II SA/Kr 198/25

Dnia 2 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Piotr Fronc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 kwietnia 2025 roku sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 11 grudnia 2024 r., znak: WS-VI.7570.1.283.2024.AS w przedmiocie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu oddala skargę. Przedmiotem skargi M. J. jest postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 11 grudnia 2024 r., znak: WS-VI.7570.1.283.2024.AS stwierdzające, że odwołanie Pana M. J., zam. M. , [...] K. W., od decyzji Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 21 października 2024 r., znak: WGN.RSP.6833.3.20.2023.KS, zostało wniesione z uchybieniem terminu. Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach. Decyzją z dnia 21 października 2024 r., znak: WGN.RSP.6833.3.20.2023.KS Prezydent Miasta Nowego Sącza orzekł: w pkt. 1 - o ustaleniu rzecz Pana M. P. J. s. C. i M. odszkodowania w wysokości [...] zł (słownie: [...]) z tytułu przejęcia z mocy prawa przez Miasto N. S. nieruchomości stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym [...] o pow. 0,0043 ha (powstałą z podziału działki [...] objętej księgą wieczystą Nr [...]) położonej w obrębie [...] miasta N. S.; w pkt. 2-o niepodwyższeniu wysokości odszkodowania ustalonego w pkt 1 decyzji o kwotę równą 5 % wartości nieruchomości; w pkt. 3 - o zobowiązaniu Prezydenta Miasta N. S. (Miejski Zarząd Dróg w N. S.) do wypłaty na rzecz Pana M. P. [...] odszkodowania w wysokości [...] zł (słownie: [...]) oraz o tym, że zapłata odszkodowania nastąpi jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, a do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 roku, poz. 1061). Powyższa decyzja została wysłana do Skarżącego i została odebrana pod wskazanym adresem zamieszkania Skarżącego przez dorosłego domownika - C. J., w dniu 23 października 2024 r. Następnie Skarżący M. J. wniósł odwołanie od tej decyzji za pismem z dnia 15 listopada 2024 r. (data stempla pocztowego - z dnia 18 listopada 2024 r.). Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2024 r., znak: WS-VI.7570.1.283.2024.AS Wojewoda Małopolski odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 21 października 2024 r., znak: WGN.RSP.6833.3.20.2023.KS. Ponadto postanowieniem z dnia 11 grudnia 2024 r., znak: WS-VI.7570.1.283.2024.AS Wojewoda Małopolski stwierdził, że odwołanie M. J., zam. M. , [...] K. W., od decyzji Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 21 października 2024 r., znak: WGN.RSP.6833.3.20.2023.KS, zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Skargę na powyższe postanowienie złożył Skarżący M. J., podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało uznaniem, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Powołując się na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 grudnia 2024 r. Wojewoda Małopolski stwierdził, że odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 21 października 2024 r., znak: WGN.RSP.6833.3.20.2023.KS zostało wniesione przeze mnie z uchybieniem terminu. Uzasadniając postanowienie organ wskazał, że zaskarżona decyzja organu I instancji z dnia 21 października 2024 r. została odebrana pod wskazanym adresem przez dorosłego domownika - Pana C. J. w dniu 23 października 2024 r. Tym samym termin do złożenia odwołania od decyzji upłynął z dniem 6 listopada 2024 r. W tym kontekście wskazał jednak, że organ nie wziął pod uwagę okoliczności, iż wraz z odwołaniem od decyzji Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 21 października 2024 r., znak: WGN.RSP.6833.3.20.2023.KS złożyłem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w którym uprawdopodobniłem, że uchybienie terminowi nastąpiło bez mojej winy. Kluczową okolicznością uzasadniającą mój wniosek o przywrócenie terminu był fakt doręczenia korespondencji dorosłemu domownikowi, który ze względu stan zdrowia nie przekazał mi korespondencji. Korespondencja w niniejszej sprawie została odebrana przez dorosłego domownika C. J. - mojego ojca - w dniu 23 października 2024 r. C. J. aktualnie ma prawie 81 lat. W dniu 4 września 2015 r. miał udar [...]. Od tego czasu C. J. pozostaje pod stałą opieką lekarską i przyjmuje stale leki. Nadto w dniu 24 marca 2022 r. dodatkowo rozpoznano u C. J. przemijające napady niedokrwienia mózgu i zespoły pokrewne. Wskazane zaburzenia uniemożliwiają C. J. podejmowania świadomych decyzji. Mając świadomość co do stanu zdrowia swojego ojca Skarżący podjął szereg czynności, które miały zapobiec przypadkowemu odbiorowi korespondencji przez C. J.. Przede wszystkim poinformował listonosza, który pracuje w rejonie mojego miejsca zamieszkania o przedmiotowych okolicznościach, a nadto przygotowałem w domu jedno do gromadzenia odebranych miejsce dokumentów. Co więcej zawsze po powrocie do domu upewniam się czy pod moją nieobecność C. J. nie dokonał odbioru korespondencji. Pomimo tego korespondencja w niniejszej sprawie nie została mi przekazana. Niemniej jednak okoliczności te świadczą niezbicie o podjęciu przeze mnie działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Powołał tez stanowisko zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lutego 2009 r., wydanym w sprawie do sygn. akt I OSK 480/08 zgodnie z którym w sytuacji 2dv miało miejsce doręczenie zastępcze, brak winy strony w uchybieniu terminowi to taka okoliczność, która uniemożliwiła osobie odbierającej decyzję jej oddanie adresatowi. W orzecznictwie zaś dominuje pogląd, iż choroba strony osobiście działającej. jeżeli rzeczywiście uniemożliwiła stronie zachowanie terminu procesowego, z reguły stanowi okoliczność uzasadniającą przywrócenie uchybionego terminu (vide; H. Knysiak-Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 86.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż z całą pewnością C. J. nie ponosi winy za brak doręczenia korespondencji adresatowi, bowiem z uwagi na swój stan zdrowia nie był w stanie świadomie pokierować swoim postępowaniem. Skoro zatem w niniejszej sprawie miało miejsce doręczenie zastępcze, a osobie odbierającej korespondencję nie można przypisać winy za nieprzekazanie adresatowi korespondencji, to termin wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta N. S. z dnia 21 paździemika2024 r., znak: WGN.RSP.6833.3.20.2023.KS. należało przywrócić. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zatem przed negatywnymi skutkami uchybienia terminowi można się bronić poprzez instytucję przywrócenia terminu. Organ nie wziął pod uwagę okoliczności, iż pomimo złożenia odwołania z uchybieniem terminu jest ono skuteczne, bowiem łącznie z odwołaniem złożyłem uzasadniony wniosek o przywrócenie terminu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi z racji jej bezzasadności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) - dalej jako: p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Niniejszą sprawę Sąd procedował w oparciu o przepis art. 119 pkt 3 p.p.s.a. (w trybie uproszczonym Sąd może rozpoznać skargę na postanowienie, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie) na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w składzie trzech sędziów stosownie do treści art. 120 p.p.s.a. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Po myśli art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 572 ze zm.) – dalej jako "k.p.a." odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Na gruncie niniejszej sprawy nie ma wątpliwości, że decyzja Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 21 października 2024 r., znak: WGN.RSP.6833.3.20.2023.KS została doręczona Skarżącemu w dniu 23 października 2024 r. Przesyłka została odebrana pod wskazanym adresem zamieszkania Skarżącego przez dorosłego domownika - C. J.. Doręczenie to nastąpiło zgodnie z art. 43 § 1 k.p.a., zgodnie z którym w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Nie budzi również wątpliwości, że Skarżący M. J. wniósł odwołanie od tej decyzji Prezydenta Miasta Nowego Sącza za pismem z dnia 15 listopada 2024 r. (data stempla pocztowego - z dnia 18 listopada 2024 r.). Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W przywołanym wyżej art. 134 k.p.a., ustawodawca posłużył się kategorycznym zwrotem "stwierdza", co oznacza, że na organie odwoławczym ciąży bezwzględny obowiązek wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania w każdym przypadku, gdy takie uchybienie miało miejsce. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania musi być jednoznaczne i mieć pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy. Warunkiem wydania rozważanego postanowienia jest w pierwszej kolejności bezsporne ustalenie daty, w której organ skutecznie doręczył stronie decyzję wydaną w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, bowiem bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna się dopiero wtedy, gdy doręczenie było prawidłowe. Zatem, organ winien dysponować niebudzącym wątpliwości dokumentem zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji przez adresata lub inną osobę. Takim potwierdzeniem organ dysponował. Niezależnie organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania na podstawie bezwzględnie obowiązującej normy wskazanej w art. 134 k.p.a. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Powyższe stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2025 r., sygn. I OSK 1285/23; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 maja 2024 r., sygn. II OSK 590/23; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2024 r., sygn. I OSK 318/23; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2023 r., sygn. I GSK 113/20; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2022 r., II OSK 854/21; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 stycznia 2025 r., sygn. II SA/Gd 705/24 - CBOSA). Podnoszone natomiast przez Skarżącego okoliczności nawiązują raczej do kwestii przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, co jednak nie jest przedmiotem niniejszej sprawy i z tego też powodu zarzuty podniesione w skardze nie mogły zostać uznane za uzasadnione. Ze względu na powyższe skarga została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.