II SA/Kr 320/15
WyrokWSA w Krakowie2015-05-28
Skład orzekający: Paweł Darmoń, Mirosław Bator, Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która złożyła wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, ale nie posiada jeszcze ostatecznej decyzji o zwrocie, ma interes prawny do udziału w postępowaniu o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności tej nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie powinno być prowadzone bez wcześniejszego rozstrzygnięcia kwestii związanych z wywłaszczeniem i potencjalnym zwrotem nieruchomości. Osoba domagająca się zwrotu nieruchomości, nawet bez ostatecznej decyzji, może mieć interes prawny, a jej udział w postępowaniu przekształceniowym powinien zostać rozważony. W związku z tym, organy powinny zawiesić postępowanie przekształceniowe do czasu zakończenia postępowań dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej i zwrotu nieruchomości.Stan faktyczny
Skarżący R.R. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, twierdząc, że jako strona postępowania nie brał w nim udziału. Skarżący powoływał się na toczące się postępowania dotyczące zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oraz stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie posiada interesu prawnego w postępowaniu przekształceniowym, ponieważ nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, skarżący wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Z.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Jacek Bursa Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2015 r. sprawy ze skargi R.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 28 stycznia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Burmistrz Miasta Z. decyzją z dnia 30 października 2014 r. nr [.... ] działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 23 kwietnia 2013 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego działki ewidencyjne nr [.... ] [.... ] [.... ] obr. [.... ] położonych w Z. przy ul. [.... ] w prawo własności nieruchomości. W uzasadnieniu organ wskazał, że właścicielem działek nr [.... ] [.... ] [.... ] obr. [.... ] położonych w Z. była Gmina Miasto Z. , a ich użytkownikiem wieczystym była [.... ] z siedzibą w Z. W dniu 8 października 2012 r. użytkownik wieczysty powołując się na ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości złożył wniosek o przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności. Po przeprowadzonym postępowaniu i zbadaniu wszystkich przesłanek Burmistrz Miasta Z. wydał decyzję o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntu przedmiotowych działek w prawo własności. W dniu 11 lipca 2014 r. do Urzędu Miasta Z. wpłynął wniosek R.R. o wznowienie postępowania w powyższej sprawie w związku z zaistnieniem przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Zdaniem wnioskodawcy postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną było prowadzone bez jego udziału, jako strony postępowania. R.R. powoływał się na swój interes prawny, że względu na toczące się dwa postępowania tj. postępowanie o zwrot nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. nr [.... ] obr. [.... ] toczące się przed Starostą T. pod sygn. akt [.... ] oraz postępowania o uchylenie prawomocnej decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 16 października 2012 r. Burmistrz Miasta Z. postanowieniem z dnia 17 września 2013 r. wznowił postępowanie w sprawie. Organ stwierdził, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stronami postępowania o wydanie decyzji orzekającej o przekształceniu są właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, co do których ma zostać wydana decyzja. Pozostałymi stronami były by podmioty mające inne prawa rzeczowe do nieruchomości. W odniesieniu do tej regulacji wnioskodawcy nie przysługują żadne prawa w stosunku do przedmiotowej nieruchomości. Nie jest on ani właścicielem, ani użytkownikiem wieczystym, nie posiada również innych praw rzeczowych w stosunku do przedmiotowej nieruchomości. Powyższe potwierdza sam wnioskodawca, wskazując że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości i o odszkodowaniu z dnia 13 lutego 1959 r., zaś swój interes wywodzi z faktu złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działka [.... ] obr. [.... ] na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem organu, wnioskodawca nie wskazał na okoliczności świadczące o posiadaniu przez niego interesu prawnego uprawniającego do występowania z wnioskiem o uchylenie decyzji. Przez interes prawny stosownie do art. 28 K.p.a. należy rozumieć interes indywidualny, konkretny i sprawdzalny obiektywnie, istniejący w określonych okolicznościach faktycznych, stanowiących przesłankę zastosowania określonego przepisu prawa materialnego. Jego istotą jest istnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Samo złożenie wniosku o zwrot nieruchomości w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, bez stosownego w tym przedmiocie aktu, nie stanowi stwierdzenia jego prawa do nieruchomości. Dopiero ostateczna decyzja o zwrocie nieruchomości skutkuje przeniesieniem prawa własności nieruchomości na rzecz osoby domagającej się jej zwrotu i daje byłemu właścicielowi prawo do czynnego występowania w postępowaniach dotyczących aktów związanych z dysponowaniem nieruchomością po jej wywłaszczeniu. Zdaniem organu R.R. , który dysponuje roszczeniem wynikającym z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, nie posiada z tego tylko tytułu przymiotu strony w świetle art. 28 K.p.a. w postępowaniu dotyczącym przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Od tej decyzji R.R. wniósł odwołanie, domagając się jej uchylenia. Zarzucił, że organ I instancji niesłusznie odmówił mu przymiotu strony w postępowaniu. Wskazał, że nadal trwa postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej działkę nr [.... ] położoną w obrębie nr [.... ] w Z. Dodał, że Burmistrz Miasta Z. bezpodstawnie przyjmuje, że ta nieruchomość była zbędna z punktu widzenia celu jej wywłaszczenia i powinna zostać zwrócona, ponieważ Burmistrz nie powiadomił spadkobierców osób wywłaszczonych o zbyciu wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji wywłaszczeniowej. W takiej sytuacji, zdaniem skarżącego organ I instancji nie mógł wydać decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, bowiem decyzja taka nie narusza praw osób trzecich.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. decyzją z dnia 28 stycznia 2015 r. nr [.... ] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie bezspornym było, że wnioskodawca jest spadkobiercą byłych właścicieli nieruchomości objętej ostateczną decyzją Burmistrza Miasta Z. z dnia 23 kwietnia 2013 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego działki ewidencyjne nr [.... ] [.... ] obr. [.... ] , położonego w Z. przy ulicy [.... ] w prawo własności nieruchomości. Ponieważ R.R. domaga się stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej, na mocy której jego poprzednicy prawni utracili własność nieruchomości i jednocześnie domaga się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stwierdził, że jest stroną postępowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości i bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu prowadzonym przez Burmistrza Miasta Z. Kluczową dla rozstrzygnięcia kwestią jest zatem legitymacja R.R. do występowania w mniejszej sprawie w charakterze strony. Stosownie do treści art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stwierdzenie interesu prawnego wymaga ustalenia istnienia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. zwróciło uwagę, że w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, prowadzonym w trybie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., dochodzi do przeniesienia własności nieruchomości gruntowej z gminy bądź Skarbu Państwa na rzecz użytkownika wieczystego tej nieruchomości (a więc do uwłaszczenia użytkowników wieczystych). Z tego względu, w ocenie Kolegium, w tego rodzaju postępowaniu interes prawny mają wyłącznie te podmioty, których praw rzeczowych do nieruchomości dotyczy ukształtowany w tym postępowaniu stosunek administracyjnoprawny. Taki sam krąg uczestników odnosi się do postępowania o wznowienie postępowania w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Zatem, stronami takiego postępowania, zgodnie z art. 1 powołanej ustawy, są gmina względnie Skarb Państwa (jako dotychczasowi właściciele gruntu) oraz beneficjenci uwłaszczenia (dotychczasowi użytkownicy wieczyści, a obecnie właściciele nieruchomości i ich następcy prawni). Inne osoby mogą być stronami takiego postępowania wyłącznie wówczas, gdy wykażą, że w dniu 13 października 2005 r. to im, a nie wymienionym w decyzji organu osobom, przysługiwało użytkowanie wieczyste, bądź wykażą, że nieruchomość ta w rzeczywistości stanowiła wówczas ich własność. Tylko oni mogą bowiem wykazać, że ostateczna decyzja organu o przekształceniu prawa ingeruje w sferę ich praw podmiotowych (tak wyrok NSA z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt. I OSK 1018/12). Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika jednoznacznie, iż w dniu 13 października 2005 r. właścicielem działek, stanowiących przedmiot postępowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, była Gmina Miasto Z. , zaś ich użytkownikiem wieczystym i właścicielem znajdujących się na tym obszarze budynków - [.... ] w Z. Tym samym organ I instancji prawidłowo ustalił, że R.R. nie przysługiwał status strony w postępowaniu przekształceniowym, a co za tym idzie nie została spełniona przesłanka wznowienia postępowania wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Od tej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł R.R. . Stwierdził, że obecnie toczą się dwa postępowania mające na celu odzyskanie nieruchomości położonej w Z. Jedno z postępowań dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowych. Dlatego też skarżący uznał, że bez wątpienia powinien być stroną w postępowaniu przekształceniowym. Drugie postępowanie dotyczy zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [.... ] obr [.... ] w Z. Od dnia 26 października 2011 r. postępowanie to jest zawieszone do czasu ostatecznego zakończenia postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowych. Istnieje prawdopodobieństwo, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności uniemożliwi pozytywne rozpoznanie wniosku o zwrot prawa własności nieruchomości obejmującej działkę ewidencyjną [.... ] . W tej sytuacji konieczne jest uznanie, że postępowanie przekształceniowe dotyczyło interesu prawnego skarżacego, także z tego względu, że jego wynik ma wpływ na możliwość zwrotu prawa własności nieruchomości obejmującej działkę ewidencyjną [.... ] i determinuje sposób rozpoznania wniosku o zwrot tej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 7 maja 2015 r. [.... ] Sp.z.o.o w Z. wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a.).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji – Burmistrza Miasta Z. zapadły w postępowaniu nadzwyczajnym, toczącym się po wznowieniu przez Burmistrza Miasta Z. postanowieniem z dnia 17 września 2013 r. postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza Miasta Z. z dnia 23 kwietnia 2013 r. znak [.... ] o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego działki ewidencyjne nr [.... ] [.... ] [.... ] obr. [.... ] położonych w Z. przy ul. [.... ] w prawo współwłasności nieruchomości.
Decyzja Burmistrza Miasta Z. z dnia 23 kwietnia 2013 r. została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2012 r. poz. 83). Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Stosownie zaś do art. 3 ust. 3 ustawy decyzja o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie narusza praw osób trzecich.
Przechodząc do analizy prawnej zaskarżonego aktu w pierwszym rzędzie stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja zapadła w trybie postępowania wznowieniowego. Postępowanie to uregulowane zostało przepisami art. 145 – 153 K.p.a. i ma na celu usuwanie wad, jakimi są obarczone ostateczne decyzje administracyjne i postanowienia, od których przysługiwało zażalenie czy wręcz eliminację takich orzeczeń z obrotu prawnego w przypadku zaistnienia ustawowych przesłanek takiego rozstrzygnięcia. Kodeks postępowania administracyjnego uzależnia możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną od wystąpienia dwóch przesłanek pozytywnych oraz braku w sprawie przesłanek negatywnych. Przesłanki pozytywne to rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną oraz zaistnienie jednej z podstaw prawnych wznowienia wskazanych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i 145 b § 1 K.p.a. Do przesłanek negatywnych należy zaś zaliczyć przesłankę terminu, określoną w art. 146 § 1 i art. 145a § 2 i art. 145 b § 2 k.p.a. oraz przesłankę przewidywanej możliwości wydania w wyniku wznowienia postępowania wyłącznie decyzji, która w swej istocie odpowiadałaby decyzji dotychczasowej. Wznowienie postępowania zgodnie wreszcie z art. 147 K.p.a. następuje z urzędu lub na żądanie strony. Orzekające w sprawie organy obu instancji zgodnie z wnioskiem R.R . wznowiły postępowanie zakończone ostateczną decyzją Burmistrza Miasta Z. w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem jedną z przesłanek, których zaistnienie obliguje organ do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną jest przypadek gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Skład orzekający Sądu podziela pogląd organu drugiej instancji, że kwestia czy podmiot żądający w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. wznowienia postępowania administracyjnego legitymuje się interesem prawnym uzasadniającym jego udział w charakterze strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją powinna zostać co do zasady wyjaśniona w toku wznowionego postępowania. Stosownie bowiem do art. 149 § 2 K.p.a. dopiero postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy.
W tym stanie rzeczy podstawowym zagadnieniem istotnym z punktu widzenia oceny legalności podjętego przez organy rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy R.R. powinien przysługiwać status strony w postępowaniu o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Ustalenie takie nie może być poczynione bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także zbadania i przeanalizowania dokumentów zgromadzonych w sprawie. Istoty interesu prawnego należy upatrywać zaś, jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. Stwierdzenie interesu prawnego wymaga więc ustalenia istnienia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (por. wyrok NSA z 17.06.2011 r. I OSK 883/10 Lex nr 990299). Interes ten winien być indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajdować musi potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego w konkretnej sprawie administracyjnej.
Jak wynika z akt sprawy, w piśmie z dnia 10 lipca 2013 r. R.R. wskazywał, iż w kwestii decyzji wywłaszczeniowej toczy się odrębne postępowanie nieważnościowe przed Ministrem Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, oraz postepowanie o zwrot tej nieruchomości, które to postepowanie jest zawieszone do czasu zakończenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej.
Zatem wobec informacji, iż prowadzone jest przed Ministrem Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia 30 lipca 1959 r., nr [.... ] , jak i utrzymanej nią w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 13 lutego 1959 r., nr [.... ] organy powinny były uzyskać potwierdzenie, czy takie postępowanie faktycznie się toczy, a jeżeli tak, to należało się zastanowić jaki wpływ będzie miało ostateczne rozstrzygnięcie w tamtej sprawie dla statusu skarżącego w niniejszym postępowaniu. Co więcej Sądowi z urzędu wiadomym jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 października 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1263/14 uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 16 października 2012 r. nr [.... ] - obie w części odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia 30 lipca 1959 r. nr [.... ] oraz decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 13 lutego 1959 r. nr [.... ] w zakresie orzekającym o odszkodowaniu z tytułu wywłaszczenia gruntu ozn. jako dz. nr [.... ] o powierzchni 1037 m2. Wyrok ten aktualnie jest nieprawomocny.
W tej sytuacji organy prowadzące niniejsze postępowanie powinny rozważyć czy ostateczne rozstrzygnięcie w trybie nadzwyczajnym kwestii prawidłowości dokonanego wywłaszczenia oraz ewentualnego zwrotu tej nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 §1 pkt 4 K.p.a. dla prawidłowego ustalenia statusu skarżącego (tj. czy przysługuje mu status strony) w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, gdyż obie decyzje pozostają ze sobą w związku faktycznym (także następstwa czasowego), a przede wszystkim prawnym. Orzekanie o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej Burmistrza Miasta Z. z dnia 23 kwietnia 2013 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności nieruchomości ze względu na fakt, że R.R. nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a., wobec przekazania organowi informacji o toczącym się postępowaniu w kwestii decyzji wywłaszczeniowej było przedwczesne.
Wskazać w tym miejscu należy, iż zgodnie z dyspozycją art. 3 ust 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, decyzja o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie narusza praw osób trzecich. Takie samo znaczeniowo ma brzmienie ma przepisu art 200 ust 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który to przepis reguluje kwestie nabycia, z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej. Na tle oceny tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 maja 2013 r. I OSK 2266/11 wskazał, iż klauzula "nie narusza praw osób trzecich" zawarta w art. 200 ust. 4 u.g.n. oznacza, iż uwłaszczenie nie może nastąpić z pominięciem roszczenia o zwrot nieruchomości. Wywłaszczona nieruchomość, która w dniu 5 grudnia 1990 r. pozostawała w zarządzie państwowej osoby prawnej, nie może z mocy samego prawa stać się przedmiotem prawa użytkowania wieczystego, jeżeli przed tą datą istniały przesłanki zwrotu nieruchomości. Złożenie przez byłego właściciela wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości powinno skutkować przeprowadzeniem postępowania o zwrot przed postępowaniem uwłaszczeniowym, bowiem w przypadku istnienia przesłanek zwrotu nie może ona zostać uwłaszczona. Wniesienie podania o zwrot nieruchomości przed wszczęciem postępowania uwłaszczeniowego lub w jego trakcie powinno skutkować niewszczynaniem lub zawieszeniem tego ostatniego do czasu zakończenia postępowania o zwrot (LEX nr 1328360). Takie samo stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 19 października 2010 r. I OSK 19/10 (LEX nr 745172), z 17 listopada 2010 I OSK 119/10, z dnia 8 lipca 2014 r. I OSK 3131/12 (LEX nr 1489940), z dnia 24 kwietnia 2014 r. I OSK 2669/12 (LEX nr 1480892) oraz z dnia 29 kwietnia 1994 r. IV SA 870/93 a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 marca 2013 r. I SA/Wa 1356/12 (LEX nr 1303487). W orzeczeniach tych podkreśla się pierwszeństwo postępowania o zwrot nieruchomości przed postępowaniem uwłaszczeniowym. Orzecznictwo to ma zdaniem sądu także zastosowanie do podobnej regulacji zawartej w ustawie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Nie można uznać za prawidłowe postępowania odmawiające skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności mimo, że toczą się dwa postępowania mające na celu bądź to wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wywłaszczeniowej, w następstwie której nieruchomość oddano w użytkowanie wieczyste a następnie przekształcono w prawo własności, bądź to niwelację skutków tego wywłaszczenia poprzez orzeczenie zwrotu tej nieruchomości. Obydwa te postępowania mają pierwszeństwo przed toczącym się postępowaniem o wznowienie postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości
Dlatego też Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Z. z dnia 30 października 2014 r. Organy przeprowadzając ponownie postępowanie powinny zawiesić postępowanie wznowieniowe na podstawie art. 97 §1 pkt 4 K.p.a., do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Powiatu Nowego oraz postępowania o zwrot przedmiotowej nieruchomości.
Z powyższych powodów, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art 145 §1 punkt 1 litera c oraz art. 135 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło