II SA/Kr 220/22

WyrokWSA w Krakowie2022-05-19

Skład orzekający: Monika Niedźwiedź, Sebastian Pietrzyk, Mirosław Bator

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zbiornik wodny o powierzchni około 55 m2, zlokalizowany na terenie gospodarstwa rolnego, może być zakwalifikowany jako "oczko wodne" w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 15 Prawa budowlanego, zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, czy też jako budowla wymagająca takiego pozwolenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zbiornik wodny o powierzchni około 55 m2, zlokalizowany na terenie gospodarstwa rolnego, nie może być zakwalifikowany jako "oczko wodne" w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 15 Prawa budowlanego, ponieważ nie ma ono charakteru "przydomowego" i ozdobnego. Obiekt ten, ze względu na swoje rozmiary, sposób wykonania i przeznaczenie, stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, której budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Wobec braku takiego pozwolenia, zasadne było zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego i orzeczenie nakazu rozbiórki, zwłaszcza po tym, jak inwestor nie skorzystał z możliwości legalizacji obiektu w trybie postępowania legalizacyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego zbiornika wodnego na działkach rolnych. Organ I instancji nakazał rozbiórkę, uznając obiekt za budowlę wymagającą pozwolenia na budowę. Decyzja ta została uchylona przez organ II instancji, który następnie sam wydał decyzję nakazującą rozbiórkę. Skarżący kwestionował kwalifikację obiektu jako budowli, twierdząc, że jest to urządzenie melioracyjne lub oczko wodne podlegające zgłoszeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podtrzymując stanowisko organów nadzoru budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędziowie: WSA Sebastian Pietrzyk WSA Mirosław Bator (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 5 listopada 2021 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wieliczce decyzją z dnia 22 lipca 2021 r. nr [...] działając na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 i 80 ust. 2 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w związku z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw oraz art. 104 K.p.a. nakazał R. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanego zbiornika wodnego na terenie działek nr [...] i [...] w miejscowości S., gmina Wieliczka. W uzasadnieniu organ wskazał, że na wskazanej nieruchomości, obok zabudowań objętych odrębnymi postępowaniami istnieje oczko wodne w niedalekiej odległości od domu holenderskiego - oczko to zasilane jest najprawdopodobniej (bądź również) wodami opadowymi które zbierane są rowami odwodnieniowymi zlokalizowanymi na działkach objętych kontrolą. Kolejno przepustem wprowadzone do wykonanego oczka (wody z tych rowów również są kierowane do istniejącego na działce zbiornika wodnego - nieobjętego kontrolą). Oczko jak wyżej w przypadku przepełnienia posiada odpływ do zbiornika wodnego usytuowanego poniżej - nieobjętego kontrolą. Inwestorem był R. K.. Działki nr [...] i [...] położone w S. , gmina Wieliczka, zgodnie z uchwałą nr XVII/232/2016 Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 7 kwietnia 2016 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Wieliczka - obszar "B" leżą w ternie oznaczonym symbolem R - tereny rolnicze, na osuwisku okresowo aktywnym. Burmistrz Miasta i Gminy Wieliczka pismem z dnia 2 lutego 2018 r. poinformował, że posadowienie domku holenderskiego nie jest zgodne z obowiązującym planem miejscowym. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 15 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa przydomowych basenów i oczek wodnych o powierzchni do 50 m2. Jak wynika z treści powyższego przepisu oraz art. 30 ust.1 pkt 1 Prawa budowalnego wykonanie powyższych obiektów budowlanych - bez konieczności uzyskania pozwolenia na budowę bądź dokonania zgłoszenia - nie jest ograniczone pod kątem "ilościowym", ale wielkości ich powierzchni (tj. do 50 m2). Niemniej należy pamiętać, że powyższa zasada dotyczy tylko obiektów przydomowych. Oczko wodne objęte przedmiotem niniejszego postępowania jest w kształcie elipsy której pole wyraża się wzorem P = ?ab . Ustalone w czasie kontroli wymiary odcinków a i b (półosie elipsy) wynoszą odpowiednio 4,30 m i 4,10 m co w wyliczeniu daje przybliżoną powierzchnię równą ok 55 m2, przy czym jest to powierzchnia liczona po obrysie brzegu oczka, a samo lustro wody posiada zdecydowanie mniejsza powierzchnię, nie przekraczającą 50 m2 co wprost wynika ze zdjęć na karcie 20 i 11, tak więc należy uznać, że budowa takiego oczka wymaga dokonania zgłoszenia, Powyższe jednak nie ma znaczenia ze względu na fakt, że przedmiotowego oczka nie można traktować jako przydomowego bowiem nie znajduje się ona przy budynku mieszkalnym. Na działkach nr [...] i [...] brak jest jakichkolwiek zabudowań mieszkaniowych, natomiast istniejący domek holenderski w związku z jego budową bez wymaganego pozwolenia, przy uwzględnieniu braku zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego podlega nakazowi rozbiórki. Należy zwrócić uwagę na tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2010r. sygn. akt II OSK1033/09 zgodnie z którą warunkiem uznania za indywidualną przydomową oczyszczalnię ścieków, jest nie tylko określona w tym przepisie maksymalna wydajność (do 7,50 m3 na dobę), ale i jej charakter określony jako "przydomowy" tj. znajdujący się w pobliżu indywidualnego domu (miejsca) przeznaczonego do zamieszkiwania osób. Jakkolwiek wyrok ten dotyczy budowy przydomowej oczyszczalni ścieków tak została w nim określona definicja pojęcia " przydomowy", tak więc w myśl powyższego, przedmiotowego oczka nie można uznać za przydomowe, a co za tym idzie jego budowa wymagała uzyskania stosownego pozwolenia na budowę, które jak ustalono w toku prowadzonego postępowania nie zostało przez inwestora uzyskane. Fakt budowy obiektu bez pozwolenia na budowę przy równoczesnej eliminacji art. 29-31 skutkuje działaniem art. 48 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, który stanowi, że organ nadzoru budowalnego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1/ bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2/ bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Wobec tak ustalonego stanu faktycznego organ decyzją z dnia 11 kwietnia 2018 r. nakazał inwestorowi rozbiórkę samowolnie wybudowanego oczka wodnego na terenie działek nr [...] i [...] w miejscowości S., gmina Wieliczka. Decyzja powyższa w wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego została uchylona decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...].08.2019 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że ustawa prawo budowalne dokonuje klasyfikacji obiektów budowlanych na budynki, budowle i obiekty małej architektury gdzie ustawodawca w treści przepisu art. 3 pkt 3 zamieścił przykładowe wyliczenie obiektów zaliczanej do kategorii normatywnej budowli przez które należy rozumieć m.in. zbiornik. Opis zamieszczony w protokole kontroli jak również dokumentacja fotograficzna w ocenie organu II instancji pozwalają łącznie na wyrażenie oceny, iż przedmiotowy obiekt swoim charakterem, wielkością odpowiada pojęciu zbiornik zatem jest obiektem budowlanym wymienionym w art. 3 pkt. 3 Prawa budowalnego. Jest to bez wątpliwości odrębne pod względem technicznym urządzenie które składa się na całość użytkową, które służy do gromadzenia wody, zaś roboty budowlane związane z jego realizacją w określonym miejscu stanowiły roboty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 6. Jednocześnie rozmiar i charakter tego obiektu przesądzają iż nie można go zakwalifikować jak chce skarżący, jako obiekt małej architektury. Zgodnie z wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 2 stycznia 2020r., sygn. akt II SA/Kr 1206/19 oddalającym sprzeciw od decyzji organu II instancji w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniono w sposób nie budzący wątpliwości, że zbiornik (określany również oczkiem wodnym) został wykonany przez R. K., czemu on nie przeczy. Nie budzi również wątpliwości Sądu ustalenie wielkości zbiornika i miejsca jego położenia. Ustalenia w tym zakresie zostały doprecyzowane na etapie postępowania odwoławczego w oparciu o przekonujący materiał dowodowy. Twierdzenia skarżącego, który kwestionuje ustalenia organów, są w tym zakresie gołosłowne. Osią sporu w niniejszej sprawie była kwalifikacja prawna wykonanego obiektu, tj. ustalenie, czy wybudowany obiekt jest "oczkiem wodnym" w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 15 Prawa budowalnego, obiektem małej architektury w rozumieniu art. 3 pkt 4 oraz art. 29 ust. 1 pkt 22 Prawa budowlanego, czy zbiornikiem wodnym stanowiącym budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3. Oceny tej kwalifikacji Sąd, rozpatrujący sprawę ze sprzeciwu, nie mógł uniknąć, albowiem determinuje ona bezpośrednio prawidłowość zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. oraz prawidłowość (bądź wadliwość) przyjętego przez organy nadzoru budowlanego trybu postępowania określonego w przepisach Prawa budowlanego, tj. postępowania w sprawie samowoli budowlanej w trybie art. 48-49 p.b. Zgodnie z art. 3 pkt 3 p.b. przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, w tym obiekty hydrotechniczne i zbiorniki. Zgodnie z art. 3 pkt 4 p.b. przez obiekty małej architektury należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Oczko wodne nie zostało zdefiniowane w Prawie budowlanym. Zgodnie z art. 29 ust. 1 budowa przydomowych basenów i oczek wodnych o powierzchni do 50 m2 (pkt 15) oraz obiektów małej architektury (pkt 22) nie wymaga pozwolenia na budowę. W świetle art. 30 ust. 1 pkt 4 p.b. spośród obiektów tych dwóch kategorii jedynie budowa obiektów małej architektury w miejscach publicznych wymaga zgłoszenia. W przypadku ustalenia, że sporny obiekt stanowi obiekt małej architektury lub oczko wodne, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 15 p.b. należałoby więc przyjąć, że doprowadzenie do zgodności z prawem obiektu mogłoby nastąpić w trybie art. 50-51 p.b. W przypadku ustalenia, że obiekt nie stanowi żadnego z powyższych obiektów, konieczne byłoby zastosowanie trybu z art. 48-49 p.b. W ocenie Sądu dokonana w zaskarżonej decyzji kwalifikacja spornego obiektu jest prawidłowa. Uznanie konkretnego obiektu za obiekt małej architektury ma charakter w dużej mierze ocenny, jako że definicja określona w art. 3 pkt 4 p.b. zawiera tylko przykładowe wskazanie obiektów o charakterze małej architektury. Cechy takie mają jednak przede wszystkim obiekty służące przeznaczeniu ogrodowemu, rekreacyjnemu, utrzymaniu porządku. Tymczasem przedmiotowy obiekt, został zrealizowany na terenie gospodarstwa rolnego, służąc celom tego gospodarstwa. W oparciu o zgromadzony przez organy nadzoru budowlanego materiał dowodowy (w tym dokumentację fotograficzną rysunki, szkice) można przyjąć, że wielkość tego obiektu, sposób jego wykonania, jak też przeznaczenie wskazują, że nie stanowi on obiektu małej architektury. Prawidłowo również nie zakwalifikowano przedmiotowego zbiornika jako oczka wodnego w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 15 p.b. Oczko wodne, o którym mowa w tym przepisie, ma bowiem mieć charakter "przydomowy". W nawiązaniu do potocznego znaczenia tego pojęcia należy przyjąć, że taki charakter ma naturalny lub sztuczny zbiornik wodny pełniący w ogrodach funkcję ozdobną (tak: w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2018 r. (sygn. akt IIOSK1896/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem funkcja spornego obiektu wykracza poza rolę obiektu ozdobnego. O braku "przydomowego" charakteru świadczy również sposób zagospodarowania działek, jak też ich przeznaczenie rolne, wykluczające budowę budynków mieszkalnych. W konsekwencji powyższego prawidłowe było ustalenie organów, że budowa przedmiotowego zbiornika wymagała uprzedniego pozwolenia na budowę, którego - co bezsporne - skarżący nie posiadał. W dniu 25 lutego 2021 r. organ I instancji przeprowadził oględziny na terenie działek nr [...] i [...] w miejscowości S.. Z przeprowadzonych oględzin sporządzono protokół nr [...], który wraz z dokumentacją fotograficzną został dołączony do akt sprawy. Na wysokości domku holenderskiego zza ogrodzenia stwierdzono, że przedmiotowy zbiornik nadal istnieje w miejscu zgodnym z poprzednimi ustaleniami ponadto orientacyjnie stwierdzono, że jego parametry w zakresie powierzchni nie uległy zmianie. W dniu 31 marca 2021r. PINB wydał postanowienie, którym nakazał inwestorowi R. K. wstrzymać prowadzenie robót budowlanych przy samowolnej budowie zbiornika wodnego na terenie działek nr [...] i [...] w miejscowości S. oraz nałożył na niego obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 czerwca 2021 r. wymienionych w postanowieniu dokumentów. Inwestor nie przedłożył żądanych dokumentów. W dniu 22 lipca 2021 r. PINB wydał decyzję nr [...] nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego zbiornika wodnego na terenie dziatek nr [...] i [...] w miejscowości S.. Od tej decyzji odwołanie wniósł R. K. domagając się jej uchylenia. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w K. decyzją z dnia 5 listopada 2021 r. nr [...] znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzje w całości i orzekł na podstawie art. 48 ust. 1 i art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazując R. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanego zbiornika wodnego na terenie działki ewidencyjnej nr [...] w miejscowości S., gmina Wieliczka. W uzasadnieniu organ wskazał, że niewątpliwie w stanie faktycznym niniejszej sprawy miała miejsce budowa zbiornika wodnego na terenie działki ew. nr [...] w miejscowości S.. W myśl art. 3 pkt 6 Prawa budowalnego przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Natomiast zgodnie z treścią art. 3 pkt 1 P.b. przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Zgodnie z art. 3 pkt 3 P.b. przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, w tym obiekty hydrotechniczne i zbiorniki. W definicji zawartej w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane ustawodawca dokonał przykładowego wyliczenia budowli. Katalog ten jest otwarty, przy czym objąć może jedynie obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Zgodnie z brzmieniem art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31 w/w ustawy. Przepis art. 29 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu sprzed obowiązującej od dnia 19 września 2020r. nowelizacji) zawiera katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, tj. do których nie będzie miała zastosowania ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. l tej ustawy. Katalog określony w art. 29 ustawy Prawo budowlane enumeratywnie wylicza przypadki, które nie wymagają uzyskania pozwolenia. Oznacza to, iż wyłącznie obiekty i roboty w nim wymienione mogą być wykonane bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż niewątpliwie przedmiotowa budowa zbiornika wodnego wymagała przed jej realizacją pozwolenia na budowę, którym inwestor nie legitymował się. W konsekwencji, skoro wykonanie budowy przedmiotowego obiektu budowlanego wymagało pozwolenia na budowę, którego inwestor nie uzyskał, organ I instancji zasadnie prowadził postępowanie w sprawie legalności przedmiotowego obiektu w trybie art. 48 P.b. Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przesłanki legalizacji samowoli budowlanej określone zostały w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Z brzmienia powyższego przepisu jednoznacznie wynika, iż ewentualny nakaz rozbiórki zostaje poprzedzony postępowaniem mającym na celu ustalenie istnienia możliwości doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z art. 48 ust. 2 i ust. 3, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w rym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie, wymaganych dokumentów. W dalszej kolejności inicjatywę przejmuje inwestor, który musi wywiązać się z nałożonych na niego obowiązków, pod rygorem nakazania rozbiórki (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 stycznia 2011 r., II SA/Po 571/10). W związku z powyższym, organ I instancji postanowieniem nr [...] z dnia 31 marca 2021 r., nakazał inwestorowi wstrzymać prowadzenie robót budowlanych przy samowolnej budowie zbiornika wodnego na terenie dziatek nr [...] i [...] w miejscowości S., gmina Wieliczka oraz nałożył na niego obowiązek przedłożenia w siedzibie PINB wymienionych w postanowieniu dokumentów w terminie do dnia 30 czerwca 2021 r. W wyznaczonym terminie żądane dokumenty nie zostały przedłożone, co oznacza, że strona nie skorzystała z możliwości zalegalizowania przedmiotowej budowy. Podkreślić w tym miejscu należy, iż legalizacja obiektu nie jest obowiązkiem lecz uprawnieniem strony. W sytuacji, gdy strona nie wypełnia nałożonego na nią obowiązku, prawo materialne nie przewiduje możliwości innej reakcji organu nadzoru budowlanego, jak tylko wydanie nakazu rozbiórki, w związku z brzmieniem art. 48 ust. 4 P.b. Skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów także w postępowaniu toczącym się przed organem II instancji. W judykaturze nie budzi wątpliwości, że nie spełnienie w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 P.b. stanowi podstawę obligującą, a nie jedynie upoważniającą organ nadzoru budowlanego, do wydania decyzji o nakazie rozbiórki (por. wyrok NSA z 8.12.2011 r., II OSK 1757/10). Ponadto MWINB zauważył, iż R. K. - inwestor przedmiotowego obiektu oraz współwłaściciel działek ew. nr [...] i [...] w miejscowości S. został prawidłowo wskazany jako adresat orzeczonego nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego zbiornika wodnego(...). Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 52 P.b., zależnie od stanu faktycznego: Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48 (...). W toku postępowania ustalono, iż inwestorem spornego zbiornika wodnego jest R. K.. Wskazać należy, iż w aktach administracyjnych organu I instancji zalega protokół z przeprowadzonej w dniu [...] 2017r. kontroli na działce nr [...] i [...] w miejscowości S.. Jak wskazano w protokole z dnia 14 grudnia 2017r. na pytanie pracowników tut. inspektoratu kto był inwestorem robót w zakresie instalacji wodnej (...), instalacji elektrycznej (...), oczka wodnego R. K. wyjaśnił, że on był inwestorem robót jw. Pełnomocnik skarżącego w złożonym odwołaniu zarzucił organowi I instancji dokonania błędnej wykładni przepisów prawa materialnego w postaci art. 197 ustawy z dnia 20 lipca 2011 r. Prawo wodne w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 9 w brzmieniu ustawy w chwili wszczęcia postępowania, oraz art. 29 ust. 2 pkt 14 w brzmieniu aktualnym na skutek czego doszło do błędnej kwalifikacji obiektu pomimo, iż tego typu obiekty zgodnie z ustawą należy traktować jako urządzenia melioracyjne. Odnosząc się do powyższego MWINB wskazał, iż nie podziela powyższego zarzutu podniesionego w odwołaniu. Podkreślić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 stycznia 2020r. sygn. akt II SA/Kr 1206/19 wskazał, iż osią sporu w niniejszej sprawie była kwalifikacja prawna wykonanego obiektu, tj. ustalenie, czy wybudowany obiekt jest "oczkiem wodnym" w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 15 P.b., obiektem małej architektury w rozumieniu art. 3 pkt 4 oraz art. 29 ust. 1 pkt 22, czy zbiornikiem wodnym stanowiącym budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 P.b. W ocenie Sądu dokonana w zaskarżonej decyzji kwalifikacja spornego obiektu jest prawidłowa. Uznanie konkretnego obiektu za obiekt malej architektury ma charakter w dużej mierze ocenny, jako że definicja określona w art. 3 pkt 4 p.b. zawiera tylko przykładowe wskazanie obiektów o charakterze małej architektury. Cechy takie mają jednak przede wszystkim obiekty służące przeznaczeniu ogrodowemu, rekreacyjnemu, utrzymaniu porządku. Tymczasem przedmiotowy obiekt, został zrealizowany na terenie gospodarstwa rolnego, służąc celom tego gospodarstwa. W oparciu o zgromadzony przez organy nadzoru budowlanego materiał dowodowy (w tym dokumentację fotograficzną, rysunki, szkice) można przyjąć, że wielkość tego obiektu, sposób jego wykonania, jak też przeznaczenie wskazują, że nie stanowi on obiektu malej architektury. Prawidłowo również nie zakwalifikowano przedmiotowego zbiornika jako oczka wodnego w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 15 p.b. Oczko -wodne, o którym mowa w tym przepisie, ma bowiem mieć charakter "przydomowy". W nawiązaniu do potocznego znaczenia tego pojęcia należy przyjąć, że taki charakter ma naturalny lub sztuczny zbiornik wodny pełniący w ogrodach funkcję ozdobną (tak: w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2018 r. (sygn. akt 11 OSK 1896/17). Tymczasem funkcja spornego obiektu wykracza poza rolę obiektu ozdobnego. O braku "przydomowego" charakteru świadczy również sposób zagospodarowania działek, jak też ich przeznaczenie rolne, wykluczające budowę budynków mieszkalnych. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł R. K. zarzucając naruszenie: 1/ art. 7a k.p.a. w zw. z § 44 uchwała nr XVII/232/2016 Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 7 kwietnia 2016 r. sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Wieliczka - obszar "B" w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 73 ust. 1 pkt 1,5 i art. 73 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie (okresu realizacji obiektu) poprzez bezpodstawne przyjęcie na niekorzyść strony, iż zakaz lokalizacji obiektów na przedmiotowym terenie rozciąga się również na obiekty takie jak zbiornik wodny w ramach gospodarstwa rolnego pomimo, iż wprost mieści się on w pojęciu obiektu związanego z produkcją rolną jako szczegółowe urządzenie melioracji w myśl ustawy obowiązującej w chwili wykonana przedmiotowego zbiornika; 2/ art. 48 ust. 1 PrBud w zw. art. 49b PrBud w zw. art. 7, art. 8, art. 10, art. 11 k.p.a. oraz art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niepełne i błędnie przeprowadzone postępowanie dowodowe a następnie nie swobodną a dowolną ocenę dowodów, mająca postać miedzy innymi tego, że organ wadliwie ustalił charakter obiektów i dokonał ich błędnej kwalifikacji a w konsekwencji zastosowanie błędnej podstawy rozstrzygnięcia przez organ w skutek błędnej kwalifikacji i przedwczesnego uznania, że obiekt ten podlegał obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę; 3/ art. 7, art. 8, art. 10, art. 11 k.p.a. oraz art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez rzeczywisty brak postępowania wyjaśniającego i przyjęcie wszelkich ustaleń organu I instancji pomimo, że nie wyjaśniały one stanu faktycznego jak i prawnego sprawy m.in. daty wykonania obiektów, czy są połączone z urządzeniami (zbiornik zasilany jest wodą z drenażu i rowów znajdujących się wyżej na zboczu] itd. Organ zaniechał jakichkolwiek samodzielnych ustaleń w tym zakresie jak i nie skorzystał z możliwości zlecenia dokonania czynności uzupełniających organowi I instancji. W konsekwencji niepełne i błędnie przeprowadzone postępowanie skutkowało również nie swobodną a dowolną ocenę dowodów, mająca postać miedzy innymi tego, że organy obu instancji wadliwie ustaliły przeznaczenie i charakter obiektu, na skutek czego organ dokonał błędnych ustaleń co do możliwości legalizacji obiektu pomimo, iż przedmiotowy podlegał procedurze legalizacji dla obiektów objętych zgłoszeniem. Z niejasnych przyczyn organ odwoławczy uważa, postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji za nie wymagające uzupełnienia gdy organ i instancji nie był w stanie prawidłowo ustalić działki ewidencyjnej na której obiekt się znajduje. Już sam ten fakt przyznany przez organ II instancji winien skłonić organ odwoławczy do weryfikacji stanu faktycznego poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego przez pracowników Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie; 4/ art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędną weryfikacje instancyjną decyzji organu I instancji jedynie poprzez usunięcie z rozstrzygnięcia decyzji opisu, iż zbiornik znajduje się na dwóch działkach (uchylnie rozstrzygnięcia co do działki [...] obręb S. i utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji co do zastosowania przepisu art. 48 ust. 1 ustawy prawo budowlane poprzez uznanie, iż przedmiotowy obiekt podlegał obowiązkowi uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, pomimo iż oczywistym jest, że obiekt ten takiemu obowiązkowi nie podlega i niezrozumiałym pominięciu kwalifikacji obiektu jako urządzenia melioracji wodnej szczegółowych; 5/ art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. i 24 § 3 k.p.a. w stosunku w jakim organ nie uwzględnił zasadnego wniosku strony o wyłączenie od udziału w postępowaniu pracowników PINB w Wieliczce w osobie starszego inspektora M. S. i starszej inspektor B. A., którzy są osobami wobec niego uprzedzonymi czemu dali m.in. wyraz poprzez złożenie zeznań w sprawie karnej przed Sądem Rejonowym w Wieliczce, II Wydział Karny sygn. akt: II K 989/18. Wyżej wymienieni obciążyli skarżącego dokonaniem przestępstwa w postaci pobicia w toku czynności jakie miały miejsce rzekomo podczas pomiarów dokonanych na przedmiotowej nieruchomości co nie znalazło swojego odzwierciedlenia w protokole zalegającym w aktach postępowania. Na skutek powyższego Skarżący został skazany (zdaniem skarżącego niesłusznie] wyrokiem Sądu Rejonowego w Wieliczce II Wydział Karny z 13 lutego 2020 roku sygn. akt: II K 989/18, który to wyrok został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy w Krakowie. Powyższe wskazuje, że skarżący może mieć uzasadnione wątpliwości co do obiektywności pracowników prowadzących postępowanie. Z niezrozumiałych przyczyn ani PINB w Wieliczce ani MWINB nie przychyliły się do wniosku o wyłączenie ww. pracowników organów gdy oczywistym jest, że nie są oni jedynymi pracownikami mogącymi dokonywać czynności na obszarze gminy Wieliczka. Okoliczność zeznawania przez osoby prowadzące postępowanie przed organem I instancji i wykonujące na zlecenie MWINB czynności dowodowe w procesach karnych w sposób obciążający stronę prowadzonego przez te osoby postępowania nie jest rzeczą powszechną ani na tyle częstą, iż wyłączenie ww. osób i prowadzenie postępowania przez innych pracowników nadzoru budowlanego można by uznać za obstrukcję. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu i instancji. W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sądowej kontroli w niniejszej sprawie podlegała decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 5 listopada 2021 r. nr [...] uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieliczce z dnia 22 lipca 2021 r. i orzekająca o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego zbiornika wodnego na terenie działki ewidencyjnej nr [...] w miejscowości S., gmina Wieliczka. Decyzja została wydana wobec niezłożenia przez skarżącego dokumentów, do złożenia których został zobowiązany przez organ nadzoru budowlanego w postępowaniu legalizacyjnym przedmiotowego obiektu. Przede wszystkim należy wskazać, że prawomocnym wyrokiem z dnia 2 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 1026/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił sprzeciw R. K. od kasacyjnej decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 28 sierpnia 2019 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. W wyroku tym sąd wypowiedział się jednoznacznie na temat kwalifikacji prawnej przedmiotowego zbiornika. Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku "Osią sporu w niniejszej sprawie była kwalifikacja prawna wykonanego obiektu, tj. ustalenie, czy wybudowany obiekt jest "oczkiem wodnym" w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 15 p.b., obiektem małej architektury w rozumieniu art. 3 pkt 4 oraz art. 29 ust. 1 pkt 22 p.b., czy zbiornikiem wodnym stanowiącym budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b. Oceny tej kwalifikacji Sąd, rozpatrujący sprawę ze sprzeciwu, nie mógł uniknąć, albowiem determinuje ona bezpośrednio prawidłowość zastosowania art. 138 §2 k.p.a. oraz prawidłowość (bądź wadliwość) przyjętego przez organy nadzoru budowlanego trybu postępowania określonego w przepisach Prawa budowlanego, tj. postępowania w sprawie samowoli budowlanej w trybie art. 48-49 p.b. Zgodnie z art. 3 pkt 3 p.b. przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, w tym obiekty hydrotechniczne i zbiorniki. Zgodnie z art. 3 pkt 4 p.b. przez obiekty małej architektury należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Oczko wodne nie zostało zdefiniowane w Prawie budowlanym. Zgodnie z art. 29 ust. 1 budowa przydomowych basenów i oczek wodnych o powierzchni do 50 m2 (pkt 15) oraz obiektów małej architektury (pkt 22) nie wymaga pozwolenia na budowę. W świetle art. 30 ust. 1 pkt 4 p.b. spośród obiektów tych dwóch kategorii jedynie budowa obiektów małej architektury w miejscach publicznych wymaga zgłoszenia. W przypadku ustalenia, że sporny obiekt stanowi obiekt małej architektury lub oczko wodne, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 15 p.b. należałoby więc przyjąć, że doprowadzenie do zgodności z prawem obiektu mogłoby nastąpić w trybie art. 50-51 p.b. W przypadku ustalenia, że obiekt nie stanowi żadnego z powyższych obiektów, konieczne byłoby zastosowanie trybu z art. 48-49 p.b. W ocenie Sądu dokonana w zaskarżonej decyzji kwalifikacja spornego obiektu jest prawidłowa. Uznanie konkretnego obiektu za obiekt małej architektury ma charakter w dużej mierze ocenny, jako że definicja określona w art. 3 pkt 4 p.b. zawiera tylko przykładowe wskazanie obiektów o charakterze małej architektury. Cechy takie mają jednak przede wszystkim obiekty służące przeznaczeniu ogrodowemu, rekreacyjnemu, utrzymaniu porządku. Tymczasem przedmiotowy obiekt, został zrealizowany na terenie gospodarstwa rolnego, służąc celom tego gospodarstwa. W oparciu o zgromadzony przez organy nadzoru budowlanego materiał dowodowy (w tym dokumentację fotograficzną, rysunki, szkice) można przyjąć, że wielkość tego obiektu, sposób jego wykonania, jak też przeznaczenie wskazują, że nie stanowi on obiektu małej architektury. Prawidłowo również nie zakwalifikowano przedmiotowego zbiornika jako oczka wodnego w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 15 p.b. Oczko wodne, o którym mowa w tym przepisie, ma bowiem mieć charakter "przydomowy". W nawiązaniu do potocznego znaczenia tego pojęcia należy przyjąć, że taki charakter ma naturalny lub sztuczny zbiornik wodny pełniący w ogrodach funkcję ozdobną (tak: w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2018 r. (sygn. akt II OSK 1896/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem funkcja spornego obiektu wykracza poza rolę obiektu ozdobnego. O braku "przydomowego" charakteru świadczy również sposób zagospodarowania działek nr [...] i [...], jak też ich przeznaczenie rolne, wykluczające budowę budynków mieszkalnych. W konsekwencji powyższego prawidłowe było ustalenie organów, że budowa przedmiotowego zbiornika wymagała uprzedniego pozwolenia na budowę, którego – co bezsporne – skarżący nie posiadał. Prawidłowe było również przyjęcie jako podstawy działania przepisów określonych w art. 48-49 p.b. Przepisy te określają przesłanki zastosowania sankcji nakazu rozbiórki (art. 48 ust. 1 p.b.), ale również obligatoryjny tryb postępowania legalizacyjnego, jeśli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem". Stosownie zaś do art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z cytowanego przepisu wynika, że zarówno organy administracji, jak i sądy administracyjne ponownie rozpoznając sprawę, są związane oceną prawną dokonaną wcześniej przez sąd w tej sprawie. Znaczy to, że nie mogą one formułować oceny sprzecznej z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązane są do podporządkowania mu się w pełnym zakresie. Związanie to dotyczy kwalifikacji prawnej jaką sąd przyjął oraz wskazań dotyczących dalszego postępowania (por. wyrok NSA z 13 lipca 2010 r., I GSK 940/09). Podkreślenia wymaga, że związanie sądu i organu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu trwa w danej sprawie dopóty, dopóki nie zostanie ono uchylone lub zmienione lub nie ulegną zmianie przepisy, czyniąc pogląd prawny nieaktualnym. Podobny skutek (tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny), może spowodować zmiana (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych. Zatem skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują przyszłe postępowanie administracyjne, oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowe. Wobec braku odmiennych uregulowań ustawowych reguła ta ma również zastosowanie do prawomocnych wyroków, którymi rozpoznano sprzeciw od decyzji kasacyjnych wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Wprawdzie przyjmuje się, że z uwagi na specyfikę postępowania sądowego w przedmiocie rozpoznania sprzeciwu od decyzji kasacyjnej (rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji tego typu a w postępowaniu sądowym udział biorą jedynie strona skarżąca i organ) sąd nie powinien formułować ocen merytorycznych tj. dotyczących meritum sprawy. Wyrażenie jednak takiej (merytorycznej) oceny czy poglądu w wyroku prawomocnym ma moc wiążącą o której mowa w art. 153 P.p.s.a. Jak mowa wyżej pogląd taki (merytoryczny) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 2 stycznia 2020 r. II SA/Kr 1206/19 wyraził, przyjmując że przedmiotowy obiekt to zbiornik wodny na realizacje którego wymagane było pozwolenia na budowę. Stwierdzić jednak należy, iż prawa procesowe skarżącego nie zostały przez to naruszone. Wyrokiem tym bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił sprzeciw wniesiony przez skarżącego R. K.. Nie zgadzając się z ustaleniami sądu i poglądem wyrażonym w przedmiocie kwalifikacji przedmiotowego obiektu. skarżący mógł ten wyrok kwestionować przez złożenie skargi kasacyjnej, czego jednak nie uczynił. W tym stanie rzeczy sąd rozpoznający niniejszą sprawę związany jest wyrokiem z dnia 2 stycznia 2020 r. II SA/Kr 1206/19 i wyrażoną tam kwalifikacją prawną uznającą, że na działce nr [...] w miejscowości S., gmina Wieliczka mamy do czynienia ze zbiornikiem wodnym na budowę którego wymagane było pozwolenie na budowę. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, że obiekt powinien zostać zakwalifikowany jako urządzenie melioracji wodnej (podlegające zgłoszeniu a nie pozwoleniu na budowę) to jak mowa wyżej kwalifikacji prawnej przedmiotowego obiektu jako zbiornika, realizacja którego wymagała uprzedniego pozwolenia na budowę została dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 2 stycznia 2020 r. II SA/Kr 1026/19. Niezależnie od tego wskazać należy, iż przepis art. 195 ustawy Prawo wodne (odpowiednik art. 70 poprzedniej regulacji) stanowi, iż melioracje wodne polegają na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby i ułatwienia jej uprawy. Jak zasadnie wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2017 r. VII SA/Wa 1696/16 w świetle art. 70 ust. 1 ustawy z 2017 r. Prawo wodne melioracje wodne służą polepszeniu zdolności produkcyjnych gleby, ułatwiając jej uprawę oraz chronią użytki rolne przed powodziami. Przepis ten wyraźnie podkreśla, że melioracje służą przystosowaniu środowiska do potrzeb produkcji rolniczej, zwiększając zdolność produkcyjną gleby, ułatwiając jej uprawę oraz chroniąc użytki rolne przed degradacją oraz powodzią. Tylko w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 70 ust. 1 ustawy z 2017 r. Prawo wodne możemy mówić o urządzeniu melioracji wodnych szczegółowych, które objęte jest procedurą zgłoszeniową określoną w art. 30 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 9 p.b. Mimo, że działki nr [...] i [...] położone w S. , gmina Wieliczka, zgodnie z uchwałą nr XVII/232/2016 Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 7 kwietnia 2016 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Wieliczka - obszar "B" leżą w ternie oznaczonym symbolem R - tereny rolnicze, na osuwisku okresowo aktywnym, to z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy jednoznacznie wynika, że nie jest na nich prowadzona żadna działalność rolnicza. Co więcej profesjonalny pełnomocnik skarżącego w żaden sposób nie wskazuje jak przedmiotowy zbiornik miałby służyć uzdatnianiu gleby. Organ prawidłowo również nie zakwalifikował przedmiotowego zbiornika jako oczka wodnego (zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku z dnia 2 stycznia 2020 r. II SA/Kr 1026/19). Dodać można, że oczko wodne o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 15 Prawa budowlanego ma mieć charakter "przydomowy". W nawiązaniu do potocznego znaczenia tego pojęcia należy przyjąć, że taki charakter ma naturalny lub sztuczny zbiornik wodny pełniący w ogrodach funkcję ozdobną (tak: w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2018 r. (sygn. akt II OSK 1896/17). O braku "przydomowego" charakteru świadczy również sposób zagospodarowania działek nr [...] i [...], jak też ich przeznaczenie w miejscowy planie zagospodarowania przestrzennego, wykluczające budowę budynków mieszkalnych. Dlatego też w prawidłowe było przyjęcie przez organy administracji jako podstawy prawnej do działania przepisów określonych w art. 48 – art. 49 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego określone zostały przesłanki wszczęcia procedury legalizacyjnej samowolnie zrealizowanego obiektu budowalnego, które są uwarunkowane tym, by samowolnie wzniesiony obiekt nie naruszał przepisów, w tym przepisów techniczno – budowlanych oraz ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie umożliwiającym dorowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Prawidłowo organy obu instancji stwierdziły, że orzeczenie nakazu rozbiórki należy traktować jako przepis wyjątkowy, stanowiący odstępstwo od ogólnej zasady, a nie jako jedyną i ostateczną decyzję. W związku z powyższym organ I instancji postanowieniem z dnia 31 marca 2021 r. nakazał inwestorowi wstrzymać prowadzenie robót budowlanych przy samowolnej budowie zbiornika wodnego i nałożył na niego obowiązek przedłożenia wymienionych w postanowieniu dokumentów. Jednakże w wyznaczonym terminie dokumenty nie zostały przedłożone co oznacza, że skarżący nie skorzystał z możliwości zalegalizowania przedmiotowej budowy. Nieprzedstawienie w wyznaczonym terminie dokumentów wskazanych w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego obliguje organ do orzeczenia nakazu rozbiórki. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2017 r. II OSK 874/17 ustawodawca z mocy art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego nie pozostawia właściwemu organowi wyboru treści rozstrzygnięcia - nakazując mu stosować przepis art. 48 ust. 1, czyli nakaz rozbiórki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2011 r. II OSK 1757/10). Wyjaśnić w tym miejscu należy, że proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim jednak przypadku winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 ustawy. W razie nieprzedłożenia dokumentów, o które wzywał organ, nie przejdzie on bowiem do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, o jakim mowa w art. 48 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. W sytuacji takiej przepisy obligują organ do wydania decyzji nakazującej przymusową rozbiórkę nielegalnie wykonanego obiektu. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może wydać decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót, bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Brzmienie art. 48 ust. 4 ustawy jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Żaden przepis ustawy Prawo budowlane nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki. Sąd nie stwierdził także, aby w toku przeprowadzonego postępowania doszło do naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ ma wynik sprawy. Rozpoznając sprawę przedmiotowej samowoli budowlanej, organy nadzoru budowlanego obu instancji dokonały prawidłowych i wystarczających ustaleń faktycznych, które znajdują potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 K.p.a., a także odpowiada wynikającej z art. 11 K.p.a. zasadzie przekonywania. Na koniec wskazać należy, że fakt złożenia zeznań w procesie karnym przez pracowników organu administracji, w żaden sposób nie wyklucza ich od prowadzenia sprawy. Brak w ty przedmiocie jakichkolwiek regulacji. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności sąd na zasadzie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło