokonaniu, a wreszcie, czy dokonana zmiana jest szkodliwa dla gruntów sąsiednich. Nadto, organ powinien ustalić, czy pomiędzy konkretnym działaniem właściciela jednej nieruchomości, powodującym zmiany w stosunkach wodnych, a stwierdzoną szkodą na innych gruntach istnieje związek przyczynowo - skutkowy. W wyroku WSA w Krakowie z 30 stycznia 2024 r. (sygn. II SA/Kr 1553/23) zmiana stanu wody na gruncie ujęta została jako "każde działanie, którego efektem jest zmiana ilościowa wody (zwiększenie się bądź zmniejszenie ilości wody na gruncie) oraz zmiana w zakresie jej przepływu przez grunt. Jest to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi. Zmiana ta może polegać na zmianie kierunku odpływu znajdującej się na gruncie wody opadowej i roztopowej bądź kierunku odpływu ze źródeł poprzez np. wykonanie przeszkody w odpływie wody opadowej z terenów sąsiednich zgodnie z naturalnym kierunkiem odpływu, nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięcie ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu, zasypanie istniejącego rowu, utwardzenie powierzchni działki kostką brukową, wzniesienie murowanego ogrodzenia, czy wykopanie studni i pobór z niej takiej ilości wody, która spowoduje obniżenie poziomu lustra wody na gruntach sąsiednich. Należy też zauważyć, że zastosowanie przytoczonego przepisu nie jest uzależnione od tego, czy szkoda nastąpiła w wyniku działania legalnego czy nielegalnego". Wydanie decyzji, o której mowa w art. 234 ust. 3 p.w., wymaga precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego. Dopiero poprawnie ustalona podstawa faktyczna może stanowić podstawę do oceny zebranego materiału dowodowego, przeprowadzenia rozważań i w konsekwencji do podjęcia rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 14 maja 2008 r., sygn. II OSK 613/07, orzecznia.nsa.gov.pl). Podkreślenia w związku z tym wymaga, że zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast w myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a.). Jako dowolne przy tym należy traktować takie ustalenia faktyczne, które znajdują wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy też nie w pełni rozpatrzonym. Sam zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (por. uzasadnienia do wyroków: Sądu Najwyższego z 23 listopada 1994 r., sygn. III ARN 55/94, Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. I OSK 1523/16, z dnia 22 września 2020 r., sygn. I OSK 734/20, z dnia 26 listopada 2021 r., sygn. II GSK 1892/21, z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. II OSK 2401/19 oraz A. Wróbel (w:) Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el 2022, komentarz do art. 77). Realizacja obowiązków wynikających z art. 77 § 1 k.p.a. polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Nie ulega przy tym wątpliwości, że sprawy z zakresu naruszenia stosunków wodnych dotyczą skomplikowanej problematyki, wymagającej najczęściej wiadomości specjalnych, przeważnie z zakresu geologii, hydrologii, melioracji. Z tego względu w sprawach rozstrzyganych na podstawie art. 234 ust. 3 p.w. kluczowym dowodem może być opinia biegłego. Jednakże, co należy podkreślić, to organ a nie biegły hydrolog zobowiązany jest do zebrania materiału dowodowego w sprawie. Również obowiązkiem organu a nie biegłego jest ustalenie stanu faktycznego. Biegły nie może bowiem zastąpić organu administracji w ustaleniu stanu faktycznego, jako że to na organie administracji publicznej ciążą obowiązki wynikające m.in. z przepisów art. 7, 77, 80 k.p.a. W sprawach o naruszenie stosunków wodnych podstawowe znaczenie ma opracowanie czytelnego materiału graficznego, który będzie jasno przedstawiał: położenie poszczególnych działek, istotne dla sprawy elementy ich urządzenia (wraz z ich opisem), kierunki spływu wód, kierunki świata itp. Materiałem pomocniczym w zobrazowaniu stanu na gruncie mogą być również fotografie, jednakże pod warunkiem, że każda z nich zostanie szczegółowo opisana i odniesiona do miejsca w terenie. Nadto, obowiązkiem organu wynikającym z przepisu art. 77 k.p.a. jest wykazanie w uzasadnieniu faktycznym decyzji, że organ dokonał rozważenia całego materiału dowodowego. Jeżeli w uzasadnieniu decyzji organ ustosunkował się jedynie do niektórych dowodów, pomijając milczeniem inne, przesądza to, że organ nie rozpatrzył wyczerpująco całego materiału dowodowego zebranego w sprawie (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 28 sierpnia 1981 r., sygn. SA/Wr 87/81). Jednocześnie organ prowadzący postępowanie nie może wkraczać w merytoryczną treść opinii biegłego, ponieważ nie dysponuje wiedzą specjalistyczną, lecz jego obowiązkiem jest dokonanie oceny tego dowodu. Opinia biegłego, stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., podlega bowiem ocenie jak każdy inny dowód. Ocena ta nie obejmuje weryfikacji wiadomości specjalnych. Opinie hydrologiczne niewątpliwie oceniane są przez organy, a następnie przez sąd administracyjny, ale tylko pod względem spełnienia warunków formalnych oraz co do kompletności, logiczności, rzetelności. Organ na podstawie tego dokumentu może samodzielnie ocenić jego wartość dowodową, może także w razie potrzeby żądać od rzeczoznawcy uzupełnienia tego dokumentu albo wyjaśnień co do jego treści. Na organie bowiem spoczywa obowiązek dokładnego i pełnego wyjaśnienia sprawy. W szczególności organ winien dokonać oceny, czy opinia biegłego zawiera odpowiedź na wszystkie pytania istotne do rozstrzygnięcia sprawy i rozważenia uzupełnienia opinii o dodatkowe jego wyjaśnienia. Sama opinia biegłego podlegać musi ocenie w powiązaniu z pozostałym materiałem dowodowym, który musi być kompleksowo zgromadzony (por. np. uzasadnienie do wyroku WSA w Krakowie z dnia 4 marca 2021 r., sygn. II SA/Kr 1219/20). Wobec powyższego organ nie może ograniczyć się do przywołania wniosków opinii, ale zobowiązany jest sprawdzić, na jakich podstawach biegły oparł konkluzję opinii. W przeciwnym razie powstałaby sytuacja, w której podmiotem rozstrzygającym sprawę administracyjną byłby w istocie biegły, a nie organ (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 listopada 2006 r., II SA/Wr 241/06, cbois). Opinia powinna nadto zawierać takie uzasadnienie, które umożliwi dokonanie kontroli jej logiczności i poprawności. Przyjmując bezkrytycznie opinię biegłego - i tym samym nie wywiązując się z powyższych obowiązków - organ administracji narusza art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy rozpocząć od tego, że jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych postępowanie wywołane zostało pismem pełnomocnika skarżącej z dnia 7 grudnia 2023 r. skierowanym do Burmistrza Miasta Rabka – Zdrój, w którym wskazał, że wnosi o uregulowanie stosunków wodnych na działce nr [...] stanowiącej własność W. V., poprzez usunięcie zadaszenia garażu skierowanego w stronę budynku mieszkalnego położnego na działce nr [...] stanowiącej własność skarżącej K. D., bądź przebudowanie zadaszenia tak, aby woda opadowa nie spływała na ścianę jej budynku mieszkalnego. Organ w dniu 17 maja 2024 r. przeprowadził rozprawę administracyjną (k. 26), na której nie dokonał żadnych własnych ustaleń, w szczególności w zakresie szkód wywołanych napływem wody z dachu garażu, nie wykonał dokumentacji fotograficznej (jedyne zdjęcie dołączył pełnomocnik skarżącej), odnotowano jedynie że biegły wysłuchał strony postępowania oraz ustalił stan faktyczny w terenie oraz sposób zagospodarowania wód opadowych z budynku na działce ewid. Nr [...]. Następnie organ powołał biegłego, który sporządził opinię datowaną na sierpień 2024 r. (k. 143 – 63 akt adm.). Jak wynika z jej treści, biegły zapoznał się aktami administracyjnymi, jednak prawdopodobnie nie wszystkie zostały mu przekazane. W dniu 22 maja 2023 r. pełnomocnik skarżącej złożył do organu pismo, w załączeniu do którego przedstawił kopii decyzji i postanowień Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu, dotyczących różnych postępowań legalizacyjnych związanych z samowolami budowlanymi na działce W. V. (rozbudowa budynku mieszkalnego oraz budowa budynku gospodarczego). Do pisma załączono także zdjęcia, w tym w szczególności zdjęcia znajdujące się na k. 55-57 są wyraźne, prawdopodobnie zrobione z drona i dobrze obrazują wzajemne usytuowanie nieruchomości i spornego dachu. Takiego wyraźnego zobrazowania sytuacji w terenie zabrakło w opinii biegłego. Dodatkowo, na zdjęciu na k. 51 widoczna jest rura spustowa, której wylot znajduje się bezpośrednio na dachu, zatem woda kierowana jest w stronę sąsiedniej nieruchomości – a nie do rynien umieszczonych wewnątrz garażu i odprowadzających wodę do kanalizacji deszczowej, jak to wywodzi biegły w swojej opinii. Materiałów tych biegły prawdopodobnie nie otrzymał, a w każdym razie nie wspomina o nich w swojej opinii (str. 3-5 opinii, gdzie biegły streszcza stanowiska stron). Natomiast organ dokumentów tych nie analizował, a decyzja w zasadzie powiela treść opinii. Jak już wyżej wskazano, biegły nie jest zobowiązany do ustalania stanu faktycznego, tymczasem w tej sprawie to biegły ustalał w opinii sporny między stronami czas wybudowania wiaty garażowej, co jak ustalił nastąpiło w 2012 r. Tymczasem w załączonych do przywołanego wyżej pisma pełnomocnika skarżącej z dnia 22 maja 2023 r., znajduje się między innymi decyzja PINB z dnia 26 listopada 2010 r. znak PINB -73550-28/2008 o nakazie rozbiórki, gdzie na str. 2 uzasadnienia znajduje się sformułowanie: "z uwagi na fakt, że na przedmiotowej działce liczba takich obiektów wynosi 3 (wiata garażowa, altana oraz przedmiotowy budynek gospodarczy)". Do tego, czy jest to sama wiata czy inna, organ nie odniósł się w ogóle. Tym samym ustalenie daty budowy wiaty jest niepewne. Dalej wskazać należy, że mapy znajdujące się w opinii na k. 103, 102, 101, 100 - obrazująca z niewiadomych przyczyn "zagrożenie hałasem", 99, 98 – nie przedstawiają stanu faktycznego w terenie, nie została bowiem ujęta na nich sporna wiata garażowa. Ortofotomapa z 2022 (k. 2022) niczego nie obrazuje bo jest całkowicie zamazana i niewyraźna, podobnie niewiele można się dowiedzieć z ortofotomapy z 2019 (k. 97), z 2015 (k. 95), 2009 (k. 94). Jedyne nieco wyraźniejsze zdjęcie jest z roku 2018 (k. 96). Natomiast ortofotomapy z 2003 i 1997 r. w ogóle nie wiadomo po co zostały załączone do opinii biegłego, bo są to po prostu rozmazane plamy. Podobnie niewyraźne są zdjęcia znajdujące się na k. 1132, 112, 111, 110, 109108, 107,106. Natomiast w opinii biegłego nie ma ani jednej fotografii, która obrazowałaby ogólny stan i wzajemną konfigurację nieruchomości. Jedyna taka fotografia została przedstawioną przez pełnomocnika skarżącej przy piśmie z dnia 22 maja 2023 r. (k. 56, 57). Jedyne co niespornie z akt sprawy wynika, to fakt, że między dachem wiaty garażowej a murem nieruchomości skarżącej (stanowiącym jednocześnie ścianę garażu) jest bardzo niewielka przerwa dylatacyjna. Przy tak niewielkiej odległości zbadanie sprawy odprowadzania wód opadowych musi być szczególnie wnikliwe. Biegły w swojej opinii opisuje (k. 125-127) wzrost zagrożeń wywoływanych opadami nawalnymi (ekstremalnymi), który ma miejsce w ostatnich latach i jest zresztą faktem notoryjnym. Jednak w opinii nie znalazło się np. obliczenie obrazujące czy przy nawalnych, ekstremalnych opadach, istniejąca rynna dachu wiaty garażowej jest w stanie skutecznie odebrać i doprowadzić całość wody z powierzchni tego dachu. Innymi słowy – czy opisany przez biegłego w opinii system odbioru wód opadowych z budynku mieszkalnego, wiaty garażowej, wiaty na drewno wzdłuż zachodniej granicy działki ewid. nr [...] z działką ewid. nr [...] oraz murków na nieruchomości W. V. – są odpowiednio wydolne w sytuacjach opadów nawalnych. Wobec powyższego zdaniem Sądu w kontrolowanym postępowaniu, badając czy nastąpiła zmiana stosunków wodnych, organ naruszył art. 7 i 77 Kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i w tym zakresie zarzuty skargi są uzasadnione. Nie są natomiast uzasadnione zarzuty dotyczące tego, że to organ ma prowadzić postępowanie dowodowe w poszukiwaniu szkód, które mogły wystąpić na nieruchomości skarżącej. Szkody te powinny być przez skarżąca jednoznacznie wskazane i określone, bowiem tak określone szkody podlegają ocenie organu i biegłego: czy mogły być wynikiem "odprowadzania wód na grunty sąsiednie" jak o tym stanowi art. 234 ust. 1 pkt. 2 ustawy prawo wodne, o ile oczywiście po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu organ stwierdzi, że takie "odprowadzanie wód" ma miejsce. Ponownie prowadząc postępowanie organ będzie obowiązany w pierwszej kolejności ustalić datę budowy wiaty garażowej na działce W. V. (np. w porozumieniu z PINB), bo fakt ten może mieć znaczenie w kontekście treści art. 234 ust. 5 ustawy prawo wodne ("postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt"), a nadto jest to konieczne dla ustalenia stanu wyjściowego, wobec którego badana jest ewentualna zmiana stosunków wodnych. Następnie organ odbierze od skarżącej jednoznaczne oświadczenie o szkodach, które jej zdaniem wystąpiły na nieruchomości, na skutek odpływu wody z nieruchomości sąsiedniej. Dalej organ wyjaśni sytuację zobrazowaną na zdjęciu na k. 51 (rura spustowa z rynny znajdująca się na dachu, nie odprowadzona do kanalizacji deszczowej)- na czyje posesji i czyim dachu jest ta rura i gdzie – w jakim kierunku - odprowadzane są z niej wody, gdzie spływają. Organ pozyska do akt mapę ewidencyjną, na której w sposób poddający się kontroli, w odpowiedniej skali, naniesiona będzie wiata garażowa, tak aby możliwe było ustalenie wielkości przerwy dylatacyjnej pomiędzy dachem garażu a murem skarżącej. Jeżeli organ (lub biegły) będą posługiwać się materiałem zdjęciowym – to musi on być na tyle wyraźny aby możliwe było ustalenie na jego podstawie faktów, które materiał zdjęciowy ma dowodzić. Końcowo organ uzupełni opinię biegłego o obliczenia dotyczące wydajności istniejącego systemu odprowadzającego wody opadowe z dachu garażu w przypadku deszczów nawalnych. Dopiero tak zebrany materiał dowodowy organ przeanalizuje samodzielnie – przyjmując, że opinia biegłego jest pomocna i konieczna w zakresie wiadomości specjalnych, natomiast nie może zastępować biegły organu w ustalaniu stanu faktycznego. Wobec powyższego zaskarżona decyzja została uchylona na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. decyzja organu I Instancji została uchylona na zasadzie art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 697 zł składa się: kwota 200 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżących opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1923 z późn. zm.).