II SA/Kr 382/22
WyrokWSA w Krakowie2022-06-23
Skład orzekający: Piotr Fronc, Magda Froncisz, Monika Niedźwiedź
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie prawidłowo utrzymało w mocy decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu i przerobie kopalin, uwzględniając przy tym wcześniejsze wytyczne Sądu i prawidłowo oceniając status stron postępowania oraz zgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i raportem o oddziaływaniu na środowisko?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo oceniło status stron postępowania, uwzględniając wytyczne Sądu dotyczące analizy prawa rzeczowego do nieruchomości i potencjalnego oddziaływania inwestycji. Ponadto, Kolegium prawidłowo oceniło zgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wskazując na dopuszczalność obiektów służących przeróbce kopalin. Sąd stwierdził również, że raport o oddziaływaniu na środowisko, mimo że jest dokumentem prywatnym, został sporządzony przez ekspertów i poddany ocenie organów, a zarzuty skarżących wobec raportu nie były wystarczająco udokumentowane, aby uzasadnić uchylenie decyzji. W związku z tym, skargi zostały oddalone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Gminy o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia wydobycia i przerobu kopalin. SKO umorzyło postępowanie odwoławcze wobec części osób, uznając je za niebędące stronami postępowania. Skarżący zarzucali organom administracji m.in. brak merytorycznej weryfikacji oddziaływania na środowisko, błędną wykładnię przepisów, naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wadliwość raportu o oddziaływaniu na środowisko. Sąd rozpoznał połączone skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi.Pełny tekst orzeczenia
II SA/Kr 382/22 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Fronc Sędzia WSA Magda Froncisz Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 czerwca 2022 r. sprawy ze skarg A. K., S. M., Towarzystwa [...] z siedzibą w K. oraz R. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 31 stycznia 2022 r. sygn. [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia skargi oddala.
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 31 stycznia 2022 r. znak SKO.Oś/4170/367/2021 orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia 23 kwietnia 2018 r.nr ROS.6220.20.2016 określającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn. "Wydobywanie kopalin ze złoża [...]" wraz z instalacją do ich przerobu" zlokalizowanego na działkach o numerach ew. [...] [...], [...], [...] obręb [...] oraz nr ewid.[...] obręb [...], którego wnioskodawcą jest K. Spółka komandytowa, ul. [...], [...] i umorzeniu postępowanie odwoławcze z odwołania Pana W. F., Pani R. Ł., Pana A. K., Pani B. S. . W obszernym uzasadnieniu decyzji organ II instancji streścił przebieg postępowania w sprawie wskazując, że organ I instancji określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn.; "Wydobywanie kopalin ze złoża [...]" wraz z instalacją do ich przerobu" zlokalizowanego na działkach o numerach ew[...] [...], [...], [...], [...] obręb [...] oraz nr ewid[...] obręb [...], którego wnioskodawcą jest K. Spółka komandytowa, ul. [...], [...].
Odwołania od ww. decyzji złożyli: Pan S. K. działający w imieniu Towarzystwa [...], Pan L. Ż., Pani K. Ż. działający przez pełnomocnika adwokata J. M. , P. R. B., Pan S. M., Pan Z. D.. Odwołania zostały również złożone przez Pana W. F., Panią R. Ł., Pana A. K., Panią B. S. .
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie mocą decyzji z dnia 27 września 2018 r. Nr SKO.OŚ/4170/190/2018 orzekło w następujący sposób:
umorzyło postępowanie odwoławcze z odwołania Pana W. F., Pani R. Ł., Pana Z. D., Pana A. K. oraz Pani B. S. ,
utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w wyniku rozpatrzenia pozostałych odwołań.
Na powyższą decyzję zostały złożone skargi, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie mocą wyroku z dnia 5 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 1548/18 uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji. Na powyższy wyrok WSA w Krakowie złożona została skarga kasacyjna. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OSK 2183/21 oddalił skargę kasacyjną.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w uzasadnieniu skarżonej decyzji wskazało, że planowane przedsięwzięcie polegać będzie na wydobywaniu kopaliny ze złoża [...]" w części nieujętej obecnie jako zasoby przemysłowe dla [...]" oraz przeróbce surowca w zakładach mobilnych, urządzeniach powiązanych technologicznie oraz planowanym do budowy, stacjonarnym zakładzie przeróbczym, zlokalizowanym w granicach obszaru górniczego [...]". Przedsięwzięcie zlokalizowane jest na działkach nr ewid.[...], [...], [...], [...], [...] obręb [...] oraz nr ewid[...] obręb [...], gmina [...]. W/w przedsięwzięcie, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 26 w brzmieniu " instalacje do przerobu kopalin innych niż gaz ziemny ropa naftowa oraz jej naturalne pochodne zlokalizowane na obszarach kopalni odkrywkowych lub kamieniołomów o powierzchni nie mniejszej niż 25 ha "oraz pkt 27 lit. a) w brzmieniu " wydobywanie kopalin ze złoża metodą: odkrywkową na powierzchni obszaru górniczego nie mniejszej niż 25 ha" Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2016r. poz. 71), zakwalifikowane zostało do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest obligatoryjne.
Należy wskazać, iż obecnie obowiązuje Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U.2019.1839). Jednakże § 4 nowego Rozporządzenia stanowi: "do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-lb ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe."
Do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach załączono Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, przygotowany przez Fundację [...] działającą przy Wydziale Górnictwa i Geoinżynierii AGH w Krakowie, sporządzony przez zespół autorów w składzie: dr inż. J. M., prof. dr hab. inż. W. K., dr inż. M. B., dr inż. M. J., dr inż. R. K., dr inż. Ł. M., dr inż. K. P., dr inż. J. P., dr inż. K. R., dr inż. L. S., mgr inż. A. B., mgr inż. M. K..
W toku postępowania uzyskano wymagane prawem uzgodnienia i opinie:
Regionalnego Dyrektor Ochrony Środowiska w Krakowie postanowieniem z dnia 7 lipca 2017 r. znak: 00.4242.68.2016.ASł, pozytywnie uzgodnił w zakresie ochrony środowiska przedmiotowe przedsięwzięcie, określając warunki jego realizacji, które organ I instancji uwzględnił w sentencji decyzji i w odpowiednim zakresie doprecyzował (pkt II i pkt IV), m. in. poprzez:
wskazanie terminu przedłożenia analizy porealizacyjnej, oraz określenia lokalizacji wykonania pomiarów akustycznych,
rozszerzenie, na całą dobę, zakazu równoczesnego użytkowania nowego zakładu przeróbczego stacjonarnego i zakładów mobilnych,
ograniczenie prowadzenia eksploatacji oraz przeróbki w soboty do godz. 6:00 (t.j. do zakończenia III zmiany),
wskazanie, że prace polegające na wylesieniu terenu i zdejmowaniu nadkładu należy prowadzić etapami, co 2-3 lata średniorocznie do 2 ha,
Państwowego Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie pismem z dnia 31 lipca 2017r. znak:NZ-PZ-420-134/17 ZL/2017/07/1399, pozytywnie zaopiniował pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia, z zastrzeżeniami, że przy realizacji inwestycji należy uwzględnić uwagi i wnioski zawarte w opracowanym dla przedmiotowego przedsięwzięcia raporcie oddziaływania na środowisko,
Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie postanowieniem z dnia 6 lutego 2018 r. znak: KR.RZŚ.435.1.2018.AB uzgodniło przedmiotowe przedsięwzięcie określając warunki jego realizacji.
Burmistrz Gminy [...] w ramach przeprowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Wydobywanie kopalin ze złoża [...]" wraz z instalacją do ich przerobu", przeprowadził ocenę oddziaływania na środowisko, która obejmowała weryfikację Raportu o oddziaływaniu na środowisko wraz z uzupełnieniem, przeprowadzenie konsultacji społecznych w dniach od 23 września 2016r. do 13 października 2016r. oraz od 11 maja 2017r. do 31 maja 2017r., przeprowadzenie rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa oraz uzyskanie wymaganych opinii i uzgodnień. W trakcie przeprowadzonych konsultacji społecznych zarówno strony postępowania, jak również pozostałe zainteresowane osoby wniosły wiele uwag i wniosków, dotyczących planowanego przedsięwzięcia. Stosownie do art. 85 ust. 2 pkt. 1 lit. a ustawy organ I instancji w decyzji wskazuje w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2019.2325 z dnia 2019.11.28), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sadu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wskazano, że w wiążącym Kolegium wyroku WSA w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2019 r. II SA/Kr 1548/18 Sąd wskazał w pierwszej kolejności na konieczność dokonania ustaleń stanu faktycznego, koniecznego do oceny przymiotu strony podmiotów, co do których umorzył postępowanie odwoławcze, przy uwzględnieniu treści art. 74 ust. 3a pkt. 2 i 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, a następnie dokonania tej oceny kierując się wytycznymi przedstawionymi przez Sąd.
W dalszej części uzasadnienia Kolegium wskazało, iż art. 74 ust. 3a ustawy został zmieniony mocą ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie tejże ustawy (Dz.U.2019.1712). Natomiast art. 4 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej stanowi:
"1. Do spraw wszczętych na podstawie ustaw zmienianych w art. 1 oraz w art. 3 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
2. Do spraw wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy art. 63, art. 64 ust. 1 i 3a, art. 65, art. 74 ust. 3b-3h, art. 84 ust. 1 i la oraz art. 86d ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą."
Wobec powyższego do niniejszego przedsięwzięcia stosuje się przepisy dotychczasowe.
Przepis art. 74 ust. 3a brzmiał następująco:
"Stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się;
działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie;
1) działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska;
2) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem."
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 5 kwietnia 2019 r. nakazał przy uwzględnieniu treści art. 74 ust. 3a pkt 2 i 3 ustawy - dokonać oceny przymiotu strony podmiotów, co do których umorzono postępowanie odwoławcze.
Zatem, wskazał organ II instancji w uzasadnieniu, ustalić należy czy Pan W. F., Pani R. Ł., Pan A. K., Pani B. S. są stronami w postępowaniu poprzez zbadanie, czy działki do których przysługuje im prawo rzeczowe są działkami:
- na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska,
- znajdującymi się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Kolegium dokonało następujących ustaleń: Pan A. K. jest właścicielem działek Nr [...]), Pani B. S. jest właścicielką działek Nr [...], [...] Pani R. Ł. jest właścicielką działki Nr [...] Pan W. F. jest właścicielem działek Nr [...], [...]
Wskazano, że w aktach sprawy znajduje się "Mapa przewidywanego terenu, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie wraz z przewidywanym obszarem, na który będzie oddziaływać. Na mapie tej zaznaczono nieruchomości, których właścicieli nie uznano za strony, wśród których wskazano Pana A. K., Panią B. S. , Panią R. Ł., Pana W. F. (akta sprawy: Tom zielony z 21 Załącznikami).
Na powyższej mapie zaznaczono:
- granice aktualnego przedsięwzięcia,
- granice planowanego przedsięwzięcia,
- strefę powietrznej fali uderzeniowej,
- strefę rozrzutu odłamków skalnych,
- strefę drgań parasejsmicznych.
- granice oddziaływania przedsięwzięcia.
Podkreślono, iż analiza Raportu o oddziaływaniu na środowisko wraz z załącznikami graficznymi jednoznacznie wskazuje, iż działki należące do ww. osób nie uznanych za strony znajdują się poza obszarem oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Jak wynika z Raportu oddziaływania na środowisko w przypadku eksploatacji złoża [...] czynnikiem determinującym obszar oddziaływania inwestycji jest oddziaływanie robót górniczych polegające na urabianiu złoża z wykorzystaniem środków strzałowych. Oddziaływanie na jakość powietrza nie wykracza poza projektowaną granicę przedsięwzięcia (obszar górniczy). Natomiast wyznaczony poziom hałasu dla pory dziennej oraz nocnej mieści się w zakresie wartości dopuszczalnych w terenie niniejszym niż wyznaczony teren górniczy. Granice nieruchomości Pana A. K. znajdują się w linii prostej w odległości 30 m (działka nr [...]), 170 m (działka nr [...]), 380 m (działka nr [...]), 320 m (działka nr [...]), 300 m (działka nr [...]) - od granic obszaru oddziaływania inwestycji projektowanego terenu górniczego [...]. Granice nieruchomości Pana W. F. znajdują się w linii prostej w odległości ok. 340 m (działki nr [...], [...])- od granic obszaru oddziaływania inwestycji projektowanego terenu górniczego [...]. Granice nieruchomości Pani R. Ł. znajdują się w linii prostej w odległości ok. 330 m (działka nr [...]) - od granic obszaru oddziaływania inwestycji projektowanego terenu górniczego [...]. Granice nieruchomości Pani B. S. znajdują się w linii prostej w odległości ok. 38 m (działki nr [...], [...])- od granic obszaru oddziaływania inwestycji projektowanego terenu górniczego [...]. Podkreślono, że Sąd w wyroku zwrócił uwagę w szczególności na fakt, iż jedna z działek Pana A. K. oraz działki Pani B. S. , znajdują się odpowiednio 30 m i 38 m w linii prostej od granic obszaru oddziaływania inwestycji, czyli obiektywnie w niedużej odległości. Kolegium potwierdza, iż faktycznie odległość tych działek od granic obszaru oddziaływania inwestycji jest nieduża, jednakże nie bliskość nieruchomości decyduje o tym, czy jej właściciel jest stroną postępowania a zgodnie z art. 74 ust. 3a pkt 2 ustawy, decyduje tu ustalenie, czy na działkach tych w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska.
Należy podkreślić, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności z Raportu o odziaływaniu na środowisko, nie wynika, by oddziaływanie na ww. nieruchomości istniało i by przekroczone zostały standardy jakości środowiska.
Wykonując wyrok Sądu Kolegium zleciło organowi I instancji na art. 136 kpa przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, tj. ustaleniu aktualnego i potencjalnego przeznaczenia wynikającego z planu miejscowego działek należących do Pana A. K., Pani B. S. , Pani R. Ł., Pana W. F.. Dnia 19 stycznia 2022 r. do Kolegium wpłynęło pismo organu I instancji z którego wynika, że zgodnie z Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] 2014r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectw: [...]):
• działka nr [...] znajduje się w terenie: -MNR2 tereny zabudowy mieszkaniowej; -ZE tereny zieleni nieurządzonej, lokalnej ochrony powiązań przyrodniczych,
• działka nr [...] znajduje się w terenie: -MNR2 tereny zabudowy mieszkaniowej; -KDW tereny dróg wewnętrznych, działka nr [...] znajduje się w terenie: -MNR2 tereny zabudowy mieszkaniowej, działka nr [...] znajduje się w terenie: -MNR2 tereny zabudowy mieszkaniowej; -KDW tereny dróg wewnętrznych,
• działka nr [...] nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, • działka nr [...] znajduje się w terenie: -MNR2 tereny zabudowy mieszkaniowej; -KDW tereny dróg
wewnętrznych,
• działka nr [...] znajduje się w terenie: -MN1.2 tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej; -KDW tereny dróg wewnętrznych,
• działka nr [...] znajduje się w terenie: -MN1.2 tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej; -KDW tereny dróg wewnętrznych.
Kolegium ustaliło, że nieruchomości Pana W. F., Pani R. Ł., Pana A. K., Pani B. S. - nie znajdują się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, ponieważ w ogóle znajdują się poza obszarem oddziaływania inwestycji, dlatego też w takim przypadku nie badamy czy przedsięwzięcie może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem (art. 74 ust. 3a pkt 3 ustawy).
Powyższe ustalenia wykazały, iż zasadne jest umorzenie postępowania odwoławczego wobec Pana A. K., Pani B. S. , Pani R. Ł., Pana W. F. - ponieważ nie legitymują się przymiotem strony w przedmiotowym postępowaniu, przy uwzględnieniu treści art. 74 ust. 3a pkt 2 i 3 ustawy.
W uzasadnieniu skarżonej decyzji wyjaśniono także, że w decyzji z dnia 27 września 2018 r. Nr SKO.OŚ/4170/190/2018 Kolegium niezasadnie umorzyło również postępowanie odwoławcze z odwołania Z. D.. Kolegium wskazało obecnie, iż zgodnie z wykazem stron postępowania, Pan Z. D. jest stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopalin ze złoża [...]" wraz z instalacją do ich przerobu (akta: Tom zielony karta 174).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nakazał organowi II instancji odnieść się do najistotniejszych zarzutów, w tym, że inwestycja narusza: § 24 ust. 2, 3 i 4 MPZP w zakresie lokalizacji zakładu przeróbczego, § 8 ust.l pkt.2c; § 9 pkt.11 i § 15 ust.3 MPZP w zakresie odprowadzania ścieków i wód opadowych, czy § 8 ust. 1 pkt.l.b MPZP w zakresie nakazu ochrony przed osuszaniem okresowych i małych zbiorników wody, a sam raport jest niezgodny zgodności z art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż Sąd I instancji prawidłowo uznał, iż decyzja organu odwoławczego w sposób lakoniczny odniosła się do wniesionych w sprawie odwołań, a przede wszystkim odwołania Towarzystwa [...]. Naczelny Sąd Administracyjny ponadto wskazał, iż nie może podzielić stanowiska zaprezentowanego przez inwestora w tym zakresie, ponieważ prowadziłoby to do niedopuszczalnego skutku w postaci rozpoznania odwołania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Kolegium wskazało, iż podziela zaprezentowane przez pełnomocnika Inwestora w piśmie z dnia 23 lipca 2018 r. oraz 21 załącznikach stanowisko w sprawie odwołania od decyzji, ponieważ jest kompletne i znajduje potwierdzenie w zgromadzonych aktach spraw. W dalszej części uzasadnienia Kolegium odniosło się do poszczególnych zarzutów odwołania.
Na powyższą decyzję skargę złożyli Pan A. K. (II SA/Kr [...]), Pan S. M., działający przez pełnomocnika r.pr. K. K.-S. (II SA/Kr [...]), Towarzystwo [...], działające przez Prezesa Towarzystwa, Pana M. W. (II SA/Kr [...]) oraz Pani R. Ł. (II SA/Kr [...]).
Skarżący A. K. zarzuca, że organ odwoławczy, jak również organ pierwszej instancji (Burmistrz Gminy [...]) i organy uzgadniające (Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Krakowie, PGG Wody Polskie) nie zweryfikowały merytorycznie faktycznego oddziaływania na środowisko, nie rozpatrzyły wniosków dowodowych strony i dowodów, w tym wniesionych do SKO Kraków w styczniu 2022 roku oraz wcześniej w trakcie postępowania administracyjnego i administracyjno-sądowego, a oparły się wyłącznie na dokumentacji przekazanej przez przedsiębiorcę. Zarzuca organowi odwoławczemu brak przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz brak poinformowania strony o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy i wniesienia uwag przed wydaniem decyzji. Zarzucam również błędną wykładnię i naruszenie obowiązujących w trakcie postępowania zapisów ustawy o udostępnianiu Informacji o Środowisku i Jego Ochronie, Udziale Społeczeństwa w Ochronie Środowiska oraz zapisów Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla miejscowości [...] oraz zapisów Uchwały Sejmiku Województwa Małopolskiego Nr [...] z dnia [...] w sprawie zasad ochrony i działań zakazanych na obszarze Parku Krajobrazowego [...]. Skarżący zarzuca organom obydwu instancji administracji błędną interpretację zapisów obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) dla miejscowości [...] oraz Uchwały Sejmiku Województwa Małopolskiego [...] dnia [...] r. w sprawie zasad ochrony i działań zakazanych na obszarze Parku Krajobrazowego [...], które chronią nieruchomość skarżącego oraz okolice w zakresie zakazu lokowania na całym terenie objętych MPZP oraz ochroną w ramach Parku Krajobrazowego, inwestycji mających zawsze znacząco negatywne oddziaływania na środowisko. Planowana kopalnia zalicza się do takich przedsięwzięć, w zakresie zarówno eksploatacji złoża jak i przeróbki kopaliny. Skarżący wskazuje, że przeróbka kopaliny zgodnie z zapisami w/w prawa lokalnego jest zabroniona, w związku z czym nie powinna w ogóle otrzymać pozytywnej decyzji środowiskowej.
Skarżący wskazuje ponadto, że domagał się od organu odwoławczego przeprowadzenia postępowania dowodowego z następujących dokumentów:
1) akt postępowań dotyczących ustalenia odszkodowania za szkody górnicze w budynkach [...] spowodowane działalnością kopalni [...] na rzecz Z. i J. K., [...], działka, na rzecz [...], działka [...] oraz na rzecz [...], działka [...] prowadzonych przez Okręgowy Urząd Górniczy w Krakowie lub jego poprzednika prawnego, na okoliczność wykazania negatywnego oddziaływania kopalni [...] na nieruchomość skarżącego nr [...], obręb [...].
2) akt toczącego się aktualnie w tej samej sprawie postępowania o wznowienie postępowania środowiskowego i uznanie za stronę, wniesionych przez Panią B. P., ul. [...], [...], sygn. akt [...], [...], II SA/Kr 1487/19, na okoliczność błędnego i niepełnego ustalenia stron postępowania środowiskowego.
3) akt postępowania sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 1548/18, szczególnie w zakresie wniesionych dowodów przez wszystkie strony, na okoliczność błędnego ustalenia zakresu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i błędnego ustalenia stron postępowania w tym mojej osoby.
Wniosek ten został zignorowany, mimo, że mógł posłużyć organowi odwoławczemu do ustalenia faktycznego zakresu oddziaływania na środowisko i nieruchomość skarżącego. Ponadto wskazuje on, że raport OOŚ podawał jedynie symulacyjne i teoretyczne wyniki oddziaływania, a nie rzeczywiste, które można było uzyskać w ramach procedowania odwoławczego. Ponadto organ odwoławczy zignorował fakt toczącego się w tej samej sprawie postępowania o wznowienie postępowania środowiskowego na wniosek Pani B. P., zam. ul. [...], [...]. W związku z tym, w tym samym czasie procedowane były dwa postępowania administracyjne i administracyjno-sądowe w tej samej sprawie, co zdaniem skarżącego jest sprzeczne z zapisami kodeksu postępowania administracyjnego.
Interes prawny jak i faktyczny skarżącego związany jest z tym, że nieruchomość (dz. nr [...] w [...]) znajduje się w odległości ok. 370 m od granicy obszaru górniczego, na którym prowadzone będą roboty górnicze, strzałowe oraz odbywać ma się przeróbka kopalin na kruszarkach mobilnych oraz w zakładzie przeróbczym. Podczas ustalania stron postępowania naruszono obowiązek obiektywnego rozpatrywania sprawy, zasadę wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i de facto niezgodnie z prawem przerzucono na skarżącego.
Skarżący S. M. zarzucił przedmiotowej decyzji naruszenie:
1) Art. 153 p.p.s.a. w związku z art 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej jako k.p.a.), poprzez brak pełnej i samodzielnej realizacji wiążącej oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 1548/18, utrzymanym w mocy wyrokiem NSA z dnia 20 kwietnia 2021 r. o sygn. akt III OSK 2183/21, a dotyczącym samodzielnego ustalenia przez Organ II instancji i zweryfikowania wszelkich okoliczności sprawy, w szczególności weryfikacji Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przedłożonego przez Inwestora w zestawieniu z zarzutami stawianymi przez Skarżącego, podczas gdy obowiązkiem organu odwoławczego jest samodzielne, kompleksowe i merytoryczne ocenienie wszelkich aspektów (faktycznych i prawnych) sprawy, a co miało istotny wpływ na jej wynik, skutkujący wydaniem wadliwego orzeczenia,
2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niedostrzeżenie przez Organ II instancji braków w ustaleniach faktycznych Organu I instancji i ich powielenie, a to brak kompleksowego ustalenia stanu faktycznego i przeprowadzenia wszelkich dowodów, umożliwiających prawidłowe ustalenie okoliczności sprawy, podczas gdy obowiązkiem orzekających w sprawie Organów było nie oparcie się na wybiórczym materiale dowodowym, ale całościowe ustalenie stanu faktycznego, w szczególności nie tylko w oparciu o dokumenty przedstawione przez Inwestora, ale także na podstawie własnych ustaleń, pozwalających na krytyczną analizę rzeczywistych założeń przedsięwzięcia, a co miało istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujący wydaniem wadliwego orzeczenia,
3) art. 80 ust. 2 w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez ich wadliwe zastosowanie i przyjęcie przez Organ II instancji w ślad za Organem I instancji, że Raport spełnia wymogi art. 66 u.o.o.ś., a Przedsięwzięcie jest zgodne z postanowieniami Uchwały nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] 2014 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectw: [...], w sytuacji, kiedy szczegółowa analiza Raportu i wykładnia miejscowego planu prowadzą do odmiennych wniosków.
Skarżący podkreśla, że wadliwość rzutująca na wydane rozstrzygnięcie to oparcie ponownie stanowiska nie na własnej ocenie, ale na ocenie wyrażonej przez Organ I instancji i Inwestora, o czym świadczą fragmenty skarżonej decyzji. Organ II instancji w ramach ponownego przeprowadzenia postępowania odwoławczego, ponownie w całości oparł się na ustaleniach Organu I instancji i Inwestora, z tą różnicą, że w obecnie skarżonej decyzji podjął próbę - aczkolwiek całkowicie nieudaną - uzasadnienia stanowiska poprzez odwołanie się do ww. stwierdzeń Organu I instancji i Inwestora. Powyższe jednakże w żadnej mierze nie realizuje wytycznej i oceny WSA w Krakowie, co bezsprzecznie świadczy o wadliwości decyzji. Organ II instancji nie tylko nie przeprowadził żadnych dowodów np. z opinii biegłego celem skonfrontowania się z zarzutami odwołania (o czym w dalszej części skargi — przyp.), to jeszcze Organ II instancji — w ślad za Organem I instancji - przyjął za własne subiektywne stwierdzenia Inwestora. Powyższe uchybienia bezsprzecznie świadczą o wadliwości zapadłej decyzji.
Skarżący wskazuje, że w odniesieniu do zarzutu naruszenia § 8 ust. 1 pkt 2 c w zw. z § 9 punkt 11, § 15 ust. 3 oraz § 8 ust. 1 pkt 1 b planu miejscowego, SKO w Krakowie błędnie przyjęło za rzetelne założenia Raportu. Tymczasem Organ II instancji (jak i I instancji) nie może opierać swoje argumentacji na literalnym braku ujęcia takiego oddziaływania w przywołanym dokumencie, bowiem raport przedłożony przez Inwestora z natury rzeczy posiada korzystny dla planowanego przedsięwzięcia charakter i nie powinien stanowić wyłącznej podstawy do wydania decyzji pozytywnej w omawianym zakresie. kwestii ryzyka zanieczyszczenia wód, w tym wód opadowych wskazać należy, że pomiary hydrologiczne będące bazą dla raportu mają charakter epizodyczny, a w badanym okresie 30 lat wykonano ich zaledwie kilka. Przeprowadzenie próby badawczej w taki sposób nie może być potraktowane jako rzetelne i niebudzące wątpliwości badanie.
Skarżący formułuje także zarzuty dotyczące wpływu przedsięwzięcia na ochronę gatunkową roślin i zwierząt. Inwentaryzacja przyrodnicza terenu objętego potencjalnymi wpływami kopali [...] - analiza fitosocjologiczna nie jest wystarczającym dowodem na wykazane braku negatywnego oddziaływania kopalni na rzadkie okazy ptactwa. Wspomniana analiza została wykonana [...], tylko w jednym sezonie wegetacyjnym, co nie może wykluczać, iż kruszczyk drobnolistny czy buławek czerwony będą gniazdować na terenie planowanego Przedsięwzięcia w latach następnych. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż eksploatacja kopalni i poszerzenie jej oddziaływania zaplanowane zostały na kilkadziesiąt lat.
Formułując zarzuty w zakresie wpływu przedsięwzięcia na mieszkańców okolicy wskazano, że posiada ono i będzie posiadać jednoznacznie negatywne oddziaływania na mieszkańców okolicznych miejscowości. Pomimo wniosków płynących z Raportu Inwestora co do nienaruszalności i zabezpieczenia interesów mieszańców, ów Raport został sporządzony w oparciu o badania wydobycia na poziomie dotychczasowym, co powoduje oczywistą sprzeczność z zasadami logiki. Zwiększając bowiem planowane wydobycie w zakresie od 1 mln ton do nawet 1,5 mln ton, nie sposób przyjąć, iż zwiększenie wydobycia nie przysporzy negatywnego skutku dla mieszkańców oraz otaczających kopalnie ekosystemów. Co istotne, rzeczony Raport nie wskazuje precyzyjnego poziomu wydobycia, ograniczając się do stwierdzenia, iż wydobycie nie przekroczy 1,5 min ton, co i tak przemawia za horrendalnym zwiększeniem eksploatacji o blisko 50 %. Nie można zatem jednoznacznie wykluczyć, iż zwiększenie eksplantacji złoża nie wpłynie na mieszkańców w poniższych aspektach. W aspekcie materialnofinansowym dla mieszkańców okolicznych sołectw prowadzenie przedsięwzięcie będzie związane z faktycznym spadkiem wartości ich nieruchomości, oszacowanym na spadek wartości nawet o 30% rzeczywistej wartości ich nieruchomości Opisane w Raporcie Inwestora (str. 220-221), wnioski co do braku negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na stan zdrowia mieszkańców sołectw [...] nie zostały poparte żadnymi badaniami, a w szczególności badaniami empirycznymi. Budzącym wątpliwości jest tym bardziej fakt, iż autorzy Raportu Inwestora poświęcił tak istotnemu zagadnieniu jak zdrowie ludzkie zaledwie jedną stronę tegoż Raportu.
Odnosząc się do wariantowania inwestycji Skarżący wskazuje, że Inwestor posłużył się w Raporcie wariantem zupełnie nieopłacalnym dla jego interesów, a jako wariant najkorzystniejszy dla środowiska wskazał wariant nieróżniący się istotnie od wariantu proponowanego przez Inwestora, co należy uznać za działanie błędne i tendencyjne. W ocenie Skarżącego Inwestor w przedłożonym Raporcie powinien przedstawić realny wariant alternatywny i wariant najkorzystniejszy dla środowiska, co dałoby realny i rzetelny obraz całego przedsięwzięcia, a czego nie dostrzegło SKO w Krakowie.
Odnosząc się do możliwości przekroczenia norm związanych z zanieczyszczeniem powietrza lub hałasem istotnym jest, by nie mylić zagadnienia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z zagadnieniem przekroczenia dopuszczalnych prawem norm jakości powietrza czy hałasu. Okoliczność, że oddziaływanie inwestycji mieści się w tak określonych granicach, nie zwalnia z obowiązku oceny tego oddziaływania i jednocześnie nie przesądza o dopuszczalności realizacji inwestycji. Ostateczna i egzekwowalna decyzja, zezwalająca Inwestorowi na prowadzenie prac wydobywczych przez okres 40 lat pociągnie za długofalowe skutki w postaci zwiększenia poziomu hałasu, będzie związany z występowaniem drgań sejsmicznych, przyczyniając się tym samym do uszkadzania budynków.
Formułując zarzuty w zakresie ochrony krajobrazu jak wynika z Raportu Inwestora eksploatacja metodą odkrywkową [...] ze złoża "[...]" będzie nierozerwalnie związana z przekształceniem terenu eksploatacji, a co za tym idzie ze zmianami w otaczającymi kopalnie krajobrazie. Sam Raport (str. 221), przewiduje jednak tylko częściową rekultywacje terenu poprzez budowę wewnętrznych zwałowisk odpadów.
Ponadto zwrócono uwagę, że zamiarem Inwestora jest zwiększenie działalności kopalni "[...] co powinno stać się istotnym aspektem porównawczy w aspekcie skumulowanego oddziaływania, bowiem wzrost wydobycia w jednej z kopalni może mieć realny wpływ na przestrzeń pomiędzy drugą z kopalni. W omawianym aspekcie nie można oprzeć analizy wyłącznie na danych szacunkowych ustalonych przez ekspertów.
Skarżący działający imieniem Towarzystwa [...] zarzuca zaskarżonej decyzji błędną interpretację lub rażące naruszenie szeregu, wskazanych w treści skargi, przepisów ustawy Kodeks Postępowania Administracyjnego (zwanej dalej k.p.a.), ustawy O Udostępnianiu Informacji o Środowisku i Jego Ochronie, Udziale Społeczeństwa w Ochronie Środowiska (zwanej dalej u.o.o.ś.), ustawy Prawo Geologiczne i Górnicze (zwanej p.g.g.); ustawy Prawo Ochrony Środowiska (zwanej p.o.ś.), ustawy O Ochronie Przyrody (u.o.p), ustawy Prawo Wodne (p.w.) oraz przepisów prawa lokalnego w tym zapisów Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla miejscowości [...] (zwanego dalej MPZP), zapisów ochronnych Parku Krajobrazowego [...] ustalonych uchwałą Sejmiku Wojewódzkiego [...] r., oraz zapisów Rozporządzenia NR 1/2011 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 6 lipca 2011 r. z późn. zm. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej dla ujęcia wody powierzchniowej z rzeki [...] na potrzeby Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S. A. w Krakowie. Jednocześnie podtrzymując wszystkie zarzuty podniesione w poprzedniej skardze Towarzystwa [...] z dnia 20 listopada 2018 i uzupełnieniu skargi z dnia 18 marca 2019 r. (w aktach sprawy) i wnosząc o ich ponowne rozpatrzenie, zarzuca także, że organ odwoławczy SKO w Krakowie nie przeprowadził postępowania dowodowego i nie zweryfikował merytorycznie faktycznego oddziaływania na środowisko, nie rozpatrzył wniosków dowodowych stron oraz materialnych dowodów (m.in. opinii eksperckich w aktach sprawy), w tym wniesionych także bezpośrednio do SKO w Krakowie oraz wcześniej w trakcie postępowania administracyjnego i administracyjno-sądowego, czym nie wypełnił także wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2019 r. (sygn. 11 SA/Kr 1548/18) uchylającym poprzednią decyzję SKO w Krakowie. Zarzuca także wydanie decyzji wyłącznie na podstawie dokumentów przedstawionych przez Inwestora przy braku jakichkolwiek działań z urzędu w celu ustalenia faktycznego oddziaływania na środowisko, w tym m.in. pozyskania dokumentacji z corocznego monitoringu do którego zobowiązywała Inwestora zaskarżona decyzja środowiskowa (ustęp II p. 23- 27, p.34 i ustęp IV) w oparciu o którą Inwestor prowadzi już działalność górniczą.
Ponadto wskazano na brak poinformowania stron o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy i wniesienia uwag przed wydaniem decyzji końcowej, co jest rażącym uchybieniem proceduralnym. Towarzystwo w ślad za skargą przekazało uzupełnienie skargi (pismo z dnia 21 czerwca 2022 r. k. 290 -305 sądowych akt sprawy).
Skarżąca R. Ł. zarzuca, że organ II instancji nie uwzględnił wskazań WSA w Krakowie zawartych w wyroku wydanym w niniejszej sprawie. W szczególności nie dokonano uzupełnienia w zakresie:
-ustalenia, czy wnoszącym odwołania oraz skargi(w tym również mnie) przysługiwał status strony, ponieważ "ustalone przez organ fakty i przedstawione argumenty nie dają podstaw do wyrażenia oceny, że podmiotom tym nie przysługuje przymiot strony,"
-odniesienie się do argumentów merytorycznych podmiotów wnoszących odwołania na równi z argumentami organu I instancji oraz lnwestora, ponieważ "przeważająca część uzasadnienia to przytoczenie fragmentów z raportu i kompilacja poglądów organu I instancji wskazanych jako własne".
Skarżąca wskazuje, że pomimo wyraźnych wskazówek Sądu, aktualna decyzja SKO w swojej treści niewiele różni się od poprzedniej. Jedyne, co zrobił organ II instancji w powtórnym postępowaniu, to zlecił organowi I instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego-ustalenia aktualnego i potencjalnego przeznaczenia wynikającego z planu zagospodarowania przestrzennego działek należących do osób wnoszących odwołania. Zabieg ten nie wniósł nic nowego, ponieważ informacje takie znajdują się w aktach sprawy. W istocie było to działanie pozorowane, mające stworzyć wrażenie, że jakieś ustalenia, uprawniające do wydania decyzji prawie identycznej treścią z poprzednią, zostały poczynione.
Skarżąca podkreśla, że w chwili obecnej inwestor rozszerzył obszar wydobycia i prowadzi od ponad roku działalność w ramach zakreślonych zaskarżoną decyzją (twierdząc, że pomimo trwania postępowania sądowego jest ona ostateczna w trybie administracyjnym). Tym samym można dokonać pomiarów rzeczywistych oddziaływań. W treści decyzji środowiskowej są wyraźne zalecenia, obligujące Inwestora do monitoringu w zakresie oddziaływania inwestycji na środowisko, zwłaszcza w zakresie rozchodzenia się drgań parasejsmicznych. Słusznie wychwycił to WSA i podkreślił, że z decyzji organu I instancji wynika obowiązek monitorowania rozchodzenia się drgań parasejsmicznych w przypadku wykonywania robót strzałowych do 600 m od linii najbliższej zabudowy, a więc dotyczy to również nieruchomości skarżącej. Nałożenie takiego obowiązku sugeruje tym samym, że jednak może ona być narażona na ponadnormatywne oddziaływanie. Nikt jak do tej pory tego nie sprawdził, więc żaden urząd nie ma podstaw, żeby pozbawić Skarżącą przymiotu strony. Wychodząc z założenia, że działania Inwestora są zgodne z zaleceniami, zawartymi w zapisach decyzji środowiskowej, powinien on posiadać i udostępnić dokumentację z takiego monitoringu robót strzałowych wykonywanego wg zapisów decyzji środowiskowej. Tym samym upada koronny argument z wszelkich postępowań poprzednich, podnoszony przez inwestora i zaskarżane organy, że dane w raporcie oparte są na symulacjach i nie ma możliwości ich bezpośredniej weryfikacji. Teraz taka możliwość jest i SKO, wydając nową decyzję, powinno z niej skorzystać. Skarżąca zarzuca bezkrytyczne oparcie się na materiałach przedstawionych przez Inwestora. Natomiast o tym, że ustalenia zawarte w raporcie mogą znacznie rozmijać się ze stanem faktycznym, może w ocenie skarżącej świadczyć fakt, że skutkiem poszerzenia obszaru wydobycia jest wyschnięcie źródła [...], znajdującego się w [...], opisywanego w Wikipedii. Eksperci piszący raport byli zgodni, że inwestycja nie wpłynie na zaburzenie stosunków wodnych w okolicy. Stało się inaczej, jakkolwiek nie można oczywiście wykluczyć niefortunnej koincydencji czasowej. Skarżąca kwestionuje także ustalenia organu, że zakład przeróbczy rzekomo może znajdować się na terenie zakładu górniczego. Z uregulowań zawartych wprost w ustawie Prawo geologiczne i górnicze wynika, że sytuacja taka jest możliwa tylko w odniesieniu do kopalni podziemnych, a nie dotyczy odkrywek. Gdyby stanowisko takie było właściwe, mielibyśmy sytuację, w której zakłady przeróbcze byłyby "wyjęte spod prawa" i nie podlegały żadnej kontroli. Bowiem prawo do kontroli zakładów zlokalizowanych na obszarze górniczym ma tylko i wyłącznie Urząd Górniczy. Z kolei, skoro zakład przeróbczy nie jest częścią zakładu górniczego, nie może podlegać kontroli Urzędu Górniczego.
Do sądowych akt sprawy zostało także włączone stanowisko pełnomocnika Inwestora, r.pr. A. G.-T. z dnia 9 czerwca 2022 r. zawierające stanowisko w sprawie zarzutów skargi S. M..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyniku przeprowadzonej kontroli zgodności z prawem skarżonej decyzji stwierdza, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2022 r. sygn. II SA/Kr 383/22 wydanym po rozpatrzeniu wniosku S. M. o wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji SKO w Krakowie orzeczono o odmowie wstrzymania wykonania decyzji.
Z uwagi na złożenie kilku skarg na tą samą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 31 stycznia 2022 r. znak SKO.Oś/4170/367/2021 na mocy postanowień z dnia 22 czerwca 2022 r. w sprawach o sygn. II SA/Kr 883/22, II SA/Kr 653/22 i II SA/Kr 669/22 zarządzono połączenie spraw do wspólnego rozpoznania pod sygn. II SA/Kr 382/22.
Przystępując do rozpoznania przedmiotowych skarg wskazać należy, że ramy prawne rozpoznania sprawy wyznaczają przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Na mocy art. 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, jego ochronie udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019, poz. 1712) dokonano zmiany w/w ustawy. Stosownie do art. 4 ust. 1 i ust. 2 powołanej ustawy nowelizującej do spraw wszczętych na podstawie ustaw zmienianych w art. 1 oraz w art. 3 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Do spraw wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy art. 63, art. 64 ust. 1 i 3a, art. 65, art. 74 ust. 3b-3h, art. 84 ust. 1 i 1a oraz art. 86d ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Celem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest określenie możliwych negatywnych skutków dla środowiska związanych z realizacją przedsięwzięć. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia to akt administracyjny konstytutywny, o charakterze związanym, choć posiadający pewne cechy uznaniowości, nakładający na swojego adresata zarówno uprawnienia, jak i obowiązki, niewywołujący skutków w innych dziedzinach prawa, niewykonalny, o osoboworzeczowym charakterze. (zob. D. Dragan, Charakter prawny decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, ZNSA 2019/2/36-50, LEX/el.)
Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje to, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne polega na wydobywaniu kopaliny ze złoża "[...]" w części nieujętej obecnie jako zasoby przemysłowe dla [...]" oraz przeróbce surowca w zakładach mobilnych, urządzeniach powiązanych technologicznie oraz planowanym do budowy, stacjonarnym zakładzie przeróbczym, zlokalizowanym w granicach obszaru górniczego "[...]". Przedsięwzięcie zlokalizowane jest na działkach nr ewid.[...] obręb [...] oraz nr ewid[...] obręb [...], gmina [...]. Wniosek w tej sprawie został złożony dnia 11 sierpnia 2016r., a następnie uzupełniony dnia 29.08.2016r. oraz 01.09.2016r.Wniosek został złożony przez K. w R. S.A. z siedzibą w R. , ul. [...], [...], po przekształceniu K. Spółka Komandytowa, ul. [...], [...]. Nie jest kwestionowane w przedmiotowej sprawie to, że przedmiotowe przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć, które zgodnie z przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2016r. poz. 71), zakwalifikowane zostało do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest obligatoryjne. Wskazać także należy, że zgodnie z § 4 nowego Rozporządzenia stanowi: "Do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-lb ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe."
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie było już przedmiotem kontroli tut. Sądu. W wyniku dokonanej kontroli zapadł wyrok z dnia 5 kwietnia 2019 r. sygn. II SA/Kr 1548/18, a skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona przez NSA wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2021 r. sygn. III OSK 2183/21. Ponieważ w myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie, w pierwszej kolejności skarżona decyzja została skontrolowana pod kątem zgodności wymogami wynikającymi z art. 153 p.p.s.a. W wyroku tym Sąd po pierwsze wskazał, że "ustalone przez organ fakty i przedstawione argumenty, nie dają podstaw do wyrażenia oceny, że podmiotom wymienionym w pkt.1 zaskarżonej decyzji, w szczególności A. K. i B. S. nie przysługuje przymiot strony". Odwołując się do treści art. 74 ust. 3a u.o.o.ś. Sąd udzielił następujących wskazówek co do oceny czy dany podmiot będzie miał przymiot strony w postępowaniu: " konieczne jest ustalenie do jakich nieruchomości przysługuje mu prawo rzeczowe oraz - jeśli nie graniczą one z terenem planowanej inwestycji – jakie jest ich aktualne i potencjalne przeznaczenie wynikające z planu miejscowego (gdyż tak należy rozumieć zwrot: "zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem") i czy z uwagi na usytuowanie w stosunku do terenu planowanej inwestycji, inwestycja ta spowoduje przekroczenie standardów jakości środowiska na tych nieruchomościach lub może wprowadzić ograniczenia w ich zagospodarowaniu. Inaczej zatem należy ocenić oddziaływanie planowanej inwestycji na nieruchomość, która jest wykorzystywana np. rolniczo, a inaczej na nieruchomość, która jest już lub potencjalnie może zostać zabudowana budynkami mieszkalnymi.". Takiej oceny zabrakło wówczas w ocenie Sądu w decyzji organu II instancji. Drugi zarzut uzasadniający uchylenie uprzedniej decyzji organu II instancji dotyczył braku rozpoznania odwołań, w których znajdowały się istotne merytorycznie zarzuty dotyczących przede wszystkim naruszenia m.p.z.p. w zakresie m.in. lokalizacji zakładu przeróbczego i odprowadzania ścieków i wód opadowych i nakazu ochrony przed osuszaniem okresowych i małych zbiorników wody. W dwóch akapitach wyroku zawarto wskazania co do dalszego postępowania: "W ponownym postępowaniu organ II instancji w pierwszej kolejności dokona ustaleń stanu faktycznego, koniecznego do oceny przymiotu strony podmiotów, co do których umorzył postępowanie odwoławcze, przy uwzględnieniu treści art. 74 ust. 3a pkt. 2 i 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, a następnie dokona tej oceny kierując się wytycznymi przedstawionymi powyżej przez Sąd. Następnie rozpozna wniesione skutecznie odwołania, dokonując stosownie do wymogów art. 136-140 kpa ponownego rozpoznania sprawy, w tym odnosząc się do podniesionych w odwołaniach zarzutów, a następnie w zależności od dokonanej oceny, stosownie rozstrzygnie sprawę."
Dokonując wstępnej oceny skarżonej decyzji pod kątem spełnienia zaleceń WSA w Krakowie zauważyć należy, co następuje. Z akt sprawy, jak i z treści skarżonej decyzji wynika, że w toku postępowania wyjaśniono status odwołujących się jako stron postępowania oraz ustosunkowano się do zarzutów odwołania. W dalszej części Sąd orzekający w niniejszym składzie podda szczegółowej ocenie postępowanie przed organem II instancji w celu oceny zgodności wydanego rozstrzygnięcia z prawem.
Odnosząc się do kwestii ustalenia kręgu stron postępowania, zważyć należy, co następuje. Zgodnie z art. 4 ust. 1 i ust. 2 powołanej ustawy nowelizującej do spraw wszczętych na podstawie ustaw zmienianych w art. 1 oraz w art. 3 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z uwzględnieniem jednakże brzmienia art. 74 ust. 3b-3h.
Przepisem, który stanowi podstawę do przypisania określonemu podmiotowi przymiotu strony w niniejszym postępowaniu jest art. 74 ust. 3a u.o.o.ś. Stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się:
1)przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu;
2)działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub
3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.
W celu ustalenia kręgu stron postępowania zgodnie ze wskazaniami Sądu w wyroku z dnia 5 kwietnia 2019 r. SKO w Krakowie zwróciło się do Burmistrza Gminy [...] o przeprowadzenie postępowania uzupełniającego oraz wskazanie przeznaczenia działek odwołujących A. K., B. S. , R. Ł. i W. F.. (k. 1351 administracyjnych akt sprawy). Na podstawie przekazanych dokumentów (k. 13-68 i 1369) oraz wyjaśnień Inwestora (k. 1355 administracyjnych akt sprawy) organ II instancji stwierdził brak przymiotu strony tych osób. Organ II instancji odniósł się do tych ustaleń w swojej decyzji. Nie można przy tym zaprzeczyć, że uwzględnił zgodnie z zaleceniami tut. Sądu przeznaczenie działek oraz ich umiejscowienie względem terenu inwestycji. W ocenie Sądu zakres czynności zmierzających do wyjaśnienia kwestii posiadania statusu strony uznać należy za zadowalający. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że bezsprzecznie właściciele nieruchomości – działek oznaczonych nr [...] ([...]), [...] i [...] ([...]), [...] [...]) oraz [...] i [...] znajdują się poza granicami projektowanego obszaru górniczego "[...] oraz obszaru w odległości 100 m od tego terenu. Z raportu wynika, że działki te nie są zagrożone przekroczeniem standardów jakości środowiska ani też – pozostając poza granicami terenu, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, jak również 100 m poza nim – nie znajdują się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem (k. 80-87 administracyjnych akt sprawy).
Odnosząc się do kwestii zgodności planowanego zamierzenia inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, Sąd zważył co następuje. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji znajdują się rozważania dotyczące zgodności przedsięwzięcia z planem.
Poza sporem pozostaje, że planowane zamierzenie inwestycyjne znajduje się w granicach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectw: [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] nr [...] z dnia [...] 2014 r. (dalej jako m.p.z.p). W m.p.z.p. w § 9 odwołano się do zasad ochrony środowiska i przyrody wynikających z odrębnych przepisów. Na rysunku planu zaznaczono m.in. złoża udokumentowanych złóż [...]), obszar rezerwatu przyrody [...]", obszar sieci Natura 2000 - "PLH120005 Dolinki Jurajskie", tereny położone w granicach i otulinie Parku Krajobrazowego [...] oraz w otulinie [...] Parku Krajobrazowego (§ 9 części tekstowej i załącznik graficzny do planu) Wskazano, że zasady ochrony terenów położonych w granicach Parku Krajobrazowego [...] są ujęte w uchwale [...] Sejmiku Województwa Małopolskiego z dn. [...]. W odniesieniu do terenów wydobywczych wskazano w § 9 ust. 8 pkt 3 w obszarze prowadzenia działalności wydobywczej ze złoża "[...]" obowiązują przepisy zawarte w koncesji nr12/98 z dnia 07.08.1998 (zmiana: [...] z dnia 30.11.2004). Na rysunku planu granice terenu i obszaru górniczego dla eksploatowanego złoża "[...]"; we wskazanych granicach obowiązują przepisy, które zabezpieczają:
1)wykonywanie czynności związanych z eksploatacją złóż, zgodnie z uprawnieniami określonymi w koncesjach;
2)bezpieczeństwo powszechne;
3)ochronę środowiska, w tym obiektów budowlanych.
Kluczowe są postanowienia § 24 m.p.z.p odnoszące się wprost do terenów przemysłu wydobywczego, eksploatacji górniczej (oznaczonych jako tereny PG2) oraz terenów projektowanego przemysłu wydobywczego i eksploatacji górniczej (oznaczone jako PG2.1). W m.p.z.p. wskazano następujące zasady:
"Przeznaczenie podstawowe: eksploatacja górnicza - wydobywanie kopalin ze złoża [...]":
1)PG2 - teren obecnej eksploatacji górniczej,
2)PG2.1 - teren projektowanego poszerzenia eksploatacji górniczej złoża.
3. Przeznaczenie towarzyszące - inne działania związane eksploatacją górniczą złóż, zgodnie z przepisami odrębnymi, w tym:
1)wyrobiska, składowiska i zwałowiska mas ziemnych, skalnych oraz odpadów wydobywczych;
2)obiekty i urządzenia budowlane służące wydobyciu, transportowi i przeróbce kopalin;
3)urządzenia ochronne, wały ziemne;
4)drogi wewnętrzne, ciągi pieszo - jezdne, ciągi piesze, place manewrowe, miejsca postojowe;
5)sieci i urządzenia infrastruktury technicznej, osadniki, instalacje do odwodnienia wyrobisk;
6)budynki gospodarcze;
7)zieleń urządzona.
4. W granicach terenów wyznaczonych w ust. 2, w zakresie przeznaczenia oraz sposobu zagospodarowania ustala się:
1)nakazy:
a)prowadzenia wydobycia surowców zgodnie z aktualną koncesją oraz przepisami odrębnymi,
b)zabezpieczenia krawędzi wyrobisk zgodnie z przepisami odrębnymi,
c)zabezpieczeń rejonów eksploatacji podczas prac wydobywczych przed osuwaniem się mas ziemnych zgodnie z przepisami odrębnymi,
d)zapewnienia drożności istniejących cieków wodnych, w tym okresowych i prawidłowego ich utrzymania; dopuszcza się techniczne umocnienia koryt cieków wodnych w zakresie wynikającym z realizacji zadań związanych z utrzymaniem wód oraz ochroną przeciwpowodziową i eksploatacją złoża,
e)ochrony powietrza przed zanieczyszczeniem i emisją niezorganizowaną;
2)zakaz lokalizacji jakiejkolwiek zabudowy, obiektów i urządzeń oraz infrastruktury technicznej nie związanych z wydobywaniem surowców do czasu zakończenia eksploatacji górniczej i przeprowadzenia rekultywacji terenu.
5. W obszarze planowanego poszerzenia eksploatacji złoża, oznaczonego symbolem PG.2.1 na rysunku planu, występują chronione gatunki roślin i zwierząt; realizacja ustaleń planu winna być zgodna z przepisami dotyczącymi ochrony gatunkowej określonymi w przepisach odrębnych, tj. ustawie o ochronie przyrody i jej aktach wykonawczych.
6. W obszarze planowanego poszerzenia eksploatacji złoża, oznaczonego symbolem PG.2.1 na rysunku planu, przyjmuje się eksploatację etapami z równolegle prowadzoną rekultywacją.
7. Po wyeksploatowaniu złóż obowiązuje rekultywacja terenu z ukierunkowaniem na ponowne zalesienie, zgodnie z przepisami odrębnymi.
8. Masy ziemne lub skalne, usuwane albo przemieszczane w związku z prowadzeniem eksploatacji kopalin wraz z ich przerabianiem, wykorzystywane powinny zostać do rekultywacji terenu.
9. Nie ustala się parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy towarzyszącej eksploatacji kopalin, sposób zagospodarowania terenu należy dostosować do potrzeb technologicznych eksploatacji."
W świetle zarzutów skargi niezgodność zamierzenia z m.p.z.p. dotyczy lokalizacji zakładu przeróbczego. W ocenie skarżącego Towarzystwa [...] zakład przeróbczy nie jest niezbędny do eksploatacji górniczej złoża bowiem zgodnie z przepisami prawa geologicznego i górniczego w art. 6 ust. 1 pkt 12 i 18 zdefiniowano, że eksploatacja górnicza, jak i zakład górniczy nie obejmują przeróbki kopalin. W 2011 r. rozdzielono działalność górniczą od przeróbki kopaliny, a zatem lokowanie zakładu przeróbczego rażąco narusza w ocenie skarżącego m.p.z.p. Proces przeróbki kopalin został opisany w raporcie na s. 36 raportu. W granicach udokumentowanego złoża ma funkcjonować zakład przeróbczy zlokalizowany już w południowo wschodniej części wyrobiska, a następnie planowane jest uruchomienie nowego stacjonarnego zakładu przeróbczego w granicach udokumentowanego złoża. W § 24 ust. 3 pkt 2 m.p.z.p. opisując przeznaczenie towarzyszące wskazano inne działania związane eksploatacją górniczą złóż, zgodnie z przepisami odrębnymi, w tym obiekty i urządzenia budowlane służące wydobyciu, transportowi i przeróbce kopalin. Już sama treść powołanego przepisu prawa miejscowego wskazuje na dopuszczalność obiektów i urządzeń służących przeróbce kopalin. W decyzji organu II instancji także odniesiono się do treści tego przepisu, a ponadto organ II instancji odniósł się do argumentów podnoszonych przez odwołującego się od decyzji organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów skargo należy także odnotować, że argumentacja oparta na odwołaniu się w wykładni w/w przepisów m.p.z.p. do ustawy o rachunkowości czy PKD, jak wynika wyraźnie z uzasadnienia skarżonej decyzji, ma charakter jedynie pomocniczy i dodatkowy.
Wśród zarzutów dotyczących naruszenia postanowień m.p.z.p. znalazł się także zarzut dotyczący niezgodności inwestycji z § 8 ust. 1 pkt 2lit. c, § 9 pkt 11 i § 15 ust. 3 i § 8 ust. 1 pkt 1lit. b m.p.z.p w zakresie rozwiązania odprowadzania wód opadowych. Skarżące Towarzystwo zarzuca, że decyzja środowiskowa, jak i postanowienia i opinie uzgadniające w sentencjach nie nakazują inwestorowi obligatoryjnego oczyszczania wód opadowych. Samo zaś wspomnienie w uzasadnieniu decyzji, że inwestor przewiduje pewne działania w tym zakresie jest niewystarczające. Powołane w skardze postanowienia m.p.z.p. przewidują, co następuje:
W § 8 ust. 1 pkt 2 lit. c m.p.z.p. ustanowiono zakaz odprowadzania nie oczyszczonych ścieków do gruntu, rzek i powierzchniowych zbiorników wód. W § 8 ust. 1 pkt 1 lit. b wprowadzono nakaz ochrony przed osuszeniem małych i okresowych zbiorników wodnych, Zgodnie z § 9 cały obszar planu objęty jest strefą ochrony pośredniej dla ujęcia wody powierzchniowej z rzeki [...], ustanowioną Rozporządzeniem nr 1/2011 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 6 lipca 2011 r. (w sprawie ustanowienia strefy ochronnej dla ujęcia wody powierzchniowej z rzeki [...]); na terenie ochrony pośredniej obowiązują zakazy zgodnie z powołanym Rozporządzeniem oraz wprowadzonymi do niego zmianami: Rozporządzeniem nr 4/2011 z dnia 12 października 2011 r. oraz nr 2/2012 z dnia 18 lipca 2012 r. Z kolei w § 15 ust. 3 wprowadzono następujące zasady odprowadzania i oczyszczania ś cieków oraz wód opadowych:
1) na całym obszarze planu możliwe jest odprowadzenie ścieków:
a) do systemu zbiorczej kanalizacji,
b) w przypadku realizacji zabudowy na terenach wchodzących w skład aglomeracji, do czasu realizacji kanalizacji zbiorczej możliwe jest odprowadzenie ścieków do szczelnych zbiorników na nieczystości;
2) dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własną działkę zgodnie z przepisami odrębnymi;
3) odprowadzenie ścieków z powierzchni dróg powinno się odbywać do kanalizacji zbiorczej; dopuszcza się odwodnienie dróg za pomocą systemu rowów otwartych i osadników bądź innych urządzeń odwodnienia powierzchniowego;
4) w przypadku zabudowy obszarów przez które prowadzone są urządzenia odprowadzające wody opadowe z urządzeń odwadniających drogi publiczne, ustala się obowiązek zapewnienia możliwości odprowadzania tych wód w porozumieniu z zarządcą drogi.
W tym kontekście wskazać należy, że w raporcie na s. 182 i n. zawarto analizę dotyczącą oceny oddziaływania inwestycji na środowisko wodne. Co istotne wskazano tam, że jakość wód powierzchniowych kontrolowana jest przez ZG [...]" zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie pozwoleniami wodnoprawnymi opisanymi w załącznikach nr 3 i 4 do raportu (gospodarka wodno-ściekowa zakładu). Regularnym badaniom podlegają zarówno wody z systemu odwodnienia powierzchniowego zrzucane do okresowego potoku w dnie [...], jak i wody podziemne eksploatowane za pomocą studni głębinowej na terenie kopalni. Jakość wody w tej studni podlega monitorowaniu (zał. 6 do raportu). Także jakość wód podziemnych jest kontrolowana z półroczną częstotliwością przez akredytowane laboratorium Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Krakowie. W raporcie na s. 188 wskazano także, że dodatkowej kontroli podlegają wody opadowe pochodzące ze spływu powierzchniowego w obrębie wyrobiska i zlokalizowanego w obrębie wyrobiska stanowiska kruszenia i magazynowania kamienia, odprowadzane przez osadnik i zaporę sorbentową do bezimiennego potoku w dnie [...]. Kontrola jest sprawowana m.in. wedle kryterium zawartości węglowodorów ropopochodnych. Nieczystości płynne z terenu kopalni są odprowadzane ze zbiornika bezodpływowego na podstawie umowy dołączonej jako załącznik nr 7 do raportu. Na s. 226 raportu opisano działania mające na celu zapobieganie lub ograniczanie negatywnego odziaływania na środowisko. W pkt 36 decyzji organu I instancji wskazano z kolei, że przy realizacji inwestycji należy uwzględnić uwagi i wnioski zawarte w raporcie. Jeśli chodzi o zarzut naruszenia § 8 ust. 1 pkt 1 lit. b jak wynika z raportu (s.50-51, gdzie opisano warunki hydrologiczne oraz s. 57-58, hydrografia) na terenie objętym planowanym przedsięwzięciem nie występują zbiorniki wodne ani warstwy powierzchniowe wód. Mając na uwadze treść raportu oraz treść decyzji zarówno organu I, jak i II instancji tut. Sąd nie stwierdza, aby planowane zamierzenie inwestycyjne pozostawało w sprzeczności z wymienionymi przepisami m.p.z.p. Podkreślić należy, że organ II instancji odniósł się do zarzutów naruszenia tych przepisów w uzasadnieniu decyzji.
Przechodząc do oceny raportu o odziaływaniu inwestycji na środowisko zważyć należy, co następuje. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Dlatego w doktrynie (zob. K. Gruszecki, Komentarz do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w jego ochronie oraz ocenach odziaływania na środowisko – Komentarz do art. 66, pkt 1-2, LEX/el.) i orzecznictwie wskazuje się, że "zarzut stawiany raportowi powinien być oparty na wykazaniu jego niezgodności z konkretnym przepisem. Dlatego też postawienie postępowaniu dowodowemu, a w tym środkowi dowodowemu w postaci raportu, jedynie ogólnego zarzutu naruszenia zasady praworządności poprzez niepełne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, jest chybionym zarzutem" (wyrok NSA z dnia 23 listopada 2010 r., II OSK 1848/10, LEX nr 787129). Wprowadzenie przez ustawodawcę wymagań formalnych dla autora raportu potęguje twierdzenia wyrażone w drugim zdaniu cytowanego wyroku. W najnowszym orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że zarzuty wobec przedłożonego przez inwestora raportu nie mogą być gołosłowne, lecz poparte np. inną ekspertyzą. I tak, NSA w wyroku z dnia 5 marca 2019 r., II OSK 965/17, LEX nr 2643053 wskazał, że: "zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie będą uznane za gołosłowne, jeżeli są poparte na przykład ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu. Raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przypisuje się szczególną wartość dowodową. Podważenie jego treści (ustaleń) może nastąpić, co do zasady, jedynie przez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, którego wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności z wnioskami zawartymi w raporcie przedłożonym przez inwestora". Powyższe jest konsekwencją szczególnej wartości dowodowej raportu, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia, analizy sporządzonej przez osoby posiadające wiedzę specjalistyczną. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił przy tym uwagę, że raport nie zawiera terminu ważności (zob. wyrok NSA z 12 września 2019, sygn. II OSK 2540/17).
W przedmiotowej sprawie raport został opracowany przez zespół ekspertów pod kierownictwem dr inż. J. M.. Autorzy opracowania zostali wymienieni na s. 2 Raportu. Raport datowany jest na lipiec 2016. Raport zawiera wymagane prawem elementy.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów dotyczących raportu tut. Sąd zważył, co następuje:
W skardze S. M., jak również w skardze Towarzystwa [...] zawarto zarzuty dotyczące braku kompletności raportu w zakresie ochrony gatunkowej roślin i zwierząt. W ocenie skarżących inwentaryzacja przyrodnicza terenu w tym analiza fitosocjologiczna nie jest wystarczającym dowodem na wykazanie braku negatywnego odziaływania kopalni na rzadkie okazy ptactwa. Analiza została wykonana tylko w jednym sezonie wegetacyjnym, a to nie jest w ocenie skarżącego S. M. wystarczające. Nie jest bowiem wykluczone, że "kruszczyk drobnolistny czy buławek czerwony będą gniazdować na terenie planowanego przedsięwzięcia w latach następnych". Także Towarzystwo zarzuciło braki raportu w zakresie inwentaryzacji przyrodniczej, a to braki w zakresie ewidencji roślin z gatunku storczykowatych, grupę mszaków, brak uwzględnienia porostów, brak oceny wpływu przedsięwzięcia na grupę chronionych nietoperzy, trasy ich migracji, siedliska i żerowiska; brak analizy wpływu na środowisko w tym obszar Natura 2000 starego, jak i planowanego nowego zakładu przeróbczego w zakresie emisji pyłowej, brak opisu formacji geologicznych występujących w Rezerwacie [...] i brak wpływu drgań parasejsmicznych na te formacje; brak opisu przedsięwzięcia dla chronionych celów, zasobów i elementów rezerwatu [...] znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia; brak opisu korytarzy ekologicznych zaznaczeniem, dla których gatunków są przeznaczone.
Odnosząc się do zarzutu niekompletności inwentaryzacji przyrodniczej i ograniczenia jej tylko do jednego sezonu wegetacyjnego przyznać należy, że zarzut ten jest niezrozumiały w zakresie, w jakim odnosi się do gniazdowania kruszczyka drobnolistny czy buławka czerwonego, będących roślinami. Odnosząc się do zarzutów pozostałych braków w raporcie zauważyć należy, że wbrew twierdzeniom skarżących raport zawiera opis inwentaryzacji przyrodniczej (s. 67-76) wraz z załącznikiem nr 15, który zawiera m.in. wskazanie korytarzy ekologicznych (mapa nr 17), wpływ na grupę chronionych nietoperzy (mapa 7, 8, 10, 11). Podkreślić należy, że dokumentacja przedłożona przez inwestora został poddana także ocenie organu wyspecjalizowanego w zakresie ochrony środowiska t..j. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, który postanowieniem z dnia 7 lipca 2017 r. znak OO.4242.68.2016.ASł pozytywnie zaopiniował przedsięwzięcie, formułując jednocześnie zalecenia, które znalazły odzwierciedlenie w decyzji organu I instancji, utrzymanej w mocy skarżoną decyzją. W raporcie znajduje się także opis emisji, w tym emisji pyłowych generowanych przez planowane przedsięwzięcie (s. 81 i 157). W podsumowaniu wskazano, że w stanie docelowym kopalnia nie będzie powodować przekroczeń dopuszczalnych stężeń analizowanych substancji w powietrzu, choć porównanie wartości bezwzględnych stężeń powodowanych przez kopalnię w miejscowości [...] i [...] w stanie aktualnym i docelowym wskazuje na zwiększenie w przyszłości poziomu stężeń analizowanych substancji w powietrzu (s. 157). Dokonując oceny wpływu poszczególnych wariantów na środowisko wskazano, że wariant C (alternatywny w zakresie lokalizacji zakładu przeróbczego – najkorzystniejszy dla środowiska) spowoduje ograniczenie oddziaływania emisji pyłu, w porównaniu z poprzednimi wariantami (s. 248). Nie jest zatem tak jak twierdzą skarżący, że podnoszone przez nich kwestie nie zostały uwzględnione. Zauważyć należy, że organ II instancji odniósł się do zarzutów w zakresie braku pełnej ewidencji roślin ściśle i częściowo chronionych odnosząc się do raportu i jego załączników. Nawet jeśli, na co wskazują skarżący, w inwentaryzacji brak jest jakiegoś gatunku, to w ocenie tut. Sądu brak ten sam w sobie podstawy do uchylenia skarżonej decyzji albowiem sam w sobie nie ma wpływu na wynik sprawy.
Organ II instancji odniósł się także do zarzutu braku określenia odziaływania przedsięwzięcia na każdym etapie przedsięwzięcia, braku wskazania propagacji drgań parasejsmicznych, braku wskazania współczynników tłumienia hałasu oraz nieokreślenia położenia źródeł hałasu, braku wskazania parametrów emisji pyłu, brak rozpatrzenia różniących się od siebie wariantów, braku analizy skumulowanego odziaływania, braku oceny krajobrazu braku właściwej analizy wpływu przedsięwzięcia na obszar Rezerwatu Przyrody [...], oddziaływania na obszar Natura 2000 i jego spójność, braku odziaływania na Rezerwat [...], braku analizy na zdrowie ludzi i zabytki (co wyczerpuje istotną część zarzutów podnoszonych w skardze przez Towarzystwo [...]). Analiza stanowiska organu II instancji w tym zakresie prowadzi do wniosku, że niezależnie od tego, czy kwestie te są powieleniem stanowiska organu I instancji, czy stanowiska Inwestora, to w odniesieniu do każdej z tych kwestii odwołano się – co kluczowe dla oceny zgodności z prawem skarżonej decyzji do raportu, wskazując konkretne postanowienia raportu odnoszące się do powyższych zagadnień. Niezależnie od tego, czy odniesiono się do nich w sposób satysfakcjonujących skarżących czy nie, formalnie zagadnienia te zostały ujęte. W konsekwencji ewentualne zarzuty dotyczące braku szczegółowości w odnoszeniu się do tych zagadnień nie mają w tym konkretnym wypadku wpływu na wynik sprawy. Dokonując oceny skarżonej decyzji, nie można tracić z pola widzenia decyzji organu I instancji, która skarżoną decyzja została utrzymana w mocy, a która zawiera szereg warunków, których spełnienie ma zagwarantować zminimalizowanie negatywnego wpływu zamierzenia inwestycyjnego na środowisko.
Odnosząc siew tym miejscu do pozostałych zarzutów skarżących tut. Sąd zważył, co następuje:
Odnosząc się do zarzutów skarżącego A. K., iż organy nie zweryfikowały merytorycznie faktycznego odziaływania na środowisko, a oparły się wyłącznie na dokumentacji przedłożonej przez przedsiębiorcę wskazać należy, że z istoty postępowania w przedmiocie oceny odziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że podstawowym dokumentem ilustrującym skalę i zakres tego odziaływania jest dokument przedłożony przez Inwestora w postaci Raportu. Raport jest jednak sporządzany nie przez samego inwestora, lecz osoby mające wiedzę specjalistyczną. Zatem przepisy prawa nie stoją na przeszkodzie sięganiu do raportu w celu wykazania istnienia czy braku szkodliwego wpływu na środowisko. Dodatkowo zauważyć należy, ze raport w toku postępowania był przedmiotem oceny organów uzgadniających, w tym m.in. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie. Pozostałe zarzuty mają charakter ogólny, nie wskazują na czym konkretnie polegała błędna wykładnia i naruszenie obowiązujących w trakcie postępowania zapisów ustawy o udostępnianiu Informacji o Środowisku i Jego Ochronie, Udziale Społeczeństwa w Ochronie Środowiska oraz zapisów Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla miejscowości [...] oraz zapisów Uchwały Sejmiku Województwa Małopolskiego [...] w sprawie zasad ochrony i działań zakazanych na obszarze Parku Krajobrazowego [...].
Odnosząc się do pozostałych zarzutów S. M. tut. Sąd stwierdza, co następuje. Tut. Sąd nie stwierdził, jakoby organ II instancji naruszył art. 153 p.p.s.a. Jak bowiem wskazano powyżej organ II instancji poczynił ustalenia zarówno w zakresie ustalenia kręgu stron postępowania (zwracając się w tym zakresie do organu I instancji), jak również ustosunkował się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu. Jakkolwiek uzasadnienie organu II instancji – z perspektywy art. 107 § 3 k.p.a. – budzi pewne zastrzeżenia z uwagi na brak odwołania się do administracyjnych akt sprawy, dokumentów zgromadzonych w sprawie – to jednak w tym zakresie stwierdzając naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., tut. Sąd nie stwierdza by naruszenie to było istotne i miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących oceny wpływu zamierzenia inwestycyjnego na mieszkańców stwierdzić należy, że kwestie te poruszono w raporcie na s. 220 -221. Nie stwierdzono tam istotniejszego wpływu na życie i zdrowie ludzi. Okoliczność ewentualnego spadku wartości nieruchomości nie mieści się w ramach ocen odziaływania na środowisko. Natomiast istotnie, słusznie wskazuje skarżący, że planowana jest długofalowa eksploatacja złoża. W tym kontekście zabezpieczeniu interesów mieszkańców służy nałożony na inwestora obowiązek prowadzenia, po pierwsze analizy porealizacyjnej związanej z wykonaniem nowego zakładu przeróbczego (pkt IV decyzji organu I instancji) oraz coroczny monitoring w zakresie hałasu (pkt II. 25 decyzji organu I instancji).
Jeśli chodzi o zarzuty dotyczące wariantów raportu Sąd zważył, co następuje. W orzecznictwie wskazuje się, że "warianty realizacji przedsięwzięcia stanowią jeden z najważniejszych instrumentów prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przedstawienie minimum trzech wariantów pozwala na utworzenie siatki porównawczej, na gruncie której organ weryfikuje proponowany wariant, który może być zaakceptowany przez niego. Wariant najkorzystniejszy dla środowiska jest trzecim z wariantów, którego opis powinien zawierać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Ilość wymaganych do przedstawienia w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia nie zależy zatem od woli i uznania, a także oceny inwestora." (wyrok NSA z 20 kwietnia 2021 r., sygn. III OSK 376/21). W przedmiotowej sprawie zostały przedstawione w raporcie: skutki w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia (s. 26-27 raportu) oraz trzy warianty w przypadku kontynuacji eksploatacji złoża. Warianty te nie są identyczne. Wariant A (podstawowy – proponowany przez inwestora, s. 28) różni się od wariantu B (alternatywnego) w zakresie technologii urabiania złoża (s. 29-30) . Z kolei wariant C jest najkorzystniejszy dla środowiska w zakresie lokalizacji zakładu przeróbczego (s. 31). Na s. 247-249 raportu zawarto uzasadnienie wyboru wariantu. Natomiast zarzut skarżącego odnośnie do wariantowania, że inwestor "nie dochował odpowiednich proporcji pomiędzy jego partykularnym interesem, a ochroną środowiska i interesem publicznym" jako bardzo ogólny i odnoszący się w istocie do subiektywnego postrzegania optymalnego wariantu, nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnośnie do zarzutów S. M. w zakresie możliwości przekroczenia norm związanych z zanieczyszczeniem powietrza lub hałasem zważyć należy, co następuje. W raporcie zagadnieniom hałasu i zanieczyszczenia powietrza poświęcone zostały odpowiednio rozdział 14 i 15 raportu. Opisano tam metodykę obliczeń emisji (s.83), a dla badania natężenia hałasu przedstawiono pomiary akustyczne oraz przeanalizowano źródła dźwięku aktualne i prognozowane, uwzględniając zabezpieczenia akustyczne (s. 180 raportu). Dodatkowo należy zwrócić uwagę na obowiązki nałożone w decyzji organu I instancji na inwestora w tym zakresie, a to w pkt 25 nałożono obowiązek prowadzenie corocznego monitoringu w zakresie poziomu hałasu i jego propagacji na obszarach chronionych, zaś w pkt 36 nakazano uwzględnić wnioski zawarte w raporcie. W tym wypadku chodzi o konkluzje zawarte na s. 154-157 raportu w zakresie emisji zanieczyszczeń oraz na s. 180-182 raportu.
Formułując zarzuty dotyczące wpływu zamierzenia inwestycyjnego na krajobraz skarżący S. M. wskazuje, że ocena inwestora, że kamieniołom po eksploatacji może stać się atrakcją turystyczną jest przedwczesna i subiektywna. Zarzut ten będący wyrazem oceny stanowiska inwestora przez skarżącego pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Odnosząc się do zarzutu błędnej oceny wyrażającej się w stwierdzeniu braku skumulowanego odziaływania kopalni [...] wyjaśnia się, co następuje. W raporcie na s. 234-235 dokonano analizy potencjalnego skumulowanego odziaływania mając na uwadze złoża [...]" oraz "[...] I", które znajdują się w niedalekim sąsiedztwie. Na podstawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanych dla tych przedsięwzięć związanych z eksploatacja tych złóż, mając na uwadze poziom wydobycia eksperci sporządzający raport doszli do wniosku o braku skumulowanego odziaływania. W kontekście postanowień raportu, podniesiony zarzuty pozostają bez wpływu na wynik sprawy.
Odnosząc się do zarzutu S. M. o braku należytego uwzględnienia interesu publicznego stwierdzić należy, co następuje. Z raportu bezsprzecznie wynika, że różne interesy, indywidualne i publiczny, były brane pod uwagę w trakcie jego sporządzaniu raportu. Na aspekty środowiskowe, gospodarcze i społeczne zwracano uwagę w raporcie w opisie rozpatrywanych wariantów (s. 26-27), oceniając wpływ przedsięwzięcia na zdrowie i warunki życia ludzi s. 220). Zabezpieczeniu interesu publicznego służy także szeroki udział społeczeństwa w przedmiotowym postępowaniu m.in. konsultacje społeczne i rozprawa administracyjna (k. 484-506, k. 443-450 administracyjnych akt sprawy).
Odnosząc się do zarzutów Pani R. Ł. stwierdzić należy co następuje. W ocenie tut. Sądu okoliczność, że po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania przez organ II instancji ocena prawna stanu faktycznego jest identyczna z poprzednią sama w sobie nie może pdważać podjętych rozstrzygnięć. W ocenie tut. Sądu w świetle administracyjnych akt sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem raportu oraz opinii m.in. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego brak jest przesłanek do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia. Należy zwrócić uwagę na całkowicie pomijaną w kontekście rozpoznawania sprawy treść decyzji organu I instancji formułującej szereg obowiązków inwestora mających na celu zabezpieczenie szkodliwego wpływu zamierzenia na środowisko. Podkreślić przy tym należy, w kontekście zarzutów skarżącej R. Ł., że oceny formułowane w raporcie z istoty oceny odziaływania na środowisko maja charakter symulacji, bazują na wiedzy specjalistycznej i doświadczeniu zawodowym osób sporządzających raport albowiem zwykle chodzi o przedsięwzięcie, które ma dopiero zostać zrealizowane. Organ II instancji w istocie podzielił stanowisko Inwestora. Jakkolwiek przyznać należy, że od organu II instancji należałoby oczekiwać w tym zakresie wywodów w większym stopniu nawiązujących do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, to jednak przychylenie się do stanowiska Inwestora, jeśli znajduje ono oparcie w raporcie i dokumentacji, nie może być uznane za naruszenie mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Podsumowując ocenę zgodności z prawem kontrolowanej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie tut. Sąd stwierdza, co następuje. Raz jeszcze podkreślenia wymaga, że raport jest dokumentem prywatnym, opracowanym na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją określonej inwestycji, zaś inne podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony lub na prawach strony, mają wynikającą z przepisów o postępowaniu dowodowym w administracji możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia miarodajności tego dowodu, np. w postaci opinii sporządzonej przez inną osobę posiadającą odpowiednią wiedzę. Podważenie ustaleń raportu mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora. Warunków kontrraportu nie spełnia natomiast pismo zawierające krytyczne uwagi do wybranych tylko elementów sporządzonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności raportu, opinii, uzgodnień oraz mając na uwadze zarzuty skarżących tut. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, jak również takich naruszeń prawa procesowego, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów skargi podlegają oddaleniu na zasadzie art. 151 p.p.s.a.
\
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło