II SA/Kr 383/11
WyrokWSA w Krakowie2011-10-14
Skład orzekający: Jan Zimmermann, Kazimierz Bandarzewski, Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego narusza prawo własności właścicieli sąsiednich nieruchomości poprzez dopuszczenie zabudowy pensjonatowej i usługowej na działkach sąsiednich, co może prowadzić do nadmiernych immisji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie narusza prawa własności skarżących, ponieważ identycznie określa zasady zagospodarowania ich nieruchomości oraz nieruchomości sąsiednich. Dopuszczenie zabudowy pensjonatowej i usług nieuciążliwych nie stanowi ingerencji w istotę prawa własności, a potencjalne immisje powinny być rozpatrywane w kontekście przepisów prawa cywilnego i ochrony środowiska, a nie na etapie uchwalania planu miejscowego. Skarga J. T. została odrzucona z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej.Stan faktyczny
Skarżący zakwestionowali uchwałę Rady Miasta Zakopane w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając jej sprzeczność z ustaleniami studium oraz naruszenie prawa własności poprzez przeznaczenie sąsiednich działek na cele zabudowy pensjonatowej i usługowej. Twierdzili, że taka zabudowa spowoduje nadmierne uciążliwości (immmisje) dla ich nieruchomości. Jedna ze skarg została odrzucona z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej. Rada Miasta Zakopane wniosła o oddalenie pozostałych skarg, podnosząc m.in. brak legitymacji skargowej niektórych skarżących oraz zgodność planu z prawem.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę J. T.; oddalono skargę B. D., P. D., M. C. i H. M.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Jacek Bursa Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2011 r. sprawy ze skargi B. D., P. D., M. C., J. T. i H. M. na uchwałę Rady Miasta Zakopane z dnia 30 września 2010 r. Nr LX/969/2010 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru urbanistycznego Furmanowa, Kotelnica, Tatary I. odrzuca skargę J. T.; II. oddala skargę B. D., P. D., M. C. i H. M..
Rada Miasta Zakopane podjęła w dniu 30 września 2010 r. uchwałę Nr LX/969/2010 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru urbanistycznego nazwanego: Furmanowa, Kotelnica, Tatary.
W dniu 9 grudnia 2010 r. do Rady Miasta Zakopane wpłynęło wezwanie J. T., B. D., P. D., H. M., M. C. do usunięcia naruszenia ich interesu prawnego przedmiotową uchwałą polegającego na niezgodnym ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Zakopane przeznaczeniu działek "1" oraz "2" na cele zabudowy pensjonatowej i usługowej. Rada Miasta Zakopane w przewidzianym ustawą terminie nie udzieliła odpowiedzi na to wezwanie.
J. T., B. D., P. D., H. M., M. C., działając na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym (Dz.U z 2001 nr 141 póz 1591 z późn. zm) zaskarżyli do sądu administracyjnego uchwałę nr LX/969/2010 Rady Miasta Zakopane z dnia 30 września 2010 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru urbanistycznego nazwanego: Furmanowa, Kotelnica, Tatary w części obejmującej § 17 w zakresie dotyczącym działek ewidencyjnych nr "1", "2’, "3’ i "4" obręb [...] w [...], a ewentualnie w całości. Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały we wskazanym zakresie względnie o stwierdzenie jej nieważności w całości.
Skarżący wskazali, że akt ten jest sprzeczny z przepisami prawa materialnego, tj.: z art. 64 Konstytucji poprzez naruszenie istoty ich prawa własności polegającego na przyznaniu właścicielowi działek ewidencyjnych nr "1’, "2", "3", "4" obr. [...] w [...] prawa ingerowania w sposób niezgodny z prawem w sposób wykonywania uprawnień właścicielskich przez właścicieli sąsiednich działek.
Wyjaśniono, że skarżąca M. C. jest właścicielem położonej w [...] działki nr "5" obr. [...] objętej Księgą Wieczystą Nr [...] Sądu Rejonowego w Zakopanem, zabudowanej budynkiem jednorodzinnym przy ul. [...]. Skarżący J. T. jest właścicielem położonej w [...] działki nr "6’, objętej KW nr [...] Sądu Rejonowego w Zakopanem, zabudowanej budynkiem mieszkalnym przy ul. [...]. Natomiast skarżący B. D., P. D., H. M. są współwłaścicielami położonej w [...] działki nr "7", objętej Księgą Wieczystą Nr [...] Sądu Rejonowego w Zakopanem, zabudowanej budynkiem mieszkalnym przy ul. [...]. Z ww. działkami skarżących M. C. i J. T. sąsiaduje bezpośrednio działka ewidencyjna nr "1". Sąsiaduje też działka ewidencyjna nr "2". Teoretycznie sąsiedztwo działek skarżących z działką ewidencyjną nr "2" nie jest bezpośrednie, ale praktycznie takim właśnie jest, gdyż właścicielem działki nr "2" są A. i A. D., a działki nr "1" wymienieni A. i A. D. i ich syn D. D..
Dalej skarżący podnieśli, że miejscowy plan zagospodarowania terenu uniemożliwia korzystanie im z ich nieruchomości w sposób gwarantowany przez art. 140 K.c. oraz narusza również art. 1 ust 2, art. 6 ust 2 pkt 2, art.9, art. 15 i art. 20 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez naruszenie ładu przestrzennego, brak zapewnienia ochrony interesu skarżących przy przeznaczaniu terenu należącego do właścicieli działek nr "1", "2", "3" i "4".
Ponadto skarżący wskazali, że istnieje sprzeczność ustaleń planu z postanowieniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Miasta Zakopane oraz z zapisami poprzedniego miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu.
W uzasadnieniu zarzutów podkreślili, że kwestionowane zapisy miejscowego planu zezwalające na wzniesienie na działce sąsiedniej restauracji spowodują naruszenie ich prawa do swobodnego korzystania z nieruchomości oraz konieczność znoszenia nadmiernych uciążliwości związanych z taką zabudową.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Zakopane wniosła o jej oddalenie. W pierwszej kolejności organ wskazał na brak legitymacji skargowej skarżących. Na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym skarżący powinni wykazać w skardze naruszenie ich interesu prawnego, przy czym interes prawny łącznie musi być indywidualny, konkretny, aktualny, weryfikowalny obiektywnie i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących przesłankami zastosowania prawa materialnego.
Organ podniósł, że wyłącznie działki o nr "5" i "6" graniczą z działką o nr "1". Skarżący B. D., P. D. i H. M. są właścicielami działki o nr "7", która nie ma bezpośredniej styczności z żadną z działek objętych skargą. Brak jest również wspólnej granicy dla nieruchomości skarżących i działek o nr "4", "3" oraz "2". Tym samym w sytuacji, gdy skarżący kwestionują zapisy planu w odniesieniu do nieruchomości, którymi właścicielami nie są, a ponadto nie graniczą bezpośrednio, to co do zasady takie postanowienia planu nie mogą naruszać ich interesu prawnego.
Organ zauważył, że skarżący nie skonkretyzowali oraz nie zindywidualizowali dóbr prawnych zagrożonych zaskarżoną uchwałą. Jedynie powołali się na potencjalną możliwość ograniczenia ich prawa do swobodnego korzystania z własności poprzez konieczność znoszenia w przyszłości nadmiernych uciążliwości związanych z przeznaczeniem sąsiednich terenów pod budownictwo pensjonatowe wraz z usługami, co narusza ewentualnie ich interes faktyczny, a nie prawny.
Odnośnie zaś merytorycznych zarzutów skargi wskazano, że nieruchomości o nr "1", "2", "3" i "4" znajdują się w planie w obszarze [...]. Zgodnie z ustaleniami § 17 tego planu na tym obszarze przewidziano jako podstawowe przeznaczenie terenu zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, wynajem pokoi w budynku mieszkalnym, zabudowę pensjonatową. Jako uzupełniające przeznaczenie terenu - usługi nieuciążliwe, w szczególności: towarzyszące usługom turystyki, jak: usługi gastronomii, usługi sportu i rekreacji, wypożyczalnie sprzętu sportowego, handel detaliczny, inne usługi nieuciążliwe. Usługi nieuciążliwe będące usługami uzupełniającymi należy lokalizować w budynkach mieszkalnych lub pensjonatowych lub jako obiekty parterowe.
Organ podniósł, że wszystkie tereny zabudowy peryferyjnej w [...] (oznaczone w Studium OP) otrzymały w planach miejscowych takie same lub różniące się jedynie lokalnymi szczegółami (na przykład dotyczącymi dostępności komunikacyjnej) zapisy. Oczywistą rzeczą jest umożliwienie prowadzenia nieuciążliwej działalności gospodarczej w obszarach zabudowy jednorodzinnej przez wszystkich właścicieli nieruchomości. Możliwość budowy pensjonatów i prowadzenia usług związanych z obsługą mieszkańców i turystów w zakresie przewidzianym zapisami planu jest w [...] oczywista i jest rzeczą zdumiewającą, że może być kwestionowana. Natomiast skarżący domagają się stworzenia wyjątkowej enklawy z zakazem budowy pensjonatu lub prowadzenia nieuciążliwych usług tylko w nieodległym sąsiedztwie swoich nieruchomości, na działkach należących do konkretnego podmiotu.
W kwestii zgodności ustaleń planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego wskazano, że obszar, na którym znajdują się działki o nr "1", "2", "3’ i "4", oznaczony jest w Studium jako OP4. Zgodnie z ustaleniami studium (§ 7) dla tego obszaru ustalono m. in. następujące kierunki zagospodarowania przestrzennego: pkt 1- utrzymanie i rozwijanie funkcji mieszkaniowej i usługowej z udziałem funkcji zagrodowej i ograniczeniem funkcji turystycznej, pkt 2 wprowadzanie - na wolnych działkach w obrębie zespołów istniejących - nowej zabudowy mieszkaniowej, głównie jednorodzinnej oraz zabudowy związanej z obsługą mieszkańców i turystów, w tym obiektów bazy noclegowej (zabudowy pensjonatowej), przy zachowaniu następujących standardów: a) preferowania form architektury regionalnej, nawiązujących do tradycji Podtatrza.
Zdaniem organu zapisy zaskarżonego planu nie tylko nie są sprzeczne, a wręcz zgodne z założeniami Studium.
Dodatkowo wskazano, że nieobowiązujący już plan ogólny, który utracił ważność z końcem 2003 r., zezwalał w przedmiotowym obszarze na budowę pensjonatów i lokalizację usług. Zatem nie można twierdzić, że nowy plan pozbawił skarżących jakiś praw lub spowodował zmianę warunków realizacji inwestycji na działkach znajdujących się na tym terenie na ich niekorzyść.
Dalej organ podał, że zapisy planu w pełni realizują zasady zachowania ładu przestrzennego i jednocześnie są zgodne z zapotrzebowaniem i oczekiwaniami całej społeczności lokalnej na wszystkich obszarach [...] oznaczonych w planach symbolami [...].
Podkreślono, że miejscowy plan ma określać zasady budownictwa na danym terenie, a nie jak w postępowaniu budowlanym, określać jego szczegóły. Zasada uwzględniania w postępowaniu planistycznym dotychczasowego przeznaczenia i zagospodarowania terenu nie ma na celu sprowadzenia postępowania planistycznego do odwzorowania stanu zabudowy istniejącego na terenie objętym planem. Zastosowanie takiego rozwiązania może być uzasadnione jedynie w wyjątkowych przypadkach, w celu ochrony szczególnych wartości zabytkowych czy architektonicznych określonych kompleksów zabudowy.
Zapisy zaskarżonego planu nie godzą również w istotę prawa własności skarżących. Kwestie wpływu usytuowania inwestycji na powstanie uciążliwości lub niedogodności dla nieruchomości sąsiednich powinny być badane w toku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę i nie mogą podlegać ocenie na etapie tworzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", oraz art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), po ustaleniu, że zaskarżona uchwała lub jej część narusza prawnie chroniony interes prawny skarżącego, uprawniony jest do badania, po czy przy wydaniu zaskarżonej uchwały nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżący J. T., będący właścicielem nieruchomości obejmującej działkę nr "6" w zakreślonym terminie nie uiścił wpisu sądowego. Skarżący był pouczony o terminie i trybie uiszczenia tego wpisu oraz o skutkach braku uiszczenia. Tym samym, stosownie do art. 220 § 3 P.p.s.a. stanowiącym że skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd – Sąd skargę J. T. odrzucił.
Od pozostałych skarg wpisy sądowe zostały uiszczone.
Stosownie do powołanego art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Oznacza to, że w pierwszej kolejności obowiązkiem Sądu jest zbadanie, czy wniesiona skarga spełnia wymogi formalne jak wcześniejsze bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia oraz zachowanie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Skarżący dopełnili wymogu bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia występując z takim wezwaniem do Rady Miasta Zakopane w dniu 9 grudnia 2010 r. Skargę wnieśli skargę w dniu 4 lutego 2011 r. z zachowaniem sześćdziesięciodniowego terminu do jej złożenia zgodnie z art. 53 § 2 P.p.s.a.
W tej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Rady Miasta Zakopane Nr LX/969/2010 z dnia 30 września 2010 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru urbanistycznego nazwanego: FURMANOWA, KOTELNICA, TATARY (Dz. Urzędowy Woj. Małopolskiego z 2010 r. Nr 582, poz. 4523), zwana dalej w skrócie "planem miejscowym".
Skarżący wnoszą o stwierdzenie nieważności planu miejscowego w całości lub w zakresie obejmującym zagospodarowanie działek nr "1", "2" co odpowiada § 17 planu miejscowemu (obszar MN/MP-16) oraz działek nr "3" i "4" co odpowiada § 29 – tereny ZR-25 tereny łąk, pastwisk i nieużytków. Wprawdzie działka nr "2" podlegała podziałowi na działki nr "8", "9" i "10", ale okoliczność ta nie ma w tej sprawie istotnego znaczenia i stąd Sąd dalej, wiedząc o tym podziale, ale dla przejrzystości argumentacji, nadal będzie posługiwał się oznaczeniem działki nr "2".
Mimo tak zakreślonego zakresu zaskarżenia, w istocie skarżący kwestionują jedynie legalność ustalenia sposobu zagospodarowania w jednostce strukturalnej MN/MP-16. Żaden zarzut nie jest kierowany wobec treści planu miejscowego w zakresie obszaru ZR. Określenie zasad zagospodarowania obszaru MN/MP-16 obejmuje § 17 planu miejscowego, którego treść jest następująca:
§ 17. Obowiązujące ustalenia dla terenów oznaczonych na rysunku planu symbolem: MN/MP-1 (pow. 5,1860 ha); MN/MP-2 (pow. 2,2190 ha); MN/MP-3 (pow. 1,0370 ha); MN/MP-4 (pow.4,7080 ha); MN/MP-5 (pow.0,1550 ha); MN/MP-6 (pow. 0,0980 ha); MN/MP-7 (pow. 0,5800 ha); MN/MP-8 (pow. 0,1480 ha); MN/MP-9 (pow. 0,1080 ha); MN/MP-10 (pow. 0,2240 ha); MN/MP-11 (pow. 1,5330 ha); MN/MP-12 (pow. 1,1160 ha); MN/MP-13 (pow. 1,8170 ha); MN/MP-14 (pow. 9,3390 ha); MN/MP-15 (pow. 2,0950 ha); MN/MP-16 (pow. 0,3180 ha); MN/MP-17 (pow. 1,5990 ha); MN/MP-18 (pow. 0,4990 ha); MN/MP-19 (pow. 2,5170 ha):
1) przeznaczenie terenu:
a) podstawowe przeznaczenie terenu:
– zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, wynajem pokoi w budynku mieszkalnym,
– zabudowa pensjonatowa,
b) uzupełniające przeznaczenie terenu - usługi nieuciążliwe, w szczególności: towarzyszące usługom turystyki, jak: usługi gastronomii, usługi sportu i rekreacji, wypożyczalnie sprzętu sportowego, handel detaliczny, inne usługi nieuciążliwe;
2) zasady kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu:
a) zabrania się realizacji zabudowy szeregowej lub bliźniaczej,
b) usługi nieuciążliwe będące usługami uzupełniającymi należy lokalizować w budynkach mieszkalnych lub pensjonatowych lub jako obiekty parterowe,
c) dopuszcza się realizację wolnostojących budynków garażowych lub gospodarczych wyłącznie na zapleczu działki budowlanej,
d) nieprzekraczalne linie zabudowy - zgodnie z rysunkiem planu,
e) minimalny teren biologicznie czynny w granicach działki budowlanej - 50% powierzchni działki budowlanej,
f) maksymalna powierzchnia zabudowy w granicach działki budowlanej - 30% powierzchni działki budowlanej, lecz nie więcej niż 200m2 dla jednego budynku mieszkalnego i 300m2 dla jednego budynku pensjonatowego lub jednego budynku mieszkalno-pensjonatowego,
g) maksymalna liczba kondygnacji nadziemnych dla budynku mieszkalnego, mieszkalno-usługowego, mieszkalno-pensjonatowego - 1 kondygnacja nadziemna tj.: której wszystkie cztery ściany znajdują się powyżej istniejącego lub projektowanego poziomu terenu i maksymalnie dwie kondygnacje w poddaszu,
h) maksymalna liczba kondygnacji nadziemnych dla budynku pensjonatowego, pensjonatowo-usługowego - 2 kondygnacje nadziemne tj.: której wszystkie cztery ściany znajdują się powyżej istniejącego lub projektowanego poziomu terenu i maksymalnie dwie kondygnacje w poddaszu,
i) maksymalna wysokość budynku mieszkalnego, mieszkalno-usługowego, mieszkalno-pensjonatowego do kalenicy dachu 11m nad poziom terenu od strony przystokowej
j) maksymalna wysokość budynku pensjonatowego, pensjonatowo-usługowego do kalenicy dachu 13m nad poziom terenu od strony przystokowej,
k) maksymalna wysokość budynku gospodarczego lub garażowego lub gospodarczo-garażowego lub parterowego usługowego do kalenicy dachu 7m nad poziom terenu od strony przystokowej,
l) dachy:
– dwupołaciowe, dwupołaciowe z daszkiem przyzbowym, półszczytowe, czteropołaciowe i wielopołaciowe; zabrania się stosowania dachów namiotowych,
– dla budynków gospodarczych i garażowych, usługowych (usług nieuciążliwych) dobudowanych do innych budynków dopuszcza się dachy jednospadowe,
– kąt nachylenia głównych połaci dachu dla budynków mieszkalnych, pensjonatowych od 45° do 54o,
– kąt nachylenia głównych połaci dachu dla budynków gospodarczych, garażowych, parterowych usługowych od 40° do 54o,
– zabrania się przesuwania w pionie połaci dachowych o wspólnej kalenicy względem siebie,
– zabrania się realizacji głównych połaci dachowych o różnym kącie nachylenia, z dopuszczeniem zmiany kąta nachylenia dachu w strefie okapu na długości nie większej niż 1/3 długości połaci,
– minimalna szerokość okapu dachu 80cm,
– maksymalna szerokość pojedynczego otwarcia dachowego nie może przekraczać 1/2 długości połaci dachu, w której jest wykonywana (licząc bez okapów) a łączna szerokość otwarć dachowych nie może przekraczać 2/3 długości połaci dachowej w której są wykonywane (licząc bez okapów),
m) pokrycie dachu - ustala się pokrycia dachowe w kolorach: ciemnobrązowy, ciemnografitowy, czarny matowy, w szczególności imitujące naturalny gont oraz naturalny gont; dla budynków będących w gminnej ewidencji zabytków ustala się wymianę pokrycia dachu wyłącznie na gont naturalny lub blachodachówkę imitująca gont naturalny w kolorze czarnym matowym lub ciemnografitowym,
n) elewacje zewnętrzne:
– dopuszcza się tynki w kolorze białym lub w odcieniach: jasnego beżu, jasnego kremowego, jasnej szarości, z dopuszczeniem jednolitego dla całego budynku akcentowania fragmentów elewacji w barwach o wyższym lub niższym walorze i nasyceniu,
– zabrania się stosowania na elewacjach okładzin z blach falistych i trapezowych, paneli z tworzyw sztucznych,
o) ustala się dostosowanie architektury budynków do lokalnych tradycji budowlanych poprzez stosowanie miejscowych materiałów elewacyjnych (typu: gont, drewno, kamień) i charakterystycznego dla regionu detalu (typu: gzymsy, obramowania otworów okiennych i drzwiowych, balustrady schodów, balkonów i tarasów) tradycyjnej kamieniarki (z zakazem stosowania otoczaków) oraz wyrobów kowalskich;
3) zasady i warunki podziału nieruchomości:
a) minimalna powierzchnia nowowydzielanej działki budowlanej na cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (w tym zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z wynajmem pokoi w budynku mieszkalnym) - 600m2,
b) minimalna powierzchnia nowowydzielanej działki budowlanej na cele zabudowy usług hotelarstwa (w szczególności: hotele, pensjonaty) - 1000m2,
c) minimalny front nowowydzielanej działki budowlanej 18m,
d) dopuszcza się wydzielanie niezbędnych dróg wewnętrznych i dojazdów do działek budowlanych o minimalnej szerokości 5m;
4) zasady obsługi w zakresie komunikacji:
a) obsługa komunikacyjna:
– dla terenu oznaczonego symbolem MN/MP-1 ustala się obsługę komunikacyjną działek budowlanych z drogi publicznej klasy lokalnej oznaczonej symbolem KDL-01,
– dla terenów oznaczonych symbolem MN/MP-2, MN/MP-3 ustala się obsługę komunikacyjną działek budowlanych z drogi publicznej klasy lokalnej oznaczonej symbolem KDL-01, z istniejącej drogi polnej oznaczonej symbolem KDP-03,
– dla terenu oznaczonego symbolem MN/MP-4 ustala się obsługę komunikacyjną działek budowlanych z drogi publicznej klasy dojazdowej oznaczonej symbolem KDD-01, KDD-02, z ciągów pieszo-jezdnych oznaczonych symbolem KPJ-01, KPJ-02, KPJ-03,
– dla terenu oznaczonego symbolem MN/MP-5 ustala się obsługę komunikacyjną działek budowlanych z drogi publicznej klasy dojazdowej oznaczonej symbolem KDD-01,
– dla terenów oznaczonych symbolem MN/MP-6, MN/MP-7 ustala się obsługę komunikacyjną działek budowlanych z istniejącej drogi polnej oznaczonej symbolem KDP-02,
– dla terenów oznaczonych symbolem MN/MP-8, MN/MP-9, MN/MP-10, MN/MP-11, MN/MP-12 ustala się obsługę komunikacyjną działek budowlanych z istniejącej drogi polnej oznaczonej symbolem KDP-03,
– dla terenu oznaczonego symbolem MN/MP-13 ustala się obsługę komunikacyjną działek budowlanych z drogi publicznej klasy dojazdowej oznaczonej symbolem KDD-05, z ciągu pieszo-jezdnego oznaczonego symbolem KPJ-09,
– dla terenu oznaczonego symbolem MN/MP-14 ustala się obsługę komunikacyjną działek budowlanych z drogi publicznej klasy dojazdowej oznaczonej symbolem KDD-05, z ciągów pieszo-jezdnych oznaczonych symbolem KPJ-06, KPJ-07, KPJ-08,
– dla terenów oznaczonych symbolem MN/MP-15, MN/MP-16 ustala się obsługę komunikacyjną działek budowlanych z drogi publicznej klasy dojazdowej oznaczonej symbolem KDD-06, z ciągu pieszo-jezdnego oznaczonego symbolem KPJ-10,
– dla terenów oznaczonych symbolem MN/MP-17, MN/MP-18 ustala się obsługę komunikacyjną działek budowlanych z drogi publicznej klasy dojazdowej oznaczonej symbolem KDD-06,
– dla terenu oznaczonego symbolem MN/MP-19 ustala się obsługę komunikacyjną działek budowlanych z ciągów pieszo-jezdnych oznaczonych symbolem KPJ-12 i KPJ-13 oraz dróg publicznych zlokalizowanych poza obszarem objętym niniejszym planem,
– zachowuje się istniejące drogi wewnętrzne niewydzielone liniami rozgraniczającymi, stanowiące dojazdy do działek budowlanych;
b) warunki parkingowe - zgodnie ze wskaźnikiem ustalonym w §12 ust.2;
5) zasady obsługi w zakresie infrastruktury technicznej - na warunkach określonych w §13;
6) tymczasowe zagospodarowanie, urządzanie i użytkowanie terenu - ustala się zakaz tymczasowego zagospodarowania, urządzania i użytkowania terenów, za wyjątkiem wykorzystania rolniczego lub zgodnego z dotychczasowym użytkowaniem.
W związku z powyższym należy postawić pytanie, czy powołany paragraf planu miejscowego w zakresie w szczególności zagospodarowania działek nr "1" i nr "2" narusza ich interes prawny, a więc czy poprzez uchwalenie tejże uchwały o takiej treści interes prawny skarżących już został naruszony lub w inny sposób ograniczony.
Na tą okoliczność skarżący w skardze podnoszą, że zaskarżone przepisy (a w istocie zaskarżony przepis) planu miejscowego narusza przysługujące im prawo własności w ten sposób, że na działce nr "11" jest prowadzona inwestycja polegająca na budowie restauracji i funkcjonowanie tej restauracji naruszy w przyszłości prawo skarżących do swobodnego korzystania z przysługującego im prawa własności do działek nr "5" (skarżąca M. C.) oraz nr "7" (skarżący B. D., P. D. i H. M.). Będą bowiem oni zmuszeni znosić nadmierne uciążliwości związane z funkcjonowaniem wybudowanej restauracji, w szczególności w zakresie emisji hałasu i spalin.
W związku z tym skarżący podnoszą, że posiadają oni prawo do swobodnego dysponowania przysługującym im prawem własności nieruchomości i swoboda tego dysponowania wynika tak z art. 21 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 64 ust. 1 Konstytucji RP, jak i art. 140 Kodeksu cywilnego oraz odpowiednich artykułów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 1 ust. 2, art. 6 ust. 2, art. 9, art. 15, art. 20). Prawo własności – jak podnoszą skarżący – może być ograniczone jedynie ustawami (co ma wynikać z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP i art. 233 ust. 3 Konstytucji RP.
Sąd nie podziela tej argumentacji.
Żaden z paragrafów zaskarżonej uchwały, a tym również powołany § 17 - nie narusza prawa własności skarżących.
Rada Miasta Zakopane nie przekroczyła granic władztwa planistycznego i nie dopuściła się naruszeń przepisów chroniących prawo własności skarżących w zakresie naruszającym ich interes prawny. Co ważne, sami skarżący nie wskazują na ograniczenia w planie miejscowym ich prawa własności w zakresie korzystania z ich nieruchomości, ale koncentrują się na twierdzeniu, że sposób korzystania z nieruchomości sąsiednich będzie wywoływał nadmierne immisje ograniczające sposób korzystania z ich nieruchomości.
Plan miejscowy określa zasady i sposób korzystania z nieruchomości i w tym zakresie postanowienia tego planu immanentnie muszą regulować sposób korzystania również z prawa własności. Każda nieruchomość objęta planem miejscowym podlega jakiejś regulacji i w tym zakresie ma miejsce ingerencja w prawo własności przysługujące właścicielowi.
Zgodnie z art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Rozwinięcie tej zasady znajduje miejsce w art. 6 ust. 2 u.p.z.p. zgodnie z którym każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do:
1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich;
2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych.
Oznacza to, że prawo własności nie jest prawem absolutnym, nie podlegającym żadnej regulacji czy też żadnego ograniczeniu. Takim ograniczeniem z pewnością są właśnie miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego.
Plan miejscowy nie może dopuszczać ingerencji w istotę prawa własności, a także w nieuzasadnione z punktu widzenia interesu publicznego ograniczenie tego prawa.
Rozważając kwestię naruszenia istoty prawa własności nieruchomości należących do skarżących stwierdzić należy, że zaskarżona uchwała nie stanowi ingerencji w istotę tego prawa. Ze względu na charakter prawa własności uzasadnione jest w tym zakresie odwołanie się do rozumienia naruszenia istoty prawa własności.
W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, że do naruszenia istoty prawa własności dochodzi w sytuacji, gdy niemożliwe stanie się wykonywanie wszystkich uprawnień składających się na możliwość korzystania z rzeczy albo wszystkich uprawnień składających się na możliwość rozporządzania rzeczą albo wszystkich uprawnień składających się na możliwość korzystania z rzeczy i rozporządzania nią (por.: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 maja 1999 r., SK 9/98, publ. OTK z 1999 r., nr 4, poz. 78, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 stycznia 1999 r., P 2/98, publ. OTK z 1999, nr 1, poz. 2). Pozbawienie właścicieli części – nawet znacznej – atrybutów korzystania lub (i) rozporządzania rzeczą – nie musi oznaczać ingerencji w istotę prawa własności. Nie jest zatem wykluczona sytuacja, w której nawet wyłączenie możliwości zabudowania nieruchomości i zagospodarowania jej przestrzeni nie będzie oznaczało naruszenia istoty prawa własności.
Sąd w tej sprawie nie podziela stanowiska skarżących, że zaskarżony plan miejscowy narusza art. 140 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.
W odniesieniu do przedmiotowej uchwały w części dotyczącej nieruchomości skarżących należy stwierdzić, że kwestionowane przez skarżących ustalenia nie przekreślają możliwości skarżących do korzystania bądź rozporządzania ich nieruchomościami zgodnie z przysługującym im prawem własności.
Ponieważ obszar tak działek skarżących, jak i działek nr "1" i "2" znajduje się w tym samym obszarze MN/MP-16 Sąd nie stwierdza, aby treść tego paragrafu zawierała jakiekolwiek postanowienia ingerujące w prawo własności skarżących lub teza odmiennie regulujące zakres przysługujących im praw wobec właścicieli działek nr "1" i "2". Nawet § 17 pkt 1 lit a tiret drugie planu miejscowego określający jako podstawowe przeznaczenie terenu zabudowę pensjonatową oraz § 17 pkt 1 lit. b – określający jako uzupełniające przeznaczenie terenu – usługi nieuciążliwe a szczególności towarzyszące usługom turystyki – nie naruszają ani nie ingerują w prawo własności skarżących. Identyczne bowiem prawa do zagospodarowania swoich działek posiadają tak skarżący, jak i właściciele działek nr "1" i "2".
Sami skarżący podkreślają, że korzystanie przez sąsiadów z nieruchomości sąsiednich będzie miało negatywny wpływ na wykonywanie prawa własności skarżących w zakresie ich nieruchomości. Sąd, na podstawie treści zaskarżonego planu miejscowego takiego naruszenia nie dostrzega. Przede wszystkim należy wskazać, że prawa własności skarżących nie rozciąga się na nieruchomości sąsiednie i skarżący nie mogą władczo ingerować w sposób korzystania z nieruchomości sąsiednich zwłaszcza, że plan miejscowy identycznie określa zasady zagospodarowania tych nieruchomości (i skarżących nr nr "1", "2").
Skoro skarżący nie kwestionują ograniczenia ich prawa własności w obszarze MN/MP, to nie mogą skutecznie domagać się ograniczenia prawa własności wobec innych działek w tym samym obszarze.
W istocie w skardze skarżący podkreślają kwestię ponadprzeciętnego oddziaływania sposobu wykorzystywania w przyszłości nieruchomości stanowiącej działkę nr "2" (restauracja) na działki skarżących. Tego typu oddziaływanie definiowane jest jako immisje.
Reguluje je art. 144 K.c., zgodnie z którym "właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych".
Immisje dzielą się na bezpośrednie polegają na celowym, bezpośrednim kierowaniu określonych substancji (np. wody, ścieków, pyłów) na inną nieruchomość za pomocą odpowiednich urządzeń oraz immisje pośrednie, które są pewnym skutkiem działania właściciela, ale nie stanowią zamierzonego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie. Przykładem takich immisji jest hałas, spaliny samochodowe.
Powołany artykuł Kodeksu cywilnego dopuszcza immisje pośrednie. Niewątpliwie zabronione jest zakłócanie korzystania z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę wynikającą ze "społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości" oraz "stosunków miejscowych". Oceniając zapisy § 17 planu miejscowego Sąd nie stwierdza, aby plan ten pozwalał (dopuszczał) na immisje ponad przeciętną miarę. Wręcz przeciwnie, nie w zakresie zagospodarowania podstawowego, ale tylko w zakresie dopuszczalnym możliwym jest przeznaczenie terenu pod usługi nieuciążliwe, które nie mogą powodować ponadnormatywnego oddziaływania w zakresie emisji substancji i energii (§ 4 pkt 19 planu miejscowego). Skoro więc każdy właściciel nieruchomości w obszarze objętym MN/MP korzystając ze swoje nieruchomości nie może powodować ponadnormatywnego (czyli z naruszeniem dopuszczalnych norm) emisji substancji i energii, to taki zakres immisji na działki skarżących nie narusza art. 144 K.c.
Niewątpliwie powołana definicja usług nieuciążliwych odnosi się do obiektywnej miary uciążliwości, a nie subiektywnych odczuć np. sąsiadów. Stąd Rada Miasta Zakopane wskazała w tej definicji na normatywne zakresy oddziaływań. Obowiązujące prawo, a w szczególności Prawo ochrony środowiska reguluje normatywne zakresy emisji hałasu czy też innych substancji oddziałujących na człowieka i środowisko naturalne. Plan miejscowy tych zakresów nie narusza, ani nie pozwala na ich naruszenie.
Przy ustalaniu przeciętnej miary oddziaływania należy również uwzględniać społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości potencjalnie emitującej zakłócenia, jak też nieruchomości doznającej zakłóceń, a także uwzględniać miejsce położenia nieruchomości; tak nieruchomości emitującej zakłócenia, jak też nieruchomości doznających zakłóceń. Niewątpliwie i nieruchomości skarżących jak i działki nr "1" oraz "2’ znajdują się w obszarze o dużej presji inwestycyjnej oraz w obszarze cennym turystycznie. Wynika to chociażby z zapisu sesji Rady Miasta Zakopane zawierającej głosy radnych w dyskusji nad uchwaleniem tego planu. Sądowi z urzędu jest wiadomym, że Gmina Miasto Zakopane niewątpliwie należy do tych miejscowości, które są tłumnie odwiedzane właśnie ze względu na wyjątkowe walory turystyczne, stąd ograniczony rozwój usług turystycznych zapisany w § 17 planu miejscowego winien być uwzględniony jako mieszczący się w przeciętnym zakresie oddziaływania.
Taki zapis planu miejscowego oczywiście nie stanowi żadnej podstawy do zakłócania wykonywania przez skarżących przysługującego im praw własności. Może bowiem w praktyce okazać się, że rzeczywiście właściciel działki nr "2’ będzie tak wykonywał swoje prawo własności, że na tym ucierpią skarżący. To jednak nie jest przedmiotem rozpoznania w tej sprawie. Sąd bada jedynie, czy wprowadzona planem miejscowym treść pozwala na naruszanie prawa własności skarżących przez osoby władające działka nr "2’. W ocenie Sądu treść planu miejscowego takich naruszeń nie zawiera.
Należy również podnieść i to, że żaden przepis prawa materialnego nie chroni skarżących, ani ich prawa własności przed jakimkolwiek (podkreślenie Sądu) oddziaływaniem przy wykonywania prawa własności na działkach sąsiednich. Tak jak w subiektywnej ocenie skarżących właściciele nieruchomości nr "2" mogą negatywnie na nich nieruchomości oddziaływać, tak i sami skarżący przy wykonywaniu ich prawa mogą oddziaływać na działki sąsiednie – to są jednak kwestie, które podlegają regulacji czy to w powoływanym już Prawie ochrony środowiska, czy też w oparciu o prawo cywilne.
Sąd stwierdza nieważność planu miejscowego tylko wtedy, gdy plan ten reguluje prawnie chronione prawo skarżących (w tym przypadku prawo własności - warunek spełniony), narusza to prawo (warunek niespełniony) i to naruszenie jest bezprawne, a w szczególności dokonane z przekroczeniem władztwa planistycznego (warunek niespełniony).
W orzecznictwie sądowym podnosi się, że samo posiadanie przez skarżącego prawa własności nie implikuje automatycznie legitymacji skargowej. Wprawdzie art. 50 P.p.s.a. czyni z interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia sądu administracyjnego wystarczającą przesłankę legitymacji skargowej, to jednak art.101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym wiąże legitymację skargową z naruszeniem interesu prawnego lub upoważnienia (a nie – z naruszeniem prawa przedmiotowego) – tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 102/09. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II OZ 703/10 wskazał, że naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia w planie miejscowym dopiero otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) sprawy. Ocena ta zaś dotyczy rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu kwestionującego przed sądem administracyjnym legalność tego planu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1429/10 również wyraził pogląd, że dopiero ustalenie przez sąd administracyjny, że nastąpiło naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na plan miejscowy otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. W następnej kolejności sąd szuka odpowiedzi na pytanie, czy naruszenie interesu prawnego skarżącego nastąpiło w granicach dopuszczonych przez obowiązujące prawo przedmiotowe i dopiero na tym etapie sąd może odwołać się do art. 134 P.p.s.a., celem skontrolowania uchwały w zakresie szerszym, niż wyznaczony przez zarzuty skargi.
Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 10 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1318/08 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OSK 795/09.
Sąd również z urzędu (niezależnie od argumentacji podniesionej przez skarżących) badając ewentualne naruszenie w zaskarżonym planie prawa własności skarżących nie dostrzegł, aby prawo to podlegało nieuzasadnionej ingerencji. Wręcz przeciwnie, z uzasadnienia do planu miejscowego Rada Miasta Zakopane wyjaśniła przesłanki uregulowania w obszarze MN/MP wskazując na istniejące studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Z doręczonych Sądowi przez Radę Miasta Zakopane informacji, a w szczególności z treści poprzednio obowiązującego na tym obszarze planu miejscowego nie można stwierdzić, aby sposób wykonywania prawa własności skarżących został naruszony czy też doznał uszczerbku.
Sąd również nie stwierdził, na czym polegałoby naruszenie prawa własności skarżących w zakresie działek nr "12" i "4" w części objętej obszarem ZR. Sami skarżący nie wskazali na jakikolwiek zakres naruszenia ich prawa własności co do sposobu zagospodarowania terenu ZR. Teren ZR jest przy tym w całości zgodny z kierunkiem zagospodarowania zawartym w studium.
Rekapitulując należy wskazać, że zaskarżony w tej sprawie plan miejscowy nie naruszył prawnie chronionych uprawnień (praw) skarżących, skumulowanych w prawie własności i wbrew twierdzeniom samych skarżących nie nastąpiło naruszenie przysługującego im dotychczas zakresu uprawnień wynikających z prawa własności.
Ponieważ Sąd w tej sprawie nie uznał, aby spełniona została przesłanka z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, tzn. aby zaskarżona uchwała naruszała prawo własności skarżących, nie rozpoznawał zarzutów dotyczących naruszenia procedury planistycznej czy zasad sporządzania planu miejscowego.
Mając powyższe na uwadze art. 220 § 3 P.p.s.a. P.p.s.a. odrzucił skargę J. T., a stosownie do art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i art. 151 P.p.s.a. skargę pozostałych skarżących oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło