II SA/Kr 297/19
WyrokWSA w Krakowie2019-05-13
Skład orzekający: Małgorzata Łoboz, Krystyna Daniel, Beata Łomnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa istniejącego budynku gospodarczego, która skutkuje zwiększeniem jego powierzchni zabudowy w stosunku do zgłoszenia, ale jest zgodna z jego usytuowaniem i nie przekracza dopuszczalnej powierzchni zabudowy dla budynków wolnostojących, może być kwalifikowana jako samowola budowlana podlegająca procedurze z art. 48 Prawa budowlanego, czy też powinna być rozpatrywana w trybie postępowania naprawczego z art. 50-51 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwiększenie powierzchni zabudowy obiektu budowlanego w stosunku do zgłoszenia, przy jednoczesnym zachowaniu jego usytuowania zgodnego z mapą dołączoną do zgłoszenia i nieprzekroczeniu dopuszczalnej powierzchni zabudowy, nie stanowi samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji właściwe jest zastosowanie przepisów dotyczących postępowania naprawczego (legalizacyjnego) z art. 50-51 Prawa budowlanego, a nie procedury nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę garażu stanowiącego rozbudowę istniejącego budynku gospodarczego. Inwestorka dokonała zgłoszenia budowy budynku gospodarczego do 25 m2, jednak wzniesiony obiekt miał większą powierzchnię zabudowy, choć jego usytuowanie było zgodne z mapą dołączoną do zgłoszenia. Organy uznały zgłoszenie za nieskuteczne i zastosowały procedurę samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Inwestorka zaskarżyła decyzję, podnosząc, że działała na podstawie zgłoszenia i nie rozbudowywała budynku w sposób kwalifikujący się jako samowola budowlana.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie : WSA Krystyna Daniel WSA Beata Łomnicka Protokolant : Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2019 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 27 grudnia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej B. K. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 29 marca 2018 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej jako PINB) nakazał B. K. wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego garażu o wymiarach 2,7 x 8,60 m, wysokość 3,00 m stanowiącego rozbudowę istniejącego budynku gospodarczego na działce nr [...] w S., gm. S.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że postępowanie administracyjne w sprawie obiektu budowlanego - garażu działce nr [...] w S. zostało wszczęte z urzędu w wyniku kontroli przeprowadzonej przez pracowników PINB na terenie działki nr [...] w S. w dniu 19.05.2016 r. W trakcie oględzin przeprowadzonych 02.12.2016 r. ustalono, że na działce nr [...] w S. zlokalizowany jest obiekt budowlany pełniący funkcję garażu. Przedmiotowy obiekt powstał w wyniku rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego o konstrukcji murowanej, z dachem jednospadowym pokrytym blachą trapezową, wyposażony w wewnętrzną instalację elektryczną. Wymiary istniejącego budynku gospodarczego przed rozbudową wynosiły 2,70 x 8,60 m. Wymiary dobudowanego obiektu wynoszą 2,70 x 8,60m, wysokość 3,00 m. Przedmiotowy obiekt budowlany składa się z części garażowej o wymiarach 2,70 x 6,30 m oraz wejścia od strony wschodniej do garażu dwustanowiskowego o wymiarach 2,70 x 2,30 m. Podczas oględzin wykonano szkic sytuacyjny z wymiarami obiektu.
Dalej organ wskazał, że B. K. w dniu 16.10.2014 r. dokonała
zgłoszenia budynku gospodarczego do 25m2 zlokalizowanego na dz. [...] w S.. Decyzją znak: [...] Wydział Architektury, Budownictwa, Inwestycji i Remontów - stanowisko zamiejscowe w S. wniósł sprzeciw do ww. zgłoszenia uzasadniając swoją decyzję tym, że objęta wnioskiem budowa budynku gospodarczego na działce nr [...] (usytuowanego w granicy z działkami: [...], [...], [...]) w miejscowości S., wymaga zgodnie z obowiązującymi przepisami, uzyskania pozwolenia na budowę.
W dniu 3.11.2014 r. B. K. ponownie złożyła zgłoszenie budowy nie wymagającej pozwolenia na budowę budynku gospodarczego do 25m2 na działkach [...], [...], [...]. W załączonej dokumentacji zgłoszeniowej, na karcie dot. opisu do zgłoszenia wpisany jest budynek gospodarczy przeznaczony do celów gospodarczych o wymiarach 5 x 3 x 2,5 [m], o kącie pochylenia połaci dachowej 45°. Zgodnie z załączonym do zgłoszenia rysunkiem poglądowym nie zaznaczono, iż budynek gospodarczy będzie się stykał jedną ścianą z istniejącym budynkiem gospodarczym, co jednoznacznie przedstawia mapka załączona do ww. zgłoszenia. Na niniejsze zgłoszenie w ciągu 30 dni nie zgłoszono sprzeciwu.
Zgodnie z orzecznictwem przez pojęcie "wolnostojący" rozumieć należy samodzielność i suwerenność konstrukcji obiektu, to jest jego fizyczne oddzielenie od innych obiektów budowlanych. Chodzi tu o taki budynek, który nie jest połączony z innym obiektem budowlanym i nie wykorzystuje w swojej konstrukcji jakichkolwiek elementów innego obiektu budowlanego i jako całość stanowi samodzielną konstrukcję, nieograniczoną fizycznie w przestrzeni innymi budowlami. Pojęcie wolnostojący odnosić zatem należy do cech fizycznych budynku i jego otoczenia weryfikowalnych za pomocą zmysłów, a nie sytuacji prawnej gruntu na jakim dany obiekt został zlokalizowany.
Dalej wskazano, że w myśl art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych w tym garaży została zwolniona z uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Postanowieniem nr [...] z dnia 29.12.2016 r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane nakazano B. K. wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych w obrębie przedmiotowej inwestycji oraz zobowiązano do przedłożenia w określonym terminie wymaganych prawem dokumentów tj. zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy S. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Inwestor winien był również dostarczyć dokumenty wynikające z art. 33 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane. Pouczono, iż do opracowania należy załączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Na podstawie zgromadzonej w sprdoawie dokumentacji PINB stwierdził, że B. K. nie wykonała w wyznaczonym terminie obowiązku nałożonego w postanowieniu PINB nr [...] z dnia 29.12.2016 r., tym samym w konsekwencji zobligowany był do wydania nakazu rozbiórki obiektu zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Odwołanie od ww. decyzji w ustawowo przewidzianym terminie złożyła B. K.. S. wskazała, że zgodnie z informacją z urzędu gminy, wzniosła garaż na swojej działce na podstawie zgłoszenia. Podniosła, że nie rozbudowywała budynku z lat 60/70tych, nie wznosiła ściany i filarów, o czym poinformowała pracowników PINB w dniu 2 grudnia 2016 r. podczas kontroli. Wybudowała tylko dach drewniany i przednią ścianę. Te prace wykonała po 30 dniach od zgłoszenia zamiaru budowy.
Decyzją z dnia 27 grudnia 2018 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako MWINB) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] - ziemskiego w K. nr [...] z dnia 29 marca 2018 r. znak: [...] o nakazie rozbiórki spornego obiektu.
MWINB przyjął za swój ustalony w sprawie stan faktyczny. Przedstawił dotychczasowy przebieg postepowanie w sprawie.
Wskazano, że w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych z dnia 2.12.2016 r. ustalono, iż wykonane roboty budowlane zakwalifikowane winny być jako rozbudowa istniejącego budynku gospodarczego. Obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania nie może być zatem objęty zgłoszeniem jakiego dokonała B. K. w dniu 3 listopada 2014 r., gdyż w wynik ustaleń poczynionych przez organ I instancji jednoznacznie wskazuje, że nie jest to wolnostojący parterowy obiekt budowlany. Stanowisko organu I instancji w tej kwestii w całości podzielił MWINB. W tym stanie faktycznym przedmiotowe zamierzenie budowlane nie może zostać zrealizowane w oparciu o art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 Pr. Bud. Zamierzenie to wymaga zgodnie z art. 28 ust. 1 Pr. Bud. stosownego pozwolenia na budowę wydanego przez odpowiedni organ architektoniczno - budowlany. W tym stanie rzeczy zakwalifikowanie robót budowlanych jako rozbudowa istniejącego budynku gospodarczego jest zgodna z istniejącym stanem.
Wobec powyższego organ pierwszej instancji na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Pr. Bud. zobowiązany jest do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem i tym samym przeprowadzenia procedury legalizacyjnej.
Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2016 r. nr [...] znak: [...] PINB wstrzymał B. K. - inwestorowi i współwłaścicielce dz. Nr [...] w m. S. - prowadzenie robót budowlanych przy budynku garażu w wym. ok. 8,6 x2,70 m. Jednocześnie wezwał B. K. do przedłożenia w siedzibie Inspektoratu zaświadczenia Burmistrza [...] i Gminy S. o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jak również w przypadku zgodności przedłożyć dodatkowo dokumenty o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt. 1, 2, 4 oraz ust. 3 tj. a) cztery egzemplarze projektu budowlanego dla rozbudowanego budynku gospodarczego użytkowanego jako garaż zlokalizowanego na działce nr [...] w m. S.,, wraz z opisami, uzgodnieniami, pozwoleniami i dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz aktualnym na dzień sporządzenia projektu zaświadczeniem osoby sporządzającej projekt o jej przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego b) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościom na cele budowlane (k-25 akt PINB).
Jak wynika z brzmienia art. 48 ust. 1 Pr. Bud. nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. Oczywiście legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora.
Analiza całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, iż do dnia wydania zaskarżonej decyzji, zobowiązana nie przedłożyła dokumentów nałożonych postanowieniem nr [...] z dnia 29 grudnia 2016 r., tym samym B. K. nie skorzystała z przysługującego jej prawa do zalegalizowania przedmiotowego obiektu.
Mając powyższe na uwadze, wobec nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie żądanych dokumentów organ I instancji nie mógł wdrożyć postępowania legalizacyjnego na mocy ustawy - Prawo budowlane. Zatem w ocenie MWINB, organ I instancji prawidłowo wydał nakaz zawarty w zaskarżonej decyzji tj. wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego garażu.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, MWINB stwierdził, że w uzasadnieniu decyzji przedstawione zostały motywy faktyczne i prawne, którymi organ kierował się przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. Dokonane zgłoszenie obiektu do 25 m3 stało się nieskuteczne wobec naruszenia przepisów prawa budowlanego.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie MWINB w K., organ I instancji zgromadził materiał dowodowy wystarczający do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a jego rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Organ odwoławczy kierując się zasadą prawdy obiektywnej, w trybie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. był zobligowany do utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, B. K. podniosła, że nie zgadza się z treścią zaskarżonej decyzji. Podniosła te same zarzuty i okoliczności co w odwołaniu od decyzji organu i instancji. Przypomniała, że jest właścicielką trzech działek - [...] - co stanowi obszar oddziaływania przedmiotowego obiektu i oznacza, że obiekt może być realizowany na zasadzie zgłoszenia. Ponownie wskazała, że nie rozbudowała budynku z lat 60/70-tych, nie wybudowała żadnej ściany ani filarów, wykonała tylko dach drewniany i ściankę przednią. Prace wykonała po upływie 30 dni od zgłoszenia. Nie otrzymała żadnego sprzeciwu, co oznacza zgodę na dobudowanie obiektu do istniejących budynków na jej trzech działkach.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być zasadna.
Na wstępie trzeba jednakże zaznaczyć, że poza problematyką dokonanego zgłoszenia, Sąd przyjmuje ustalenia faktyczne organu i uznaje je za własne. Nie ulega kwestii, w ocenie Sądu, że budynek garaży został dobudowany do wcześniej istniejącego obiektu gospodarczego. W tym względzie stanowisko organów nadzoru nie budzi wątpliwości. Nie ma sporu ponadto co do tego, że inwestor nie przedstawił na wezwanie stosownych dokumentów umożliwiających legalizację.
Podkreślenia wymaga, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jest najdalej idącą, najbardziej dolegliwą sankcją za naruszenie przepisów szeroko pojętego Prawa budowlanego i w związku z tym należy stosować ją jako ostateczność. Celem nadrzędnym nakazu rozbiórki obiektu budowlanego jest bowiem przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a nie karanie inwestora za to, że naruszył przepisy prawa. Dopiero ustalenie przez organ nadzoru, iż przywrócenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem jest niemożliwe uprawnia i zarazem obliguje organ do orzeczenia nakazu rozbiórki.
W ocenie Sądu, istota sprawy dotyczy podstawy prawnej podejmowanych przez organy nadzoru budowlanego czynności. Organy działały w oparciu o art. 48 p.b. i następne prawa budowlanego, uznając, że dokonane zgłoszenie było nieskuteczne, albowiem nie odpowiadało wybudowanemu obiektowi. Organ I instancji wskazał, że W dniu 03.11.2014r. P. B. K. ponownie złożyła zgłoszenie budowy nie wymagającej pozwolenia na budowę budynku gospodarczego do 25m2 na działkach [...], [...], [...]. W załączonej dokumentacji zgłoszeniowej, na karcie dot. opisu do zgłoszenia wpisany jest budynek gospodarczy przeznaczony do celów gospodarczych o wymiarach 5 x 3 x 2,5 [m], o kącie pochylenia połaci dachowej 45°. Organ wskazał, że zgodnie z załączonym do zgłoszenia rysunkiem poglądowym nie zaznaczono, iż budynek gospodarczy będzie się stykał jedną ścianą z istniejącym budynkiem gospodarczym, co jednoznacznie przedstawia mapka załączona do w/w zgłoszenia. Na niniejsze zgłoszenie w ciągu 30 dni nie zgłoszono sprzeciwu.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b. obowiązującym w czasie dokonywania zgłoszenia (listopad 2014r.), pozwolenia na budowę nie wymagała budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie mogła przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Obiekt objęty zgłoszeniem z dnia 30 listopada 2014r. nie przekraczał 25 m2, albowiem jego powierzchnia wynosiła 15 m2. Do zgłoszenia została dołączona mapa ewidencyjna z zaznaczonym budynkiem /k.6 akt adm. I instancji/. W odniesieniu do zaznaczenia położenia budynku zgłaszanego, stanowisko Sądu różni się diametralnie od stanowiska organów. Albowiem na mapie ewidencyjnej widać wyraźnie, że zgłaszany obiekt jest dosunięty całym jednym bokiem (jedną ścianą) do istniejącego na działce nr [...] budynku gospodarczego. Różnica między obiektem zgłaszanym a dobudowanym wynika z wielkości rzeczywiście wybudowanego obiektu. Budynek rzeczywiście postawiony ma bowiem większą powierzchnię, (2.70 x8.60 )= 23,22 m2. Natomiast usytuowanie budynku jest takie, jak wskazano na mapie dołączonej do zgłoszenia. Powstaje zatem pytanie, czy jeśli inwestor uzyskał zgłoszenie bez sprzeciwu właściwego organu administracji architektoniczno – budowlanej, ale wybudował obiekt o większej powierzchni niż zgłoszony, organy mogą prowadzić postępowanie w zakresie samowoli budowlanej. W ocenie Sądu tak nie jest, gdyż nie został wybudowane obiekt całkowicie odmienny niż w przyjętym zgłoszeniu.
Prawidłowe zakwalifikowanie stwierdzonych odstępstw od dokonanego zgłoszenia powinno nastąpić przy wykluczeniu, czy w sprawie można mówić jednak o wykonaniu innego w swej istocie obiektu niż objętego zgłoszeniem, co kwalifikowałoby wykonane roboty jako samowolną budowę obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, podlegającą procedurze opisanej w art. 48 i 49 p.b. Rozważania prowadzone w kontekście potencjalnego kwalifikowania stwierdzonych odstępstw od dokonanego zgłoszenia powinny nastąpić z wyprzedzającą te ustalenia oceną właściwego organu, czy w sprawie nie występują okoliczności stanu faktycznego wskazujące na wykonanie zupełnie innego obiektu niż objętego zgłoszeniem, co odpowiednio czyni zbędne rozważania w przedmiocie odstępstw a uzasadnia kwalifikowanie tak wykonanych robót budowalnych jako samowolną budowę obiektu budowlanego. Ta ocena powinna być dokonywana w pierwszej kolejności, gdyż z ustaleniami pozytywnymi w tym zakresie, polegającymi na stwierdzeniu realizacji co do istoty obiektu innego niż w zgłoszeniu, przepisy p.b. wiążą dalej idące skutki prawne niż w przypadku odstępstwa od zgłoszenia robot budowlanych.
W ocenie Sądu, z uwagi na brak przekroczenia powierzchni dozwolonej ( 25 m2) oraz usytuowanie budynku zgodnie z mapą dołączoną do zgłoszenia, z przekroczeniem jedynie powierzchni budynku w stosunku do tej podanej w zgłoszeniu, nie wchodzi w grę zastosowanie art. 48 i 49 b p.b.
Wskazać należy, że nawet brak sprzeciwu organu administracji architektoniczno-budowlanej po złożeniu zgłoszenia, nie zawsze sankcjonuje zgłoszone roboty budowlane. W zależności bowiem od tego czy wykonano roboty w innym zakresie niż określone w zgłoszeniu, lub mimo wniesienia sprzeciwu, czy też organ nie wniósł sprzeciwu skutecznie - kompetencja do skontrolowania zgodności wykonanych robót budowlanych pod względem zgodności z prawem przechodzi wówczas na organ nadzoru budowlanego, który może podjąć odpowiednie do okoliczności sprawy działania w trybie art. 48-52 p.b. Realizacja obiektu budowlanego na podstawie zgłoszenia oznacza, że inwestorowi nie można postawić zarzutu samowoli budowlanej. Nie oznacza to jednak, że organy administracji nie mogą prowadzić w stosunku do zrealizowanego na podstawie zgłoszenia obiektu budowlanego postępowania naprawczego, jeśli obiekt taki narusza przepisy techniczno-budowlane lub zrealizowany został niezgodnie z zasadami wiedzy technicznej (art. 50 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - Dz. U. z 2016 r. poz. 290 j.t. – por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2016 r., II OSK 2027/14,). Przepisy art. 50 oraz art. 51 p.b. dotyczą innych przypadków niż te określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 p.b., które wymagają pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Przepisy art. 50 i art. 51 p.b. mają również zastosowanie do robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach oraz robót budowlanych wykonywanych na podstawie zgłoszenia, jednak niezgodnie ze zgłoszeniem (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 października 2016 r., VIII SA/Wa 182/16, LEX nr 2149024).
Wykonanie robót budowlanych w następstwie skutecznie dokonanego zgłoszenia uniemożliwia stosowanie przepisu art. 49b p.b., jednakowoż nie wyklucza możliwości zastosowania trybu przewidzianego w przepisach art. 50 i art. 51 p.b., w szczególności w sytuacji wadliwego niewniesienia przez organ architektoniczno - budowlany sprzeciwu od zgłoszenia robót budowlanych naruszającego przepisy. Tym samym okoliczność zrealizowania inwestycji w następstwie zgłoszenia, w odniesieniu do którego nie został wniesiony sprzeciw, nie wyłącza zasadności prowadzenia postępowania naprawczego uregulowanego w przepisach art. 50 i art. 51 p.b. (tak wyrok WSA w Gdańsku, z dnia 13 stycznia 2016 r., II SA/Gd 439/15, LEX nr 1984855 ). Podobnie WSA w Olsztynie wskazał, że "Z treści art. 51 ust. 1 i 2 p.b. wynika, że organ nadzoru budowlanego może wydać nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, o ile nie ma możliwości doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Przepis ten ma zastosowanie także w przypadku wykonania robót budowlanych na podstawie zgłoszenia, co do którego organ nie wniósł sprzeciwu. Dokonanie takiego zgłoszenia ma jednak ten skutek, że postępowanie naprawcze w odniesieniu do takiego obiektu toczy się w trybie art. 50 i 51 p.b., a nie art. 48 p.b., czy też art. 49b ust. 1 p.b., gdyż w tej sytuacji wykonanie robót budowlanych nie może być uznane za samowolę budowlaną (wyrok z dnia 18 października 2018 r. II SA/Ol 672/18, LEX nr 2573474).
Podsumowując, przepisy art. 50 i 51 p.b. regulujące postępowanie naprawcze (legalizacyjne) znajdują zastosowanie do samowolnie zrealizowanych robót budowlanych w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 p.b. i art. 49b ust. 1 p.b. gdy prowadzone są w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu lub przepisach prawa, bądź wykonywane są na podstawie nieprawidłowo dokonanego zgłoszenia (tak też wyrok NSA z dnia 21 lutego 2019 r., II OSK 860/17, LEX nr 2630917 . Dokonanie zgłoszenia i brak sprzeciwu właściwego organu ma tylko takie znaczenie, że inwestorowi, który wykonał roboty objęte zgłoszeniem, nie można postawić zarzutu samowoli budowlanej, w rozumieniu art. 49b p.b. Natomiast samo przez się nie oznacza to jeszcze niedopuszczalności bądź bezprzedmiotowości prowadzenia postępowania zmierzającego do sprawdzenia, czy dana inwestycja zrealizowana na podstawie skutecznego zgłoszenia nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, a w przypadku stwierdzenia takich naruszeń - podjęcia działań zmierzających, w miarę możliwości, do doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem ( tak wyrok NSA z dnia 27 października 2017 r., II OSK 333/16, LEX nr 2398964).
Jak już o tym była mowa, w ocenie Sądu, w stosunku do dokonanego zgłoszenia, inwestor wybudował budynek o większej powierzchni, niż przedstawiony w zgłoszeniu i narysowany na mapie dołączonej do zgłoszenia. Natomiast z mapy tej wynika, że budynek miał być dostawiony do budynku gospodarczego inwestora i taki stan rzeczy zaaprobował organ architektoniczno -budowlany, nie wnosząc sprzeciwu. W tej sytuacji może być mowa jedynie o budowie na podstawie zgłoszenia, z przekroczeniem jego zakresu w postaci większej powierzchni. Wobec tego podstawą procedowania powinny być przepisy art. 50-51 p.b., to jest winien znaleźć zastosowanie tryb naprawczy. Inwestor nie działa w warunkach samowoli budowlanej, w sytuacji gdy legitymuje się skutecznym zgłoszeniem, od którego jedynie odstępuje poprzez zwiększenie powierzchni zabudowy budynku (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 października 2018 r. , VII SA/Wa 285/18 LEX nr 2610581).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy wezmą pod uwagę powyższe rozważania i wnioski i przeprowadzą postępowanie naprawcze w oparciu o art. 50 – 51 p.b.
Z wymienionych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło