II SA/Kr 258/13

WyrokWSA w Krakowie2013-04-24

Skład orzekający: Agnieszka Nawara-Dubiel, Krystyna Daniel, Waldemar Michaldo

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do merytorycznego rozpatrzenia wniosku strony, jeśli w obrocie prawnym istnieje już ostateczna decyzja dotycząca tej samej materii, czy też powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania decyzji o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość taka zachodzi m.in. wówczas, gdy sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest niedopuszczalne i obarczone wadą nieważności, chyba że poprzednia decyzja zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego w przewidzianym prawem trybie (np. poprzez wznowienie postępowania).
Stan faktyczny
Skarżący S.P. wielokrotnie wnosił o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych (remizy strażackiej i wiaty) należących do OSP w T. Organy nadzoru budowlanego wydawały różne decyzje, w tym umarzające postępowanie, często nie uznając S.P. za stronę postępowania. Po licznych interwencjach sądowych, które wskazywały na przymiot strony S.P., organy kontynuowały postępowania, wydając kolejne decyzje. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego umarzającą postępowanie administracyjne, uznając, że wobec istnienia w obrocie prawnym ostatecznych decyzji umarzających postępowanie, dalsze merytoryczne rozpatrywanie sprawy jest niedopuszczalne.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Waldemar Michaldo Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi S.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 13 grudnia 2012 r., nr [...] , znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala Sygn. IISA/Kr 258/13 UZASADNIENIE Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] grudnia 2012r. znak [...] po rozpatrzeniu odwołania S.P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...].09.2012r., znak:[...], którą umorzono postępowanie administracyjne z wniosku S.P. z dnia 29 czerwca 2009r. w sprawie użytkowania niezgodnie z przepisami obiektów budowlanych tj. remizy strażackiej oraz wiaty zlokalizowanych na działce nr [...] w T. – utrzymał decyzję organu I Instancji w mocy. Na uzasadnienie wskazał, że jak wynika z akt licznych postępowań przeprowadzonych w przedmiotowej sprawie, S.P. w piśmie z dnia 15.01.2007r. wniósł o "przeprowadzenie stosownych działań w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane" w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynków OSP w T. Zdaniem S.P. " w omawianym przypadku ma miejsce bezprawna zmiana użytkowania obiektu budowlanego przez (...) OSP –T. w zakresie jak w sentencji ...", tj. "użytkowania budynków OSP –T. do przeprowadzania na skalę masową imprez rozrywkowych typu wiejskie zabawy, przyjęcia weselne, dyskoteki i innych imprez... " Rozpatrując skargę S.P. z 15.01.2007r PINB w W. przeprowadził z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności użytkowania budynków OSP w T. i w dniu 27.03.2007r została wydana decyzja znak: [...], którą umorzono "postępowanie w sprawie użytkowania budynków Ochotniczej Straży Pożarnej w T. , zlokalizowanych na działce nr [...] w T. , do przeprowadzania imprez rozrywkowych". Na skutek rozpatrzenia wniosku S.P. MWINB decyzją z dnia [...].10.2008r znak [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji PINB. WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 26.05.2009r., sygn. VII SA/Wa 394/09 uchylił decyzję GINB, utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, wskazując wyraźnie na interes prawny S.P. w postępowaniu dotyczącym samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowych obiektów budowlanych. Decyzją z [...].04.2010r znak:[...] , stwierdzono nieważność decyzji PINB z. 27.03.2007r., znak:[...]. Następnie do PINB wpłynął kolejny wniosek S.P. z 29.06.2009r o wszczęcie administracyjnego "na okoliczność użytkowania obiektu budowlanego przez OSP T. będącą ich własnością (...) w sposób niezgodny z przepisami..." Ponownie w dniu 11.07.2009r S.P. wniósł o wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie postanowienia nakładającego na OSP T. - obowiązek zaprzestania użytkowania obiektu budowlanego (...) na okoliczność permanentnego przeprowadzania imprez rozrywkowych z bardzo głośną muzyką". Załatwiając wniosek S.P. w trybie skargowym, PINB przeprowadził z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku Ochotniczej Straży Pożarnej w T. i w dniu 15.10.2010r wydał decyzję znak: [...] o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku Ochotniczej Straży Pożarnej w T. Wnioskodawca, S.P. nie został uznany na podstawie art.28 K.p.a. za stronę postępowania, a o wyniku tego postępowania został powiadomiony w trybie skargowym. W związku z powyższym, WSA wyrokiem z dnia 21.06.2011r, sygn. II SA/Kr 158/11 orzekł o bezczynności PINB w W. i niewykonaniu wyroku z dnia 24.05.2010r, sygn. II SAB/Kr 138/09, którym sąd zobowiązał PINB w W. "do wydania (...) aktu administracyjnego w sprawie z wniosków S.P. z dnia 29 czerwca 2009r i 11 lipca 2009r w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych znajdujących się na działce nr [...] w T. ." Wyroki WSA wydane w związku ze skargami S.P. na bezczynność PINB w W. (WSA w Krakowie z dnia 24.05.2010r, sygn. II SAB/Kr 138/09, z dnia 21.06.2011r, sygn. II SA/Kr 158/11 oraz z dnia 19.12.2011r, sygn. II SA/Kr 1609/11) jednoznacznie wskazywały na posiadanie przymiotu strony przez S.P. w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych na działce nr [...] w T. tj. remizy strażackiej i wiaty. Podkreślić należy, że wyrok sądu wiąże organ w sprawie, w której był wydany. Załatwiając wniosek S.P. w związku z wyrokiem z dnia 16.12.2010r., sygn. II SAB/Kr 140/10, PINB w W. wydał decyzję w dniu [...].02.2011r., znak: [...] , sprostowaną postanowieniem z dnia [...].03.201 Ir, znak: [...], umarzającą "postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania wiaty stalowej zlokalizowanej na działce nr [...] w miejscowości T. " nie stwierdzając naruszeń prawa w zakresie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu. W postępowaniu tym wnioskodawca S.P. nie został uznany na podstawie art.28 K.p.a. za stronę postępowania i decyzji tej nie otrzymał. Kolejnym rozstrzygnięciem PINB w W. była decyzja z dnia 16.12.2011r.znak: [...] umarzająca postępowanie w sprawie wniosku S.P. o wszczęcie postępowania w przedmiocie "użytkowania niezgodnie z przepisami obiektów budowlanych na działce nr [...] w T. przez OSP T". W decyzji tej po analizie kwestii posiadania przez S.P. interesu prawnego w sprawie stwierdzono, iż S.P. nie przysługuje przymiot strony postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...].07.2012r , znak:[...] stwierdził nieważność w/w decyzji PINB wskazując na pominięcie przez PINB w W., wskazań WSA w Krakowie i tym samym rażące naruszenie art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosując się zatem do wyroku WSA w Krakowie z dnia 24.05.2010r., sygn. II SAB/Kr 138/09 i kolejnych zapadłych w kwestii nie załatwienia wniosków S.P. PINB w W. pismem z dnia 01.08.2012r zawiadomił o wszczęciu odrębnego postępowania pod znakiem: [...] w sprawie wniosku z dnia 29.06.2012r. dotyczącego "użytkowania obiektu budowlanego przez OSP T. będącego ich własnością, (...) w sposób niezgodny z przepisami, na okoliczność permanentnego przeprowadzania przeróżnych imprez rozrywkowych z bardzo głośną muzyką." W wyniku tego postępowania wydał skarżoną decyzję w dniu 21.09.2012r, znak: [...] Odwołanie od w/w decyzji P. S.P. zostało złożone w terminie, w odwołaniu tym zarzucił on organowi brak merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzja z dnia 13 grudnia 2012r, znak [...] utrzymał w mocy decyzję organu I Instancji. W uzasadnieniu wskazał, że rozpatrzenia sprawy dokonano w oparciu o akta znak: [...], przesłane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. za pismem z dnia 08.10.2012r (karty ponumerowane [...]) oraz akta sprawy WINB znak:[...] ,[...] wraz z aktami I instancji znak: [...]. W oparciu o w/w materiał dowodowy WINB stwierdził, że wydana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania (k.p.a.), jednak wobec braku możliwości wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w prowadzonym postępowaniu należało j ą utrzymać w mocy. Organ wskazał, że niewątpliwie wyroki wiążące organ I instancji w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych, użytkowanych przez OSP w T. - budynku remizy i wiaty stalowej wskazywały jednoznacznie na posiadanie przymiotu strony przez S.P. w sprawach, których załatwienia żądał w licznie składanych pismach i wnioskach. O tym, w jaki sposób powinno być załatwione pismo złożone przez stronę decyduje jego treść tj. zakres opisanych w nim naruszeń prawa, właściwość organu i stan faktyczny sprawy. Żaden wyrok sądu nie zwalnia organu od szczegółowej analizy treści pisma w odniesieniu do w/w przepisów i zakresu wskazanych naruszeń prawa i odpowiedniego ich stosowania w zależności od stanu sprawy. Dalej organ podniósł, ze nie sposób się zgodzić z taką wykładnią przepisów K.p.a., iż to wniosek podmiotu determinuje zakres postępowania i treść decyzji i to niezależnie od tego, ile razy i w jakiej formie będzie składany do organu. Wniosek podmiotu inicjuje postępowanie administracyjne zgodnie z trybem określonym w art. 234 K.p.a., jednakże to zakres naruszenia prawa regulowany przepisami ustawy Prawo budowlane determinuje zakres przedmiotowy sprawy i decyzji wydanej przez organy nadzoru budowlanego. Natomiast w sytuacji, gdy istnieją wątpliwości co do żądania strony określonego w piśmie stanowiącym wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, w myśl art. 235 § l k.p.a. organ powinien stosując art. 9 k.p.a. zwrócić się do strony udzielając jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, w celu doprowadzenia do sprecyzowania żądania. Jak wskazano w decyzji WINB z dnia [...]11.2012r, znak: [...] i postanowieniu MWINB z dnia 28.11.2012r, znak: [...], żądania S.P., w tym wniosek z dnia 29.06.2009r., co do istoty dotyczy samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego - budynku OSP w T. , bez wymaganego zgłoszenia i z naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.d i przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, a nie niewłaściwego stanu technicznego obiektów budowlanych, który regulują przepisy rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane. Art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. d stanowi: "Obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagą przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając: 1) spełnienie wymagań podstawowych dotyczących: d) odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska". Przepis ten dotyczy zatem budowy i projektowania, a nie użytkowania obiektów. Z zebranego materiału dowodowego wynika zatem, że PINB w W. na wniosek S.P. przeprowadził postępowanie w sprawie użytkowania obiektów budowlanych w trybie art. 61-66 ustawy Prawo budowlane. Zwrócić uwagę należy, iż art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane dotyczy stanów faktycznych, kiedy to obiekt budowlany ze względu na jego niewłaściwe użytkowanie został doprowadzony do takiego stanu, że znalazł się w nieodpowiednim stanie technicznym, który wymaga wydania przez organ nadzoru budowlanego stosownego nakazu usuwającego stwierdzone nieprawidłowości. W przepisie tym chodzi o skutki wynikające z użytkowania obiektu i bezpieczeństwo osób w nim przebywających, które są z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Stan techniczny użytkowanego budynku nie ma wiązać się z emisją hałasu, na którą powołuje się skarżący, a stronami takiego postępowania co do zasady, jak jednoznacznie wskazuje doktryna, są właściciele lub zarządcy obiektu. Mając na uwadze treść przepisów K.p.a. i treść wyroków sądów administracyjnych WINB zauważył, iż organ I instancji nie rozpatrzył wniosku S.P. z 29.06.2009r zgodnie z wiążącym stanowiskiem sądów i treścią art. 235 k.p.a., co wskazuje nadal na brak zadośćuczynienia wskazaniom sądu w wydanych wyrokach. Wyroki sądowe nie wskazały bowiem wyraźnie trybu w jakim organ winien prowadzić postępowanie, lecz na konieczność wydania aktu administracyjnego i uznanie przymiotu strony S.P. , co nie oznacza automatycznie, że każdy z wymienionych wniosków inicjować musi odrębne postępowanie. Zatem zarówno przyjęty tryb art. 66 Prbud (a tym bardziej powołany w uzasadnieniu skarżonej decyzji wyrok z dnia 4.07.2007r, sygn. II OSK 999/06, który w takiej sytuacji stanowi polemikę z zapadłymi w niniejszej sprawie wyrokami) nie stanowią w ocenie tut. organu prawidłowego sposobu załatwienia wniosku strony. Niezależnie pod powyższego podkreślić należy, iż w obiegu prawnym znajdują się dwie decyzje ostateczne PINB w W. umarzające postępowania, wydane bez udziału S.P. jako strony postępowania: decyzja z dnia [...] lutego 2011r. znak: [...], sprostowana postanowieniem z dnia 07. 03. 2011r, znak: [...], o umorzeniu postępowania wyprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania wiaty oraz decyzja z dnia 15.10.2010r., znak: [...] o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku Ochotniczej Straży Pożarnej w T. W obu tych postępowaniach S.P. nie został uznany za stronę postępowania. Jak wykazano w decyzji WINB z dnia [...].07.2012, znak: [...] zagadnienie to zostało ocenione przez WSA w Krakowie we wskazanych powyżej wyrokach całkowicie odmiennie, co wskazuje zatem na zaistnienie przesłanki z art. 145 §1 pkt 4 i 7 K.p.a. (zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji...), obligującej organ do wznowienia postępowania, a nie do wszczynania kolejnego postępowania w tej samej sprawie. W nawiązaniu do decyzji WINB z dnia [...].11.2012r znak: [...], MWINB zauważył zatem, że treść wniosków S.P. z dnia 11.07.2009r oraz z dnia 29.06.2009r wskazywałaby zatem na konieczność rozważenia w pierwszej kolejności wznowienia obu wskazanych wyżej postępowań z uwagi na przesłankę z art. 145 §1 pkt 4 oraz z 145 §1 pkt 7 K.p.a. sprawie, w której wydano decyzję ostateczną, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany, które może być uwzględnione, z zastrzeżeniem art. 16 § 1 zdanie drugie. Organ podkreślił dalej, że z akt WINB znak [...] wiadomo, że w dniu 29.11. 2010 do PINB w W. wpłynął wniosek S.P. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją PINB w W. z dnia 15 października 2010r. znak [...] w związku z wystąpieniem przesłanki z art. 145 § 1 pkt. 4. Decyzją z dnia [...] lutego 2010r. znak [...] organ I Instancji odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, zaś MWINB rozpatrując odwołanie S.P. decyzją dnia 21.06.2012r., znak: [...] uchylił w/w decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przed organem I instancji. Postanowieniem z dnia 03.10.2012r. znak [...] organ ten wznowił w/w postępowanie zakończone ostateczną decyzją znak: [...] z dnia 15.10.2010r w sprawie "samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku Ochotniczej Straży Pożarnej w T. , zlokalizowanego na dz. nr [...] w miejscowości T". W związku z powyższym sprawa samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku OSP w T. winna być rozstrzygnięta we wznowionym postepowaniu przed organem I Instancji. Dalej organ podkreślił, że wszelkie wnioski S.P. wpływające po wydaniu przez PINB decyzji ostatecznych: z dnia [...].10.2010r, znak: [...] oraz decyzji z dnia 28.02.201 Ir, sprostowanej postanowieniem z dnia 07.03.2011r., winny być wnikliwie rozpatrzone w odniesieniu do faktycznego żądania strony, stanu faktycznego i art. 235 K.p.a. Do wznowienia postępowania w danej sprawie właściwy jest organ , który wydał w sprawie decyzję ostateczną, a zatem PINB w W. Za niedopuszczalne uznać należy wszczynanie i prowadzenie przez organ I instancji kolejnych postępowań tożsamych w zakresie przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej, treści żądania strony oraz stron postępowania. Przepisy prawa nie przewidują również prowadzenia postępowania w tym samym przedmiocie odrębnie - na wniosek i odrębnie - z urzędu. Kolejna decyzja wydana w tej samej sprawie zostałaby wydana w warunkach tzw. powagi rzeczy osądzonej, wobec czego oznaczałoby to konieczność stwierdzenia jej nieważności w trybie art. 156 §1 pkt 3 KPA. Zatem prowadzenie przez PINB w W. kolejnego postępowania i wydanie skarżonej decyzji "z wniosku S.P. " nastąpiło w sposób naruszający przepisy postępowania ( art.6, art. 61, art.235 oraz art. 145 K.p.a.), bez wnikliwego zbadania jego treści i faktycznej intencji wnioskodawcy. Kwestia samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku OSP w T. na działce nr [...] zawisła ponownie przed PINB w W. , zatem w tym postępowaniu zgodnie z treścią art. 151 K.p.a. wyda stosowną decyzję , która S.P. będzie doręczona. Niezależnie od powyższego PINB w W. winien również zbadać, czy treść obu wniosków S.P. (z dnia 29.06.2009r i 11.07.2009r) nie wskazuje na intencję wnoszącego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 28.02.2011, sprostowanej postanowieniem z dnia 07.03.2011r., w sprawie samowolnej zmiany użytkowania wiaty. W aktualnym stanie faktycznym brak jest możliwości wy dania rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie rozstrzygniętej decyzją ostateczną, zatem umorzenie postępowania jest zasadne. Skargę na tę decyzję złożył S.P. żądając uchylenia decyzji organu II Instancji i decyzji ją poprzedzającej. W piśmie datowanym na dzień 26 stycznia 2013r. zatytułowanym "pismo uzupełniające" skarżący opisał pokrótce dotychczasowe postępowanie oraz wskazał, że "organ powiatowy bezczelnie i cynicznie" kwalifikuje jego wnioski jako dotyczące niewłaściwego stanu technicznego wiaty i budynku. Nadto wskazał, że zaskarżona decyzja rażąco narusza ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie, narusza art. 138 § 1 pkt. 2 Kpa poprzez jego niezastosowanie, art. 105 Kpa w sytuacji gdy postępowanie nie jest bezprzedmiotowe i powinno być rozstrzygnięte merytorycznie a nie umarzane. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Pismem z dnia 14 kwietnia 2013r. skarżący przesłał do Sądu kopię decyzji nr[...] z dnia 27 marca 2013r. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. znak [...], którą organ ten uchylił decyzję PINB w W. z dnia 3 grudnia 2012r. mocą której odmówiono (po wznowieniu postępowania) uchylenia decyzji PINB w W. z 15 października 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związany granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona prawidłowa. Z uwagi na przedmiot zaskarżenia, którym jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. umarzającą postępowanie administracyjne, kontrola sądowa sprowadzona była w niniejszej sprawie do oceny legalności zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. z uwzględnieniem wskazanej w nim przesłanki umorzenia. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przesłanką umorzenia postępowania jest w świetle treści powyższego przepisu bezprzedmiotowość postępowania, przy czym w razie jej stwierdzenia organ obligowany jest wydać decyzję, o której mowa w tym przepisie. Wskazuje na to użyte przez ustawodawcę słowo " wydaje", a nie "może wydać". Bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce wówczas, gdy brak jest z jakiejkolwiek przyczyny podstaw prawnych do rozpoznawania sprawy w drodze postępowania administracyjnego, to jest gdy zachodzi brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkiem czego nie jest możliwe załatwienie sprawy poprzez rozstrzygnięcie co do istoty - pozytywne czy też negatywne. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Do tych ostatnich należy m.in. sytuacja, w której dana sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tejże decyzji. Przedmiot postępowania administracyjnego istnieje (między innymi), jeśli nie zostało w sprawie podjęte ostateczne rozstrzygnięcie. "Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe (...). Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym (...) takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy" (wyr. NSA z dnia 19 czerwca 2000 r., I SA/Ka 2247/98, niepubl.). Wskazać przy tym należy, że decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron. Wywiera inny skutek prawny, przyjmuje bowiem, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy i kończy zawisłość sprawy w danej instancji. Skutki decyzji umarzającej mają zatem charakter procesowy. Ze względu na określone przeszkody, niepozwalające na ukształtowanie stosunku materialnoprawnego, postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Skutkiem decyzji umarzającej postępowanie jest zniweczenie dotychczas toczącego się postępowania. Umorzenie postępowania nie stoi na przeszkodzie wszczęciu nowej sprawy, oczywiście jeśli na podstawie prawa materialnego będzie to możliwe (S. Biernat, J. Zimmermann, Problem stabilizacji..., s. 71). Ponadto, jak słusznie zwrócił uwagę organ uzasadniając zaskarżoną decyzję, gdyby w postępowaniu tym wydana została decyzja merytorycznie rozstrzygająca sprawę, to po myśli art. 156 § 1 pkt. 3 Kpa obarczona byłaby ona wadą nieważności jako dotycząca sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, wynikający z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. zakaz naruszania res iudicata dotyczy również decyzji o umorzeniu postępowania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w obrocie prawnym znajduje się decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. : z dnia [...] października 2010r. znak [...][ (k. [...] akt administracyjnych) umarzająca postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku OSP w T. Jako przyczynę umorzenia organ wskazał brak naruszenia przepisów prawa budowlanego ( w tym art. 71a). Skarżący nie był stroną tego postępowania, choć bezspornie powinien był być i jest to okoliczność w tej sprawie po wielokroć przesądzona. Obecnie postanowieniem z dnia 03.10.2012r. znak [...] PINB w W. wznowił w/w postępowanie. Jak wynika z kopii decyzji załączonej przez Skarżącego przy piśmie skierowanym do Sądu z dnia 14 kwietnia 2013r. (k. [...] akt sądowych) - postępowanie to jest w toku. Załączona decyzja (nr 200/2013 z dnia 27 marca 2013r. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. znak [...]) uchyla decyzję PINB w W. z dnia 3 grudnia 2012r. mocą której odmówiono (po wznowieniu postępowania) uchylenia decyzji PINB w W. z 15 października 2010r. Wbrew twierdzeniom Skarżącego, decyzja wyżej wymieniona świadczy o tym, że działania WINB w tym zakresie są konsekwentne i spójne. Nadto w obrocie prawnym pozostaje decyzja PINB w W. z dnia 28 lutego 2011r. znak [...] w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku OSP w T. , gdzie również jako przyczynę umorzenia postępowania wskazano brak naruszeń przepisów prawa budowlanego a w szczególności przepisu art. 71a. Także i w tym postepowaniu PINB w W. nie przyznał skarżącemu przymiotu strony, choć powinien był to uczynić. Podkreślić należy, że wszystkie liczne decyzje administracyjne znajdujące się w aktach sprawy, wydawane przez organy administracji, związane są z ponawianymi wnioskami Skarżącego dotyczącymi samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów Ochotniczej Straży Pożarnej w T. na działce =[...] w T. Jak wynika z akt sprawy stan faktyczny nie zmienił się od wielu lat i ponawiane przez Skarżącego pisma trudno uznawać za nowe wnioski w sprawach innego rodzaju, w szczególności wobec treści art. 235 Kpa, zgodnie z którym Skargę w sprawie, w której wydano decyzję ostateczną, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany. Trzeba przyznać Skarżącemu rację, że działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. w tej sprawie wskazują co najmniej na uporczywą niechęć rzetelnego rozpatrzenia sprawy zgodnie z regułami obowiązującego prawa, nadto przez brak respektowania wyroków Sądu naruszają co najmniej art. 8 Kpa, niemniej rację ma organ II instancji twierdząc, że kwestia samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku Ochotniczej Straży Pożarnej w T. winna być rozstrzygnięta we wznowionym obecnie postępowaniu (dotyczącym decyzji PINB w W. z dnia 15 października 2010r.) a merytoryczne orzekanie nie jest możliwe dopóki decyzja ta znajduje się w obrocie prawnym. Z wszystkich wyżej wymienionych względów należało orzec jak w sentencji wyroku, na zasadzie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło